장음표시 사용
171쪽
bi, Sapientiet, con sili 3cc. quodammodo delectetur. Dicit 'rita I lius Din λ λῖ iripi i pocissimi im de causa: λ. Rationeprinci ij, )dq; secundum Nazian reni & Basilii sec
3. πα. τM τελεών s. D:mν,proptergestemio persectiarem e sica verbum est periectamentas imago, secundum tritum illuc se imo est chara ster auunt 4. νατ, οπι-α ς,propter conjunmonem inseparabilem. Mei non est sine ra tione dc oratione, & vice versa: tia Pater non esine Filio, nec Filius sine patre, Joh. Io,; o. ct i , io. a. Ratione oscit, vim εξαγόελπικὸν, quia Filius est Orator aeterni Patris, hcs Taia 3uh vi ad adiges Porti uti canit Ecessa Joh. 8. Ebr. i, I. In ipso enam ι. δεινetum Redemtionu factum en κα ιεζολῆς κοσμ :Eph. I, qua. Paterper ipsum dixi decrerum Creationis, Eph. I, , 2. Et ab initio pos semfuit Persona loquens cum patribus. . In ι arnem demum missus Calus fuiι Patm, enarnrns . o
3. Ratione beneficii,M quo Ec o, . dx ps q. plura qui de derat, is conlulat D. Cliem .hal m. Evang. cap.I. & D.Pelarg. quain Joh. sol. 7. Hactenussabjecti: m'. IL. Praedicatumstatuit, λορην istum, de quo Johannes disser
esse verum ae naturalem Deum ; idq; probatur triplici argumeto um genere . : 'I. Ab aterna 6ωgeneratione. In principio erat verbum: Verbum erat apud Deum ; dc Deus erat Verbum et hoc erat iprincipio apud Deum. Quae verba, ut rectius intelligantur, ab omnibus corruptelis vindicentur, declaratione opus habent Notetur ei P,
r. Principissignificatio. Non intelligit Iohannes per i ri- cipium Partem, quod Origenes&Cyrillus; non sapientiam, ' Proverb. 8, 22. dxcitur principium viarum Dei, quod idem oris nes . non τόν Cis τη πι Σρχῆς ταξει αξια καλ- - in prinpii in o ac digniaate conititutum, quod Theodoretus ; non c. m
172쪽
muniter principium durationis rerum omnium Conditariam, quod Chrylostomus; non denique principium praedicati Evat gelii, quod Neariani volunt: sed ipsam simi liciter aeternitatem: ut principium h. l. sit id, quo nihil prius est iti suo genere; go intellis itur ipsum rerum creatarum, adeoque tena poris ipsus primordium; unde dicitur , eo quod ante omne principium, & in principi s rerum omnium substiterit. Est igitur, ut D. Hunnius p. m. loquitur, re phrnos destriptio aeter ianitatis, quandoquidem ante principium temporis rerumq; crea 'ἡ i tione iit nisi Deus aerernus fuit. Confirmat hanc sententiam particula ἐν, efat. Non enim dicitur, quod in principio factus sit, aut coeperit demiam: neque hoc dici rur, quod fuerit in principio, quas esse aliquando desieriti sed ut initii & fitiis expers notetur aeternitas δε creatari rerum numero prorsus exemtus esse id teli gatur, ideoque insuit,erat, ii .e.ὐpim subsistebat in principio λογVerbo itaq substantivo η aeterna is λογου existentia notatur. Hinc talis exstruitur demonstratio:
Quod erat in principio, b .e. initi 5 simul oc fine carebat illud
non est nisi aeternum , & conseventer verus dc naturalis
