장음표시 사용
331쪽
IN FEsTO ANN UNCI A T. MARIAE.
Mariae par. V. Quaeritur, an Mariae partus fuerit miraculosus, non intus an fue- eundum, sed praeter naturae ordinem, ita ut in partu plane illa
mi δῆu fuerit ι ιι sit, Z respondent assirmative, nixi ea solum-' modo ratione: qualis concepti omia partus: illa miraculosar Ergo & hie. Alij malunt quam certi quidpiam sine scriptura a firmare. Sun tamen magni nominis Theologi, qui pie ae modesthnegotium universum ponderantes, in negantem concedunt senistentiam inter quos vel inprimis est B. Lutherus, quem securus est judicii exactissimi Theologus D. Chemnitius & alii. Rationes albo legantistas: s . '' I. Tοα- τον; quia scriptura nullius miraculi ei rea nativi- pati. ' d.ε. ratem Christi meminit. Quod itaque non est scriptum, non est PyZ, ει sa. sentiendus . a. Scriptura communi utitur pariendi vocabulo ; undo communem & usitatem fuisse partus modum colligitur. Esa.7, I .
Luc. 2 6. 7. 3. Accedunt phrases scripturae, de modo partiis naturali, quae ad Christum etiam accommodantur. Exod. I3,2. Num. 8, 64 Luc. 2, 7. Psal. 22,IO.
. Huc faciunt illustria scripturae testimonia, quibus Chri stus dicitur fratribus suis similis iactus. παιτα, ut possit como pati nostris infirmitatibus, & in eo succurrere, ω απῶς ς έπονθεν. Hebr.2,l7. Is.& . IS. 3. Tandem evincit idem finis incarnationis, qui fuit peccatum expiare; hujus autem radix in nobis est nativitas immunda , quam sua nativitate emundare, χ mox primo vitae suae ortu peccatum expiare coepit. Vid. Luther. Tom. 6. Ienenc fol. 73 D. Fo sterum disp. ex Symb. Apost. dec. 3. probi. 6. & D. Joh.Tarn civium in exercitation. bibl. p. 84. VI. Rationem in obsequium fidei captivando, quod laudabili exemplo Mariam θεοτογων fecisse, ex clausula Evangelii patet. Vide praecedentia. Concludimus voto Ecclesiae: Deus, qui debeatae Mariae virginis utero, verbum tuum, Angelo nunciante, carnem
suscipere voluisti: praesta stipplicibus tuis, ut qui vere Di um tuum a Spiritu sancto in Maria conceptum natums credimus, ejuι Filisapiate intercesonibus adjuremur; per eundem Dominum nostrum Iesum Christum,
332쪽
Continetur hoe Evangelio historia longe. jueundissima, qua
traditur, quo pacto Christus post resurrectionem suam verbis L factisq; vivum sele ostenderit duobus discipulis, in Emmaus abis euntibus. Commode itaq; refertur ad domicilium generis causarum Demonstravi. Contigit au tem haec apparitio ipso statim resurrectionis Dominicae die,& fuit numero ac ordine tertia. Nam uti ex Marco habemus, Prima omnium fuit, qua Mariae Magda- lenae, in horto prope monumentum adparuit, Mare.I6,9. Iohan. ao,ii. & seqq. Secunda fuit illa, qua visus est mulieribus a sepulcro, regressis: Matth.28, 9 Drti test praesentis Evangelii, quam Mar.eus cap. iis, a. c is admodum brevi ter,Lucas vero fuse & secundum, omnes circumstantias descriptit. Nos λεξοδον pulcerrimae suavissimaeque hujus historiae conlucta τοιχοτομία comprehendemus, contemplaturi, et L Diseipulorum Emmaunticorum emigrationem vel peregr
II Christi cum issdem eonjuncti sermocinationem 3III. Christi manifestationem .
