장음표시 사용
221쪽
rat. Num .l, I 2. t 3.&3, 6. II, I 8, Modiis permutationis extat Num .is.1 S.I6. perspicue descriptus, ex quo loco patet,pειαι uin operire vulvam, nihil significare aliud, quam prim iam ex vulva prodire, sive primogenitum esse. a. Recimi legem depuerperu, ouat habetur Levit.ra, I.&seqq. Evangelis a vero sese m istam non nili Quo ad eam resert partem, quae oblationem lacrificii concernebat. Ditiores enim in hostiam adferebam agnum anni eulum, pauperiores vero par turturum, aut duo S pullos columbarum. Argumentum hoc est. Molen si sceleris, paupertatis Mariae: sed quia, quae verba sunt Dia. D. Chemnitii, recens a Nagis munera auri acceperant : item thuris & myrrhae, quorum permutatione facile potuisset agni culum eomparare. Existimo igitur, ad significandam impleti nem figura: hoc factum esse. Quia enim verus Agnus aderata , non obtulerunt typicum , sive Maria mysterium hoc intellexerit,
sive Deo subarnante facta fuerit talis collatio umbrae, & ejus urepletionis. Haec illo.
Porismata & Th eoremata Theologica primae partis.
I Legem de puerperis Maria libere, non necessitate ab stallata adducta observat , cui obligata ipsa stricte non fuit. Ne quo enim mater, neque Filius ejus purificatione per di pro se opus habuerunt : Lex enim loquitur de foemina, quae concepit ex viro, Leriir, 1. Chri lius vero fuit Oanctus Sanctorum, nulla ratione sui purga tione indigens. Fia. s. Io. Dan. V, 2 Luc. l, J. Ebr. 7, 26.
tuta, ut & alias ianctiones Ecclesiasticas omittere non necessa rias, ab aliisque non observatas, piis ex causis, sine cultus tame
opinione, usurpare possumus. Vide locos & libellos Mythodicus de rebus adlaphorii, III. In mortalibus vero αἰ iis quae cultum attinent, solo Dei verbo merito innitimur, exemplo Mariae, quae quater juxta legem fecisse hoc loco legitur. Esaiae a o. Iech. 2O Iy. Pial. Ity, y. io S. IV. Maria itaque Legi non subject i, legem tamen observa vit, i) ut cujus Eccletiae ipla membrum esset profiteretur , & r Christum vere ex te progenitum doceret; charitatis s) insuper αconcordiae rationem haberet; Zelum quoque suum probarptialios. Dissilia oo by Corale
222쪽
aliosq; s)suo exemplα accenderet; de so demum scandalum omne praecave. et& anteverteret. Vide plura in festo Circum eis. v. Chrillus vero legi purgationis sese. submisit, nulla, uti Aiximus necessitate coacuis, sed uti. Ovenderet,siguras legu in se impleri, Ebr. 3O,I. obedientiara, iudebιta a letu malearictione nos exsolperet; Galat. 3, 1 s. &6, 4. I. utem quam Deus olim instituerat, roburrae Matth ID impurigatem no m, quam in sederivarat, ea praret, Ebr. I,I. E ph. 3,26. ι.Co r. , II. , 2I. I. I oh. I,7.1. obedientiae exemplo nobisFraeiret ,& nos divinis legibus parere doceret;Matth. 28, 2o. VI. Absurdus est, ne quid gravius dicam. Iohannes Piscator, Iohannis Ilerborneni s ille Calvinista, qui ex eo, quod de vulvae adapertione riscatoris aecitatur, Christum naturali modo in hanc lucem editum est , Ictabere haud exhorruit,erroris accii satis omnes eos, qui praeterna- 'tu talem modum eum pia antiquitate agnoscunt, pie & simpliciter modo
credentes,Servatorem ex clauso virginis utero, illaeso claustro vir- mundum