λαγ erat in principio e ll. E. non est nasi aeternus, dc consequenter verus & naturalis Deus. Ratio consequentiae in copulato est: quia in principio fuisse, &ab aeterno esse sunt i J- λῶν η voeabiasi
a. Presinata subsissentiae descriptior Verbum erat λτόν ε obi itio,. Haec verba dircete, ad disserentiam citaram: E in Divinitate angelio Io-nnuendam, adhibentur. Vocabulum e m Dei non usurpatur . hannis quoi . I. Em Yδως, velum G mcciis. Consequens itaque est inde, λο . modo usur
esse alium, de siexceΘ xia ira, personaliter & realiter distinctu pς M a patre,propria quippe persona li late subsistentem. Exurgit autem inde rati , pro initate λο, is demonstratio fQui apud Deum Patre es ipse Pater esse non potest, sed a Patre, cum quo essentialiter unum est, illinctus pςrsbia aliter: . γ' erat apud Patrem : F. ipse Pater esse non potest, sed a Patre, cum quo essentia litonia est unum, personaliter distinctus. Elegant ec,u tonan: a,D. C em niti us Maluit dicere apud Deum,
173쪽
Articujus innuit, quod o λ sit subsectum, Βος praedicatum: vocabulo Dei h. Labsolute S essentialiter sumto. Ne ergo, quia alius a Deo Patre dictus fuit λογο, statim aliud, h. e. essentia diversum quid a Patre statuatur , jam Dei is esse praedicatur ; quo ip, o directe M ομο- σίον Filii cum Patre adstruitur. προς Chemnit. Praepositio αρος simul & disti dictionem Patris a Filio, Praepositio & unitatem es lentiae significat. Hinc igitur pro Deitate λογου ita
hi, Quicunque expresse vocatur Deus: ille est verus ac naturalis enisicet, Deus: dici de aliquo requirit inesse. Atqui ολο expresse vocatur Deus:
E. est verus ac naturalis Deus. Quod vero subjungitur .' hoc erat in principio apud Deutria cnon est ψυτολογικον, sed ἐπαναλητῆ u ον. Quia enim excipere poterant haeretici. λόγον fuisse quidem apud Patrem, sed ut ideam quandam, aut νο: αα & decretum aliquod : sicut etiam res creatae fuerunt Deo practent es, quae tamen actu ipso nondum erant in rerum natura Aut Deum quidem esse vel fuisse λογον, sed nuncupative duntaxat & titulo tenus: Eam ob ea ulam addita repeti io.
ne ostendit . illud c. -χη etiam celiquis praedicati hujus membris esse addendum i Verbum erat in principio ; & erat in principio apud Deum; & in principio erat Deus. Hoc unum probationis
II. Ab omnipotenti rerum omnium Creatione. Videri po est hoc argumentum a Dei propria Omnipotentia petitum. Ne enim quis λόγον cum Ario fingat nubcupatavum Deum Iohannes ab omnipotentiae operibus Divinitatem ejus ulterius probans ita arguit: Per quem Deus creavit omnia, is creaturis annumerari non poteli, sud necessiim est, ut Persona a Deo I'atre distincta, inamo Deus verus ipse quoque fuerit: Atqui per λογον Deus Pater creavit ornnia:
E. creaturis adnumerari non Doteli &c. Ratio consequentiae in copulato cit; quia inter Deum & creaturam nullum datur medium. Creator enim dc creatura gcnuS Lallum universum αὶ ς dirimum. llinc ulter; his concluditur . Omnia ex nihilo creare, et olius Dei proprium. λόγγ ex nihilo creavit cinni M. Ergo est verus ac naturalis Deus.
