장음표시 사용
191쪽
V. Amplius argu mantari licet; Quia hic dicendi modus reuocat
totam libertatem nostrae voluntatis in applicationem, & determinationem istam virtualem: At hoc est absurdum: probatur at . tecedens; Quia ea determinatione virtuali posita, non est a plius in nostra potestate cohibere influxum formalem ad actum voluntatis per quem ipsa dicitur formaliter determinata, de acta operans; alioqui determinatio virtualis non inferret infallibilit
formalem actum voluntatis,& actus voluntatis falso diceretur esse se necessario connexus cum determinatione virtuali.
Consequens vero ostenditur esse salsum: Quia si semel admi
tamus antecedens scilicet posita determinatione virtuali non posse a nobis cohiberi determinationem formalem , Actus formalis sequens determinationem istam virtualem non imputabitur nobis ad meritum, neque ad libertatem; sed erit perinde atque e ternus actus consequi solitus posito actu elicito interno imperat te : ambo enim isti actus aequali necessitate consequuntur ex alio praecedente: Igitur ambo aeque sunt necessarij: Ergo quamuis ne gante forsitan Deo Concursum suum ad formalem determin tionem , non sequatur actus formalis contritionis,exempli causa; posita tamen determinatione, SI applicatione virtuali ad contri
tionem, homo nihilominus iustificabitur absque contritione so mali: quia iam fecerit omne id quod ipsi erat liberum,ac per ema sequens omne id in quo tota,aut saltem praecipua ratio meriti co sistebat: Potest autem Deus negare Concursum, quia ipse Co cursus,& decretum illius conferendi est posterius illa determinatione virtuali, in cuius praeuisione fundatur decretum absolutu
Similiter quoque idem dici poterit de quolibet achii supernaturali; scilicet quod posita eiusmodi applicatione determina
tione virtuali ad quemlibet actum supernaturalerna aeque mer bitur voluntas sine actu formali, etiam sit mite Deus suspendat Concursum suum,aut alio modo imped i at actum formalem ;T metsi enim haec applicatio non sit realiter a voluntate distinet non tamen idcirco erit miniis laudabilis honesta in generemotis, ut apparet in volitione Dei quam nullus dixerit esse minus
laudabilem,etiamsi ab ipsa Dei voluntate non distinguatur. . . . - ' Vnde
192쪽
unde iterum argumentor ; Ergo totum meritum erit independens ab omni principio creato supernaturali efficienter concurrente : Nam haec applicatio est ante omnem Dei Concursum ; de praemedit similiter Concursum habituum: Cum enim habitus operativi ponantur solummodo ad formales actus eliciendos, & producendos ista applicatio virtualis non producatur entitatiuEde nouo realiter, sed sit identificata voluntati; Certe non potest ea dependere ab habitu ullo concurrente in genere causae essicie tis; Ergo si voluntas creata meritum aliquod habuit in ista determinatione virtuali ; meritum illud fuit independens ab omni principio creato supernaturali cilicienter concurrente , cuius t men contrarium frequenter alibi docent Assertores Scientiae Mediae : Praeterquam quod explicari non potest; An quando elicitur actus formalis supernaturalis, determinatio virtualis illi anterior, fuerit supernaturalis quoad substantiam,aut naturalis: Si enim citur esse supernaturalis cntitatim; quomodo potest identificari
cum Voluntare crcata quae est clatii s ordinis mere naturalis ρ Si vero dicatur esse naturalis; quomodo per eam voluntas dicitur applicata , dc determinata virtualiter ad supernaturaliter operandum Iterum; sequeretur voluntatem nostram exercere libertatem suam non agendo formaliter, sed solum virtualiter se det crini nando Hoc autem rcpugnae communi Doctorum sentent cxistimantium libertatis exercitium conii stero in quadam efficientia,& actione forinali , distincta realiter ab humana, & Angelica
Insuper ; hic dicendi modus admittit determinationem istam VI.
