장음표시 사용
131쪽
s4 De modo coniunctionis Concumsuum Dei
integram adiudicando mi parti, & alteram condemnando,emue euitaliter ost eiciendo quodius in re illa, aut ad rem non habuerit siue id fiat a Iudice, sue ab Arbitro : vel rem diuidendo interutrumque uti gantem aequaliter aut inaequaliter prout uniuscuiusque meritum, ratio postulauerit: vcl utrumque dimittendo vacuum eo quod absque sufficiente fiandament0 litem mouerit umnullum ius in re,aut ad rem habemt, sed tereius quidam,'ptoptet quod saepe dicitur quod len duos talanus tendas gaudes. dia fere in te literaria controuersiae finiuntur' tribus modis; Primo, quando pronuntiatur sentcntia in fauorem Vnius partis, id cnici Conuincendo oppositam,& condemnando,siue id fiat a Summo Pontifice,aut Conciliis in rebus quidem fidei, sue priuata auctoritate in diuersis materiis a Doctoribus Theologis, aut Philosephis aut .pEritis homnibus uniuscuiusque facultatis. Socundo,quas diuidendo intor utrumque,scilicer, dum laborartur in aequivoco 'eo quod una pars rem aliquam uno modo definiat, aut in uno sensa accipiat ; altera autem modo opposito; dc tunc finatur discordi tribuiturque unicuique quod Guni est,dum dicimus, si res in hoc sensu triclligatur. parsuta v uindicit, sin autem nalteroesto ichsi Tem acci pia alteratam verum docet atque ita saepe contingit utramque partem in boho sensu verum ducisse ac reuera sensisse idem, solumque in nomine ac voce disse sensionem extitisse,& laboratum fuisse in aequi uoco. Tertio , finiri potest controuersia dunx ostendimus ivtramque factionem fuisse deceptam, coquod .inta niteretur. principio; pro ei eaque patefacta faritate syincipis& laudamentsnon debere eos amplius litigare , sed arma deponere & principium illud . corrigere ac reformare ineque sese amplius ad inuicem super hac a
controuersia molestare. UN. iii us A labrii
, Nabis itaqqem proposito non est animus i neque scopus rebo- caread: concordiam Jaaiones illis Thuolo, iam discrepanus 'virum summa lacri praeferendo aut in Aisorum alterutatus senten- tiam prominriando,ol ostiendendo laboratum fulso nidquiupeo iob male intellectam,ves. ira diuersissensibuς interpretatatis vocem ab am, propter quod: adhibita aliqua distinctioispidemonstrari positi, quo Orraquc para adem inde earunt , aut virui docucrit:
132쪽
tantum enim abest ut Praedetermitiantes cum Assertoribus Scicimtiae.Mediae hac in re conueniant,ut potius eorum sententiae prorsus e regione,&contradictorid opponantinisquennadmodum patet ex dictis supra: Sed finis, atque intentio mihi proposita est, ut demonstrem euidenter ambas istas, celeberrimas licet hac tempestate Theologorum factiones, ita enim possumus eas appellare vo- cabulo in re literaria minime contunielioso errore fit ille deceptas,
eo quod propositionem illam philosophicam qua asseritur necessitas cooperationis immediatae, & indistinctae existimarent esse veri stimam S fidei proximam, cum tamen ea sit falsissima, ut mirandum nou sit quod huiusmodi propositio causa Δρ scaturigo fuerit tantae dissensionis, ac deceptionis virorumque, quandoquidem fundamento ruinoso,ac non satis firmiter iacto non nisi falsae atque adeo dissicillimae ad intelligendum opiniones superaedificari potuerint. Hinc enim fiet, ut patefacta principij illius, cui innitebantur, falsitate, finienda sit eorum controuersia, nec debeant amplius super hac re aduersum se inuicem litigare,sed iunctis copiis, resor mat6que ac dimisso illo principio,aduersum communes Catholi cae Relisionis hostes haereticos,diuinae sanctitatis,& humana liber
talis inimicos acriter dimicare. Dico secundo, carum controuersiarum quae sunt inter Praede- III. terminantes ex una parte,eorumque Aduersarios ex altera, debere
