장음표시 사용
181쪽
dicat tamen, copulam fuisse imperfectam duntaxat. seu cum dispersione seminis ἐ14I. Hoc supposito Judex merito deserret juramentum Cajae , vel etiam absque juramento amasium condemnaret ad alimentandam prolem. Ratio est: quia his suppositis assertio sceminae , juncta gesta- . tioni uteriis communiori usui vigenti inter impuros istos lascivosque juvenes, red-.dit Judicem satis certum, veluti bene docet Gobat Theolog. juridico mora tr. s. c. 32. n. al. θ ρqq. Hac de causa in foro existerno, ubi constat de congressu viri cum Rem na, Se de copula cum ea exercita ut terius non indagandum sed pronunciandum esse pro impedimento affinitatis, Sepraesumpta seminum effusione ac commixtione, cum SancheZio Sc Clericato de ma-rrim. decis 3I. n. 7. diXimus pari. 3. Theol.
Iga. jam ad alterum quaesitum hujus C sus, Calam a Confessario singulariter esse admonendam, ut bene advertat ad formuritam juramenti ; nam si Judex petat, ut juret, qu bd nunquam habuerit rem cum alio. vel quod non sciat, alium Parentem. vel ab alio se impraegnatam Scc. poterit tuta conscientia jurare; cum enim scientia importet notitiam certam , M Judex talem desideret, ipsa autem dubitet, a quonam concoperit, cum omni veritate potest dia
182쪽
De Juram. ficto, nec non de amphibol. Is '
cere, sie nostre alium parentem, vel etiam senescire, quod ab alio conceperit: item, sie numquam habuisse rem cum alio cintelligendo ita ut hic Sc nunc teneatur Judici hoc fa- teri quia nisi aliunde exstent quasi certa indicia de crimine cum alio scilicet maritato patrato, Sc hoc supponatur mere o cultum, Judici non competit facultas interrogandi : atqui hoc i plo C a non tenetur respondere ad interrogata: ergo liis cite negat cum amphibologia jamjam insinuata. At vero, si C a jubeatvrjurare se scire hunc suum amasium, O non alium esse Parentem hujus prolis, nequaquam licite juraret: quia hoc in veritate dicere non potest, nisi sit moraliter certa: atqui moraliter certa non est, se ab amasio, 6c non ab illo altero concepisse: ergo nec potest de hoc licite jurare, nisi velit se ipsam exponere periculo perjurii. Itaque hoc supinposito deberet potius amasio referre jur mentum, Vel petere, ut Judex huic velut Reo juramentum deferat.
Corollaria ex dictis inserenda.
e Olliges ex hactenus dictis primo, quod, I 43.
quemadmodum Reus ipse non legitime interrogatus de crimine, potest cum
183쪽
restrictione non pure mentali seu amphibologia jurare se nihil scire, vel se non commisisse rate crimen v. g. homicidii, adulterii Ecc. intelligendo scilicet, ita, ut hic ρομα fateri teneatur Ecc. ita pariter testis non legitime examinatus cum eadem restrictione mentali potest negare, se quidpiam scire de tali delicto. Ratio est : quia Judex velut periona publica non habet jus indagandi in delicta mere occulta, unde nec praesumi potest aut debet, quod velit inquirere in tale delictum, quod nec Reus neque testis ei tenetur manifestare, sed potius capere talem delicti notitiam, qualem Reus vel testis tenetur dare : atqui si non constet saltem semiplene, quod hic vel ille' sit Reus, tunc neque reus neque testis tenentur manifestare Scc. ergo Scc. Videantur de hoc Babensi uber tr. s. dis'. R. art. d. n. 4 I. SalmanticenseS rom. q. tr. I p. cap. 2. punct. t. n. I 32. Uel Sporer tr. 3. in decalog.
Sed quid cinquies) si Judex vel Supe
rior legitime Reum examinet de crimine, eb quod de hoc nedum gravia exstent indicia, sed M semiplena probatio, poteritne nihilominus Reus crimen sibi inbjectum - negare etiam cum juramento ' . Certum Sc exploratum videri apud Omnes , quod Reus in his circumstantiis non possit negare crimen, nisi hoc sit ca-
184쪽
pitale, id est, tale, ex cujus confessione ei immineat poena capitis, vel alia huic quo. dammodo aequivalens, ut puta exilii, carinceris perpetui, amissionis bonorum, trir mium Ecc, Quin etiam si talis poena reo immineat, nunquam tamen fas esse negare crimen praesertim cum juramento , probabilius tenent D. Thomas a. 3. q. 69. art. I. sanche E lib. s. consit. c. 3. dub. 29. Michel
n. IO. aliique gravissimi DD. hac potissimum ratione ducti: quia nante semiplena probatione Judex legitime praecipit reo, ut fateatur veritatem: ergo hic tenetur fateri ;nam potestas interrogandi re obligatio re spondendi sunt correlativa, Sc hoc ipso inseparabilia. Confirmant ulterius ex eo: quia sublata tali obligatione fatendi crimen homines flagitiosi redderentur inultb auis daciores ad delinquendum , non sine maximo praejudicio boni publici: ergo cum aliunde constet, bonum publicum praeferendum esse bono cujuscunque hominis privati, dicendum absolute videtur, qud dnunquam prorsus fas sit negare crimen oba
jectum, supposito quod Judex reum legi
time eXaminet. Ilis tamen non obstanti-
bus hodiedum probabile videtur, quod reus cum restrictione uon pure mentali possit sine gravi saltem peccato negare crumen eapitale sibi objectilin etiam eum ju A. P. Esel Pars III. de Dram.ως. L ra.