ginali prodrisse. Ita enim Symbolum Apostolicum fatetur, Chri-bunc siεuam natum ex Maria vi igine, cui adstipulatur Ese. 7,r . Et superis 4; - 'eua immo inepta fuisse Oila Molis additio: Mulier sulcepto semine concipi eos, nisi aliqua mulier futura fuis et, sine semine extra oris dinari , & praeternaturali paritura modo. Vide de hac quaestio- de Fasciculum controvers. D. Echardi, pag. I7ς.&Concord. P. Ca- .li Iti, pag 68. &όρ. D. Finck. Post . pag. 76. & seqq. VII. Non minus absurdi sunt Papi colae ad ,unum sςr p.ri ; s.;. omnes,ex eo, quod legi purgationis Mariam. de jure non subditam isti, ερρε diximus, inepte concludentes, sine peccati originalis vitio & eon ita Maria 'tagio eandem esse in lucem editam. l oh.l,6. lob. I Α, . Prov. 2o,y.ξ od Jψ, 7. Rom.3,'. io a Q. 22.2l. & s,ia. l8. & II,32. Vide Pandect. D. Echardi par r. r. pag. 1 . ac leqq. Scrutinium pono pliae Bellar min. D. Froe rei senii par t. s. disp. is. Papismum item D. Gisenii disp. 4 q. pyἶ-77s. II X. Eadem lex purgationis, monet de corruptione homi vis originali si ve naturali, quae a Darent ἰbus nostris, in primo coaceptionis momento attrahitur, Es. r,7. Ioh.ue, 6. IX. De peccato itaque originali commode hoe loco dici potest, quemadmodum D. Finckius Flacii de hoe doctrinae Christianae capite emuem prolixe dc operose refutar. vide Postili. pag.
223쪽
X. Infantes non tantum infidelium , sed di fidelium paretum,peccato infecti, vere immundi sunt; omnes enim purgationi opus habent. Ps. i. . Iob I ,Α. Esa. 6 ,6. XI. Evidens φιλι-ρωπίας divinae testimonium elucet eo , quod humanae infirmitati tam benigne Deus indulserit, ut linos corpori haberetur, & Valetudinis cura juste a puerperis agetur. Unde etiam lex capitis reum pronunciat virum, uxori in i infirmitate non parcentem. Lev.2o,I8. Rom. I3, 6.COl. 2,2I.I. Pet.Jxo manen IIX. Impii sunt Romanenses,ex lege puerperii vitiosissii εψ G - colligente ,puerperas toto puerperii tempore potestati Satanae s.ci, gulariter subjaeere. Novimus enim pariendi necessitatem exsacta Dei ordinatione dependere. Gen. 3,l6. Ps.22, Io. I. Tim .i, IS. ELevitica illa impuritas tantum Iudaicas foeminas, usu Eccletiaco & significativo ad tempus adstringebat: Ceremonialis vero i lexin N.T. est abrogata: Observatur qua dant enus libere.ad uti partim physicum,partim paedagogicum. XIII. Non probari inde potest,procreationem liberoruesse rem per se malam & impuram. Gen. I,28. &-l.Tim.2,lῆ.P asy,16. Iob. IO,8.9. XIV. Christus purgationi ultro indebite sese subjieienostendit se non solum patiendo , sed etiam agendo Salvatoreae Iustificatorem nostrum fuisse Esa. J3,II. δ om. , I9. XV. Lex primogenitorum typice fignificavit Christum,
sum primogenitum. Ebr. I, 6. I.COtinta S,2Ο. Coloss.l, II. Apoc. Rom. 8, 29. Ps. 89,r8. XVI. Significatum suit,omnes primogenitos, h. e. praest. tissimos ei iam hominum,ab angelo vastatore interimi debere, i Od. Ia,l2. nisi unus aliquis primogenitus, figuratus per primogetos V.T. ses e Dominos anctificet. Num .i8,is. Iohan. II,I9. Mai
XVII. Primogenitis tribuebaturo Iim, praerogativa sacdotii & regiminis,& duplicis portionis, jure quodammodo hi ditario: Ita Christus verus primogenitus est unicus noster Sacdos, Rex & Salvator ab ipso bmnia nobis bona contingunt, qui admodum reliqui fratres a primogenito pendebant, ut Domin cfortunas suas inde habebant, Deuta I, 17. Gen .a ,J1. & 27,I6. ct 4
. - XIIX. Christus sistit se Domino f. cum hae obligat ne 'lust ille primogenitus, figuris V. T. signifieatus, qui se velit sanctifire Domino,victima corporis sui, ut nos redimamur, ne ab ang
224쪽
vastatore exterminemur. . tauia ectille primogenitus,cui Pate deiit hereditarem terminos terrae, Ps.2,3. Ebr. I, 2. ut propter illumiaobis contingat, vel jus fili orum,Joh. I, Iet. ROm. 8, I.