virtualem esse realiter ipsam voluntate, Δί tenere se ex parte actus primi; cuius etiam dicitur elle viti naum complementum tamesimul docet iri illa, M ex illa sic spectat polle praeuideri effectum
infallibiliter futurum, utpote cum illa ne is ario connexum, quae duo simul cohaerere non possunt . quia potentia libera politis omnibus ad agendum praerequisitu, seu per modum actus primi se ha- : II Vbentibus, potest adhuc age: e, & non agere: Atqui omne id quod
realiter est idem cum voluntate. '&cido I se tenet ex patie acius Primi, tametsi dicatur, sit ultimum illius complementum, nu
193쪽
merari debet inter prae equisita ad agendum: Ei go illo etiam posito adhuc tamen est ectus non est infallibiliter futurus ; sed est ata huc indisterens ad essendum,& non essendum, praesertim cum Deus adhuc possis sit spendere, S negare Concursum suum so a
malem, ut conferre alium oppositum , scilicet pro actu opposito determinationi virtuali, seu ad quem determinatio Virtualis noli tendebat, adeo ut, tametsi Deus praeuideat determinationem virtualem ad odium, possit tamen Concursum exhibere ad am rem: Ergo non potest actus formalis in illa determinatione vir tuali praeuideri, cognitione cui contradictionem implicet subesse
periculum frustrationis, aut deceptionis ; qualis .l bet esse in
Denique ut omittamus alias rationes quibus impugnari facile potest: Certum esse debet,quod cum Voluntas prius natura quam agat sit indeterminata ; postea vero se determinet ad agendum; non sunt tamen necessariae duae an iones, quarum priorei, determinet, posteriore vero agat, exempli causa, quando aliquis liber diligit rem, nihil necesse cst ut ibi interueniat duplex actus; unus quo se determinet ad cam diligendam, bc alius quo diligat quamquam negari non potest quin aliquando interueniant duo a ctus,
unus 'eluti imperans amorem, alter imperatus Vt cum quis erumpit in actum amoris cx volitione formali quam prius habuit eliciendi illum in sed saepenumero est unicus tantum realiter, ratione,& virtualiter duplex ; in quo quidem ratio determinandi,est prior quam ratio diligendi ; unde etiam a quibusdam vocatur prςdcte minatio: At certe neutra ratio praeuideri potest ante decretii Dei; sicut neutra independens est a decreto, si verum sit creaturam n hil omnino posse operari sine Concursu Dei proximo,simultaneo, R identificato , quia Concursus ad operandum non datur nisi ex decreto ; determinare autem se ad diligendum cst operari: Ex quo etiam infirmatur alia quaedam similis solutio a nonnullis a ferri solita. Dicunt enim , Deum praeuidere voluntatem ut se accingentem ad actum, seu, quod idem cst, ut se determinantem, de in illa ac cinctione,ac determinatione praeuideri actum ipsum infassibilitersecuturum: Sed contra, ista enim accinctio ad actum, ac deter . minatio,
194쪽
minatio, non est aliquid distinctum ab ipso actu, & litione: At
qu libet volitio est formalis determinatio voluntatis ad obiectum, neque enim potest aliqua volitio creata dari quae sit indifferens, ut per illam haec,aut illa voluntas seratur disiunctive ad hoc, vel ad illud oblemam,vel amor vel odio,prout libuerit: sed, sicut necesse est quamlibet volitionem creatam esse omnino addictam uni Certat voluntati, ita etiam addictam esse oportet uni certo obiecto, Muni certae,ac determinatae speciei actus adeo ut ille actus qui semei est odij non possit unquam esse amoris,& qui amoris est, odij cile nequeat:ergo si non potest formalis determinatio, & actus volun talis praeuideri a Deo ante decretum , neque etiam accinctio adactum praeuideri poterit ante decretum. Dices; ratione possumus distinguere voluntatem quatenus sedeterminantem,ab eadem quatenus actu volente: Ergo Deus praeuidere potest eam ut se determinantem, independenter a decreto tametsi non prquideat ea vi actu volente,independenter ab ipso de , creto: Respondeo;concessis antecedente nego consequentiam haria enim distinctio rationis non sufficit,ut Deus videat, & assirmet senum ii ne alio, vel ante aliud; praesertim cum non fingat entia rationis,sed unumquodque comprehensiue cognoscat prout est in se,&Cumomnibus quibuscum identificatur: Adde quod, esto videret rationem determinandi prius quam rationem volendi, non tamen videret eam independenter a decreto, ippositis illis tuis principiis de quibus saepe. pyit i l '
Videri potest P Rodericus de Arriaga disp.ro. physicae in quem
nuper incidi,diu posteaquam haec scripta essent,app. lia ccnim modum istum dicendi recurrentem ad determinationem. applicatio- .inc naue virtualem omnium improbabilissimum, & in eum vehe-gnenter i in i cili inii li
195쪽
felluntur qui dicunt Deum respicere ad Concursum
