장음표시 사용
291쪽
Porisnaata & Theoremata Theologica tertiae partis.
I. In mysteriis divinis libenter nos erudiri patiamur, ex emplinariae, rationem conceptionis sibi declarari pie petentis, coi.I,ρ.&3, 6. Aelfi ,n. II. Confiria, urarii cuius fidei, de conceptione Christi ex spiritu sancto. Matth. i. g. Esaiaer, I . Hebr. 7, 3. Videantu ῖbelli Catechetici.lII. Sed de altei ille hie fundatur articulus, de Christo nato ex Maria virgine. Galat. ,Α. Salva enim, h. e. που per Conee ptionem , nes per partum violata virginitate, Filius Dei ex Maria satys est, quod contra negantes Ebionitas & Priscillianistas est Eotandum .
IV. Arithu Ius de Mariae virginitate perpetud fundamenti cohabet, non traditionem Ecclesiae, uti Pontificii fabulantur, sed infallibilem fidei cynosuram , sacram scripturam. Nam r. virginem parituram Angelus Gabriel h. l. adserit. 1. Urgent hoc ipsum testimonia lcripturis, Genes 3, is Ierem. 3r,22. Espar Gali , . Hebr 7,3. I. Non lumborum,sed venitis& uteri fructus
v. Errant Valentiniani, Christum humanam suam nat ram de coelo attulisse somniantes ; quibus sun SehMen cofeldiani , Christo carnem non creatam , & nostrae substantiae ratione similem, sed peculiarem & plane coelestem
VI. Errant Marcionitae, cngentes Christum non vere νsid putative tantum natum esse, cum virgo parere nequeat s scit. Ordinarie ecundiim communem naturae cursum: at praeter rerum seriem Uirgo parit hominem. Vi I. Erravit Nestorius, Mariam λάκον Dei param blaspheri inficiatos, quod infantem pepererit at non nudum, sed sam stam, quod ex illa na tum, Filius Dei vere est 5c vocatur. IIX. Iterum habemus testimonium invictum, & a Me sus omnes Erebi portas consistens, Unionis personalis duarum in Christo naturarum di qnia Deus & Homo sint unus Christus; scut anima & corpus sunt unus homo. Iohann.I,ΙΑ. I Tirixa. Di tizod by Coos e
292쪽
cliόIX. Sanctissima Christi concep:io immundam nostra . conceptionem tegit, ne a Domino abjiciamur ideo, quod in peccatis concepti & nati sumus. X. Mysterium Trinitatis hoc loco prim sim in N. T. rm
XI. Monemur de Dei omnipotentia, eui nihil impossibisse. Psalm. i IJ, I. Ier. 32,I7. Zach. 8 6. Eph. 3, 2 O. Gen. 3, IS. Ro man. ,I8. &seqq. XII. Audiendi itaq; non sunt, qui impia petulantia Dei omnipotentiam vel limitare, vel ad axiomata Philosophi ea restringere audent, quales prae ceteris sunt Calviniani, Deum universa sua vi essicere non posse, blasphemo ore convitiantes, ut unum eorpus sit simul in pluribus locis. XIli. Commendatur nobis exemplo Mariae studium sub missionis &humilitatis,de qua praeced. sest. Mati .egimus. XIV. Ridiculi admodum sunt Missifices , .el crificuli ponti se ii, in hunc modum colligentes: Sicut Maria Christum concepit virtute quinque verborum e fiat mihi secundum ver. bum tuum'. sic sacerdos ex pane eucharistico conficit corpus Christi, vi quinq; verborum: hoe enim est corpus meum. Funiculi ex arena contexti. XV. In arti caelis fidei verbo Dei revelato unice est eonfi dendum & inhaerendum.Sermo enim Dei est Veritas ; in qua noseon servet & confirmet is, qui est veritas, via & vita nostra, Ata en.
