장음표시 사용
191쪽
3. ab arctiora inhabitatione Divinitatis in humanisme ista,q. templo aliquo: . Ungulari adpropriatione,quatenus Christin Filivi Dei i
1. A dignimie peculiari, quia Dem Christum divino etiam no recoli velit. Emblemata Nestoriani furoris praecii fuerunt ista: r. Non alium atq. alium, sedalteram atris alterum, esse Filiundae Titium hominis o . a. Mariam Mu τοκον q idem , non autem θεοτοκον appe
3. Christum non proprie Deum diciposse sed εοφορον polim
. A Judaeis non Det Hlium, sed hominem, filiumriae essed ei um. Hinc dicere solitus: Noli gloriari Ic. non Deum, se et hominem crucifixisti. . Ex altera parte Eutyche, furere coepit, ex Unione confinem faciendo ; humanam naturam a divina absorptam,&yrci οἱ εως unitatem, naturarum etiam unitatem comminisce . suum secit hunc errorhmetiam SchWencoseldius Δ, bes. '' . ta Varia σpostrema clasmeorum ess, qui in communic: proprieta ne propriettaium erraverunt,quam alii fallam , alii aut ex toto, auriHostes. ex parte nullam constituerunt. In priori errore haerent, qui nram humanam in Christo sic divinae naturin proprietatibus avi& ornatam satuunt ut per effusi uni quendam modum illa fiet subjectum evaserit. Insosteriori vers. ntur, qui aut nullas e Divinitatis proprietates humanae naturae corin unicatas ese Paulo Samosa teno pugnant: is enim naturas παν --cta nτους esse blasphemavit olim ; hodie idem cum Jebusitis faciunt viniani : aut non omnes, scd aliquas tantum, non in primo cortionis momento, sed longo tempore poti,in ascensione nimi ad coelos communicatas esse contendunt. Qui error omnes piis mentibus studiose sunt cavendi & Vitandi. . Z
192쪽
DISPOSITIO TERTIAT cx Evangel. Iohan. I. dcri. simul.
PRO Post Tio μονομερδε. Oloptionem festi iritati praesenti impolituri, merito abstine- musa fabuli ,qu*de Johanne Evangelista , cujus memoriae haec dies est consecrata, in Papatu magno cum pietatas dispendio reccnsemur et Ahu privilegia Johannis de profunda sapientia, de intomerata cjusvirgynitate, des rituali dileistione,de secretorum Christi revelatione, de accelerata cou versione , de Matris Mdriae vid. D;a; commendatione,de vita longiori,deoi ανασία, de Christi ad pari pril. temticine, de lolii annis in Coelum transi. atione, narrantibus: Munii - pDe. ist m. sra; an ipsi falci & coniicia adscribentibus: A is ad cultum invocata cinis & adorationis religiosae Iohannem prostituentibus: Ahis Aiu in avi ipsi potestatem super naturas, super daemones, super mor- Iob. tem, super elementa . . t super purgatorium attribuentibus; quae omnia fiunt ἄπηκα φλι αε λων : Ad magis enim necessario-riuri scutili uni consideracionem fert animus. Grati id ini nos studebamus offer mi, isto Pactognatospuerulo recens nato destilo melli-ν si μορνυ Nativume σ Incarnatione 2DIifera nos exhibere conventauidque moniliavimus ex utroque Iuli. I. ct 2I. Evangelio. Tripliciter Deo sumus grati ; ore, Corde, opere. Vere- igitur Gratoserta gratos is nos paerulo Jesulo pronativitate gratiosis sma exhibituri, Jelirium οξηγους sequantur psaevios Iohannem & Petrum. Gratum utique . qu Π Ddo D O Patri de Filio nobis nato, nobis dato letu Chri isto ossicium fa-
ι Personam pueruli hujus pie conte; iando. Duarum illa e stNaturarum, divinae de humana'. Utrtatque in Exordio Evangelii Iola annes longe-auguit illimo & ad letatur & probatur susticientis-
Distina Muli natura probatur duplici argumentorum gene Divina nain
re,f. interno, Ic E. externo. tuta letuli
193쪽
At λογγ semper fuit,& nunclitam coepit: Ergo verus es c naturali, Deus Theophylactus: In principio erat, b. e a princτιο emr a uod enim a principio enZ, ejus omnino nullum Iemptia snpentum,qu.mdo non eras. Glossa ordinaria ita: In principio omnium crearu rarum vel temporum, h. e. oim incipeis rent omnes creaturae vel tempora, jam erat Verbum, h. e. Filius,qui
est principium de principio. a. Aperfnase bisubsistentia, s a Patre aes serentia. Collectio est talis:
Λpud Deum, in simplicissima ejus esseritia ante rerum omniumereationem,nihil esse nec cogitari potest, quam ipte Deus.
