장음표시 사용
801쪽
usum Matrimonii ad solos Gignendos liberos adhibendum esse. Qiiod nisi verum esset , non liceret eum adhibere ad vitandum in altero conjuge incontinenciae peccatum , nec ad respondendum juri debitum petentis, id quod nemo dicet. dio Licet usus Matrimonii ad satisfaciendum suae obligationi , & juri alterius conjugis , eum petentis et hic enim est actus Justitiae , virtualiter tendens in finem Matrimonii primarium. sto. Si ordinetur ad corporis sanitatem S. Th. Q. 69. a s. ad 4. Et quidam alii dicunt , esse veniale peccatum , eo quod omittatur finis primarius , fiatque ob finem extrinsecum , verum quamvis
id dici possit , si in sola sinitate praecise si-
statur ; si tamen sanitas referatur ad finem honestum , & virtualiter saltem ad finem coniugii primarium , omni culpa vacare potest et hic autem refertur ad eum finem ; quia sanitas confert ad generationem ς ergo & ad hane 'confert , quod confert ad sanitatem. Neque tenemur semper operari ad finem a Legislatore intentum , sed sussicit , si operemur ex fine honesto , vel actus noster referatur ad illum , ' εc relatio ad finem , intentum a lege non excludatur. oth. Illicitus est usiis Matrimonii iob selam voluptatem , seu in ea sistendo , uti constat damnata ab Innoc. XI. or- . . din. 9na per se tamen est veniale . , '
802쪽
Quid . & quale sit debitum conjugale t
Resp. Si spectetur obiectivd, est carnalis conis iugum copula , de se aeta ad generationem DPM- prolis , ex obligatione j dluiae , per se loquen- tum do , gravi , conjissis , cam rationabiliter pe- raetistenti maestanda. Si vero consideretur formali. ter, est obligatio gravis iustitiae ad tunc eam γ' praestandam. Desci et ino. De se apta ad gin rationem protis e nam quamvis per accidens v. g. ob sterilitatem , vel senium conjuglim non sequatur generario , non ideo cessat obtrugatio , iusque ad eam , uti dictum supra MN 8. 3- . Dixi xdo. Ex obtigati is quia debetur ex contractu utrimque onerose squo jus mutuum transfertur in Corpora in omdine ad generationem prolis. dicente Apostolor. ad Cor. 7. Uxori vir debitum reddis, s mititer autem re uxor viro. Rationem sebium git : Mulier sui corporis potesarem non habaei, sed vir , γ vir sui corporas potestatem nam sohet . sed muber. Nempe in Ordine ad gen rationem prolis , & humani generis propagationem 3 cujus coniuges ex Dei ordinatione sunt unum Principium ; & hinc dicuntur una caro , duo in carne una. Dixi stio. Per se Ioquendo gravi etsi enim sit peccatum morti- iferum, utpote in materia gravi, conjugi serio,& instanter petenti negare sine justa causa debi- tum 3 quia tunc censetur velle tui jure suo , si tamen amicε solum, Sc benevole, quod ex circumstantiis . & modo petendi colligendum est, R. P. Reuter Theol. Mor. P. IV. Ccc P
803쪽
petat, id abnuere , secluso scandalo. .& peri- sculo incontinentiae , culpa vacare potest , Pra, csertim si addatur eausa aliqua. Imb grave non S videtur petenti frequenter semel , aut iterum cnegare , aut ex aliqua causa exiguo tempore , fvel de die in noctem differre. Dixi vi Ratio- ραώ liter perenti et Nam conjuges non obliga- εrunt se ad annuendum petitioni irrationabili e , Unde , si conjuges in Confessione accusent se cde negatione debiti , , examinandi sunt de causia sob quam negarint, imo etiam, si discordes vi- cvant, recte interrogantur , an obligationi suae ' i' sitissecerint ; vel negarint debkum , quia ex taversione id facilE contingit. t
Ex quibus causis negari possit, aut de- , heat debitum conjugale conjugi, id po' istulanti, quando dubium non est i' de valore Matrimonii icontracti'
P. Causis illae variae esse possint : nam aliquae se tenere possunt ex parte petentis ἱ aliae ex lparte conjugis , a quo , vel a qua petitur , laliae ex parte utriusque , aliae ex parte modi iinendi Matrimonio , aliae ex parte loci, vel temporis , quas omnes , & singulas ut expo
c4 . Resp. imb. Causae ex parte petentis sunt Cauo hae. Ima : Si vir, dum petit, sit ebrius, vel se parte amens : tunc enim utpote incapax utendi pGentis. dominio , non petie , ut homo. Potest tamen, illi uxor , si aliud non obstet, illi petenti annuere. Si autem ut tantum semi ebrius , aut