T . Est tibi tu e hoe Evangelio eoncipii Messiar, Servatoris .nostri, a Domini Iesu Christi historia , in qua est revelatio gratiae di vinae, Virgini Dei parae singulariter exhibitae ; quod ipsa sit fututa
mater Messiae, piorum multorum votis a condito mundo diu multumq; desiderati: illa vero mox concepit ex Spiritu sancto, lidegi vel bis Angeli adhibens. Partes continet duas: I. Evangelistae praeloquium.&II. Angeli cum Maria tolloquium.
Praeloquium nihil complectitur aliud , quam eerta a cir cumstantiarum quarundam commemorationem, quae ad idem rei
293쪽
M faciendam, mysteriique sublimitatem indicandam haud parum
si sexto; qui numerandus est non ab initio anni sed a b eo tempore, Chri fit eo. quo Iohannes Baptista fuit conceptus. Ecclesia .collocat in men- ceptro eursem Mρrtium,& diem ejusdem 23..conceptioni cluisti sacrum de in mense instinat:-novem elapsis mens bus nativitas ejus praecise incidit i itar .s ecembris diem. Recentiores vero Chron ologiis secuti Iosephi Italigeri supputationem . nuncium virgini Mariae adlatum, tria principium Ianuarii, nativitatem vero Christi in mensem Octobrem tollocant , .uti prolixe habetur in Chronologia Calvisii: criiseri a. . tiam tamenaententiam D. Calixtus non nisi probabilem, obstru Evang psopulum adhuc residuum , pro certa autem dc indubitata haberi notia Is.&Nqq. posse judicat. Sed de ha C re apud populum disputare est plane in- eonveniens de infrugiferum. D. Finckius favet communi sente tiae contra. Hospinianum Calvinistam , cujus rationes refutat,parta .r post pag. V.
. Legativelpersona misse irificatio; quis missus fuerit 3 An.
gelus Gabriel, qui dc ipse Zachariae apparuerat, nativitatem Iohannis praecursoris Dei manda ρ itidem praenuncians, Luc. i, I p. Ga- Gabriel briel autem,si Fnterpreteris,Dei fortitudinem significat. , Glossa tu dordinati x Beda: Ideo, inquit, Angeli ex nomine aliquando si- 'gnantur,ut ex ipso nomine, quid ministraturi veniant, demonstretur. Gabriel fortitudo Dei, quod illum nunciet, qui ad debellandum diabolum veniebat. 3. Mittentu consederatiosi quo missus Angelus 3 a Deo, negotii hujus authore dc gubernatore unico. Hujus enim solius est opus, dare mundo Filium, eumq; in carnem mittere; opus nimirum dilectioni AD Hγτε Ioh.s,lis. r. Ioh.4,9. . . Loci determinatio; qu o missus fuerit Z In civitatem Galilaeae, cuj5t nomen Nagareth: Glossi ord. quia Nazaraeus,hoc est, Sanctus sanctorum nunciabatur futurus: unde Christus postea Nagarenus eognominatus fuit,Matth. 2,r3. Significat autem civitatem germi
pillitium, insigne Nazaraei,ut qui capillos non lotondit,Ier. 7,29. a
ras separa vit, scit. devotione, religione ab aliis: Hinc Ina sisvificio
Na Zaraeus te paratus, consecratus, adductus Domino, Num. 6, 2. dc
294쪽
caroribus,3c consecratus ad annunciandum Evangelium, Es
Porro Nazaroth, in tribu Sebulon sita exiguum suit & contenoppidulum,ita ut Nathanael Ioh.I. c. diceret: a Nazareth pc aliquid boni esse Θ Filio tamen. Dei locus iste conceptionis, c tionis prae ceteris placuit,ut qui vilia coram mundo elegit, a '' i ,18. Galilaea autem fuit Palaestinae pars Septentrionalis, interct Iudaeam interjacet Samaria : & tra eius ille terrae habitus ignobilior, ex quo Pliarisaei Ioh. , r. putabant non adsurgerphetam,nedum ut Messia sibi conci peretur, aut inde ad doce prodiret, quod tamen postea factum es ;& regionem illam Samiraculis inprimis locupletavit, & concionibus suis nobilits. Objecti vel personae mentio. quam nrassus fuit Ange Ia vero dei cribitur tripliciter:
habere debuit MesIias,secundum oracula list Spiritum sanetuculiariter ea de re edita,Gen .s,is. Es.7,I . Mulier a diabolo se mortem intulit; contra muli et ab Angelo edocta salutem e glossi ord.