XIX. Recte hodieque absque tamen superstitione Papisi,ta, praetentamus infantes nostros Deo,
I. Ut testemur, Dei donum esset Psal. I 27si. igratiae agantur Deo , pro tot in matrem dc sobolem bens fietis. ut preces concipiantur pro tota infantis vita. XX. Ridiculi sunt Papis at,ex eo, quod oblatio cum sacrifi-rio pauperum faeta est,spontaneam paupertatem astruentes , tan quam in Christo &. matre ad imitationem nobis propositam. Aliter Christi paupertatem explicat Paulus 2. Cor. 8,y. in nobis ver. Omnis damnatur, Matth. ly,y.
Secundi parte accurata habetur Simeonis descriptio ; hune enim ut telum de Christo ejusque nativitate introducit. Testes au tem debent esse homines integri dc nulla labe notati. Majorem itaque testimonio ejus conciliaturus aucto litatem Evangelista, persisnam diligentius aliquanto describit. In ista autem descriptio
Π, nymκα quod spectat,describitur Simeo I. a patria via loco, it Hierosolymis, tanquam civis bonus , later improbos Iudaeos. 2. A nomine: Simeon quod exponitur auditus a Deo. Quis Simeonis fuerit Simeon iste, controvertitur. Nicolaus de Lyra & auctor vitae Πο ' sIesu existimant . ille Sic leonem ex collegio Sacerdotum , quandoquidem benedixerit puero & parentibus, Luc.2,3 . quod alias munus erat filiorum A aronis Num. 6 et 3. Verum infirma haec est ratio. Nam & Salomon benedixit Ecclesiae Israelitae, & populus be- Redixit Regi, i. Reg.8,t . Neque Lucas bene ductionem hane de . scribit,ut ita tam & ordinariam Sacerdotum , sed ut extraordina .riam, peculiari Spiritus S. revelatione de instinctu factam qua Christo& regno ejus felicem tantum successum est precatus. Alii Summum ex eodem Simeone Sacerdotem faeiunt. Sed error est in calculo. Fuit quidem Simeon alius, cognomento justus jummus Pontifex, sed is annis amplius ducen iis an te Christum natum vixerat . Optima videtur eorum i latentia. qui ex Judaeorum libris probant, fuisse Simeone in hune filium Hilletis,praeceptorem Gamalielis,ex
225쪽
quo Paulus legem sese didicisse adseverat, Aet 22,3.Vide D. Chemn.harm.Evang. cap. I i. pag. I. sὶ ..hῖ. I. A moribus,Virtut)bus, dotibus ac qualitatibus animi.Fuit enimai δικα jusu, non qudd suisset etiαμάρτητρος neg. propria justitia esset justus, sed justus dicitur urn propter Messia, justitiam nostram Jer.2',6. tum propter vitam in culpatam. T. ἐυλα pius. eligiosia, Dei timens, ct in timore Dei cautus. Significat enim ευλαζεια in genere solicitum timorem , comjunctum cum reverentia, ne prave agendo illum, quem reveremur,offendamus: q. d. Simeon limebat Deum,reverebatur eum,omni studio cavebat,ne mala committendo, aut bona
omittendo ipsum ostenderet, adeoque abstinebat ab omniis bus iis, quae lege Dei prohibita erant. Porro timor Dei, phrasi Hebraea, omnem cultum divinum sign: ficat, & homines φιλολοι dicuntur timere Deum. Job. i, l. 8 o. & 26. Psar. 26. 23. &as, i . Qui ακνωα gaudent, dicunt ἐυλάζε in pertinere ad primam ,δbκ οσιυ ιυ ad secundam Decalogi tabulam. . I. Expectans alάκλησιν consolationem Ismelis; quo ardens Mes.' sae desiderium significatur,per Metonymiam causae, pro Verae consolationis auel ore. Scriptura enim, quando loquitur d adventu & beneficiis Messiae, non raro consolationis voco utitur,Gen. ,2y. Esa qO,I.& 6 I i. ollandit itaque Lucas objectum fidei si meonis fuisse Messiam promissum, cum beneficiis ipsius, quae uno consolationis vocabulo complectitur. r. . A causa e ciente istorum donorum, fidei nimirum, justitiae dc pietatis: Spiritus Sanctus Is Dr τόν erat su per illum,qui phrasi peculiaria & extraordinaria Spiritus Sancti dona morsisque notantur ; ita enim accipitur, Esa. 6i,I. Num. II, 26. Jud. t I 2ς. I.Sam. IO,IO.&I9,2I. Erat enim Simeon praeter cetera sanctificati citis dona quae cum aliis piis communia habebat, etiam instructus don 6 prophetiae,atque ita verum ac vivum Spiritus Sancti templum , cu-juε inspiratione futura praedicebat,Cujus quoque gubernationem , ac ductum in omni vita sequebatur. s. A Jecιab Spiritus sancti esse tu, responso nimirum sive ora. lo, quod commendatu l. aca .re ciente vel auctore,Spiritu Sancto. a. ab adjunecto temporis, ante mortem ;i, reipromisse praestantias Christus vel unctus Domini.