174쪽
Major sua luce lucet. Minor est ipsius Iohannisi sensus enim est idem; ex nihilo omnia crea vi t :& omnia per ipsum facta sunt; ne
aer Filio serium Patris atriensem faciamus. Observationem mete tur in secundo hoc argumento .rt. Terna ternis restondere. . τύ siue aeternitati restonde creatio eo Hποφα enim sunt,esse aeternum ocesse Creatorem. a.Per
λόγον,non λογα dicit, ut ostendat distinctionem realem, & ordi nem inter Patrem dc Filium. 3. Omnia per imum esse creata adserit, significantius divinitatem demonstrans. Extra res cieatas enim nil
nisi Deus ipse statui poteria Praepostionem Mo nihil patrocinari Dipintratis hostibin. Praepositio enim illa de λογα, intelligenda est non οζγα- ως , instrumentaliter & ministerialiter; sed Gμουργο ς, ονεωτικους πιιη- κα potentialiter de effecti v E. S Argumentum hoc secun m proponi non rentum knκωe, sed Atlam ιις σε Πκως. Addit enim Iohannes: & sine ipso Histia tria est nihil, quod factum est: ostendens Patrem cum Filio creasse omnia,& eandem esse in creatione Patris Filiiq; potentiam ac Rae-
. Textum h. l. recte esse distinguendum. Ejus enim deprava istio ansam errandi haereticis haud mediocrem praebuit. Manichaei enim τύ nihil,subjecti loco posito, res malas significari contende fant, quarum creatio non a λο sive bono Deo, sed ab alio priu-cipio contrario dependeat. Macedoniani vero clausula isthac ο γε- οιεν in sequentem versum rejecta, ad Spiritum S. verba illa referendo, Divinitatem ejus inde negare ausi fuerunt. Verum salva res est. In graeco enim legitur non ουδεν, sed Gi iri ne unum quidem Ut sensu, sit: nihil excipi, de nullam omnino rem esse subsistentem, quae sine Verbo facta sit. Conser Col. I. I s. lusus itaque est hoc a σῶουσαω l ὀhannes tum ut excipiat Patrem, a quo, de spiritum S. in quo facta sunt omnia, I.COr.iS,27. Rom. H, in. Ium ut excludat peccatum; i.Ioh. 2,i6. distinguendum
etiam est in te τὸ γνο α ωυγγνομῆνα , ut sunt peccatum &peceatorum pinnae tum denique ut majorem argumentum vim ac habeat.
lII. Agraiiuga hominis ti si reparatione sipe restauratione s.
Summa diviniustius operis exprimitur vocabulo vitae & lucis. In ipso vita erat, non ut accidens in subjecto, sed quate-
tenus est curid η. 2. Gnκως υ εργηπικως. 3. mmcciis, quate nus est vitae auctor, dator dc conservator. ubi tamen notandum- ,
175쪽
quanquam interpretum non pavet hoc, quod de vita dieitur, ad conservationis beneficium referant,quasi idem h. l. dicere Evangelista voluerit,quod Apostolus dixit, Ae .l7,28. Col. I, II: Ebr. I, I. at riora tamen petere Aquila vi fletur Euan peliea. Nam r. υ remino exquisitExtisur x a λογω enim aeterno non tan
tum res animatae, sed Jc inanimatae conservantur.
a. Sequensi μηπις obstare interpremetioni si videtur, qua d
vita ista lux praedicatur.3. Sequentia inunipersum reclamare viden Ar, ubi de ea luce est sermo, quae salutis unice est propria: qua ratione a 4 aeternae vitae beneficium,tum in statu innocentiae homini collatae; thm vero maxime per Christum reparatae ac init auratae , hoe argumentum. magis referre libet. Λιγο enim officium Mediatoris ac Salvatoris non post Incarnationem demum suscepit; sed statim polita plum' toto tempore V.T. exercuit. Argumentor tu uicunque vitam in seipso lγbet, omnes etiam creaturas in essentia & vigore suo consei vat, is est verus ac naturali