a A nexu conjugalio su it en i m desponsata viro Iosepho,
mo Davidis,cui promissus erat Messias, z.Sam. T, II. Priundo.
rum istorum moestitiam ita appellata. Habuit commune licmen cum sorore Mosis, Exod IS ,ro. Quaeritur hoc loco de causis, cur ex virgine desponsata emas eur voluerit Mestiasὶ Respondetur,faelum hoc esse, ex virgine /. In conjugii honorem d et a: Popter conrenientiam quandam, inter principium peritu '' nis reparationas nostrae. Nam&Eva primam arer erat vargConis. D. sponsata, com astu diaboli seduceretur, & introducet et in
Calix. . c5. dum verbum aedificatorium mortis.
v d --g. y Ut por generationem z familiam Josephi origo etiam a '' - osenderetur. Deleribitur ensen familia Mariae perfamiliam spcum lex nuptiarum praeciperet, singulos de suis tribubus spiquaerere,quam legem Iosephum & Mariam obtervasse dubiunest,idque postmodum confirmat Angelus, quando de Ma tae . S cur. dabit ei Dominus sedem David patris tui. Theophyla Dicit autem delponsatam virginem viro, qui erat de domo D. ut ostende et, & ipsam ex genere Da vid descend sse. Iuxta Icenim conjuges ex eodem genere,&eadem cognationis catena gnatas esse ororccbat.
295쪽
aIst . NeMaria praegnans deprehense Fericulum incurreret, &poenas legis te scortatione evitaret. LID fama consederet. . Ut in AEgyptumfugiens tutorem σ eonsolatorem haberet. 7. Ut partus ejus caelaretur a diabolo, qui putabat Messiam non de virgine,sed uxore generatum,uti ignatius loquitur. Glo Tordin. ex Beda: de despontiva, inquit, voluit nasci, ut per Ioleph texeretur ordo generati onis,& ne quasi adultera lapidaretur. In quo dc impudicis virginibus occasio tollitur, ne di Cant, matrem Domini fuisse itaamatam. Et ut virgo so satium viri, dc testem virginita is baberet,& ut diabolus mysterium ignoraret.
De Dei in servandis promissis eonstantia & veritate plane & Del eon sis.
in aeternum immutabili, licet interdum certo consilio moram tra. ria in see-hat,tervantissmus tamen est promissionum suarum,Psῖ3, .m Promii erat Deus Filium suum. Redemtorem mundo futurum, tum im'.
Iudaeorum,Iesum Nazarenustro mistum esse Messiam , 'Mη
296쪽
nate nimis negantium&pernegantium. Refutantur autem illi,. omnium circumstantiarum,de quibus in tratu monuimus, accura. ta contemplatione; se. L Fempoνis norabilitrae ;a Legati=blimis te, Dan. q.
i. Loci concinnitate . Matris virginitate 3.
F. Familia celebrimie. Vide plura in fest. Nativit. rufo Confer etiam ' πιδειξιν meam Messiae G. dc Elenchos ludaeorum D
In Colloquio Angeli eum Maria habito observanda veni st,isIlIsid.; Au sic salutatio. Angelus enim visibili ad Mariam Aris, ' ma,corpore ni m. ad tempus adsumo,ingressus, palam locutus est, verbis articulatis usus,rei ita fidem faciens. Praemittit autem a mi eam salutationem, dicens: χῶρεκεχαριτωμ tibialve ave, gaude ogratiosa, hoc est, quae es ornata grata a,non quae tuis dotibus eam promeruisti. Est enim formae passivae,q.d. suscepta es in gratiam, adoptata es & eleela ad singulare quoddam munus, per quod gratia Dei mundo communicabitur.
