장음표시 사용
41쪽
dis Adnouos Sacerdotes .pimus. Vestram enim ipsorum personam ea lamina sanctissimis incisa litteris indicabat equorum non extimam tantum frontem Dei coronat vocabulum,sed intimos exornat, atque induit animos imago quaedam , speciesquo diuina, ita communem mortalium, quam hauserunt δε authore similitudihem superans, ut nitim in eo gene e nos caeteras vincimus animantes, tantum prope Vos caeteris homunibus antecellere videamini. Nam cui hominum ordini praeter v 'rum , procreationis
conseruationis, absolutissimae potestatis in omnes impertita similitudo est 3 Quae prosecto tanta sunt : ut is habeatur humanae seli, citatis ahice sublimior, qui sit ijs a Deo Opt. Idax dotibus exornatus. Angustum itaque vobis est, minimeque vestrae dignitati respondens
Regnὶm nomen. Omnis appillatio,quantumuis ampla,atq.magnifica,curta erit,atq. contractior, humana omnia praetergressi, dicamus vos, re consalu temus ex animo mortales Deos . superest igitur , ut hoc etiam, fastigio vestrae dignitati accedat, ut quoniam omnia tamquam ad fontem, & caput referre soliti sumus ad Deum, plus vobis , quam ulli mortalium nos obnoxios esse , ac debere fatean . Alienet quippe quaestio est,cum de vobis loquimur ea, quae 'lim sapientitum quorundam disputationubas agitata est. magis Me parentibus, a quibus in lucem editui sumus: an inistutoribus, qui nos
42쪽
nos litteris,atque o siclis informarum: an viri Principibus , qui nos optimis' moderantur institutisi legibus, obstricti, deuinctiq. teneamur . Nam quia tres illas singuli sustinetis personas, vestro iure debita singulis efficia postulatis . & quia genitores beneficio vincitis, institutione doctores, administratione , atque imperio Reges, fit, ut mi nus parentibus, minus institutori-- bus,minusR gibus quam
43쪽
tus est , & diu, multumque ab iis tractata sapientibus, qui quaerendum in doctorum hominum Concilio iure putarunt, plus ne parentibus , a quibus geniti. sumus,atque in lucem editi; an praeceptoribus, & magistris. a quibus vitae iniciam accepimus; an Regibus ipsas, quorum praesidio tegimur, seruamur iustitia, regimur sapientia,pro acceptis beneficiis, & mu tiplici eomm in nos ossicio debeamus. Cuna enim a patentibus bonorum sundamentum, & caput omnium hauserimus vitam, ab institutorious disciplines, & eam rerum cognitionem, quae nos Deo, Mentibusque caeli beatissimis similes re adit; a Plinciuibus eam Civitatis &Reipu-
44쪽
Oratio. II. 3 1blicae tranquillitatem,sine qua nec exerceri do- ctrina, nec vita etiam ipsa potest es e iucunda ;merito sane inter hos de magnitudine beneficij,quo nos assiciunt singuli,tamquam in Areopago, aut in sapientium aliquo coecia, iudicioq. contenditur. Quid de quaestione tam operosa, deque loco tam spisso statuendum sit, nec de nire possum , si velim, nec profecto velim in hac tanta lucis hodiernae gratulatione,si post m. Illud potius devestra dignitate confirmare non dubitem, integerrimi, atque canissimi I P. quos in nouo sacerdotio, primis operatos sacris excepit hodie posita ne dicam in terris . Christiana Respublica, an in caelo collocata Ciuitas Beatorum Θ hoc inquam de fastigio ve-m o fac e contenderim; & quod alias indic tum est, nunc huius orationi. meae proprium esse velim,&sepositum argumentum: quicquid parentibus,& auctoribus vitae nostrae,quicquid
institutoribus, ac magistris, quicquid Regni, moderatoribus, & Pὼncipibus Ciuitatum debemus, ita vobis, & muneri nos vesti ' debere, magis, ut in hanc illi comparationem, conten- tionemque beneficij venire sine impudentia ratemeritate n0n possint.
