장음표시 사용
131쪽
ι. Gallina oνis incubat, aliena etiam,si res ira ferat, excludit et .Sic Christo acceptam merito referimus omnem nolitam vi tam . tam naturalem, quam i l ritualem &aeternalem.'Pla Im.3I, Iohan. l,I. Actor. IT, 2S. 28. Col. 2, I3. EPh. 2β. . Iohan. I, ROm. 6, 22. 2.Timoth.I, Io. Idolian. 4, 2. & , H. Iolvann. MI . I6.36. &Dr . & 6, o. & io,28. Exclusio alienorum ovo rum ad gentes non incongrue potest accommodari, Δ
Gallina nutrit re cibat pullossiuos: Ita Christus nos pascit, non modo corporaliter: Psal. t 3, r6. sed & spiritualiter, pabulo Verbi : PLas,2.ae Saera mentali ter,corpore & sanguine suo in Coena,sub visibilibus signis pane & vino. 3. Gallina ducit pullos, & hinc inde deducens comitatur, ad
pastum eos praec dens e Sic Christus per omnem vitam nos Spiritu S. gubernat, quin in omni fortuna praesto nobis est; Ecε, 6. Mati. 28, 2 o. JOh. IAE i 8. &ad coelum viam uobis mota. Brat. Ioh. I 12.6. . Gallina pulus sub asissuas congregat; tum ut foveat, tum ut defendat: Ita Christus subalis suis nos recondit, dc ad verius
XII. Danda nobis est opera sedulo, ut pulli gallinae hujus simus & maneamus sempir;quod fiet, a ciristum cerὸ diligendo:
Magna I E su LI benesicia, magn*s requirebant gratias. Verum enim vero tantum abest, ut ullam pro benefactis gratiam mandus ipsi rependar, ut potius Summo benefactori summe sessi ingratum .declaraverit. . o I. L Diuitigod by Gorale
132쪽
a L q-s. Ego quidem hoe faciam, mi . tam prophetas sapien-i ῆctibas, h. c. idoneos Verbi divini praecones; sed vos & m i h ij b
lis ma Iam referetis gratiam. Futurum enim, ut Spiritu san-enda .
lavi o incitati quo dam ad vos missos propter Evangelii praedi-
b, Sarari. significat, non solam forma judicialis processus ut Pi ς 'ruti 1niae observata supplicio aliquem assice: e ; sed etiam impetu':' uIique tacto,absque ullo judicii processu Occidere,ut Mati. 2I,3 . Cheliti te
arc I 2, 2. A R. 23,3r. & Π,ir. Hoc genus cst supplicii, quod pau-gati ais ei-Post repetitur, & ad Hierosolymam προφη : φον singulari- ntur. r accommodatur, tanquam proprium illius civitatis in quarto'ς :* e . in is velut in naturam suam comtersam, & longa temporum suc-Gl . pici essione in ipsos propagatum, oecidere Prophetas, Luc. IJ, 7s. Act. priui , SI ' de absolute eam Salvator vocat Prophetarum interfectri. Prophetae ,:em. Ubi nota, Prophetae nomen generaliter sumi, pro quibus-pis veris ac fidelibus Verbi divini Doctoribus, sive immedia esl- 'Li a Deo sint vocati, sive mediate, unde etiam ερογυ κως dicunturis Geniis autem soc supplicii U' odi Eo in certas quasdam , species diducitur. Significat enim Salvator, occisum iri alios a. cruci ione . illud supplicii gemis notat, quod Chri locapiti nostro irrogatum fuit. Membra autem Cain P piti consormari debere innuitur. Rom. 8,et q. Erat crucifixio Crucifixi γbia supplicium de ignominio sillimum Satrocissimum, nonnis' pudiat vis cuilibus perib nis oblatrocinia, seditionem, i majestatem&similia stagitia irrogari se Iitum. Cicerta orat. supplici. sin Verrem, vocat crudelissimum octe terrimum lupplicium tenus. Laetant. lib. 6. inllit. cap. 26. infame supplicium. Apudi ludaeos fuit quondam inusitatum. unde Rabbini dicunt rnon ist mis in Israese, ut clavos figant in manibus aut pedi- -biis hominum, qui lapidati aut suspensi fuerunt. a Flu Di. ne Celc figatione thod i e su si iga t i o n e ignominiosa, licet rica ad P. e c em semper. Additur, in Synagogis vestris: quianen ob flagitium aliquod civile, ted ob doctrinam de consessionem Christi hoc sustinere debebant. . 3. Lapuitione, in populo Iudaico frequentis a. Mentionem au-