Vetus vulgata versio reddidit: Ave gratia plena: sed graeco non respondet & multis cin Papatu uti videre est ; ) ansam errori Fiais s. . pyηbvir ut ex Mari R quendam quasi gratiae fontem fecerint,ex quo uri hi a reliquis gratia & misericordia sit haurienda; seu ex cujus plenitu
Mi , ε, da dine res qui homines gratiam accipiant. Unde vocare earn no Mariata. erubuerunt matrem gratiae & misericordiae. Scripserunt etiam; patrem coelestem, qui habeat justitiam& mis exicordiam, retenta sibi justitia, misericordiam exercendam Mariae contulisse. Item,omnes gratias faciendas ei commisisse quas ipsa fideliter distribuat, ita ut omnes in suix necessitatibus teneantur ad eam recurrere. Item, riui tam gratiam d. cce ita venire ad terram,nisi transeat pei manus Mariae. Mariam esse mediam inter Christum Sc Ecclesiam, sicut collum est medium inter caput & eorrus. quem ad Ad Lm ex Bern har- diuo haec de alia multa recensuit,Dn. D. Chemnis in Exam. Concit. Tri Disitjrso ζὶν Corale
297쪽
Trident. pari. I. pag. 233. Sed bene habet. Omnia haec Papis arum figmenta, omnisque adeo ipsorum structura, qua salutationem haneee Angelicam in quotidianae precationis & invocationis Mariae formulam eonverterunt, uno la item lingvae fundamentalis intuita concidit penitis. Dκ τουθ enim significat gratia ad fi χα&ῆς rei, gratis diligi; non gratia plenum elle. Cujust vel solius argu quid menti tanta est vis, ut Ian senius Episcopus, Pontificius,veritati locum conee dens, seribere nullus vereatur: Λd verbum sonat gratificata, hoc est, quam Deus singulari & gratuito suo favore sibi gratam fecit, & gratam habet. Pro gratificata tamen mesius est si dicatur & vertatur gr.uiola. Gratiosi enim dicuntur Latinis,
quibus favetur singulari aliquo animi studio, quamvis ea diei lograecae vocis significationem non adaequet. Non enim Angelus kπῖ. i.
eam salutat gratiosam, h. e. acceptam, placentem & gratam; sed auasiat.
effectam gratiosam, ut donum Dei significetur, quo facta est gratiosa: non enim ex seipsa erat gratiosa, sed ex divinae benignitatis dono. Hinc Theophylaetus: Porro id quo supra dixit.tratiosa, quasiisurpretans Acit inpenisti gratiam comm Domino. Hoc enim enPHiosam esse, vel plenam gratia, quod inpeneritnutiam apud Deum,
hoc est, placuerit Deo: Sed resistς se est' manifesta; progredior itaque ad reliquam salutationi: Angelicae partem.- Addit autem Angelus, tum gau-tii, tum attentionis excitandae gratia, Dominus tecum, scit . vel velem, vel esto. Praesens & futurum est εξηγ in ὀν, Sprioris sententiae απολογικον. Si enim quaeratur, cur Maria sit , ιχι ,. ly3 R αυ νηὶ Rei p. quia Dominus cum illa est vel eri . Omnes au . . rem illi sunt in gratia, cum quibus Deus est . In imperarivo vero furatum , sc ηφον est&comprecantis; q. d. Salus tibi sit, Domi obes; tu,nus tecum Irr, vel Dominus adsit tibi; hoc est, magnum illud opus ieeum in te & perte essiciar, ut in salutem cedat omni populo: ita enimul urpatur, Iudi c. 6, Ir
Tandem in salutatione subjicit Angelus aec λογ μάμη bene' Mihi .
dies, ta intes mulieres, hoc est, feliciisima es mulierum ἔ sola nedit . cippe ad eam gratiam & dignitatem evecta, ut sis mater Messiae ;quo vel uno Piivilegio singulari super mulieres reliquas omnes everat tara, ut eas etiam, quibus idem, quod ellent bin edictae,en comi uae rir1bu tum legitur,longo post teInter vallo relinqua S.Iud. ,r Ruth.3,io. I. Sam. 23,3sJud. i ,ῖ3. Maris eas
ergo est,& textus saeri depravatio intolerabili , sheuritiam
quod fingant Mariolatrae, ideo dici Mariam benedictam, quod furorem E e 3 per Mariola.