illam existimari si non dignjtate, saltem aliis titulis ac nominibus omnium maximam,quae dissicultates habet, vel magis late patentes . vel tales, ut in iis superandis,aut euadendis plus sit laboris, ac molestiae;& in quibus utrimque acrius pugnetur:atqui controuersia quae inter Catholicos orta est circa coniunctionem identitatemque Concursuum Dei & Creaturae, & de modo cooperationis ditauinae proximae, Mimmediatae ad quemlibet actum nostrum, & la
tius' patet,& grauioribus kinc inde difficultatibus ii plicatur; Ergo est earum omnium maxima; probatur minor quoad Priae lete minantes; quia cum qualitatem illam, seu motionem physich prae- v . terminantem , atque insuper cooperationem immediatam, ac simultaneam statuant esse necessariam non modo ad' actus super nucifraleg, ac metitorios; sed etiam ad naturales, qui nitri ὁ & ad
malos, sitire sint necessarij, siue sint liberi, latissime omnino extenditura
133쪽
9 6 De modo coniunctionis Concursatim Dei
ditur; & A ssertores Scientiae Mediae, praetcr alia multa argumenta. efficacissime eos impugnant ex eo quod tametsi inuiti ac nolentes, humanae tamen libertati,ac diuinae sanctitati praeiudicare videatur. Probatur quoque eadem minor quoad Modernos Assertores Scientiae Mediae quia isti dum saluare conantur humanam libertarem, diuinamque innocentram noni obstante prouidentia Dei indefectibili, & Concursu eius immediato, proximo , Mindistincto
ad quamlibet actionem nostram, bonam aG malam i siue ea sic ordinis supernaturalis, siue naturalis, S ad pleraque alia fidei nostrae mysteria explicanda , recursum habent ad Scientiam Mediam, in eaque stabilienda toti sunt, existimantes, ea confracta, necesse esse ut prouidentiae diuinae indefectibilitas cum humana libertate , ω diuina sanctitas cum Dei Concursu ad actus nostros prauos , Mintillae aliae disticultates Theologicae, explicari non possint; Praedeterminantes autem validisti me eos impugnant, eo quod stante veritate illius principii de necessitate diuini Concursus immediati, quod utrique existimant esse veri ismum , aduersarij reperire non possint quodnam sit obiectum Scientiae illius Mediae,cuius bcnencio saluare se posse putant humanam libertatem , & diuinam sanctitatem,cum eodem Concursu immediato ad quossibet actus nostros,iametsi pratios;quemadmodum diximus capite quinto linius primae partis, atque amplius dicturi sumus secunda parichuius opusculi fere per tota Ergo controuersia de modo coniunctionis
Concursuum Dei,& Creaturae est omnium maxima, Veloti emens- . . . M,hoc est,maxime uniuersalis,ac lati ssime patens , necnon etiam molestissima atque adeo maxima veluti intensiue, earum , inquam omnium quae sunt inter Praedeterminantes ex una parte & Asseri res Scientiae Mediae ex altera , cumque in ea plurimae funiiciatui
grauissimae dissicultates, quarum ista est radix & scaturigo, quemadmodum ex dictis tota hac prima parte liquet,dicenda est ex hoc
etiam capite omnium maxima,veluti essective.
Iv. Porrb,ex innumeris quaestionibus quae pendent lucemque acu piunt ab ea quam in praesente opusculo discutimus,potissimς videri
Quid sit, causas aliquas essentialiter ad inuiccm esse subordina- . tas,alio 8cx- soboldinatas csse per accidenude in quo consistat ese sen
134쪽
essentialis subordinatio causae secundae ad primam. An Deus ubique, & in omni operatione creaturae cooperetur immediate, immediatione suppositi, & virtutis ; & quid terminiisti significent.
An verum sit, quidve significet id quod vulg5 philosophi di
cunt, Deum con rrere cum causis necessariis necessario, & cum liberis libere. Quid sit Concursus Dei in actu primo,& in actu secundo ; Et An Concursus in actu secundo sit unum ex praerequisitis ad operationem creaturae. An potius ipsamet et 'sdem creaturae ope
An Deus offerat creaturis i liberis varios Concursus, tam pro actibus qui fiunt,quam pro iis qui non fiunt. An verum sit, quidve significet , Causam secundam non agere nisi prout mouetur,applicatur, excitatur, determinatur a prima. An vicissim, causa secunda excitet, ac determinet primam ad agendum uno inodo potius quam alio,iam quoad speciem actus,
quam quoad exercitium. . . . . .