In primae partis expositione quinque circumstantiae sun attendendae eL Personarumperegrinantium denominatio. Vocantur duo ex illis, se. Christi discipulis, qui una cum Apostolis Dominum Iesum secuti fuerant. & nunc meorum etiam erant consortio. Ue risimile est, ex ra. discipulorum numero eos sui ise, quorum opera in praedicatione Evangelii per Judaeam Christus usus fuerat, Luciro,t. Quod autem non fuerint ex ir. Apostolorum numero, ex eo manifestam est, quod reversi Hierosolymam dicuntur inveni si Apostolos congregatos, & qui cum iis erant. Ac unius quidem nomen exprimitur, quod dictus fuerit cleophas, quem fratrem fui s.
333쪽
cleophua. se Josen hiauilior est Euseb. lib. 3. hist. Eccl. cap. Ir. Uxor ejus fuit soror Mariae homo, unde dicitur Maria Clei phe, sc. uxor. Jola. i9,27. Alibi dicitur Maria Iacobi: Marc. i6 I. & Maria Ioles, scit. mater; Marc. IS. I. Matth. 27,16. Exprimo enim marito lacobum& Josen suscepisse dicitur. Cognatus itaque Christi Cleophas Die
duplici nomine Alterius vero nomen expresse non ponitur.Theophylaciussus=icatur fuisse Lucam, ipsum his oria hujus scriptorem ;verum sententia isthaec fundamento c.uet. Lucas enim ad fidem
Christianam post Chris i demum ad coelos adscensionem pervenit. Hinc ipse testatur, se habere Evangelium suum ab Apostolis, qui
fuerant rerum abs se descriptarum αυτμὸι, convertati ni m. cum Christo, tempore ministerii ipsius, dc qui extiterant ministri setis monis,&pars aliqua rerum, quas narrabat. Accensus autem ille cupiditate omnia accuratius cognoscendi dc suo tempore in lite-.
ras referendi quae de cursu minis et ii Christi in his terris investigari poterant, Hierosolymam adiit, & audivit ipsos Apostolos ,
inprimis etiam mariam virginem, ex cujus ore praecipue hausit , quae cap. I.&2. Commemorat. Confer glosi. ord. Verum enimvero alter ille quis fuerit, cum nomen ejus reticeatur, scrupulose
indagare opus haud fuerit,nec illud scire usque adeo refert; sive is fuerit Nathanael, sive Ammaon, sive alius quispiam, peri de est. II. Temporis descriptio: contigit eodem die, nimir. resurrectionis Dominicae, horis, uti ex circumstant iis textus colligitur, pomeridianis. III. Loei determinatio. Vocatur Emma lius, distans ab Hie. rolymis spacio stadiorum 6o, hoc est, duobus propemodum milliaribus Germanicis. Stadium enim teste Plinio, lib.2. cap. 23. ha buit ir3. passus. In Hebraeo nomen habere dicitur a munitione. . Emm .hus. rivu enim est fortalitium, munitio ἱ N mater: ita Emm lius esset, mater fortitudinis, quod in ea arx fuerit munita. Exiguum fuit oppidulum, unde Lucae dicitur 1κωμιη, vicus, pagus, castellum s) situm versus occatum Solstitialem, in via versus toppen,&meminit ejus Iosephus, lib. 7. debell. Jud. cap. 26. Post eversania vero Hierosolymam novum ibi oppidum a Romanis est condi. tum, ex eventu belli Nicopolis appellatum, ut habet Soromenus lib. s. cap. 2o. Vide plura in Harm. Evang. resurrectionis D.Geth, s/p. 7, pag. III. & 178. IV. Pr Diuiligod by Corale
334쪽
IV. Profectionis causa re ratio. Causa susceptae rusticatio-rsis vel exspatiationis urique non fuit illa, ut viderent Iesum: hoc enim nec sperare, nec credere hactenus potuerunt. Adnotat e gim Lucas in praecedentibus, quod relationes de Christo resuscitato dedis ulis fuerint μ λ ceu deliramentum, ideoque illis si-dem non adhibuerint. Rus itaque abeunt,vel sui cujusdam negotii causa; vel ex metu, ut siquid adversi discipulis ex rumore de christi resurrectione evenerit, illi essent in tuto, & quasi extra
Megrediuntur, ut urbem eaede Sc sanguine repletam fugiant, & malorum consortio secedant. Lucas paulo aliter. Causam enim itineris I ex colloquio ipiorum deducens, tristes admodum eos fuisse, dc de omnibus iis loeutos fuisse commemorat, quae in crucifixione Christo acciderant. Tentariint ergo inde ortam animi aegritudinem familiari colloquio vel discutere, vel aliquo modo lenire. a. Propriis etiam verbis, quo animo in Emma lius profe- . sti sint, aperuint. Sperabamus ipsis in fore Redemtorem Israelis.