Nam, ut a Regibus ordiar, haud obscurum esse cuiquam potest quam illi bene de nostra , ipsorum rha mereantur ; cum publicae felicitatis administri sint,&Regnorum custodes 3 cum totius otium ciuitatis, & rc quiem cmna
45쪽
sita vigilantia tueantur. Non tamen idcirco S cerdotum curam , & custodiam vincunt ; non tamen ideo amplissimas illas utilitates aequant, M structus,qui a Sacerdotibus tamquam a sacris fontibus per totam Christianorum Rempublicam diffunduntur. Neque enim hic ego , cum P ςges Sacerdotibus adiungo, illam Sacerdotum dignitatem exornare contendo,quam Regibus, ac propemodum Caelitibus ipsis antestare tam saepe dictum ex hoc loco est,ut necessie mihi sit hunc actum praeterire, quem ab ali)s actum praeclare vidimus, excellenterque N actatum. Quin in ore omnium sunt illae, vς quidem, sed tamen vulgares dignitatum contentiones, quibus Sacerdotes cum uti isque sic conseruntur, ut utrisque sine ulla dubitatione anteferan- tur. Reges quippe, aiunt, imperium in hominum vitam habere fluxam, atque mortalem, Sacerdotes in immortales animos exercere d*minatum, caeli sores impellere, ante praestitutam poli emo Iudicio diem de mortalium causis cognoscere, ac iudicare. Mentes illas mortali concretione liberas casum conuoluer , apparere Deo parenti, ad nos allegari, nuncias
& interpretes dici: Sacerdotes aspectabilia illa rei diuinae symbola, desi*na, quae sacramenta dicuntur, circa Rempublicam Christianam ,
toto terrarum orbe versare, Deum ipsum gestare manibus,& circumferre,sidera,lucem, Deos,
ut uno verbo complectar omnia,in augustissimis
46쪽
illis rerum sacrarum monumentis appellari. Haec inquam, quia, & tractata saepius, & omnium prope sermone peruagata iam sunt, praetermittentur hoc te ore, atque ab hac oratione depellentur, cui solum est utilitas, beneficiumque propositum,quod a vobis multo manat amplius, quam a Regibus ipsis,quorum imperio, atque auctWitate Respublicae temperantur. Si enim exquisitius haec rerum ciuilium examinabimus pondera, duo potissimum videbimus esse, quae nobis a Principibus unice tribuuntur; ciuitatum custodiam, & bonorum, siue procurati nem, siue disti ibutionem publicorum. Dedit quippe sapientissimus ille rerum esteistor,& procreator Deus eam populis infirmitatem, egestatemqtae consilis,ut sine custode, veluti mutarum pridam animantium greges, neque tueri se ab
inimicorum iniuria possent, neque annonam,aut ciuitatis communia commoda parare, neque
parata iam distribuere viritim, & unicuique promentis , ac dignitate designare . quibus muneribus obeundis id assequuntur Principes, ut eos secile contineant, quorum commodis, quotidiano labore deseruiunt. Nihil tamen agere Principes dicemus Reipublicae magnopere salutare, st duo item iis similia Sacerdotum officia perpendamus. Si quid enim custodia tribuitur populis, id demumeliaduersus eos, quos hominum ii ustria, & l bor vincere, ac profligare facile possit. Sacer-
47쪽
dotum vero vigiliae eos a nobis propulsant, ac depellunt hostes, quos Ecclesiae propugnatori, & custos Paulus tenebrarum Principes dicit, &Dynastas aereos s. quos ab oculis, nostris qua tumuis subdiicios , & corpose carentes, non modo persequi necesse est,sed etiam tenere, at que assidua luet tione prosternere', nisi velimus ad Inseros a latrunculis istis, &pΠatis acerbissimis in seruitutem adduci sempiternam. Quae vero sine Sacerdotibus; adjmo nostro parare ciabalia possumus , ut quae communia i Chri ilia nae Reipublicae bona sitae 'Sacerdotum o fici js usurpare Istae nimirum manus , frumentariae naves sunt, & onerariae certissimae, quae eon' meatum illum publicum, annonamque de caelo conuectant m terras, quae diuina ill pabula , communesque,spportunitates a Christo Serua tore liberalissimo in medium expositas diribentsingulis,& tamquam ex Ecclesiae quotidie proseruiat penu,qINd omnium inopiae succurrat, ex pleat set ni, restinguat sitim, subleuet egesta- diem.NuJli sint ergo Restes,nulli Rerumpublicarum administit, qui vobiscum audeant. de gubernatione , de custodia,de bonorum comM , nium accurata distributione contendere kCum .ij sitis,quorum propugnatiose animorum lisestes acerrimi, praedone UR Tartarei depelluntur ,
quorum inaustria, εc veluti mercatura tenetur annona Christianae Reipublicae, morum ossicio parta Christi laboribus, de morte selicitas
48쪽
. hon finum geneti diuina quadam administratione
tribuitur. ISequitur, ut de parentibus videamus ; a quibus infinitum quiduam, & quod rerum aliarum aestimari pretio non potest,accepimus uniuersi.