Λογ in erat apud Deum: Elgo non potest nisi i ple Deus esse . Vel ita :Quod ab aeterno apud Deum fuit subsistens, id Deum esse ne cessum est: Atqui λ γγ ab aeterno fuit apud Deum Patrem vere subsis
E. λ Deus. Glossa ad illi: Et Verbum erat, ut alia Per. sona, non timen alia subitantia. Sum Verbum Substantivum du.plicem habet signincationem di aliquando enim temporales mo tus, secundum analogiam aliorum verborum declarat: aliquando subitantiam uniuscujusque rei, de qua praedicatur, non ullo tem porali motu designati ideo & substantivum vocatur. Talecst quod dicitur: et at Verbum . quasi in Patre subsistit Fi ius. Theophyl. Praepositionem inred is per Cum: Enrt eum Dro, in finibu p.raernis.
Et addit: Maisissi λὶ is, gelista hoc Di , alium dicit esse Perbum,
es alium Deum h e. Patrem. Nam quia Verbum enut apud Deum, ma nifestum quoddua Personae introautantur, et ausi una nasum in his duobus.
3. Abjsayλόγου essentia. Ne enim distinis iam quid a Patre
intelligeretur, quali non secundum essentiam idem esset. propterea addit: Deus erat Verbum. Theophyl. Vides quod o Verebum erat Deusin ira una natura Patris re Filia, qu/a π una Divinitas. Glolla ordin. ita: Ipse Filius erat Deus. A rgumentum edicitur tale τCui nomen Dei tribuitur, ille vere est Deus: Λόγου tribuitur nomen Dei: Ergo vere est Deus. Diximus hac de re plura in praee edentibus; Ideoque in eadem diutius tu morari nolumus.
194쪽
/- Rerum omnium creatio, Ioh.1, 3.io. Prψi a. Rerum creatarum omnium conser Patio, ib. vers. .
3. Gloria, Ioh. IO. 28. a. Illuminationem. Idem enim qui est etiam lux ve-ἔa, ration 1. e ita,Ebri I,3. Mas.q, i. Num.2 ,17. Luc. I, 8.a, e caciae, quam declaravit, tum increatione. Gen.I,3. Psal wύ. ' N, i . tumi n hominis Regeneratione . IOh.8 N. & II, 66. Luc 2,la. tum in voluntatis divinae revelatione, Ioh. I, Ig. Εph l,y. 3. Verbi praedicationem, inchoatam ministerio praecurioris Iohannis, cujus occurrit I. προ πιαφίας commendaturq;
I. a vocantu Majestate; a ab Uficu dignitate.
et μιαρτυρολογμα. . mutuitam adoptionem. Demonstratio exsurgit talis: Omnia creare & conservare, homines lapsos restaurare , vivificare, illuminare, regenerare, viam salutis monstrare, in fi lios regni coelestis adoptare, solius Dei omnipotentis est opus pro 'prium .
Atqui λογα haec omnia tribuuntur vereq; insunt: Ergi ,quin vertas omnipo diis ac naturalis sit Deus dubium reli ruum eli nullum. Hii mana Jesuli natura cxlequenti ultro pa tebit gratitud3n:ς re tu sto. II. Beneficia natalitia deuotycors degundo. Prae ceteris promi-can; quae Iob aian 6 conplexa sunt ap' orismo, in quo agitur ι. de Suv ancta Vexbi Incarnatio, e Ontixam Domine B.exclamat neci bardu, sicut Re lum taro fZIum, im cor medim carneum flati Perpende Ur e eum Johamir In μ.: venit c fui verius sit ec eum non receperubi. Summum hoc egi ben' c um toelo U terra 'so etiam Creationγ opere torixesubfmιπι AOP -, h. e. Filius Dei homo factus est, uti habet gl ord vel .ere siti cepit humanam Nais si xv quid. turam. Caro enim per synecdochen siqniscat intcgrum hominem, ani ur- & corpore conliantem. Carnem smpliciter appellat, ut
195쪽
I. persionae vilicitem ostenderet; a. infirmitates quo1 nosnur,uelo demto peccato, adsumta; σ fo a