804쪽
m usu Matrimonii, F debito conjugadi. 77r
semianaens , reddere debitum, per se loquendo, tenetur i, quia possesso juris est pro viro. Si ver , uxor sit amens , vir reddendo peccat ;quia periculum est probabilissimum, ne prolem,
fortὶ conceptam , neces in utero. ada. Si . petens laboret morbo conta ioso. v. g. Peste , vel Lue, ut vocant, Gallisia, aut Lepra, alteri
ante non cognita , unde infici ficile possit ι quia cum tali periculo se non Obligavit. Imo, si lepra seperveniret Matrimonio pars altera cum probabili infectionis periculo non tenereiatur conjugi infecto cohabitare , nisi forte charitas ob corporalem , Vel spiritualem necessitatem aliud postularet . a huic enim in utroque
casu aliquid dandum esset , si periculum hiere nunc impediri vel imminui posset. 3tia. Si
vir ante , vel post contractum Matrimonium vovisset castitatem, uxor non teneretur viro p tenti debitum reddere , quia Vir, cum non petitio debiti stet cum jure uxoris , toties peccaret graviter , quoties peteret. Peccato autem ejus uxor non tenetur cooperari I. Uxor tamen
petere non prohibetur ; qui salvum stat illi
jus suum , cui vir vovendo praejudicare non potuit. An autem uxor viro petenti licite id reddere possit, non convenit inter A A. Sanch. M alii contendunt posse , imo & teneri , eo quod cum voto stet jus ad copulam. Negant posse complures alii'; quia cooperaretur sese maliter peccato viri : nam ad eandem, utrique inseparabiliter communem , actionem , quam vir licite ponere nequit, concurreret, quamvis jus viri non sit extinctum ὴ est tamen vo to vincul tum , ' & jus ad peccatum non habet. Haec Sententia videtur probabilior.
805쪽
omnimodae , castitatis , non ideo privataret jure debituum petendi. od dixi de viro
valet de uxore. 4ta. Si pars una V. g. vir commiserit incestum scienter Cum consanguinea uxoris intra secundum gradum, uxor licite ne
gabit debitum , quia vir amisit jus, & licentiam id postulandi unde & illicite id peteret
benevole concedendum uxor tamen licite peteret 8, quia innocenti iniquitas alterius nocere
non debet An autem illicite petenti reddere possit iterum dubitatur. Posse quidem negare, posse & reddere, tenet Sancti. & alii, ed quod
uxor utatur jure suo , nec censeatur cooperari' sermaliter peccato viri. oppositum tenent alii, quia cooperaretur actui , quem vir sine peccato ponere non potest : neque enim peccatumviri per petitionem completum est, sed ultimis compleretur per copulam , quae, cum substaret adhuc actuali libertati , non esset merus peccati effectus. Haec sententia videtur quoque, probabilior. In hoc , & priori casu optimὸ faciet uxor, si disserat petitioni obsequi , de dein ipsa petat. Non potest tamen uxor hane poenam remittere. Sed quid, si voto, vel inc
stu prohibitus petere debitum, adverteret uxorem praeverecundia non petere, aut Matrimonium illi fieri odiosum , vel prudenter tim rer, ne uxor innotitiam, ves Andatam suspicionem incestus veniat , indeque .riatur aversio animi , aut gravis discordia R. In hoe ea se poterit vir uxori offerre actum conjuga. lem, ostendendo , se paratum illi gratificari, si ipsa desideret : haec enim redditio, potius foret , quam petitio debiti. Dixi : Si commiserit incestum scienter : nam si legem illam pos-ualem ignoraverit, vel putaverit illam , cum qua
806쪽
qua rem habuit , es* in remotiore gradu, aut ignosaverit esse consanguineam , poenam illam non incurrit , etsi inquit Sanchea ignorantia sitisset vincibilis , & crassa , modo non fuerit affectata , & nimis temeraria, quia textus dicit: Si scienter, & poenae Ecclesiasticae. Statuuntur
Contra contumaCes earum transgre res: unde
docet Lay man, & alii, si uxor ex metu respe ive gravi consensisset in incestum , non assici poena illa ; quia universim metus gravis excu-
Iat a transgressione , & contumacia contra I
ges Ecclesiae.Quae dixi de viro iterum, propor- tionale intelligenda sunt de uxore. Vide P. I.