Λογγ habet vitam in seipso,omnes etiam creaturas in essen tia de vigore suo conservat: i I E. est verus ac naturalis Deus. Vel ita: . In quocunque est principium&fons vitae ae hicis ejus , quaei salutis est propria, is verus ac naturalis Deus sto pG tet: Ihλογοι aeterno est principium di fons vitae ac lucis eius , quae salutis est propita rErgo verus Deus sit oportet . Major per se est vera. Minor esMohannis, ex quo de vita quid sta Luxin Ev- me um sit breviter diximus. Porro Iux λ i. dicitur non modo . his P ... t. bsolute, ratione estentiae ἔ Est enim verus Deus: Deus aliteriale.... ' Lux est, I. Ioh.I, b. b. e sincerissima Si purissima ellentia , ab λογί . omnibus malitiae & ignorauliae tenebris longe alieni sima : sed etiam a. Relare, ratione esiacaciae, lux Hominum , nempe quae hominem,ab initio ad imaginem Dei creatum , non tantum in veritate illuminavit, ii d dc post lucem illam , in mente hominis deperditam , secundario quas illucescens novo lumine illustravit. Non desunt, qui de luminis naturalis conservatione haec accipiunt': sed reti ius de gratiosa mentis in vera Dei agnitione it
Iuminatione exponitur. Quicquid sit, utrumque invictit impro
176쪽
pro Deitate CFristi argumentum subministrat , uti jam modo
Ade itur amplificandi gratia tanκει νον inter Acis in mundo illuminando promtito dinem, bc detestandam ejusdem ingratia iudinem. Lux lucet quidem in tenebris, tenebrarum nomine mundum, h. e. homines , quales in mundum nascuntur, intelli-stias:)ι. Dearvatione seus in m tam hunc veniendo ra. Avernae suae claritatu lumine noctem confunda dy. Voluntatem Patris fatu lor . Peccati nortem fugando dAt tenebrae eam non comprehenderunt; b. e. homines coeci natu . . dira, acie suae rationis non voluerunt , nec potuerunt cIamatem lu- . .minis i stia; complet, ridere, plus amantes suas tenebras, quam sua: n saluium dc gratiosam λογου illuminationem.
I. De aeterna Christi Dirinitate , quam Iohannes invictis Christi plane demonstravit a. gumentis, petitis tum ab ipla aeternitate; tum de probau a mutua illa invicem Pater & Filius arctistimo 4 complexu contarient a tum a rerim Omnium Creatione, hominisq;.reparatione,quae Omnia divinam naturam praesupponunt. Eia. 4, 6.r . & 9 b. dc oo,ia psal. 9o,s. Mich. ,2. Ese.',6. 2. Timoth.I, 9.
heia, Pial .r,r. & ss,6. Ebr. 3-.COl. I, ld. Johan-s,26. & Ii,23. 3cI , S. & ,3. Sph. χ, S. & S,8. Plura hinc inde ilippeditant libelli methodici,& alia de hac materia evulgata scripta. Vide inter alia Exeges. D. Ger h. D. ll sq. & seqq. II. De utriusque natutae in Persona Messae necessitate . . ' Deus esse debuit: . ob λύκουffrientiam aeperfectio vem sa. okιO Hymaestorrationem sy. ob malorum remotionem, nudo homini impossibilem; ob bonorum reparationem s
ob donorum partorum conferratioηem , ι .isbprecum exaudi IIonem. Homo requirebatur ob
177쪽
a. natura humana resilutionem si. nosinam cum Deo reconciliati s nem ἰὴ fidei nostra confirmationem
F. natura nostra cognationem Id. sustinendam tentaIIonem p. requi min Lege Redemtoris conditionem ;
Ex peculiari Iesuli ac Salvatoris nostri appellatione. Dicitur
I. λογγ: Ergo causae nostrae apud patrem erit Patronus. Iohan.I7,9. ROm 3,34. i.Joh. 2, I. a. Vis olor, quae omnia nostrae inserviunt cosolationi, con
r. mortis acerbitatem ; Iob.II 23. phil .r,rr. a. omnes mundi adversirates : Luxin tenebris, h. e. calami. talibus lucet. Phrasi enim scripturae tenebrae crucem, lux consolationem significat. Ps. 23, A. &27,I. &sis, Ia.