unbujus quoque fecit supplicii,
133쪽
I. quia fuit ordinarium , eoque plectebantur Pseudoprophetaer 2. quia ex Prophetispluresfuere lapidati, quam alio supplicii
Porro quatuor alias erant apudIudaeos suppliciorum generae lapidatio , combustio , decollatio sive occisio per gladium, .&L p;8itio strangulatio: lad inter haec frequentillimum erat lapidatio, eaque i iratissi assici solebat et . incestuo in ;Juc os. a blasthemiu;
. profanator Sabbathi; s. maledicens patri aut matri; d. incitans alios ad idololatriam;
II. In exsilium eosdem ejiciendo. oratio Christi a major injuria ad minorem quasi per gradus descendit et h. e. interprete , D. Gerhardo; quos non occidetis ac crucifigetis, illos tamen flagellabitis; quos non flagellabitis, illos tamen persequemini docivitate in civitatem, non permittentes, ut libere Evangelium praedicent; nec concedentes ipsis commorandi spatium, aex unacivitate in aliam fugabitis. III. Gratiam oblaram malitiosὶ repudiando. Ego vol ut vos congregare, & pro sed, iterum advertati ve) noluisti e quidam pluraliter legunt. nc luistis, ut significetur, omnes cives Hier solymitanos, adeoque omnes Iudaeos intelligendos esse. Quid Velle Chri- vero hoc nolle proprie denotet, & quanta ejus vis, id per euri, ni A: Nolle, egregie exponit D. Garhard. pag. 2 7. his verbis et Quemad-Judκη μ' moduni es Christi complectitur non solum affectum interio- 'λά.. ' rem , etiam actiones exteriores,quod perverbum Evangelii eos diat. vocaverit,ad poenitentia serio eos cohortatus fuerit,quin nihil eorum prati et miserit,quae saluti ipsorum inservire videri poterantia, quaeq; ad congregandos illos pertinebant. ita τὸ nonIud oru comis p ect mi r non solum interiore voluntatis repugnantia ,sed etia effecta&indicia ejus exteriora, videlicet, quod Christo dixerint . , nolumus hunc regnare super nos ; Luc. tq, i . quod consilium Dei de salute tua spreverint , recusantes a Johanne bapti Eari , Luc. 7, 3o. quod modis omni bas praedicationem Evangelii im
134쪽
erint, quin & Christum salutis authorem de praeconem incruis gerint. &C.
Porismata &Theorernata Theologica secuncta parris.
I. De in eredibili mundi erga Christum, oblatamque gra-Ingratitu/ri gratit adine, tua pro maximis beneficiis pessimam reponitis actori gratiam, male tractando & excapiendo eos, qui futura . :rcia ipsis gaudia denanciant. PI. VII.&IO96. Matia a Vers. miri in A..'l 23. Ioh. I, II. & 3,I9.&ιS,I8.Iy. Esa -I,3. II. Diabolus enim regnum suum impugnari, mundus πero a sua redargui ferre nequit; hinc unanimi adversus Cluilium Uesiam ejus consensu conspirant,& eandem omnibus,quibus ant, viribus ae modis perte qui &opprimere nunquam desit. Ps 90,l. Amos 7,Io. Joh. Ii, T. 8. Psa, I. 2. &48,y. & 6 , . .&q. . 6. Luc. 24.& 2I,I.7. Act.ε, .L& ώ,'. GenesisIJ. Apoc. Ir,
III. . Saepe etiam tyranni conjunctis viribus publiea susciit bella,quibus Ecclesia Dei superatur&devastatur. Praxinisis Eheu, miserandam ob oculos statuit motus Bo hemicus, Ec-is Germaniae nimis,proh dolor,exitiosus. I. Sam.6,2. 2. R. U.lDJζ2S,I. s. . Ps. 6, 2. & q8,S. & δὲ, 3. a. -λ7. IV. Leelesiam vero suam bellis quoque infestari permittit Eeesesiimas, quia ex infirmitate carnis Satanaeque illecebris enormiter bellis Deus mdoque peccat, atque ita pinnas etiam sibi sponte accersi, ut in stari clade lapsi ad poenitentiam revocentur, ac vere pii probentur.