An causae secundae sint instrumenta causae primae; An vero sint causae principales cstectuum,& operationum ad quas habent pro
An causal secunda dicenda sit causa totalis, &adaequatas Anivero solum inadaequata, de partialis respectu operationis a se pro-
An diuisio Scientiae Dei in Scientiam sinplicis intelligentiae,&in illam visionis, seu in 'necessariam, & liberam , sit bona, suff- ciens, & adaequata; An verb debuerit superaddi tertium membrum,Scientiae nimirum Mediae,& Conditionatae. An Deus cognoscat sutura contingentia quae a libertate creata pendent, in aliquo decreto, & determinatione suae voluntatis An cognoscat futura contingentia conditionata in decreto conditionaici praedeterminandi voluntatem creatam;aut cum ea concurrendi proxime,& immediate,& identifice, vel absque ullo
Quistiit illud , ad quod attendens Deus decernat c currere cum humana voluntate uno potius Concursu quam si fi . -
135쪽
93 De modo coniunctiovis Concursuum Dei
Quid sit,actum aliquem ab homine elicibilem formali ter pra finiri, quid sit etiam eundem actum praefiniri virtualiter. An Deus praefiniat omnes actus nostros liberos prius ratiotio quam praeuiderit eos determinate, de absolute esse futuros, An detur in Deo decretum absolutum, de cilicax, quo ipse . ab solute velit ut singuli actus nostri fiant:An vero suiliciat decretum conditionatum, S voluntas disiunctiva, qua velit concurrere,vel ad hunc vel ad illum actum prout nostra voluntas elegerit. Quomodo, dc An stare possit libertas humana cum indefectibilitate prouidentiae quam Deus habet ab aeterno de actibus nostris liberis futuris i& An Deus coniungere possit in eadem acti ne creaturae, potestatem non agendi,cum infallibilitate agendi. An dentur aliqui actus intrinsece mali quos Deus Vere,proprie, ac per se operati hon possit,repugnante essentiali ipsius: rectitudi
ii An Deus proprie ac per se operetur actus nostros liberos quibus annexa cst xjalitia, An vero ad cos duntaxat permissiue se ii
beat SI an dici possit causa peccati. - i - . VI
Quomodo actus nostri evadant supernaturales, & quid sit in actu supernaturalitas. i l l , i An supposito quod Deus non concurrat proxime ad actu nostros, possit nihilominus impedite Angulum ne opercrur M substanx sel lius minime destructa... . t M 'ri. iI Quale sit dominium Dei in voluntates nostras, &inearum operationes ,& in quo fundetur. , An gratia, seu vocatio essicax , eiusmodi sit, hoc est, cilicis, ex propria, praecis Huc enti ate sua physica, per quam voluntas crearita praedeterminetur , An potius esticaciam habeat ex eventu,ssedi consensu vel prout subest Scientiae Mediae, A bonae volui taxi Dei
conuertere essicaciter volciatis. R . -
At forte obiicere posset aliquis,dissicultatem quae inter Viramque. factionem intercessit circa efficaciam auxiliorum gratiae cae-itorii omnibus, longo cito superiorem, videlicet ob praestantiam actuum supernaturalium de quibus in ea agitur, cui tamen ς pli: ndae inepta atque inutilis esse videtur sentcntia nostra negans Concursum Dei proximum. & identificatum ad actus nostros: status
136쪽
Creatur, , So. Pars I. caput IX. 799
status autem istius controuersiae sere est huiusmodi. Nimirum , prouident a supernaturalis De hominem praedestinantis in vitam aeternam talis esse debet, ut per cam certissime liberentur quicunque liberantur, aded ut contradictionem implicet hominem esse prirdestinatum ad vitam aeternam per bona opera libere facta consequendam , 5 tmen eum minime facere huiusmodi opera mer itoria ,& non consequi per illa gloriam: Porrbhuiusmodi opera viribus naturae fieri nequeunt, sed praeuenientis gratiae auxilio indigent, fiuntque interuentia doni perseuerantia,& gratiae essicacis; quamobrem gratia ita cilicax, ut esse possit in- fallibile medium quo Deus certissime liberat, habere debet infallibilem omnino connexionem cum libero consensu creaturae ratio
natis , adeo ut implicet contradictionem, Deum conferre alicui gratiam efficacem ad liberum consensum in aliquod opus pium.&ramen eum minime praestare illud opus, ut sic Deus hominem