185쪽
ramento, cogitando scilicet intra te, quod illud non commiserit, ita sicilicet, ut reuea-
tur fateri, quam diu apparet stes evadendi. Ita Card. de Lugo rom, a. de iustit. dio. O.
μα i. v. I s. Tamburinus lib. R. in decalog. c. 4. s. s. n. I. Cardenas in Crisi Theolog. disert. I9. u. δι. SPorer tr. 3. in decalog.
a. n. 6. Sc alii plures ab hoc relati. Ratio hujus opinionis est: quia praeciso spe-ciali pacto videtur nimis dissicile , ut quis contra se ipsum reddat testimonium tale, quo reddito praevidet se condemnandum, ad supplicium extremum : at, hoc ipso nequit potestate humana Judicis obligari ad fatendum crimen suum: ergo dec. Hac de causa Doctores mox allegati negant, quod Judex legitime praecipiat: negant ininsuper, quod inde reus reddatur magis audax Scc. nam si non absterreatur timore torturae, quam Judex in tali casu inferre solet, multo minus absterrebitur timore Pe cati mortalis, vel amore justitiae. Haec
Posterior sententia mihi videtur quidem minus probabilis priore; nihilominus pro solatio tum delinquentium, tum etiam Confessariorum eandem insinuandam duis xi: M licet prior sententia speculative longe videatur probabilior atque tutior, du- bito tamen vehementer, utrum in Pra Sit tot
186쪽
t a Dram. ficto, nec non de amphilol. I
tot inveniret Patronos, quot hodie habet in theoria.
Colliges ad b, in casu, quo quis legitimet 4
quidem examinatur de crimine contra leges commisso, sed sine culpa formiali, uto puta ex ignorantia invincibili, oblivione inculpabili Me. locum pariter cedendum esse juramento amphibologico. - EX. gr. occidisti homihem vel quia ex inculpabili ignorantia Sc errore existimasti te explo- dere in feram, vel quia injuste ab eo aggressus usus fuisti jure defensionis inculis patae tutelae. Uel surripuisti rem alterius in compensationem debiti alia via non amplius recuperabilis Sec. proptereaque velut suspectus ex certis indiciis examinatis a Judice, an non occideris hunc hominem l an tibi, nihil constet de tali homicidio, de tali furto' εία potes tuta conscientia jurare quὸd non, intelligendo ita, ut reipsa homicidium aut furtum formaliter tale commiseris e neque propterea timeas deperjurio , cum enim Judex interroget de facto criminoso M punibili, tu vero tale non commiseris, profectb cum omni Ue ritate eidem respondebis cinvocando et
iam, si opus sit, Deum in testem nihil tibi prorsus constare de tali facto; vel te non commisisse illud; te esse prorsus innocentem Sec. Videantur Salmanticenses lac. cit. u. 132.
187쪽
1 s. Colliges ulterius 3tio, ob rationabilem& urgentem causam fas esse uti amphibologia, quando verba ex se habent duplicem sensum, quem audiens quidem non , a P prehendet , posset tamen apprehendere. v. gr. qui ab insequente milite caesareo inis terrogaretur, an non transierit gallus, ta metsi aliquem transeuntem vidisset, posset nihilominus sine mendacio respondere, se non vidisse gallum, intelligendo gallina-- ceum Rurius tempore hoc bellicoso aliquis te interrogat e non est hic miles hostilis' esto apud te, in tua domo S c. existataec. poteris nihilom nus ob gravem ει urgentem causam respondere: Non est. intelligendo hoc verbum in alio sensu, prout ly non est hic idem sonat, ac non coismedit hὶς Scc. Ita Sanchez, Cardenas, Sbogar Theolog. radic. tr. st, cap. uv. n. Iq. R. D. Michel ubi supra n. χτ. Ratio est: quia in tali casu nullum prorsus intervenit me dacium, quandoquidem loquens conceptum mentis suae exprimit per verba eniua institutione eundem significantia i d ceptionem verb alterius sinistre intelligentis ob gravem causam potest permittere,
uti jam dictum fuit, δd teste D. Michel Lcit. aperte insinuat Glossa Can. Ne quis.