quam dixit quod nos credentes in Chrisium.si voluerin. ψ t aemu shq Dei subinfert nunc EF laus nit boni. I icit enim et x ιι - re. qvid conciliarit nobis hanc adoptionem in us 8 Aia Vt xl πικοῦ ea ros tum ess. Cui adstipulatui gl. ori m. tit secus c,m qu i Siscredamu , hom ines nasci ex Deo, subdit Deum irasci ex h. mine. Ex hac susceptione infirmitatis sanatur infirmitas, . t sc simus filii Dei fieri: &hoces Veibum caro factum est. Quod si, seriuus erat, inferius descendit: quid mirum, si quod erat in serius, i id quod superius est ascendit Z Nec mirum si homines nascunt ut ex Deo,quoniam De iv ex homine est natus, a. De Verbι inter, omines conre atione. Habitavit αν - Ἀν , inter homines, gi ord. habitu inventus ut homo vilis& despectus, obambulans in terris. Significat autem ι. distinctas in Christo natu/as ; aditim sit carnem quasi to bernaculum, Col. 2, 9. Iheoph ira: moniam supra dixenui et Vesebum caro factum est, ut ne qui ecctur quod una naturi famust risin, ideo subdit: Et habitae rit in nobis, At o tendaI duas naturas, nostram sc. ac Verbi. Nam scire alterius natura ea tabernaculum alteriim is, qui in habιtat in eo: Da re Verbum in nobis habirare dicitur , h. e. in nostria natum. Et post p..taca :Per hoc quod dicit, habitaepit in nobis, distrmus, duas natuνή cre denias in Christo. Nam etsi unnini fecundum Personam e secundum naturas omen duo, Deus N Homo. a Tabernaculi hujus ininmiraeteri uo tempore, pon depossam Ierat formam es deponendas. Phil. 2,7. mi. Degloriae divina manifestatione vel ariaritione. Visaiwmiorum est in admirando hoc incarnationis ope te gloria ι. Potentia ;a. Iapientiae ;
. misericordia divina. Nos hc di eo; lascipulix nil lo in iiores vel infelicio ies,vademus gloriam Christi quotidie n
196쪽
. mortis insultatione, Luc.2,29. Theophyl. Spectavimuι, ait gloriam non ratem, qualem fabGGIoεI,ehii bat Moses 1, vel cum qua gloria Cherubim re Seraphim Prophfra rna 'sti quomoruerunt: sed mum gloriam, cinalem decuit esse Unigenisi a Patre, quae do a nobis illi nati nubter inest. Nam, velar, hic non Visuaenis, sed confirma. rionis G deIeνω nationis tr himiae verἰumect: sicut chm Regem ει- demus cum g ria maena venientem, dicimus, quod velut Rex prodeas. h, e. quod ver sis Rex: im etiam b. I. inteluere debes, velut IDLaenisi , quod g ortam qVam flectavimuι, repera fuerit gloria Filii. Haee illae. G o Ti ordinis ita explicat: Vidimus h. e. Cognovimus Deum este gloriosum. Vidimus Maiestatcm ejus per Humanitatem, in qua docuit & miracula fecit, in qua transfiguratus e st &surrexit M
. De utiae re veriratis collatione. verbum erat plenum. gratia gloss. ordin. secundum humanitatem ila veritate. gloss. Christos ordin. secundum Divinitatem Gratiam suam hominibus multi gratis M. fari a m declaravit, tum docendo, tym sanando, tum peccatores ς ζ. , ...cipiendo, imn in rei cedendo & Drando pro ei Ss tum colon uni-deolii. a. cando gratuitam Dei misericordiam : Rritatem veto, promissa ,rit. omnia implendo. Minc Theophylactus: Gnutia quidem, inquit, Christus plenus secun m o Vermo ejus gratissu erat, Psalm. 3. s. Matth, lμψp o rg. σ omnibu auctis conserebat, prout congruebat eis. Veriratera iacitem plenu, erat. secun m quod ea, quae Propheta re Mostes Vse vel 4 .. ., aj Hiant oves cluant figurae enunt fer omnia. At quae Chrisu facie- Flea .lut dicebaty pl. na enunt veritnte, cum esset ipsamet gnatia, si amet Veritas, aliis , H pe res eam. III. I ES li Luai oderior amando. Cum petro en im colis Ioquium isse initi piens, nil nisi dilectionem quierit. Hae enim in aetu posita, reliqua pietatis verae ossicia sponte subsequuntur. Eph. 3, I9. I.Cor. 6, 22. s.fOh. , 2. Ama amorem illius, qui amore tui deicendit de coelis sumiliando se, sublimando te. Diligitur Chri- stis i cum omnia illi postponuntur, omnibus unus ille praesertur Opibus, honoribus, parentibus, uxori, liberis &c. IV. Crucem patienter serendo ; quo spectat aenei ura, quam Petro Salvator omni scius praenunciat. Theophyl. Nunc jubeo ut