sta. Si petens commiserit adulterium, innocens debitum reddere non tenetur: est enim velut poena conventionalis , jure naturae inducta, ut frangenti fidem, eadem licite negeturiunde nocens debitum quoque exigere non potest. Quam diu tamen innocens ignorat criamen, aut dissimulat, nihil opponendo, potest adulter petere debitum , benevole concede dum : non enim tenetur delictum prodere ,
nec poenam illam in se primus exequi ; sed Gcut innocens potest illam remittere, ita quamdiu dissimulat, aut ignorat, nocens non pri vatur jure suo , nisi conditionate , si nempe altera pars privatum esse indicet. Ita La Croix Cajet. & alii. Si autem innocens remiserit Poenam , negare amplius debitum non potest. Si uterque' commiserit adulterium , utrique i, ceat petere ; quia dulicta se compensant , se- . Cus si uterque commiserit incestum , quia poena Ecclesiastica non subest eorum voluntati. o. Si unus vovisset non petere debitum, hoc illicite peteret, reddere tamen posset petenti r
807쪽
7 4 PARS IV. TRACT VITRAn autem, si obstrictus voto id peteret , pars altera reddere id licite posset , resolvendum est ex jam dietis. Caeterum valet votum illud,
nec irritari potest a consorte ρ, quia honestum est se in tantum privare voluptate carnali, nec Matrimonio obest : nam consors petere actum
conjugalem potest. Illique eundem tali voto obstrictus offerre potest secundum dicta. 7. inii ante Matrimonium emisit votum c libatus , vel Sacros ordines suscipiendi, illicite petit debitum ; quia peccavit non tantum ineundo Matrimonium cum intentione illud consummandi, sed etiam peccaret consummando: per primum enim voluisset se ponere , per secundum se poneret in statu , - in quo votum servare non posset ; uxori nihilominus situm jus maneret quae tamon gnara voti contrahendo peccasset ) & Matrimonio consummato, uterque debitum petere etiam posset i, quia, stante Matrimonio jam voti observatio est impossibilis ; Si tamen per mortem uxoris Matrimonium dissetveretur , vota , quoad fieri posset, essent servanda. Idem dicendum de eo, qui praemissis voto religionis Matrimonium contraxit cum intentione illud coniam mandi Hic Matrimonio non consummato tenere
tur ingredi religionem : Sic enim posset servare votum , nec onus subiret aliud , quam voverit. Secus dicendum , si non religionem, sed castitatem vovisset : licet enim & hoc, ineundo religionem , implere posset. hoc tamen medium , utpote valde dissicile, excederet id, quod vovisset, foretque altioris ordinis , ad quod se vovens non obligavit. 8. Qui, stante Matrimonio , extra casiam necessitatis stlanter contraxit cognationem spi
808쪽
ritualem cum uxore sua v. g. baptizando suae, uxoris prolem, probabilius in poenam ob contra stam cognationem amisit jus petendi debutum , secus est de uxore innocente. Dixi imo. Qui scienter : Nam ignorantia ram juris quam ratii excusat ab incursione poenae illius. Dixi 2 do. Extra. casum necessitatis e Nam , si patet in necessitate suam ex uxore sua , aut hujus tantum prolem baptizaret , etsi contraheret cognationem spiritualem , uti docet Dyman kta Croix , & alii , jure tamen petendi debitum non privaretur , quia , uti dicitur Can. ad Limina 3 o. 4. r. quum non qu. suae obligationi satisfacit poenam subeat. Hine, tenent multi cum Sancto Thom. poenam illam quoque non incurrere Patrem , si alio defiebente , Patrinum agat suae prolis ex uxore sua in Baptismo i, quia Patrinus requiritur ex praecepto Ecclesiae , ut habeatur tota Sacramentisgnificatio , ad quem pertinet receptio prolis in sinum Ecclesiae , quae per Patrini susceptionem significatur ; ergo etiam haec necessitas excusat. Dixi Probabibus e tum ; quia Gobat probabile dicit , non incurri poenam illam , etsi extra necessitatem ά Patre Baptismus ille esset collatus. Idemque teste La Croix N. 381. defendunt Durandus Cajet. Suar. Con. Hurtado Peretet Dicast. D. Dub. 8. N. 'O. Sporer N. sto. & 276. Quia hoc nulla lege invenitur cautum , quodque olim fuit statutum videtur revocatum Cap. Si vir de cognatione spirituali. La Croix L. 6. P. I. N. 338. Tum quia Durand. Praepos C5n. Diana. Aversa &alii apud La Croix hic N. 337. dicunt poenam illam non esse statutam , nisi ratione cognatio- . nis spirituat s , ante Matrimonium contractae, Ccc cum