praedestinans ad vitam aeternam per opera meritoria consequendam de euentu essicaciter a se volito securissimus esse possit, nimirum, Sc de praestatione operis pij,& de consecutionc gloriae. Atque hinc sane ortum est dubium celebratissimum , An gratia ista est cax habeat infallibilem illam connexionem cum libero consensu hominis in opus pium ex vi propriae emitatis physicae; An vero aliunde siti quod idem est; An cogitatio sancta supernaturalis, & motus subitus pius voluntatis, ac denique omnis illa realitas creata in qua consistit gratia excitans efficax, talis sit, ut ex praecisa illius virtute, atque entitate physica, voluntas humana determinetur ad certo & infallibiliter consentiendum; An vero infallibilitas illa, S certitudo petenda sit ex Scientia Conditionata Dei volentis hominem excitare, M vocare cogitatione, atque inspiratione illa, quam in priore signo rationis praeuiderat habituram cffcctum, atque adeo futuram esse essicace , si homini in tali occasione posito
Conferretur, tametsi ipsa cadem vocatio,& inspiratio, attenta prae- Cisa illius virtute, atque entitate physica potuisset non determina. re Voluntatumineque obtinere consensum,sed remanere Vacua, SI
inefficax, si voluntas hominis resistere, aut abiicere illam voluisset: quemadmodum pro sua libertate abiicere,& resistere poterat. At vero , siue dicamus Deum concurrere nobiscum proximε,
137쪽
roo De modo coniunctionis Concursuum Dei
immediate, & identificE, siue mediate solum, ac remotea superest tamen eadem quaestio , An cogitatio illa sancta, & supernaturalis, motusque pius voluntatis,a Deo quidem remotε, ac meta late producti, a nobis autem proxime, S immediate; huiusmodi sint, ut .voluntatem humanam physice praedeterminent ad consensum in. Opys pium; An Vero non praedeterminent; & si sic, laeditur libe eas arbitrij creati; si non, infallibilitas, & certitudo diuinae praede stinationis minime explicantur; critque periculum ne arbitrium creatum, si suae indeterminationi relinquatur, nolit forte actum illum cxercere propter quem Deus hominem saluare decreuerat& pro quo gratia excitans actualis illi consertur. Ergo disputatio de Concursu Dei mediato, & distincto, vel immediato,& indistincto videtur esse inutilis, S inepta, prorsusque impertinens ad finiendam controuersiam de auxiliis , earum quidem omnium dignitate maximam quae sunt inter Praedeterminantes ex una parte,& eorum Aduersarios ex altora,& a qua sane difficultate potius quam ab aliis duae illae celeberrimae Theologorum . acies Praedeterminantium, Assertorum Scientiae Mediae , seu Conditionatae appellationem sortitae sunt. VI. Respondeo primo nondum adesse facultatem imprimendi de Iauxiliis gratiae quae dantur ad actus supernaturales, propter quod ctiam in titulo opusculi praefiximus nos sermonem habituros de colunctione Concursuum Dei & Creaturae ad actus liberos ordinis naturalis,praesertim autem ad prauos, eo quod nullo , quod ad nos hactenus peruenerit,decreto prohibeamur de Concursu adactus naturales,praesertim prauos odere,ac disputare. Respondeo secundo, non posse nobis obiici in proposito dissicultates quae inter utramque factionem intercesserunt circa est.- caciam auxiliorum diuinae gratiae; quia illae difficultates in quibus agitur solum de actibus ordinis supernaturalis , pro quibus duntaxat,&non etiam pro actibus ordinis naturalis, praesertim prauis, dantur auxilia gratiae,tametsi dignitate superiores dici possint, i
mensunt multo minus uniuersiles,minusque late patentes, quam
illa quaestio in qua uniuersd disputatur de modo coniunctionis diuini Concursus ad quonibet actus creaturae , ut per se patet; M cum plurimum pondeant a quaestione de Concursu Dei remoto, vel
138쪽
s Creatura , m. Parat Caput IX. Ioi