298쪽
beneductum , in quo solo omnes gentes, populi & tribus terrae benedicuntur. Glossor. ex Gregorio e benedicta in mulieriburi quae sine exemplo muliebris conditionis de Virgo,& Mater est, & Deo
II. Maria territaeonsolatio. Ubi notetur I Causarum commemo tro. Terrorem enim vel perturbatio nem ineussit Mariae. r. Angeli visio, eum coelesti quadam majestate eonjuncta. a. Angeb omtio, utpote quae non esset adsveta audire ejusmodi magnificos sermones. Glos ord. addit: turbata est, scit. mo
te humanae fragilitatis: de angelica visione, & de insolitata salutationer quia nesciebat, si praeteritum, an futurum esset, quod Angelus dixi tii. Interna mentu cuiratio r audita enim insolita compellandi formula cogitavit, qualis esset ista salutatio. Notet ut , quod Angeli salutatio dicatur ασριος; hoc enim contra Pontificios est urgendum. Differunt plurimum, salutare αadorare vel invocare.
a. Terroris depulsio. Iubet enim Angelus Mariam bono es
Invenire animo, di latari de ea gratia, quam invenerat apud Deum. In ve g R 'Rm ni re autem gratiam Hebraea phrasi est, consequi gratiam, dc est e in f βεῖ'i gratia. Genes 18,3. & lo,27. &s3, 8. Io. IS. Num. 32, 3. I. Sam. I 18. Gl. ord. turbatam insolita salutatione, quasi familiarius notam vocat Px nomine. Ne timeat juber, di quare gratia plenam glatia allectam vocaverir, plenius explicat. Lutherus in post. dom. fol. 4 2. a metum Mariae ita interpretatur: Da sub thr Sedan.
299쪽
III. Conceptionis denuntiatio, vers. 3 i. 32.& II. comprehensa. continent autem verba isthare coelo quippe delata, insignem dola cupletis am μυ νολογίαν. Exprimit enim Angelus. r. II erium conceptionis ; Ecce eoncipies in utero. HIc verum hominem, de iubilantia maternae carnis AngeIus adserit, gl. 'ord. Desumta sunt hae e verba ex Esa. ,l ν. tertia sollim persona in secundam murata ; ut patear, Mariam esse illam ipsam virginem , de qua Propheta locutus fueratis Theophyl. ica : Ecce coneipies, hasnxulare , quod nulli alteri concessirm. In utero autem dixit , ut ostendar, Dominum ex ipsius virginis utero incarnatum sub
a. M terium partus vel generationis, ex eo dem Esaiae vatici
3. Mysterium Nominis, quod si init ossicii rationem involvit. Iesus enim interprete Angelo, Matth. I, 2I. est 54lvator; quia desua. silvum faciet populum suum a peccatis suis. G. ord. Iesus Salva tot spe salutatis dieitur: ipse enim salvum faei et non populum Is raeliticum, sed se uiri; sive ex praeputio, sive ex circumcisione, ire unum ovi Iesub uno Pastore congregatum. Theophylactus: Bene id MIIesus 3i quia obsalutem nos rigeneris venti. - Nomen enim hoc in graeca m lingvam conversum dici tur salus Iesus igitur μήτηρ est,hoc est, Salvator, quia & Jolua salus dicitur. Excipiunt Iudaei: Iesus Nazarenus non est Messias; quia Prophe- cum ipsi Immanuelis nomen non eompetit. Marice enim Filiust in circumcisione Iesus, non Immanuel, nuncupatus fuit. Resp. Filius Mariae est utrumq;: Jesus sive Salvator, quoad ossicium ; dc Immanuel sive quoad personain. Extat vero ho nomen Esa. ar, I. . Usterium persenae, rarisne euius dicitur Magnus, ex Esa. I. s. eis v, 6. Magrau i.)qγoMossicium, de quo jam modo diximus, & die. me beneficium ad vationis: Salvator enim Catholicus futurus, fatu Masnussexemq; reparaturus toti mundo. . Magnus ci.) quoia Divinitatem. Gloss ord. Hi e verum. deum, de Deo Patre adserit. Et addit in margine,ex Beda&Am-htosior Magnus, non quod ante partum virginis magnus non fuerit; sed quod potentiam, quam Fili ux Dei naturaliter habet , somo ex tempore erat accep urus, ut una sit persona,Homo &De-ua. Filius autem Al issimi vocabitur, secundum oraculum su quia ysal. samsi R. . Duiligeo by Cooste
300쪽
Plaim. 2, , & 2.Sam.7,I . Est vero Altissimus vel Excelsus unum ex nominibus vero Deo propriis, sic significat eum, qui potestatem habet& imperium in Omma, seu qui coelum & terram posIide .