197쪽
re Misitione fui, es Patris, s Filii, o Spiritus rancti, cui sis gloria in '
REsertur praesentis Evangelii lectio partim ad genus causarum
Demonstrativum; continet enim hi thoricam narrationem colis loquii, inter Petrum Apollo lum de Salvatorem Ieium Christum. habiti, in quo de facultatum desertione propter Evangelium agit, suo tuorumque collegarum nomine in desertionis istius retributionem inquirens: partim ad genus Iudiciale, statumque illius e&ολογκον sive jure dicialem. Ita enim de hac materia disserit Petrus, ut jure ibi suisque collegis amplissima deberi praemia affr- stare videatur: startim deniq; ad genus causarum Deliberativum ;hortatur enim Chri .ius Salvator discipulos, ne ob praemia promissa altius sapiant,& superbius de se sentiant ; posse enim ex primis seri novissimos,ic ex novissimis primos. Ceterum cur rex cus hic ic. Avitati Conversionis Pauli fuerit .aeco aim Ouatus, hujus vcria rei quatuor potissimum recitant ut
198쪽
MI.causae,quas videat, qui volet, in Promtuar. Evangel. Tugeriar. pari. a. p3g. 43& v. Traditio e B,Paulum ets. Ianuarii die esse conversum,& ab A na paul; etin. nia baptizatum,unde dies ille memoriae rei adeo praeclarae est co marsio. secratus. Ded postolo vero Paulo multa di sierere opus non est: commendari autem pro concione potest ejus persona , . a nominis ponsactam conpersonem immutatione. Qui enim inhio dicebatur Saulus, petitus i eu post uia tus, is post conversio nem Paulus fui nuncupatus. Nominis rationem reddit A ugusti-inus de Spiritu dc lit. cap. 7. Paulus inquiens hoc nomen elegis, ut se. ostenderet parr-, uuam mmmum Apostolorum, ad reprimendam superbiam extollena aurigmtiam. Corpore etiam, si Nicephoro credinius, fuit parvo&contracto, & quasi incurvo ac paulatinia
a. Λ naribum defigvatione. Notus enim est Tarsi, urbe Ciliciae Loeu, na- , nobilissima,Colonia Romanorum florentissima, in schola libera. tivitati t. Iibus studiis & artibus affluentissima, patre Heblato, ex tribu Benjamin,Act.2i,6. Rom.si,1.2.Cor. ,22. Phil. φ,S. 3. Asudiorum tractatione. Didicit in schola patria artes&phi. Pauli stu. lolophiam. ; hinc missus Hierosolymam , ad pedes Gamalielis se-d: ν. detis, in patria lese fundamentali terunstitutus,&sechani Pharisaeorum amplexus ecl. Act. 22. l. I.Cor. I ,9. phil. . . . A rerumgesarum commcmo ratione, quae quidem ob multi Pauli testudinem & varietatem brevi narratione expediri minime docendis si .
vero gratia dividi commole possunt, in acta ante de post conversionem. Ante eonpersionem re id pro secta sua pugnandi, §a- μ ό μ' tores doctrinae .de Jesu Nazareno persequendi arsit incredibilis .ffsiori. ει quem prodidri, r. lapidati Stephani vestimenta custodiendo, atque ita haud obscur a. in necem virisanctissimi coηsentiendo, Act.7& 8, I. Eerusiam Christι depastando. Act. 8, . Cor sessores ejin em eaneribus includendo. Ib. F. Minas ae cadem adversus Christi ducipulos stirando; Act ρ,r.
o. Aliunde ad martyrium eosdem conquirendo cae adducendo: . ibid. vers.3.