vi. Ad exilia ergo&persecutiones pii Ecclesiae ministri ma-
135쪽
IIX. Christus vero,quod sblatio inservit, novit omnia, quae fidelibus ipsius ministris in dc a mundo obveniunt: bono itaque . sint animo &patienter ferant omnia. De ut.32,3'. I Oh. 2,q. Es J,7.Λmos 3, 6. Thren .3,ῖ8. Matth. Io,2'. 3o. Psal. Io, ΙΑ. & 3Α, Ι9. di yi,Is& y , . q.Io. pro v 7, 6. Mai. 3, 16. lob. Io, i 2.2. Tim. 2,Iy. Apoe. 2, Q. IX. Deus singulari consilio quosdam ministrorum & side-llum suorum delimavit martyrio. tu. qq,2 r. & 7ς,ri. & II 6, IJ. Matti
X. Alios vero ad exilia, molcs his & difficultatibus plurimis
.Hllum XI. Exilium,&quae inde seqititur, facultatium suarum jacteolratuq;. sturam , pii propter nomen Christi haud gravat E in se recipiant , si rum protectioni Dei tesse commendantes, qir: vel inter peregrinos donecessariis ipsis prospiciet; vel defuncti, tyrannis ac persecutori--raui. bus ad se os; vel post Oantlatas mundi oris Mas, in coelestem patriis
XIII. Tribus istis persecutionis speciebus Synecdochice continentur omnes relique injuriarum, tam verbalium, quam realium, species. A et . H. & i M.& t', '.&2r,2.2. Cor. ii, 2 s. dc seqq. XIV. Pasiones&adflictiones piorum sunt inaequales. 2I-
XV. Cuiq; vero destinatum est, quid & quantum propter Christum pati debeat. Ac .', Ι6. I. Cor. Io,il. 2. let. r. p. I. g. l ν,, a XVI- Iudaei divinam,per Verbum Evangelii factam,voea,pria νε di tionem pertinae iter repudiantes, bi ipsis autho res perditionis extio lauto, titerunt. Prov. 1, 2ε. Ei a. 6J,ir. & 66,q. Ier.7,ll. Mati. 22, . Luc. I ψ, - I3. Aet. 7,si. & Η, 6. ROm. Ir,ro. XVII. Causa itaq; interit sis hominum non qua ronda vel statuenda in absoluto quodam reprobationis decreto, sed in ipsis hominibus. EZech. i8,JI. &Jr, ii. 2. Pet. φ, '. Matth. 18, Io. I. Ti moth. 2, . Iohann. 3 id. 3c seqq. Ierem. 3i,ao. Rom. Io. i5. Actirl, 6. Luc. 7, 3 o. a. The T. 2.1o. Sap. I, i 6. r. Cor. ψ q. q. Osc. I 3. q.