226쪽
porro quando & quomodo responsum hoc acceperit Lucasn on dicit. Nicephorus Icribit , Sim. onem in lectione vaticinii, histo, EA. 7, 1 . de partu virginis, varia cogitasse de et, deii explica liane, Leci .cap .ireT cim ardentibus Notispeteret a De/De u Ieclarationem nuptum in bor resonflim, quod Lucas describιt,accepisse Refert D. Chem. harm. Evang cap. ll. pag. ι l. Summa rei ponti est; non visurum esse mortem, priusquam Melliam vidisset. Videte mortem hoc lo- Videre conon accipitur, scut Joh. 8. i. sed sicut legitur Ps io, '. quis est homo,qui vivit, Sc non videbit mortem. Modum responsi quod alia 3 'tinet,tradunt ali . factum esse per externam aliquam apparitionem,
puta Angeli cujusdam: alii per internam inspirationem, & immediatum Dei alloquium s alu in s. mnis.Quicquid hujus sit, quia
spiritus sanctus reticuit, scrupulose modum indagare nostrum non est. Atq; ita suere προ πικα. Πυκ- iequuntur, sive res in templo a Simeon egestae. Nar s; ..h Iarat enim Lucas, quod Simeon res . in templum venerit. Amplificatur hoe factum . temporis notatione : Ea ipsa hora,qua Iesus offerebatur ὀc si-tibatur Patri coelesti. a. Causa impellente; Spiritus sancti instinctu hortatu quo. Simeon enim non erat in templo, nec orandi gratia in templum adit indere animum induxerat; Sed nc mim, h. e. impel-Iente P movente & instigante Spiritu S. venit in templum , eo tempore, cum de ingrediundo templo nihil quicquam cogitasset. Ideo veniens in templum,&videns puerum, non demunia Iaerit, quis, cujus, aut unde iit puer iste,sed statim exclamat ipsum esse salutare Dei. . a. Puerum in ulnassitas acceperi ; quod est animi gestientis,&affectum suum hoc externo signo declarantis. Quae enim maxime chara hasemus, ea ulnis complecti solemus, quod videre est I. Reg. bro. Marc.9,36. & IO,I6.3. Benedixeris .cae 2 h. e. dulcissimo canico Deum promissione Messiat, Filii sumti earnem, glorificaverit.-
Porismata de Daeoremata Theologica secundae partis.
L. neus in mediis errorum ae superstitionum tenebris sem. ξ ς' si se pet aliquam sibi Ecclesiam, tanquam sanctum aliquod semen reis
227쪽
IV. Spiritua Sanctus in impiis non habitat, sed in i
V. Converso itaque nostra, vera in Christum fiducia, l. norum operum studium, Deo vere placens, opus est non nostrum virium sed solius Spiritus sancti, I. Cor. ird. Vide locum dlibeto arbitrio.. VI. De ardentissimo desiderio, qu6 Patres V. T. Messia exspectarunt. Gen. y,l8. Esa. ,I. Psal. Iψ,8. Joh. S, 6. Vide Imin. X. Trinis. VII. Expressum habemus testimonium articuli de S. S. Initater dis incte enim tres personae recensentura Christus oblaexeipitur ulnis Simeonis: Domino h. e. Patri offertur,cui & siton benedixit s Spiritus Sanctus erat super Simeonem. II X. Christus in templo invenituri; amemus igitur & rquenter visitemus congresus publicos ubi Verbum Dei pure pdicatur, & Sacramenta rite dispentantur. Luc. I, 6. Matth.I8, Exod.2o,2 Ps.8O,IO. IX. Christum in verbo oblatum ulnis fidei sponte excit mus. i. Cor. 6,22. Eph. ,II. Psa l.7s,r . loh.a I, lo. II. X. Demus operam, ut & nos exemplo Simeonis exciri pro Filii Dei misitione gratos nos exhibeamus, Ps,o, lin. dc ,S:
Restat hymnus sive Canticum Simeonis i emκον. Primum hoc est canticum, quod in N. T. publice dectatum. Mariae enim de Zachariae cantica intra privatos pati sonuerunt. Porro praesens Simeonis canticum duabus absoxur partib-s.