Pon conpersionemHuae ac quanta praesi terit ας- illud Q λο--ς Act.',i . tum I, raedicando ; tum Iesum Messiam ac salvatorem mundo publice proclamando ; tum adversarios & πιπιλέγοντας
199쪽
quosvis lassicienter confutando ; tum Evangelii propagandi causi
annos circiter li. totum ferme terrarum orbem peragrando; tum lab ores,pericula, insidias, aerumnas,verbera, Earceres, certamina ,
supplicia plurima pro Christi nomine mascule perferendo; rum salutaria maximeque proficua Ecclesia scripta post se relinquendo, ea om nia partim ex historia actuum Λpostolicorum,partim ex epi stolis Paulinis lectori sacrae scripturae ignota esse nequeunt. s. A miraeulorumpatmtione. Edidit enim Deus per manum Pauli virtutes non vulgares. Paphi Elymam magum excaecavit, Λct. is,M. Lystris elaudum sanavit; Λct. I ,to. Philippis Pythonis spiritum expulit; Act .i6,I8. carceris ossium, in quo cum Sila Paulus conservabatur,terrae motu pates actum est; A et i 6,rs. Λd χμ- es iri, Pauli discipulis Ephesinis impetratur visibilis Spiritus Sancti effusio ; Actor. Iς,6. admotis sudariis & semicinctiis ejus aegroti convaluerunt,& i piritus maligni ejecti sunt. Ib. vers. n. in Troade Eutychum,per fenestram delapsum, momium in vitam revo Cavit, Act χO,lo. Viperam in insula Melita de manu sustulit ill us: Act.28,s. Publium febri & dysenteria laborantem per precat Ionem
manuumque imposio onem liberavit, I b. v. 8.LA visionum exhibitione. per visionem . notiu vocatur in Macedoniam, Act.i6,y. a. vocem Domini audu; Act.I 8 p. a Domino conini accusatores stios animatur N erigitur, Act. 23,lI. H ic spectat . quod Gad. M. Erangelium per reν elationEm Jesu Christi, sese accepiste, & in Paraditum,immo tertium usque Loelum raptum, ibique arcana sese audivi sic commemoritat, a. Cor. Ira , AER A mort e conditione. Anno enim post conversione I. qui fuit a na: o Christo 7o. cum secundo Romam venisset, a Nerone o ,
d. zy. Junii, capite truncatus leg tur, apud Euseb. lib. 2. hist. Eccl. plura,qui de hae materia desiderat, is praeter reliquos conlulat D. Lucam Osiandrum Cen Li. hist. Eccl. lib. l. de a. Nos praesentis Evangelii textum enarraturi tria nobis proponimus κες ἀλφα,considei a turi L curiosam Petri quaestionem II. nervosam Chribtiir.sonsionem; III. gnaciosam νγ iudem stoictratione M.
200쪽
In primae partis φιεξόδι' notetur pro meliori ejus intelle.
r. temporis conditio, quam ostendit adverbium MN ; contigvrunt nimirurn haec paulo post colloquium, cum juvene Pharisaico a Christo habitum,unde utraq; historia in unum caput redigitur. a. Auctoru nae. causae efficientis, vel proponentis ,sigmficatio. Pe mis, piae reliquis Apostolis temeritatis & curiositatis cujusdam nomine celebris. Mati. l ,28. 9. & 16,22. 2 l. & 2ο,33.ῖ . l. Iob. 2I,2 Ly. nuae Ionivroponcndae occalla,quam subministravit, ex una parte durior,uti videbatur,Christi Otatio, de divitum, in regnum cocleile ingrediendi dissicultate ; ex altera vero parte praeceptum jtt- veni praediviti, te de Ierendis facultatibus omnibus, Christo unice sequendo, cΘmmunicatum. Petrus enim cum suis collegis secutus erat &ipse Dominum Jesum, non ea utique intentione, quod per petuo pauperesse velit; sed spe amplissimam compensationem abj .do accipiendi, quam in externis mundi hujus opibus ae facultati- his consistere falso opinabantur. Praeter omnem itaque spem ipsis accidit, quiad de peraculosa divitum conditione audierant: hacen: m ratione sibi omnem fetς simul vitae aeternae spem praecisa animadvertebant.
IN, quaestio,clitam proponit petrus ι σικπικως, praesentis rei exhibitionem particula demon- strandi ecce l) inia uens.
. Opponens suam suorumque collegarum in se- quendo facilitatem divitis illius, qui tristis modo abierat, diis cultati: & olfendens id, quod juvenis facere de- trectarat, a se ceterisque Apostolis jam pridem fideliter esse piaestitum. 3. ο ετμως, quomodo suam Christo fidem ac promtitudi-. ne in abunde probarint, nimirum, . . I.on nra navicula retia, tuguriola,&quicquid rerum
terrenatum pol sederant)-ndbe' . a. rasum ubiqyterrarum Olocortim studiospsequendo. . 4nde itaque quaerit Petrua, quid praemii Apostolis , pro hac animi. promtiauditae οι obedientia sit expectanduini Etsi enim quae D. Lucae Osiandri sunt ferba Petrus de reli qui Apostoli, neque regna, neque principatus propter Christum reliquerunt: tamen quod Reissa regnum est, hoc illi, navicula erat piscatoria. Quae sane ie, si is