136쪽
la. Σ , I 6. Ioh. I, l8. Luc. 8, I 2.2. Tim. 2,26. Sir. IO, 22. & IJ,2I. Eces. x in Coe. I, 9. Act. II,3 o. NI IX. Deus in salutis nostrae negotio, non agit nobiscum Deira in &TI clia Tri Voluntatem absolutam, sed certis mediis circumscri- a : Iae Riae enim cogit homines, neque adfert illis vim irresisti--ribbis a
m , sed mediantibus Verbo&Sacramentis vult ipsos converte agat. e salva Le. HO. 76s. & is, ε. Luc. 7,Jo. I.Cor. I,2I. Matth. 26,26. 3Q. Tit. 3, . talitis.1,2.s. 1. Pet 7,ῖ3-λJ- Deus non XIX. Deus non delectatur hominis interitu. EZech IJaII. delectatur
l.3,9. I. Ioli. 2,2. Luc.IV, IO. I.Tim. I, I'. Mati.Π,28. hominis in NT. Ministerii contemtus hoc tempore inter nos aeque mainteritu.
X XL Nestoriani linum resipit, quod Piscator Herbornen- piscatoriss adserit, Ghristum humana tantum, non etiam divina volun-: Im ' te voluisse Iudaeos convertere. Itane ergo voluntas Christi zς' . in mana non fuit conformis divinae Z Itane contra fictoriae sunt ii ei, ι5.ri Christo voluntates' Absit hoc,&in aeternuin absit i Manetia versionis tegula Theologica . In negotio salutis nostrae, non sunt statuenJudAorum. Eae in Deo bel in Christo duae sontrariae & contradictoria voluntates, quarum una exterior se. salutem hominum velit', altera videlicet interior eandem nolit, sed voluntati in vel bo revelatae exacti si te es conformis interna Dei voluntas. XXIl. Nullum h. l. stabili tur hominis non renati, in rebus Libarum mete-lpiritualibus arbitrium liberum. Λ vi enim & facultate , arbitrium resistendi, ad vim & facultatem sese ad Deum convertendi non va homini εlet consequentia. Et distinguendum est inter velle hominisi et num & paedagogicum, in libertate albi irii adhuc positum , mete spiri. ci inter velle internum ac spirituale. Praeterea nolle & velle tualibus bonum non est ejusdem virtutis ac facilitatis ' illud est a natu- quale stabi-ra ejusdemque malitia ; hoc a Dei gratia. Phili p. 3,6.χρ. & r,is. M D Ephes. r. lῖ. r.cor.I J.Marc. y,24. Luc.II, i S. I Oh.IS, . EZech. 36,26. - ' es. l,lr,ly.
Ili I. Hostibus etiam exemplo Christi est bene cupien
D XXlv. patet ex dictis, quae sit tom Salvatoris IesuChristi,tum .iu, in hac ministrotem ejus,sors ac conditio in hac vita,multis nimirum in- vita sors aε
137쪽
commodis vitaeq; periculis permista. Odium pro labore. Et: aenotui ne in fine laborum. Vide praecedentia & alibi passim. Error Pon- XXV. Elucet quoque inde crassus Pontificiorum error, qu I ii totu dς tragicum persecutorum exitium &successionem localem, pro no-a es a. ' tis Verae Ecc Iesiae at Iegant. Bella tm. lib. . de Eceses. e. 17. Nam &sanctissimi Prophetae tragica morte perierunt; & Hierosolym ν sedes initio sanistitatis,postmodum laniena piorum & schola men dacii, inimo meretrix facta est, Esa. I,2I
Contemtum & ingratitudinem comitatur poenae gravitas ode qua ultimo jam dicendum loco venit. Ceterum tribus Doctois rum speciebus, tribus suppliciorum generibus,triplicem Salvator opponit poenam : harum,cita' ' L ectre Ius attractio. Ut veniat super vos omnis sanguis justus. Quae verba continent f. Usam straιlictionem sire poena demD:ci.tri 'nemτ qnod propheticidae Iudaici non solum sanguinis, a se innocenteressiasi legomnium etiam justorum, jam inde ab Abele usque a majoribus ιχ antecessoribus suis unquam intellectorum Denas sint limuri. Hic
. particula omis non significat casam issem , sed meritoriam
eventusque Consecutionem. q. d. propter hoc veniet εγιμας in , vel contra vos, juxta meritum vestrum, omnis sanisgvis justus,vos oppressit rus & exstincturi s a. San Puper κε νυμ, απώmsturpio reatu caedis, & poena propter caedem alteri irrogata. Psalm. SI, 16. Ole. , r. Effusio etiam sanguinis ulitate inscriptura pro caede ponituro Gen. Α, Ii. &9,6. dc 37, 2 a. Per sanguinem autem justum καθ' υπαλα 'ν intelligitur sanguis justo tum. De ut. ly,IO. & 2i,SI. Sam. 2 , tr.