228쪽
1 3 . est Simeonis admoriendum promtitudo sive alacritas. a. Personae e Messia dignit, .la singulari iIta Si in eo nisad moriendum notetur, I. Exordium, ex abrupto factum, propositionem simul inclusam habens, m qua observationem meretur L tempus. ι ita, nunc dimittis. Particula nunc ostenditia, ipsum jam paratum esse ad moriendum dc ex hac vita emiis
a. Modus discerivssi, verbo ' λυθ indicatur. Significat autem Q . ., L expellere vel ejicere. Matili. I, I9. Marc. Io,2. sed haec significatio huc non quadrat. 2. Dimittere, ut quando captivi di-ficeia mittuntur.JAbor.', o. &26,32. Mat h.27,21. Haec significatio ossicio & beneficiis Christi optime eonvenit. Esa. 42 7.&θ2, 2. &6bl. Maἰth.18, 27. ROm. 7,r . I. Rebus confectis dimitti, discedere, reverti, redire. Matth. I ,22. Marc. 8,y. AEL ,s.&lS,Io. EXod. Jl, tr. 6. dii Iolvere, sumta metaphora ab
agricolis, qui vesperi boves vel equos jugo liberant, ut quieti dare se possint.
i. Tρ προπον, decorum personae. Servum se dicit; Deum ergo Dominum tuum fatetur. Novit itaque servo non licere injuss. Domini e statione sua discedere: atque ita Domini voluntati se tuamq;. λυα committit, sitam simul humilitatem de subjectionem professiis. Psal ii6,16. . Promissis dipina, tanquam ea usa -λύπως essiciens : secundum verbum tuum, quo scilicet pollicitus mihi fuisti, non prius mortem me oppetiturum,quam viderem MesItam. Patet inde, quod antehac spiritus S. cum ipso de videndo Messia locutus fuerit. 1. Adjunctum , in pace, h. e. tranquille, secute, pacara corra scientia, pacato De O & proximo. Vesut alii volunt,' laeotia , non invitus, sed lubens, non anxia conscientia, sed st placida de firmi in te fiducia moriar, sine' Omni perturbat ne, tristitia, miseria Rc. Phrasi enim I. riptura , pax signiscat tranquillitatem, laetitiam, felicitatem te opponitur pertii r- Pax in Τ. baioni, calamitatibus & miseriis.Gen. 4r,. S. i.Rep.r,5. Ela. in 'vulsi 17, 7. P al. Α, o. gnificet. a. Ratio Exordia sive pro postionis sumitur ab eventu; quia . viderunt oculi mei salutare tuum, h. e. Iesum ac sitivatorem mundi Messiam e non ocu Ii alitem corporis tantium, sed & cordis, h.e.