147. Colliges 4tb, insuper fas esse, uti amisPiabologia, quando verba respondentis
188쪽
De guram. cto, nec non de is bibes. ex circumstantiis loci vel personarum c c. evadunt aequi Vocar U. g. interrogatuS, an non latro vel fur hac transierit, illico manum in manicam inserit prout nonnulli S. P. N. Franciscum fecisse referunt aut stans in loco figit signanter pedem super uno lapide S dicit. Non transsit hac, intelligendo scilicet per manicam vel per hunc lapidem, ad quod significandum dat sufficiens signum, dum statim ad interrogatio nem alterius, ponit manum intra manicam vel pedem figit supra lapidem. ' Videatur Sbogar loc. cxt. n. I s. Cardenas in crisi Theolog. dissert. I'. c. 4. n. . vel dela CroiX
Colliges sib , usum amphibologiae & I48. Per consequens iuramenti amphibologici ob gravem causam uti semper supponi debet esse permittendum, quando juxta
mentem interrogantis respondetur in veritate, esto interrogans mentem responden iis per accidens quasi, ut puta ob ruditatem, vel ignorantiam non ad Uertat. Huju
modi exempla quam plura passim referunt Doctores. I. Examinatur quis a Judice, an non promiserit huic puellae sponsaliae examinatus in hoc casu bene potest supponere Judicem non loqui nisi de sponsalibus validis, vi quorum vult adigere . sponsum ad standum promissis, unde si hic supponatur quidem contraxisse spon-
189쪽
I66 Conferentia quinta, salia, sed invalida, vel valida quidem, ast
hic Sc nunc non amplius obligantia U. g. ob notabilem mutationem in bonis animae, . corporis vel fortunae, quae interim super Uenit ex parte sponsae Scc. potest sponsus jurare, se nunquam contraxisse sponsaliacum tali persona, intelligendo scilicet talia,' quae hic Ec nunc obligent &c Rursus a.
petit Picinus tuus commodato a te Panem, vel pecuniam, vel eleemosynam gratuitam et' tu non habes, nisi panem tibi ac tuis necessarium, nec pecuniam, qua carere possisis δία poteris rursus respondere: te non habere panem, Vel pecuniam, Vel eleemosynam Sec. Ita ex communi DD. Michelubisupra pu. 4. n. gr. Sporer tr. I. in decal. c. I. sect. s. n. I 22. AZOrius, SuareZ, Na- Uarrus&c. aliique plures ab hoc citati.
r49. Colliges denique gio, Confessarium a tyranno adactum ad manifestandum alia quod peccatum ex sola Confessione Sa- cramentali sibi notum, licite posse, imm b/ Vero teneri negare etiam cum jurejurando,
s opus sit, sibi quidquam constare de tali
Peccato, vel se unquam a tali homine tale Peccatum intellexisse , tametsi reipsa intelis lexisset ex sola Confessione Sacramentalia' . Ita communissime Doctores. Michelhcit.. n. 12. Matthaeuccius incautel. Conseg. lib. arm 7. n. 14. Babenstuber tr. I. dis'. 3. art. i SPOrer cit. n. II 2. . Ratio est:
190쪽
De guram. ficto, nec non de amphilol. Is
quia tyrannus non potest a Confessario faetendere aliam scientiam vel notitiam, nisi communicabilem : atqui talem non habes Gonfessarius de peccato , eo ipso quod jure naturali ac divino, teneatur serinvare sigillum: ergo&c. Nec refert, quod fortassis Confessarius tale peccatum audiverit ex confessione poenitentiS: non enim
illud audivit iit homo, sed ut Minister Christi seu Confessarius qua talis: quidquid autem ut talis intelligit, eo ipso intelligit notitia incommunicabili, perinde, ac , si nunquam illud intellexisset: ergo in foro externo rect e respondet, immo α jurat, se nihil scire de tali peccato, intelligendo
qua homo &c. Sed quid, ais, si tyrannus ulterius instet re jubeat, ut Confessarius sine omni restri .ctione mentali juret, an v. g. Titius non fuerit confessus hoc vel illud peccatum , vel, an non in Confessione saltem qua Minister Christi , qua Confessarius tale Peccatum intellexerit fEtiam in his circumstans is proba ibili1sime respondere potest, se nihil scire de tali peccato, vel nihil proryus sibi constare, Titium fuisse consssum tale crinaen Ecc. Ita Viva ad proposit. ao. 9 27. ab Innocent. XL damnatas n. 3. 9 I3. Michel ubi furan. sa. Baben 1 uber loc. cit. Ratio est rquia ex circumstantiis colligere fas est.