I. disti dicuntur, non tantum qui pi re juste vixerunt, sed a Iseos etiam ad justitiam & ve ibo & exemplo erudierunt, Dan. . Participiam o twοιδνον, praesens pro prauerito & fui ro. Loquitur enim Christus de sanguine , & qui tum ascribis & Pharisaeis sindebatur, & quem adhue fusuri erant, dc quem majores illorum superioribus temporibus fude-
138쪽
aia Messea dei operantis ς quia opera ejus fuerunt justa & Deo
grata. Placente autem persona, placet opus j I. Iohann.
s. Ressem persona patientis r quia praeter omne meritum. a Fratre est occisus, ac proinde inter martyres chorum diici s. Terminus, quousque reatus isse extendere sese debeae: ab ' ele Protomartyre, usque ad Zachariam Barachiae filium rhirq i aestio, quis suerit iste Zacharias Et dantur tres potissi geliea dieam discrepantes sententiae. Alii de Zacharia Iohannis Bapti-Sispirant fisParente; Lue. I, 3 alii de Zacharia Propheta, qui inter mino--ς l. 'vi s Penultimum Iocnm est sortitus accipiunt, cui sententiae nosteriis oque Hunnius adllipuIatur: aliν denique de Zacharia illo , lio Sacerdotis pientissimi Iojadae intel Iigunt, eumque binomiis em suisse exici: mant, ut&Iolada&Barachias, h. e. benedicens eum nuncupatu, si erit. Iν enim 1. Par.r ,ro. legitur occisus iniser aedem temptr & altare; propterea quod idololatriam graviter: X relo divino ob iurgasset.Vide de isto sententiarum divortio prolixe disse en terer D. Gerhard. parr. I. Harmon. Chemnuio-Lyser. apag. rides utque ad D . a. P. admonia confirmationem, si Elam consuet6 jura mea-t6. Amen, quod h. l. non est optantis, sed praedictionem vel se monem confirmantis, ut vehementem adseverationem innua , ad auditorum an imos percellendos, & e veterno peccatorum e citandos directam. s. Parna denunciata appropinquationem . Venient hae e omnia super generationem illam. Quidam nomen λεας generalite . erponunt progenere, quod Iudaei vel populus Iudaicus omnis illius crudi litatis poenas sit daturus, quam majores ipsorum impii&sanguinarii ab origine mundi exercuerunt. AIii rectius accipiunt pro tempore vitae humanae, & pro hominibus tunc viventibus; q.8.multi qui jam vivunt & haee audiunt,complementum meae prq dictionis videbunt Ac experiuntur, idq; post o. annorum ela plum spatium docuit exitus ingens.
II. Extrema desolatiosire de statio. Ecce relinquetur domus vegra deserta.
i. P. Aia ecce est i utipa, propterea.