11.1 , ἡ omnium DiVinitatis Christi hostium,qua Ies fuerunt Ebion,
.iri; , i. Cerinthus, Sabellius, Arius &atri veteres ac recentiores Christi. μάχοι, qui omnes in tres classes dividuntur: r. Alii enim fiunt ιώυmm ι,statuentes Christumante carnalem suam ex Maria nativitatem prorsus non extitisse.
178쪽
r. Aia , agnoscentes quidem in Christo naturat quandam sublimiorem, quam humanam; Patri autem ipsum esse οριοουτον blasphemo Ore & calamo negant.. 3. quidamsuntάνοαοιοι, qui Christum dicebant ejusdem . eum Patre substantiae, sed non aequalis cum eo potentiae. Vide D. Gerhardi Exeg. p. Ityo. ubi varia, etiam de generatione & Divini- rate Filii quaestiones invenies: eo igitur brevitatis studio Lectorem semi Hoc accessus e vim ad secundam etiam partem est faciendus. ,
festatio; Λ verus ac naturalis, sed & absconditus Deus, Esaiae λογγ Dr . in mundum veniens, innotuit eidem tribus potissimum quomodo modis : mundo suae. L. Praecursorem Baptissam, juxta Prophetarum vaticinia , οῦ 'φ' amittendo. Hic fuit innister & testi, manifestationis, & de '' 'scribitu s . a commun natura insγmismer fuit homo. Angelus dicebatur a Malach a cap. 3, I. sed naturae hi. ponitur solummodo nomen, quod est tamen satis nobile,si fit homo, quod esse dieitur. 4 A vocantis majestase r fuit Qua vocationis assertionem; αωm ν testimonio ejus paratur. Iph η'i' Non enim sine ἐivina vocatione in hoe munus sese ingessi in ν v...ii. sed immediath a Deo fuit missus sue voeatus , ut esset Messiae 'm -Hue faciunt Prophetarum ora. Cul a , conceptio & nativitatis miraculosa, & id genus alia , , quae singularem ipsi apud omnes authoritatem conciliarunt. Vix Enim unquam testimoniis peculiaribus carere Deus sinit, quos ad officia eximia mittere decrevit. I. A nominis bonisater eui nomen Iohanneso Additu Nomea.
L ne de obsecuro loquiteste viriretur quia ad prasentem causamiaciebat. mini purio ipsin apprim conreniebat. Primus enim grmiae praeco dignus furi, qui a grati nomen sortiretur suum. . Ab ineo dignis. e. Ossicium ejus universum erat, te- Ossicium. stare de luce, h. e. de adventu &praesentia Messiae in carne: addita
179쪽
Quia vero non pauci Iohannem Christo vel aequabant, vel praessebaim deo lse Evangeli ita instituti inter utrumq; collatione ostendit, Bap iliani longis infra Christum intervallas iubsidere. Collatio est talis: I. Johannesfuit homo nudus ;Cn i laus de vertis Deus. a. JobAnnes non fuit missus, ut esset ipsa lux . h. c. author 5. colla tot salillis; sed ut de Christo, qui ur u: dc solus est vera L x, depellens tenebras ignorantiae, pec cati S moi iis testifica
II. Beneficiis fomines a cndo. Exoptatissimis hie est dc fluctuosi simus mani testation in modus: in eo itaq; inculcando de exaggerando tria sunt observatione diona. B.nefletata I quolia sint isa benefic; a, quihin o retinis. λ o. e Ipatefactus bene licia in textu ex inexplicabili eorundem nun tro recensentur quinque: ι. En beneficium illuminationis Hujus notetui . r. Λιbjectum :ῖνα φῶς G άλη θ: νον E ra i i lia i ii x vera. . Articulus geminatus dbDῖκον aliquid habere videtur: λαγγ erat lux illa,prophetarum nimirum oraculis multum olim docantata. EC 2, 6.& qq. 6. & 6O,l. 2.a, Liminutio sulem eR V κωπι . Erat lux vera. Est i enim etiam gentilibus tua lux, riempe lux naturae , lumen r- ' tionis. Fuit Iudaeis sua lux, in pecto tali. typis, figuris de sacrificiis, sed umbratilis: tribuitur etiam Apostolis, quod sint lux Mundi, Matth. F,r . quia exemplo virtutis praelucere aliis debent. Ea de piis ac si delibus omnibus dicitur, quod sint lux in Domino, Eph. , . Haec omnia vero αελκφως& participationis sensu dicuntur, Quicquid enim habent luminis, id a λογω acceperunt. Is enim est vera demum lux, non participatione, ted per se, naturi sive es sentit sua, ita ut origo, sons de causa sit omnis splendoris & lucis in mundo. , '' - a. , quibus illuminandis vacet: illuminat a b rini, omnem hominem venientem in hin C mundum. Quae verba iuilanino non Ut τορ rnu, de effectu ipso uni ruersalis illuminationis sunt ac- omne In nocipienda: . ca enim in mundo nulla fuit unquam in sed pastim de virtute Sc potentia, quod illuminandis omnibu ,, si velint: sussici-
180쪽
s. 1 ora Afris is, EVANGELIST T.