quo ipso haud obscure significant, magnas sese spes de splendido
christi in terri 2 regno concepisse, quas cum sentiant m fumum rein digi, ad suos de ad opera vocationis pristinae redire statuerunt quicquid sit, magnam ex omni parte fidei suae infirmitatem pro
V. Epentur inopinati adnoratio: Cujus observetur ι. Occasis, quam Christo subministrat φιλiα, & jucunda sui recordatio. Et si enim admodum infirma ipsorum esset fides; grata tamen adhuc Magistri sui memoria in animis eoruma residet; hinc ade6 fit, ut inter ambulandum de ipso colloquam tur,atque de omnibus simul rebus,quae t uperioribus diebus proximis ipsi e cenerarit. Lucas vocat cηκοτα, respectu ad collo quentium opinioncm habito. Συριζε. κοπι enim dicuntur con- , Ut tingentia, quae cassu sortuito, per acciden ,uti Logici loquuntur , ρm qψὲ e eniunt. 1 alia enim videbantur discipulis, quae Christo contigerant quandoquidem Oσίν - τἈλου βουλει Actor. r,as. per infirmi ratem nondum intelligebant: interim tamen non omne plane deponere poterant desiderium noscendi. quid tribuendum sit spatiis de Christi resurrectione rumoribus. Inter sese itaque de toto hoc negotio conserunt, uno quidem hasce, alterὰ vero illas ὀefendente partes, hoc dicente, nondum omnem de Christo spem
esse abjiciendam; illa contra inserente, parum adhuc spei de ipso Diuili Corale
335쪽
esse reliquum. Hoc en im est συζητε ,, una cum altero de re aliqua quaerere, collatis in utramq; partem rationibus ac sententiis. ν a. Christι adparatio, fac' a dia os ψωλὼν ηπι συμμν - τους, inter disputandum S colloquendum. Ad di tur εξηγηοπαρά ενικια modus apparitioni . Adparet enim illis. ι . Ut viator peregrinus, cui iter aliquod magnum rit eon fiet. endum; ideoque σαυε ρευε α τοῖς, comitem itineris ipsis sese adjungebat. a. ut homo ignotin quia ut Marcus habet cap. I 6,ra. ὲπρομαι φῆ ad ipsos veniebat, Got ο ας -οιο uva ς. non lecundum rei veritatem ; sed secundum discipulorum opinionem. Subjicitur ratio : oculi enim eorum tenebantur, ne eum agnosceretur, sed pro homine peregrino haberent ; hoc eis, eff-cit Dominus,ut ipsum non agnoscereiar, tametsi praesentem intue. rentur: idque eam ob causam factum putatur, ut tanto liberius posset cum ipsis conferre, cogitationes in corde latentes elicer & consequenti instructioni viam patefacere.
Porismata & Theoremata Theologica primae partis.
336쪽
VII. Non satis est in templo audire verbum, nisi etiam domi mediteris & rumines. Col.3,I6. Psal.Da. Psalm. II9,I6, 46. 47. PS . 62. II X. Abstinendum a malis, spurcis & impiis sermonibus. Eph. ,29. Prov. I ,2. Ps. S, II. Sir. 23, .Eph. ,ε. sir. S. I. Cor. Sm. Isai.2, II. Prov.f.32. Sap. I,8. Matth.I2,36. IX. Optimum viae condimentum est pium de Christo colloquium. Devt 6,T. & II, I9. Col.3,16. Axst. 8. 28 Ioh.3,39. X. Christus non semper in forma consolatoris & opitula toris, sed quandoq; informa peregrini, immo adversarii apparet. pul. io, r. n. 32, 23. Cant.r,9 Ies. ,3. y. XI. Carnalibus de Christo cogitationibus, oculi mentis tenentur ne agnoscatur. Roman. 8, 7. S I ,I7. I. Petr. 2,y. Eph.