809쪽
cum Hra de hac sola linluantur, odiosa autem restringenda, hanc sententiam Sanch. dicis valde probabilem. Nihilominus dicendam
videtuc oppositum , tum quia non apparet , quid lex illa poenalis operaretur , eum cognatio spiritualis contracta ante Matrimonium , hoc dirimat contrahendum , adeoque contrahentes nullum jus acquisiverunt , quo privari possint. Tun, , quia licet id clath non in v niatur in jure expretium , sussicit communis Theol. & Canonist, consensus , qui Glossam, hic deserunt , nec sic extenduntur odiosa . sed explicii nitu leges in casibus omnino aequat bus , & aeqiiivaleuter iisdem. Universim inquit La Croix N. 38 i. Quanis lex etiam adiosa exprimit rationem , ob quam lara est ,
comprehendit caseum , ιn quo aviquata occur-νit eadιm ratio .' Ubi enim explimrtur ratio,
eadem: d. bet esse dispositio jutis etiam in aliis cassibus : neque haec est interpretatio legis ex-eensiva, sed comprehensiva : sequenda enim est mens legis , non sola verba. Hanc quoque poenam non potest remittere uxor , sicut& dixi de ocina incestus ; quia non in favo rem uus, sed in vindictam criminis ob novam, cognationem contractam statuta est.
642. Resp. 2. Causae ex parte conjugis, a quo,vel μθ ά qua petitur, sunt hae. Ima : Si laboret moris parte bo , ob quem ex usu Matrimonii imminet ei non 8 grave incommodum : tunc enim licite differeturrenιιs. usus in aliud tempus , quo cessabit periculum. a da. Si grave malum etiam temporale inde tim , i retur. Ordinarie tare en multiplicatio prolium alon est causa sussiciens ; quia ob periculum in- eontinen iae non poterit constanter negari, si autem aliquando debitum reddatu . conceptio
810쪽
De ιι Matrimonii, F debito conjugali. 777
prolis nihilominus sequetur. 3tia. Si constet, quod uxor non possit prolem parere nisi mor- .mam. 4ta. Si uxor laboret fluxu menstruo, qui foeminis quot mensibus evenire solet quia ex multorum opinione periculum est infectionis viri, & prolis monstro lae gignendae. Hoc casu dif- ferre potest uxor usum Matrimonii, causa marito reddita. 3 ta. Si petatur ab uxore post partum nondum physice purgati : tunc enim si iconciperet, uterus Obstructus retineret pessimos humores , in gravit lima uxoris incommoda erupturos , si non conciperet, Cum maximo ejus periculo omnis vis retentiva solveretur. 6ta. Si
alteruter gonorhaea, seu pro fluvio seminis,sponte provenientis, laboret i, quia nisi is sistatur, proximum est periculum labis, vel mortis ; per usum
Matrimonii autem magis provocaretur. Res p. 3. Causae ex parte utriusque conjugis 6 3. sunt sequentes. I ma. Si ambo mutuo consensu Cang. voverint castitatem, tum enim neuter petere, neuter reddere potest debitum. Si hoc casu eve- utrisseniret periculum incontinentiae , tenerentur vel uri adhibere media fortiora ad vincendas tentationes , vel petere super voto dispensationem, quaeramen non duraret, nisi tempore Matrimonii ;hinc post mortem unius non posset superstes transire ad secundas nuptias sine nova dispensatione. ada. Si mutuo consensu vovissent non petere debitum. Hoc casu si unus adverteret
alterum indigere ob periculum incontinentiae, pollet, imo deberet reddere , quia votum ad hunc casiam sς non extendit. Posset quoque advertens in altero periculum offerre illi actum com jugalem secundum dicta. 3 tia. Si mutuo pacto se obligassent ad non petendum debitum : hoc enim neuter ab altero exigere posset , pe-