creata voluntatis , Ut ratione distinctum a Concursu i ius Dei. st in
I. Ices ; in operatione creati arbitrij distinguitur Concussio. l creaturae a Concursu Dei virtual iter, & ratione ; & inquantum est Concursus arbitrij non dependet a Deo, nec a determina tione voluntatis diuinae, Nam determinatio diuinae voluntatis i tum est ad ea quae pendent a Deo ; ergo ante eandem determina tionem, verum & scibile est,quid futiarum esset ex Concursu , pro priaque determinatione creati arbitrii ad suum actum,si hae vel d-jae conditiones ponerentur , consequentia est cuidens; quia obiectum quod non pendet a determinatione diuinae voluntatis , tapraecisa seu prius ratione quam ea polita intelligatur, ,erum est. M
cognoscibile a Deo tanquam verum. - . . a
. Antecedens quoad primam partem est euidens , probatur au tem quoad secundinas, uia Concursus arbitrij qua talis, non aliud imp9rrat, quam ordinem operationis ad talem causam ; scilicet creatam sed ordo ad unam causam non pendet ab alia causa inata ratio vilius ordinis,seu relationis,sumitur praeciso a termino suo, non ὶ termino alterius ordinis;Ergo Concursus creati arbitrij, qua talis, non pendet a Deo. II. S d contra: Nam prima quidem pars antecedentis est vera, sed
secunda falsa suppositis principiis Auctorum Scientiae Mediae,quia
Concursus arbitrij creati,qua talis, S sub illa ratione adhuc continetur intra latitudinem entis creati,Ergo, perte,non potest esse independens a Deo, quia causa secunda essentialiter pendet a prima; ergo ordo operationis ad causam secundam, S influxus causae se cundae,estentialem habet dependentiam a prima,& sic illi Concu sus non possunt distingui adaequale persecta praecisione, etiam ratione nostra sed solum inadaequate,& imperfecta praecisione , quia influxuS
196쪽
es Creatura , . Pars II. Caput VIII.
inquxus causae secundae, non potest conceptu adaequato abstraherea subordinatione ad causam primam. Neque obstat quod dicebatur,Concursum arbitrij, qua talem non aliud importare quam ordinem,seu relationem operationis ad talem causam:Respondetur enim, relationem quidem illam, siue ordinem,pendere ab una sola causa terminatine, eo quod unius habitudinis unus sit terminus ; posse tamen pendere a pluribus causis essecliue, quo pacto relatio similitudinis quae est inter duo alba, ab uno quidem solo albo pendet tanquam a puro termino respectus, estective tamen pendet a pluribus causisivi a Deo, a dealbante, Mab albedine tanquam fundamento: Ad cundem igitur ni iam be- . ne intelligitur,quod ordo operationis ad causam secundam essective pendeat,non a causa secunda sola, sed & a Deo, quod fateri necessario debent aduersarij,iuxta sua principia,& sane prius intelligimus fundamentum,& subiectum ordinis quam ipsum ordinem: ergo prius intelligitur actus, quam ordo illius a d. hanc, aut illam
Ad consequentiam vero Respondetur , potius contrarium inferri ex priori p rte antecedentis ; Cum chim Scientia Media sit propria perfectaque Scientia,per quam res quidditatiuE, & prout in se est,a Deo penetratur:Cumq; propriae persectaeque Scientiaedion possit obiici unum corum sine altero, 3 uae sollina distinguntur ratione;sequitur Concursum arbitrii qu talem, non posse a Deo cognosci prius ratione, luam ipsius Dei Concursus intelligatur. Nam si Deus non distinguit ea quae non sunt in re distincta, unumquodque cnjm cognoscitur a Deo sicut ost , sane non potest Deus unum Concursum ab alio distinguerc hoc est unum ab altero seorsim,& distincte cognostere. Noque vero intelligi potest,distinctionem rationis quae simpliciter est non em Sc nihil,cile fundamentum conciliandi cificaciam decreti diuini, de Concursus actualis ab illo manantis cum libertate creata ; durissim uni enim es et dicere,quod si ratio nihil conciperet de illorum Concursuum distinctione,dissoluenda esset istiusmodi concordia. Replicant,mansuram distinctionem virtualem: Sed contrὰ;quia hoc perinde est ac fi dicerent,nullam mansuram actu, de simplici
ter: Praeterea,inde sequeretur Deum qui non concipit ut distincta, quae
197쪽
quae ex natura rei distincta non sunt, talis concordiar non intellia gere rationem,quam tamen nos intelligere possumus: Cum potiussa tendum esset eam facillime quidem a Deo ,&a beatis, a nobis autem vix capi posse: Adde quod ipse P. Suarca lib. i, de absoluta Scientia contingentium suturorum cap. 3. num. I . docet De viri non prius, etiam secundum rationem,uidere actionem liberi arbi iiij, ut est ab ipso Deo,quam ut a creatura, S e conuerso ; quia, inquit, est una indivisibilis actio, quam Deus simplici,& perfecto actu intuetur prout ca est in se, simulque cognoscit illam. cum V troque respectu scilicet ad causam primam dc secundam.