IosFeneficium offeratur; partim de necessitate &coni plexu, quod omnes homnes in mundum nati lueis hujus bene Mio indigeant, di nemo illuminetur nisi hac luce; nec lux sit alia praeter hanc, qui illuminatio ea, qua salutis est pro p. ia fieri queat. Potest etiam itae' poni r illuminar omnes, st. Indaeos &gentes,quatenus non ten bras magis, quam lucem, amant, Ob. t . I. Uiectum,oblata gratia longe indignissimum. En unciatio est ονειδιοκη proposita
1. δεικως , mundus eum non cognovit.
Mundi vocabulo, non opiscium illud Visibile coeli & terrae se, aintelligit Evange lista, sed homines, quales in mundum hunc na-mudi ' .i 4scuntur, quos glossa ore in . vocat, dilectores mundi. utitur au si1R.5-tim vilissim o cognoscendi vocabuld, q. d. die Laeest heste ih nnidit migeses u ut crassam hominum ignotantiam di voluntari-riam coecitatem , atque cx utroque emergentem ingratitudinem
iudicet. Din Chemnit. addit: Verbum cognoscendi potest etiam ratione Eb aismi intelligi, quod mundus eum non e uiri a , non probarit, non amplexus sit. Mundus enim eum non cognovit, suop est. vitiosium Ocnoscere eum ex naturae & scripturae libro potui siet. - a. in propria venit & Sui o. Σοι eum non re- Mensio cepe unt. Qui veto sunt illi, quos Evangelista Suos n Sui in Er
m inali Qui ὶ Nisi qui de promissionem habeba fit, & Messi- Πῖς i. v I''am sese desiderare clamitabant, ad se vero venientem non recipi e bant, sed reprobabant, repudiabant, rejiciebant. Plus est non reei- lieinin. pere, quam non cognoscere: hoc naturae lapsae conuatam caecitatem S. Guυαμ αν; il l ud ex tremam, caecitati ad junctam, malitiam con notare vide:ur. I cunum est, Sc qyidem primarium λόγου manifestati beneficium. iII. Eabensetumpraesentationu seu conversatιonis. In mun do era , h. e. versabatur inhumano gene e , praesentiam suam i univerib mundo testatam ubique faciens. Glolla ordinaria addit: . In mundo erat, praesentia Deitatis, non ut pars ejus, sed ut sacto , omnibus creat uris infusus, regetas quas ieeit. lnde s equitur. III. Denscium creationu cI conservationis : Miindus per ipsum factus est, ii .e. interprete Chemnitio,creatione S conservatione rerum omnium praesentiam suam mundo manifestavri,unde
ab omnibus cognosci merito debuisset. IV. Seneficiumgratiosa viserationis : In propria venit. Pe propria vel tua intelligens Iudaeos, qui sui dicuntur, propter electio.