Xll. Tenebantur oculi discipulorum, non ea ligine pecu. Oculi di/liarit et o Fus 3 ligati ; sed quia claritate, ad visionem corporis e lactrificati necessaria, non donabamur, exemplo Bileami de Gehasi, ' i. ' 'di
quorum oculi detectione ili apertione opus habebant. Num .22,3 l. in Evango LReg.6,IT. immo tenebantur oculi, non ut non viderent illum , lio Luc. ro.
sed ne agnoscerent: de oculis itaq; mentis potius, quam corporis est accipiendum, quod contra Calvinianos probe est notandum. XIII. Ineptiunt Pontificii, quando ex eo , quod vulga a versic ro graeeoόμιλων substituit fabulari,fictis di ementitis regni AmiChristiam fabulis,atque adeo etiam scriptis Canonicis pat O' O i. cinium quaerunt. Ad fontes enim est respiciendunti; graecum igiturόιώλειν non est fabulas tractare; s ed colloqui; unde Pagninus reddidit dum colloquerentur. XIV. Christiis est bonus ille Pastor, oviculaς errantes soli est qnaerens,dc ad ovile suum reducens. EZech. ψ,rs. Luc I S, . I Oh. R. n. vide Domin Misericord . Domini. XV. Christiis illis sese manifestare voluit,in quorum com
XVI. Quamprimum in die novissimo ex sepulcris nostris prodibimus, continuo Christus nobis apparebit. i. Cor. 13,I3 l ICh. ,r. Iob. I9, 23. xvi I. Discipuli Emauntici Hierosolymam deserente ν risi,
337쪽
XIIX. Christiis crucifixusIudae uest scandalo.Es8, I .Mati I3, P. Mai 6,s. Ioh. 6 6I. Mati II,6. I.Cor. I,23. opiniones XIX. Opinionum prae conceptarum, si quidem radices ege-P ς rint, magna est vise principis iraque obstandum. Matth.rf,2.&i8, & seqq. & ro,ar. Esa.3o,2I. & ψῖ, 7. Matth. ,s. & 2I,IO. Iohann.6,ssi.&I ,6. Infi urata O XX. Infirmitatis humana exemplum habemus in duobuν μ' η hisee disci 'is. Matth. ris, i. Roman .s,6. Iohann. 3, 2. &Π, 6. st Ir, a. di i9,b. XXI. Christus infirmos in fide non abjicit, sed iisdem sese ad sociat. Es 2,3. Actor.zo,3S. Rom. I , I. I.Cor. I,27. dc 9, 22. Rom. IBI. I.Thesis F,lq. XXII. Non mediocra consolationis momentum in eo positum est, si altos cordis dolores cum aliis communicemus. Mati. 26, 39-XXIII. Dolores o angustiae cordis inde saepenumero ori. 'aia, uti untur, casu fortuito calamitates nobis evenire putamus. Dei de orianius manum & consilium non respieientes. Amos 3 s. 6. Thr.3,37. Psal.
cheia. ux XXIV. Si adpropinquamus Christo ς ipse ad propinquat
'rationes nobis. Iacob. 4, 8. Ierem .so,ai. Esaiae Τ, 6. Appropinquammaeppropin ' autem ipsi nandum. ρ. Vers paenitentia, a. Sancto ι orta desiderio; in 's. Colloquiis sacris ; . Sincera dilectioneis XXV. Depictas quodammodo habemus cogitationes afflictorum, sub cruce laborantium: his enim Christus longissimὸ abesse, peregrinus & alienus videtur. Iudi c. 6,Is. Psalm Io, I. δι33, 1.2. & 3I,23. . XXVI. Christus per paupertatem, exilia, morbos, dcc. a 4 Formia, nos Venitῆ haec est peregrina ipsius forma, in cruce dc amiction . Christi p. potissimum conspiciunda. Gen. 2,T. Es 28, 21. vegrina . XXVII. Habitus peregrini monet, t. De Christinearnatione: Ioh. I,Iq. Gen.78,r. a. DeJudaeorum obstinatione quod Messam suum ut peregris num rejecerint; Psalah.6ν,9. Ess3,2. Iohan.I,II. Act. Is, 6. Psalm,
338쪽
Io,,8. Phil a , .8. . . Desubsecue ejusdem exarutione: Luc. I ,32 Phil. 2,lo. s. De Christi patefactione, quae fit per Verbum & Sacramentia, in quibus veluti involucris latet; 2. Cor. , 6.I. I. Cor. I3,I2.ε. Da Ecclesia in hoe mundo conάitione; Jer. 14,8. Q. . Des delium io Mo vim peregrinatione. Psal.39,IJ Gen. 7,y.