si untur qui dicunt Deum ut decernat Concursem voluntati creatae necessariam , intueri per Scientiai Mediam a tam eiusdem voluntatis sub gener stratione actio is , Itemque illi qui recurrunt ad mutuam prioritatem , posterioritatemque ac ius liberi decreti concurrendi ad illum.
RE pondent aliqui; Deum concurrere sollim ad genericum
gradum,& uniuersalem rationem actionis, qua quantum est cx pat te Dei, posset ad quemlibet actum;bonum,aut malum ana ris, vel Odij, pertinere, prout a voluntate creata Concursum suum adiungente determinabitur, SI ad certam speciem ac singularit tem contrahetur : dc quamuis actio creaturae identificetur cum illa Dei; tamen Deus praeuidens creaturam in his & illis circun- stantiis in actionem quandam lingularem Velle prorumper ,m do ipse conferre velit ex parte sua influxum ad genericam ratio nem actionis Opportunum; ex illa pr uisione excitatur ad cum ita nuxum pro eo puncto temporis conserendum.
Hatς solutio continet doctrinam ab alias Alsettoribus Scientiae , Mediae
198쪽
Mediae refutari solitam ; videtur autem desumpta ex P. Didaco Ruigdist. 6. sect. Io. num. I6. & i t. Sed imprimis stare non potest. cum identitate reali graduum metaphysicorum inter se; neque Cum veritate, identitateque actionis a prima & secunda causa procedentis cuius gradum genericum tantu In attingi, dc produci
a Deo est impossibile; quia gradus metaphysici no differunt a par
te rei, scd sunt una realis & physica entitas,ratione tantum diuisibilis; proindeque vel omnes attingendi S producendi sunt ab eo qui ad cana entitatem Concursum effectivum impendit ; vel nullus omnino: nam actio physica, cuiusnodi est Concursiis,non fa cit praecisiones illas quas intellectus potest iacere, attingendo ali quid in obiecto,& non attingendo aliud.
Seccndo ; ut solutio ista veritatem haberet, oporteret Deum prius intueri rationem specificam,& singularem actionis a creatu ra profecturae ut inde veluti excitatus decerneret concurrere ad
generi cum illius gradum: at hoc est impossibile; tum quia cuiliratio ista specifica S lingularis sit ens participatum; aequo deposcit diuinum Concursum, ac alius quilibet gladus in cntitate rea li similiter fundatus, Et tamen dicis eam praeuidcri antequam constet de Concursu, A de decreto concurrendi: Tum quia influxus Dei manat ab co in aliqua certa specie,& indiuiduo: neque sollim est individuum generis, scilicet entis, aut actionis, sed est individuum certae cuiusdam ac determinata: speciei,clina sit influxus singularis & existens, ac proinde necessario esse debeat in ali qua specie insima M perfecte individuus: neque imaginandum est, quod is fit aliqua entitas generica tantum , uniuersalis, cui crcatura superaddat aliam entitatem, scilicet disserentiam physiacam,& singularitatem; hoc enim intolerandum absurdum esset. iii Q, bd si aliquando dici soleti limitationem S modificationem diuini Concursus a creatura prouenire, non id ita accipiunt qui inter Assertores Scientiae Mediae verisimilius opinatu quasi Deus attingat sbium gradum generi cum iactionis, scd quia Deus quantum est ex se, non limitat Concursum suum ad unam speciem ictus, sed paratius est conferre Concursum ad eim actionis spe Ciem qua in causa illa exiget cum qua cociscit actionem; siue cacausa sit ad unum siternam taber natastasia lucri libera . . .