139쪽
Praesens ἀφ ιευω more Hebraeorum ponitur profuturo. Pre domum r. asii intelligunt templum,quod usitate vocetur domus Dei. in qua gratiosa sua praei entia habitabat, I. Reg. 2L6ΔS, L& 1,a. Dicit non suam ted Iudaeornm domum; I. quia Deus ab ea d ιcesseratDagratiae a. quia verus Dei cultus non amplius exercebatur: 3 quia cultus V. T. jam jam enut abroganae d. ter. Ir, '
polin, asylum 6c praesidium. i. Alii as totam Judeortim regionem referunt. O maia con sistere possunt. In ultima enim πανολεθμα cum templo urbs Hie rosolyma & tota Iudaeorum regio penitius deleta, vallata & desolata est. Hactenus poena temporalis 6c corporalis ; sequitur spiritu 'lis de aeternar ea vero est. III. Toralis abjectio; vel praesentiae gratiosae subtractio,quam ipsa reprobatio vel aeterna damnatio excipere solet. Dico enis vobis, non me videbitis Ezr taxm, a modo; s denotat tempus, non quidem jam praesens, sed statim tamen instans, imminens, mox subsecuturum :) donec dicatis: praedicatur,ut vult Osiander 3ς'nedietas, qui venit in nomine Domini. Varie & hic locus explicatur, uti videre est apud D, Gerhard. pag. 238. ubi post enum es tas interpretum sententi's ita concludit ; Simplicissitne accipitur de ultimo Christi ad judicium adventu, in quo Judii increduli et iam inviti agnoscere coguntur, ipsusti esse verum Messiam, cui ma jores ipsorum merito ad clamaverint: Benedictus &c. Atque ea n dem ferme sententiam tenet D Lucas Osiander seniori & D. Hun nius in Matth. ubi vide.
Porismata δί Theoremata Theologica
urbium L De causis φλαρπικίαις urbium ae populorum. Verbi Populurum enim contemtum, caedem ac persecutionem Evangelii, sincero ...c. - rumque Ecclesiae Doctorum, certo subsequuntur imperiorum ' ' ruinae, Jc Rerum publ. eversiones totales. Prov. 28, 2. Sir. Ι01S
140쪽
I. Non reprehendendum, si Deus impiorum parentum talem in ampla posteritate puniat. Exod. 2Ο, S. . 2I, 6. Ierem. I 6. 3. Thre n. S, 7. Bar.3, 8. Num I 4 L
II. Nihil quicquam statuit vel minatur Christus Iudaeis, Deu, P.
i legem, Deut. a , t 6. FZech. i8, 1 o. latam; neque justitiae daeis an alia atur divinae, si sanguis justus omnis, ab Abele usque ad Za. quid fit m -m, h. e. a constitutione mundi ad ultimum usque genti, Iu- 'g'R'ςφη excidium effusus, requirendus &super illam venturus dica-i ita myIam tuae in Repub. quae unum est corpus) m arer commiserunt, isto Dei judicio in posteris solent vindicari. Genes Is, i 6. x Od.I7,Iq. I. Sam .iS,2. Exod.2o,J. &sq,7. De ut.J,y. 2. Sam. l,sq. IG. 32, uiaJudaei majorum suorum erudelitate unisecuti,merito igi-ir paternorum etiam scelerunt poenas fustinuerunt. Alle- ita enim accipienda sunt de illis liberis,qui ad Deum con-rrtuntur, neque parentum vestigiis malis insistunt. tuta Iudaei non tantum mirati sunt , sed etiam longo post se itervallo reliquerunt peccata parentum, quin mensuras roq. suam impleve sunt. L. Deus servorum suorum sanguinem requirit a manu secutorum. Genes O Io. 2. Par. 2ε, 6. Psalm. 9,Iῖ. IS. A-
. Sanguine itaq; humano manus commaculandae noni fide Domin 6. Post Trinit. I. Sanguis enim innocenter effusus clamat ad Deum &am exposcit. Gen. 3,lo. 2. Par. 24, 2I. E 2 6, 2I. Thsen. q.IJ,Ι
n aeterna vita amittitur, Iob. ii,s6. tu, arteris X. Hostes ministera i ministiorumque Verbi certissimae si quenilopoenae. Genes. 6, 3. & I',2q. 2. Reg. II, 7. Sseqq.&2J g. retineatur. Contemtars verbi punitur a D Eo temporalibus.&pnenis. Ierem. 12, 7. Vide Domin .X. post Trinit. dc ali-