Seeunda parte quatuor continentur membra; nimirum I. Christi ἐρω ο ς, interrogatio, qua quaerit de argumento sermonum, quos invicem conserebant: non quod ignoraret, sed ut eogita tiones in corde adhuc latitantes eliceret, & informationi materiam uberiorem praeberet; simulq; ex tricis, quibus impli- haerebant diseipuli,evolveret. Duo veru quaerit; . Colloqui' materiam, αν ζαλΔειν λογους, est sermones inter se conferre,& ex opposito sibi invicem respondere, opponeredi solvere, quod supra dicebatur συβτῶν. Metaphora desumta videtur a lusu pilae, ubi alter eam ad alterum e regione projicit. a. Trsuta causam. In graeco est emphaticum vocabulum, αυΘρωπις, tristem vultum gerens: ipso enim oris habitu tristitiam quandam prae se ferebant; erant vultu tristi ac turbido,
se satem gar fondiarii viid sinster aus. Non sine causa de utroq; quaeiarit Christus; aderat enim eo fine, ut quae ignorarent,ex ipso discearent discipuli ;&tristitia eorum in gaudium verteretur, id quod effectus Evangelii est proprius & adaequatus. II. Αν ne 1 m Cleophae,mutua interrogatio. Cleophas enimia aestioni a Christo propositae responsurus vicissim quaerit : Tuneolus peregrinus ex Hierololymis, neque cognovisti, quae facta sum illie his diebus t et γικεῖν est, incolam est e, peregre advenireia locum aliquem habitandi gratia. Miratur itaque Cleophas,quieupiat Dominus ista sibi explicari, quae omnium vocibus ac sermonibus tum decantabantur, ita ut nemo quisquam esse posset tim peregrinus & hospes in Ierusalem, qui ista ignoraret. quae pu-Hie in conspectu omnium gesta fuerant. Hoc igitur vult Cleo-puas; quod ea, quae Hierosolymis T σου contigerant, i in luce ac notitia hominum omnium si ut exposita, ut ne quidem peregrinos, ob Palchati, festum ibi congregatos, latere queant; si adeoq; injusta, ut summam detestationem mereantur.
339쪽
III. Cleopharis γηας narratio. Cum enim Christus ulterio iis peregrinum se simularet, cui omnia illa fael a essent incognita . a& porro instando quaereret, mice; quae & qualia contigerin rCleophas ei rem omnem ordine exponit, intimos cordis sui recesius candide aperiens. Complectitur autem tota Cleophae nar
r. Colloquii materiam, quod de Iesu Naetereno ipsis sermo
fuerit, cui ipsi hactenus aclli aeterint; Pontifices vero haereticum illum declaratum in crucem egerint, memoriam ejus ex animis hoominum funditus deletam cupientes.
a. Suam fociseide Christo sententiam. Ita enim format sero monem, ut suum simul de Iesu Nazareno judicium exponat, hoc est, confessionem de ipso suam edat, consessioni illi Matth. i6,i6.&seqq. Ioh.6,68. 69. multum absimilem. Fatentur autem hi duo
discipuli de Christo. . . r. Auod fuerit Prophem; in graeco άν ο , vir Proinisci ii ' pheta, Ghος appellatione haud obscure innuentes, se habereti.