199쪽
rs1 De modo coniunctionis Concursuum D i
Tum quia si fieri posset ut diuinus intuitus ferretur prius In unu
gradum metaphysicum alicuius actionis,quam in alium,probabi lius sorte dicerent Assertores Scientiae Mediae, Deum prius ratione intueri gradum geneticum,qurun specificum ; quia gradus unibuersalior, Λ superior prior est inferiore, prioritate logica,quae dosumitur ex subsistendi consequentix 'I. Dices ; Caussibi inuicem possunι esse cause, praesertim in diuerso gen
re: Ergo fieri poterit ut sit mutua prioritas, & posterioritas inter decretum diuinae voluntatis, S effectum libete a creatura prod cendum: nam decretum est causa actus liberi velut in genere causae effectivae, saltem mediate.& sic praecedit effectum;rursimque, actus liber erit velut causa decreti, quatenus Deus ided decreuit se concursurum ad hanc potius quam ad illam partem ; quia p r uidet creaturam hunc aut illum actum liberum,& non alium profundentem ; de sic effectus liber,vel determinatio crea ae volunt iis praecedet decretum sub ratione dispositionis, δc motivi,VcIc
ditionis: Quid ergo mirum si Deus intueri possit effectum illum
sub conditione futurum prius ratione quam habeat decretum c currendi ad illum: & Confirmari potest obiectio;quia tametsi noster intellectus ad mutuam istam prioritatem, posterioritatemque capiendam dissicultatis plurimum sentiat: non est tamen ideo di mittenda vera sententia: sed credere debemus actum futuru mpraecedere quodammodo decretum Dei,cum tamen ex alia partu decretum ipsum sit necessarium, & praesupponi debeat ad futuribtionem effectus: neque vero id videri debet insolens,& indignum viris Theologo, cum ne ipsi quidem praedeterminantes erubuerint istam philosophandi rationem, qui physicae Praedetermin tionis concordiam cum libertate creati arbitrij dixerunt rem esse admirandam & ineffabilem: ideoque fide tenendam etiamsi noli intel ligeretur,captiuando intellectum in obsequium fidei. Denique, illa sententia in praesente negotio est praeferenda,quq humanam rationem, & ingenium miniis torqunt: at ex duabus quarum alterutram sequitur hoc tempore uniuersa fere Theolo gorum multitudo , illa est facilior quae docet determi nationem Creatae voluntatis, aut aliquid huiusmodi praeuideri po sse Deo, unde ipse cxcitatus, .voluti obiectiud permotus decernat abso
200쪽
Creatura , es c. Pars II. Cap. IX. iis
Iute qualisnam Concursus creaturae sit exhibendus. Respondeo, Et hic dicendi modus inutilis est: nam ad id quod primo dicitur i Cause possensibi inuicem esse causae. Re boni detur,hanc euasionem nihil iuuare Assertores Scientiae Mediae, quandoquidem ipsi met communitor docent, id quod nos quoque in physica secuti sumus,qubd quando agitur de causa quae debet praesupponi
exi stens, saltem ordinenaturae, ut causet, fieri non potcst ut duae res sint sibi inuicem causae,seu,quod idem est, ut idem sit causa Meffectus alterius, siue in eodem, siue in diuerse genere causae s
cundum eandem existendi rationcm : at in nostro casu,decretum
est prius actu libero in genere causae praesupponentis existentiam, saltem futuram, scilicet in genere dispositionis motivi; cum non possit ipse actus esse motivum inducens, nisi cognoscatur,neque possit cognosci ut extiturus, quin praesupponatur habiturus existentiam ; atqui non potest intelligi quod sit habiturus existem
etiam nisi concurrentibus omnibus ac singulis causis a quarum in- 4 fluxu pendet, inter quas numerari debet Deus qui non concurrit nisi ex decreto ; ergo non potcst Videri ante decretum. .
Instabis; actus liber propter quem conserri debet Concursus, est veluti causa finalis illius atqui finis, ut causet, non requirit ex stentiam actualem, sed sollim apprehensam ; ut patet exemplo . sanitatis, ad quam obtinendam aliquis ambulat; prior est enim sanitas in genere causae finalis,ambulatione: ipsa vcro ambulatio, prior sanitate in genere causis efficientis. Responde' ι si ambulatio esset medium omnino necessarium t ad obtinendam sanitatem ut finem;posset aliquis intendere ex seipso maximo affectu sanitatem. priusquam praeuideret se ambulaturum ; Ac sic sanitas esset prius in intentione, quam ambulatio iapraeuisione; quia non videret se ambulaturum nisi post decretum ambulandi: atqui non decernetet ambulationem, nisi quia intenderet sanitatem, ad cuius consecutionem ambulatio esset medium omnino necessarium t nos autem media usurpamus ex intentione finis; sed non possit praeuidere sanitatem, Ut ccito futuram; priusquam se cognosceret ambulaturum; luia ambulatio esset medium necessarium ad sanitatem , 6c causa efiiciens illius Itasmiliter si Concursus Dei proximus esset omnino necessarius ad X a actum