vel proeximo, supposita aduerariorum sententia videntur interminabiles, cum c contrario in nostra nullo fero negotio explicentur : Nam si dicamus Deum non concurrere ad actus nostros. liberos,tametsi supernaturales,influxu proximo, S indistincto, de gratiam praeuenientem constituamus in actu vitali supernaturaliquo illustratur intellectus,& in inspiratione similiter vitali,& supcinaturali voluntatis & in aliqua supernaturali qualitate praecedente consensum nostrum liberum,a quo etiam separari potest, Mde facto saepissime separatur, nimirum quoties diuinae vocationi resistimus;facilὸ erit demonstrare nihil inde praeiudicij humana iulibertatem accipere ; quia cuidens est: cum huiusmodi vocatione, de qualitate supernaturalibus dissensum nostrum, etiam in sensu composito,reperiri posse: At vero si Concursus Dei proximus, Midentificatus supernaturalis ordinis cxistimetur esse necessarius ad quamcumque sapernaturalem actionem nostram, impossibile est ut explicemus quomodo cum diuino illo Concursu ad consensum,1 quo ipse Concursus realiter non distinguitur, sed est idem ipse consensus,componi possit,ium negatio consensus, tum etiam dissensus noster,prout tamen componi posse necessarium csset ad integritatem libertatis. Respondeo tertio, eos qui in hac disputatione versati fuerint facile intellecturos ex his quae dixerimus de Concursu Dei adactus naturales siue bonos, siue malos , quid dicendum sit in proposito de auxiliis ad supernaturales, eo quod utrobique caedem prorsus dissicultates agitari soleant, siue sermo sit de praedeterminatione physica, dc decreto praedeterminandi, suo de Concursu
concomitante,simultaneo,& decreto illius nobis conserendi interuentu Scientiae Mediae, siue de praescientia actuum liberorum tum conditionale tum etiam absolute futuro tum, aut de amnibus controuersiis;in quarum omnium explicatione, ea quae dicta fu rint respectu actuum naturalium .de supernaturalibus quoque dicta,seruata proportione,censeri debent. Tametsi cnim actus supernaturales, ob suam eminentiam persectionem essentialem, ac specificam vires nostras naturales superent, nobisq; adeo sint improportionati,ut eos producere nequeamus,nisi ab aliquo comprincipio supernaturali adiuvemur,
139쪽
1o 1 De modo coesiunctionis Concursuum Dei
vel nobis indito,& inhaerente,vel saltem ita coniuncto, ac assisten- te ut potcntias nostras naturales eleuet roboretque. ad eorum productionem; tamen non est dissicilius nobis auxilium illud, Mcomprincipium supernaturale habentibus producere libere actuni supernaturalem,quam habentibus principia, & auxilia naturalia producere actum naturalem neq; dissicilius est Deo coniungere ita eadem actione supernaturali in fallibilitatem cum libertate, contingentia, quam in cadem actione nostra naturali;nec consequenter,dissicilius nobis erit explicare modum istius coniuncti nis in uno genere actionum quam in alio nimirum , quia dissicu tas coniungendi ista duo in eadem actione, aut eam coniunctionem intelligendi 5c explicandi, non prouenit ex speciali actuum nostrorum supernaturalium persectione, S dignitate quam ha bent prae actibus ordinis naturalis, eoquod sint generis cuiusdam praestantioris, S altioris;sed ex alia quadam radice quae communis est actui libero naturali cum actu libero supernaturali, nimi rum exindefectibilitate diuinae prouidentiae,&ex contingentia euentus prouisi ac praefinit quae duo videbantur esse contraria, atque adinvicem repugnare: Et ratio propter quam introducta fuit, vel Praedeterminatio physica, vel Concursus id latificatus concomitans interuentu Scientiae Mediae exhibendus, nota est persectio maior actuum supernaturalium prae caeter Ν,sed, tum praedicta si mitas diuinς prouidentiae & contingentia actus nostri;tum subor dinatio causae secundae ad primam ; tum eiusdem causae secundae inde terminatio, & indifferentia;aut aliae quaedam huiusmodi rationes,quae communes sunt, tam respectu actuum supernaturalium, quam naturalium, & quae omnes in sententia nostra negante Concursum Dei proximum, & identificatum facillime ex
plicantur, plout apparebit in decursu opusculi. Et haec de prima
140쪽
In qua disputatur aduersus illam Theologorum
aciem , quae existimat beneficio Scientiae Mediae rite explicari posse difficultates omnes quς moueri solent occasione coniunctionis, identitatisque Concursitum Dei, & Creaturae ad quamlibet istius operationem.
Continens argumentum, simpum huius secunda
Os TE A quam prima parte huius opusculi de- I. monstratum fuit euidente i veram propriamque scaturiginem controuersiarum. quae sunt. inter Praedeterminantes , eorumque Aduersarios esse propositionem illam philosophicam, --qua ab plurimis asseritur indispensabilis neces sitas coniunctionis diuini Concursus proximi,immediati, & iden vinci ad quamlibet actionem nostram, bonam,ac malam i ex qua, 1. propo