Quid enim vita maius, aut excellentius inter ea bonorum genera multiplicia numeratur, quae mortalium, vel quant vota, vel exhauriunt cupiditatem λ Illa ipsa virtus, qua parentibus officium reddimus, plane significat, omnium vincere magnitudinem, aestimationemque labemtium rerum quod in nos illi cum prima huiusce lucis vlara iucundissima corriuarunt. Nam, ut alijs , quibus cum aliqua colligatione societatis humanae coniuncti silia us, satisfacere nos ch ritate, beneupientia, itistitia, liberalitate pom mus; parentibus tamen, nis praeterea pietatem impendimus,vel ingratosaduersum eos nos esse, vel non satis officiosos existimamus. At pietasVna exi omnibus est virtus, suae Deum auctorem Vniuersitatis, & Dominum iustis honoribus afficit, quae inter vas, & sacra versatur assidue i quae ς caeterarum choro digressa,sedem in altissimo Caesitum domicilio collocauit. Quὸm quam enim qui subtilius haec exigunt, Religionem appellari distincte volunt, quae praestantista
smum illud Dei optimi Maximi Numen, &excellentiam diuino cultu veneratur ; pietate Vero nominatim ea quae in eodem Numine vixae nostrae principium, sontem, Inde m
49쪽
nauimus, honore prosequitur; quia tamenhaec, suae cogitatio segregat,vsu ipso separari, secernique vix possunt , nomen ambiguum pietatis in eao non reseco curiosius disputando: sed habeo satis id vere, ac merito confirmare ; tam eam , quae Deo auctori vitae nostrae,ac Principi cultum reddit, quam quae patribus ipsis , a quibus secundum Deum accFimus vitam, impertitur officium, ijsdem delinitani muneribus virtutem esse, communique nomine appellari pietatem. Hinc quippe consequens est, illud meriti pondus omnium videri grauissimum , &maximum, cui , non alia satisfacere possit e tam multis, varijsque iustitiae partibus virtus, nisi quae Deo, vel debitum retribuit, vel obseruantiam praestat. Multae sunt a Platone similitudines excogitatae sapienter,ad parentum in nos promerita,&beneficia declaranda. Facit eos creditoribus Gmiles, quod ipsis non vitam modo, sed vitae quini. singulas actiones haud minus debeamus, quam deberent opifici statuae, si viverent, acia mouerentur . Quemadmodum enim Phidiae
signa, si alia quaepiam opera facerent, Phidiae profecto facerent ipsi, a quo faciendi potest tem accepissent: sic actiones illae,quibus iungimur, parentum opera Platoni videntur esse, atque ad eos reserenda genitores,a quibus vit nuxit, omnium plane lans, & principium actionum. Facillaequales dominis, & ijs qui suo
50쪽
oratio II. 37sibi iure vindicant rerum, quas,vel industria pararunt vel enecerunt artificio, possessionem. In uorum enim potius esse manu, ac dominatuebeamus, quum eorum, quorum, & satu nascimur,& beneficio sumus 3 Comparat eosdem cum opitulatoribus, & auxilium liua v untate ferentibus amicis . comparat cum caeteris, quiabus in vita debemus aliquid, ijsque prorsus omnibus parentes, & parentibus ossicium debitum anteponit. Quia tamen haec nomina quantumuis ampla, leuia Platoni esse, minusque signifi cantia videbantur, confugere coepit ad Deos, cuibuscum existimat tantummodo genitores debere consent . Videbitur alicui, vel ab hoc alienum loco, vel abhorrens a Religione, quod de hoc in parentes ossicio persoluendo ausus est ille pronuntiare liberius ; sed tamen si recte res intelligatur,& absurda non erit, & omni carebit impietate. Quid ergo Non dubitat vir sapientissimus assismare,parentes esse secundos,ac tenrestres Deos, adeos'e propter loci propinquitatem,& coniuetudinem, qua nobiscum assidue versantur, & degunt, ipsi quodammodo Di, honorabiliores . Qiapropter nullam tantam grati animi significationem inueniri putat, ae possit eorum beneficiis aliqua ex parte restondere; nisi si ijsdem plane colantur honoriubus,quibus ipsi propemodum coluntur, & ametuntur a mortalibus Dij. Iubet itaque parentes Deorum l*co ducendos esse, eorum praeser- -- ς 3 tim,