Gen. i , iv. Theophyl. Vocatur filius Altissimi, qui apparebat homo. Nam quia una fuit hypostasis, repera Titiin Altissimi fuit filii-
voeati ir x virginis. Porro vocandi verbum non habet nudi tantum hornis Evangς io nis significationem, sed ipsam notat rei veritatem .suo dempore, ira δ ij man instandam, ut ip Oop re demonstretur, agnustatur & prae- ε . . '' dicetur verus & aeternus Dei Filius. Phrasi enim Hebraea nomen rei vocari dicitur, quod res ipsa est. Hine Theophylactus : Fuis quidem ante secula Filivi Alti simi Verbum, sed nen voeabatur nes eoagno Lebatur: postquam autem incarnatum s ae apparuit in carne, tum caesoratum ess Blim Missimi,qui appareo sic iracula faciebas. Magnus φ. quo.1d humanitarem, ex Maria in personae unitatem adsumendam David enim dicitur P;iter ejus: regia itaquς stirpe oriundus.
Magnus . quoad personalem unionem .Qui enim naturalis Dei Filius, Davidis quoq; secundum carne futurus est Filius. Rom. I,3. & est unus utrobiq; Filius,non duo. Magnus 1.) demum, quoad regiam dignitatem, secundum. Regnum vaticinia. Eisy,7. Asa m. I,II. y. Pisy,3Ο. Dan.2,ε . 3. & 7, ει8. Ch ii Regnum vero Christi describitur ab Angelo, 'μ' '' i. Ratione Amplitudinis vel extensionis. Regngbit enim nox tantum super tribum Iuda, sed super totam Jacobi domum, inter gentes etiam dispersam, quam una cum iis, .qui ex gentibus fidei ethhohu, Israeliticae accedent, sub unum caput colliget. Et vocatur thro-D..idi. nus Davidis, non illud solium, quod David tenuit & Salomo , quid fit. sed quod Davidi promissum erat, complendum in Cthristo ejus Fi-r. abi si lio. Per domum Iacob intelligitur Ecclesia ex ludati, & gentibus1.eob qui . collecta Theophyl. Audiens thronum velferim David, ne putes
o,m intel sensibile quoddam regnum,sed dirinum, quo regnartisvre omnes geniis atur. resper aedicationeni. .Domus enim lacob sunt hi, qui ex Hebraeis crediderunt, atqueiatia qui ex aliis gentibus. Illi enim proprio aeob & lsrael. Adstipulatur gi. Ord. ex Beda : Sedem, inquiens. h I. Israeliticam plebem, cui David & filii ejus temporalis regni gu hernacula praebuerunt. Hujus regnum spirituale datum est Chriso, quoniam dispositum est a Deo, ut de semine David incarnare tui. qui illam gentem m perpetuum vocaret regnum. Et non sis luce in una gente Iudaeorum,s d regnabit in domo Iacob in aeternum, h. e. in tota Ecclesia, qu epcr fidem & consessionem Christi Disitirco by Corale