fides apprehendit Salvatorem istum. Desumta videmur haec verba
229쪽
ex Ps 97 3. 32,Io. Major est emphasis, in voce σω sor, quam ui G-xisset Salvatorem vel salutem. Significat enim G τὸ gro: , alano ante D. Cheinnitio quasi cornu seu fonte in salutis, in quo Deus o mnes thesauros Ialutas tuae progenere humano recon)idii, ut cxplenitudine ejus omnes hauriamus & accipiamus. Esa. ii,3. Iohan. I,I6. Haec prima Cantici pars. Commendatio persona Messiae tria continet membra:
I. Causιm esistentem Deum, quod parasti, o Domine, h.' firmiter constitu illi, ut contra cum nulla vis possit praevalere. D. . Chemnitius graecum imiaest declarat ex Hebraeo PD, quod significat decernere, ratificare certum, firmum & perfectum facere, apparare, instaurare. Inenarrabili enim inquit ille consilio Tiini. tatis decretum ,& nunc per incarnationem in mundum missu in est, illud perditi humani generis σωυ εμον; & non ab hominibus, sed a Deo ipso apparatum est, salutiferum illud contra mortem antis dotum,&ideo perfectum, firmum, certum & ratum est, sc coram judicio Dei,& contra omnes portas inserorum ; divinitus ad ii qeordinatum, ut non sit aliud nomen in quo posIimus salvari. a. Subjectum , quibus paraverit c Ποιον illud : ante faciem h. e. in oculis omnium populorum. Est ergo κοινον αγαθήν. Noluit enim Deus in abscondito latere, ut hominibus sit vel incognitum, vel inaccessum, sed voluit illud manifestari& offerri omnibus populis, qui per μενσμον generis in species dividuntur in Judaeos&gentes. Vult enim Deus ut Omnibus praeluceat, & praelucentem illam salutis faculam Omnes sequantur. Congruit cum illo Esa. II, Io. & 32,lo. & 6o,i. . . 3. Finem, ut sitI, Lumen ad revelationem gentium, h. e. Doctor, Redemtor & Illuminator gentium.
a. Gloria plebis Israel; quia populus Israeliticus in hoc Messa praecipue gloriandi ac Dominum glorificandi materiam ha bet ; non tantum quod ex ipsius gente ac prosapia oriundus; sed etiam quia sublato peccati probro aeternam glorianti,
Porismata & Theoremata Theologica
230쪽
II. Deus hominibus quibusdam longiorem vitae hujus usuram concedi ut pleniorem Filii tui cognitionem adipiscantur, &rosi modum in pace hine evocari queant. Ela .l8,2I.lli. Servi cum simus, nostrum non est, stationem,uitae filum abrumpendo,delerere, sed tempus nostrae dimissionis patienter ex-rmare. Phil. I, 23. Ps. Is 2,2. IV. Servi Dei exim simus,non carni, non mundo, non sata
V. Pax cum Deo exς ludit omnem dubitationem,quod coninita Pontificios probe observandum. 2. Cor. I, 2 O. i. JOh. J,9. IO. II. tr. I. Jοὶ I, I . ec ψ, 3. Iac. I, 6. Rom. q. 2O Ebr. ll, I. Rom. 868. V l. Causa beatae ac tranquillae emigrationis eis, vidisse salutate Dei. Phil. l,r3. Rom. I ,8. Hinc Martyrum in morte obeun- ea animo illa s. r. Macc 7. Pl. I:6,5. JOh. 2I, ly. I. Pet. ψ ψ. 2.Tim. 418.2b: a. s. 8,ῖ9. JOb. 19,2S.
cen. I , l . dc q6,ῖo. Es. 27, 2. Apoz.IJ I. Num. 2o, 2ψ.l l .. Ari feliciter moriendi hoc cantico nobis monstratur, data ex hoc textu IV concionibus , a me sub titulo ευλανασίας aniebat evulgatis, monstravi, eo lectorem remitto.
IX. Non susticit e tedere, nisi etiam ore fiat confesso,&Κ-ducialis si ve individualis eum Simeone sat applicatio. ROM. IO,lo. Job. i',2 . Gal a ,ro. δεX. Salus nostra est ex Christo solo, extra quem nulla pro sis est latus. Ad . , tr. & io, 3. Matti I. I, 2LJOh. I 16. XI. Errant igitui tot j coelῖ, qui alios tibi, etiam in agone,p tronos: Mariam, Petrum, Paulum&c. quaerunt. Esa. 63,I6. Ices.'. S XII. Christus est Salvator omnium populorum, tam gen tium, quam Jud. eorum,I.Titri 2, 3. Joh.S,I6. I.Tim. ε,IO. Vide fe- sum Elphan. Domini pars. I. dii P.
XLI. Messias est lumen gentium quadruplici potissimum .nomine ac respectu. - . II in .
a. vitione applicationu persidem. Mai. ,2. Luc I,7'. i. ratione renoPaIιonis, per novam obedientiam. r. Corinth.