.antelio tum pro vulgari quodam Propheta, qualis quondam fuerar, Elias, Lucae e. a . Elisaeus, Esaias, Daniel, dcc. qui sortem reliquorum Prophetarum consesso expertus, injuste sit trucidatus, non autem pro singulari illo de , , magno Propheta, ἐξαιρετως η ἐξαμῶς ita dicto. Notum enim, pr.hend. erat inter Iudaeos Prophetae nomen κέ' Messiae tribui. Deut rit. I8, 18. Luc.7,i6. Ioh.6,iq. Aci3,ai. 6c 7,37. r. οδ ιδ fuerit δυνατος εργι', λόγου. Quidam illam c. - λόγω δυ--is referunt ad vitae in culpatae sanistimoniam ; sed rectius refertur ad opera & miracula Christi. Divinum enim eum fuisse Doctorem, ab ipso Deo missum, ex operibus de factis ejus manifesto eluxit. Ea enim ipsum edidisse miracula innuit, quae non nisi divinam virtutem operationemque indubitato praesup ponant, teste ipso Nicodemo, Ioh.3,2. Eas insuper ipsum ad populum habuisse conciones, quae pondus & ciscaciam in animis auditorum habuerint admirabilem : docebat enim ως εξουσα εχων, & non sicut scribae. Mattia , 29. Ioh.7, 6. 3. A'Modin utros excelluerit conrm Deo σ toto populo : hoe
est, Dei ipsius testimonio. qui tot ac tantas virtutes, tantaque mi-
miracula per eum edideric, & verbum ejus per illa confirmaverit, quin & totius populi testimonio, apud Quem in summa fuerat existimatione, eximius Propheta habitus fuerit. Deo itaque & universo populo Iesum istam fuisse acceptum perffcue significa .
Atque haec erat discipulorum istorum de Christo m temporis Disilired by Cooste
340쪽
In sententia. unde apparet, quanti fidei infirmitate sub ista tentatione laboraverint. Cum enim antehac Iesum Narare num pro
Messia indubitato habuissent, de professi idem publice fuissent is, jam dubitare incipiunt; & Prophetam quidem insignem illunia
etiam dum agnoicunt, verbis factisque in Dei ac totius gentis Hebraeae oculi s ac conspectu potentem:. Esse autem Iesum illum, per prophetas promissum, ac sacrarum literarum oraculis decantatum Messiam nunc demum ambigere incipiunt. 3. Pa onubigoriam, cujus epitomen quasi quandam Cleophas commemorat, non sine singulari animi consternatione subjungens,quam indignis modis vere di vinus iste Doctor de propheta acceptus fuerit. αMore enim intelligit proceres Hierosolymitanos, penes quos summum erat de religione judicium; ipsum in suo eoncilio, ut haereticum de seditiosum condemnasse , dc, ut extremo supplicio dignum, Pilato in contemnationem mortis tradidisse, Cruci etiam adfixisse. Pilatus enim erat executor; ipsi vero Pontifices de principes rei erant mortis innocuae. Ita ni m. christi innocentiam haud obscure praedicat: αμοντας autem dc Pontifices crudelitatis dc injustiae insimulat
. Pid .im querimoniam, qua conquerituri. Deflet frus/Mione. Nos sperabamus hoc est, hactenus spe divites fui mus, a qua nunc penitus ferme dejecti sumus quod
ipse esset ό ρωλλων λυτρουβου, redemturus vel Redemtor Israe)is, credentes, ipsum esse 11essiam promissum, cui liberatio Israelis in acriptis Prophetarum adsignatur. Patet ex frigida de timida hac cle hae confessione, communem Christi discipulos Iudaeorum errorem esse secutos. Illi enim quoties de liberatione per Messiam futura audiebant, som niabant liberationem a jugo dc potestate Romanorum aliori inaeque holtium, qui Iudaeos premebant, ac tantism non opprimebant. Eo denica inalias sed in discipuli hi fascinati, putabant, Christum regnum Israeliticum restauraturum, it totam Hebraeorum gentem in pristinam libertatem adserturum; inter sectatores vero suos terrena beneficia dc magnas in hoomundo dignitates distributurum. Hoc enim illi vocabant redimere Israelem, neque de regno Mediat tam temporis alitet ,
aut amplius quid sibi promittebant. Scire autem facile poteranter ipso vaticiniorum propheticorum sono, PL.72,IA. dc i3o 8. Ese. yaa. Osis, iψ.liberationem illam non fore corporale, sed spirituale solummodo beneficium. Λυκουν enim est proprie dato certq demtionis precio captivum liberare, quod Messias non auro .