장음표시 사용
361쪽
dici,non ut in eum inquireretur, sed ut indicta causa ,&frustra Praesidereriamante capitali supplicio assiceretur. Addunt itaque: & crucifixerunt eum , quod dolendum & deplorandum, Iantum,iampraeclarum, tam egregiis divinitus instructum donis virum,morte adeo miseranda innocuum plecti.
3. Per desperationem. Nos miseri sperabamus eum esse ilium, qui redemturns esset Israel. Ubi I. Occultant fidem tuam, quod ejus fuerint discipuIi. i. Quod firmam quidem de ipso spem conceperint adfirmant;fore ipsum Messiam, populi Israeliti ei promissum Redemtorem. At interemptus est: Oinni itaq; spe dejecti sumus Palam itaq;ostendent, se ignorare, quid sit redimere Istael:quia haee duo pati & redimere Israel non concordarebnec simul consister posse arbitrantur. Referunt enim animos & cogitationes ad regna hujus mundi,ubi extincto Rege,regnum ipsius desinit.Gl. ord. Quodammodo redarguunt seipsos,quod in illam redemti
nem speraverint; quem mortuum viderant; nec resurrecturum credebant,& maxime docent cum sine culpa occisum, quem innocentem noverant, ex hoc tristes incedebant. . Item adtextum tertia dies est hodie: promissam resurrectionem tacent, timentes eum cui loquebantur: Theophylactus: Gasi frustrat ste unt,nosllerabamus,qu)-gse s alio alvaturus esset, s ecce nesse sumserrant: itaparum nosira expectationi respondit Mia imbellis fuit. Et prope eadem dicebant,quae latro in cruce; ahosservavit er u errare nonpoteis. 3. Dubiam de Christi resurrectione adsertionem; cujus testes
I. Mulieres, genus hominum loquax , cui fidem plane der
s. Discipulos; Petrum & Iohannem quorum testimonio nee adsentiuntur, nec contradicunt, in medio omnia relinquentes, nec certi quidpiam assirmare praesumentes ; territos autem sese hoc resurrectionis uncio λιωηδu profitentur. Quo ipso si gnificant quid ipsi optarint unice.Chaistum nimirum adhuc se perstitem esIe. De resurrectione autem ejus rem certo &liquido sese scire norn posse, neq; cor ipsorum taleas δεξον uti vide batur recipere posse. . Erat enim res isthaee ultra. captum rationi ri dc quia verebantur plura subsecutura pericula, ideoq; terri Di sitired by Coos
362쪽
tos&obstupefactos sese pronunciat Cleophas. Vides & audis,quim frigide loquantur de iis,quae regnum Christi attinent, a-8eo Iudaica animos eorum opinio de regno Christi terreno es fiscinaverat. ls. Errori ostposita a Christo homilia,constans.
t. Increpatione verissima, qua exta at. I. άνοηmν, amentiam eorum, h. e. tenebras naturales, & eordis ignorantiam eonnatam , quod velut homines
Eςipiant ea,quae sunt spiritus Dei I.Cor. 2.IA.
quod tanta cordibus ipsortim in litas, tantaq; afl credendum dissicultas, ut scriptis Prophetarum fidem ferme omnem derogent. 2. Informatione dilucidissima, qua necessitatem passionis Rresurrectionis suae invicte demonstrat, usus argumentandi ratione- Οἱ ον, & per inversionem ostendens , illud ipsum, quo maxime in persona & ossicio Messiae offendebantur,fuisse infallibilem veri Messiae notam. s. Confirmatione adsertioni missima, quam desumit at stimonio scripturarumὸivino, ideoq; plane infallibili. Exorsus enim a Mose & omnibus Prophetis, persequitur vaticinia omnia, quae de ipso, h. e. de ipsius nativitate, passione, morte&Iesurrectione in V. T. unquam praedicta fuerant. Vis illationis
est ista: 3fosis Prophetis ect credendum; ipsorum enim scriptura suit
atqui Moses re Prophetae omnespassionem re resurrectionem Messia disertis perbis denunciarunt: Ergo fides ipsis ect adhibenda. Minor est κεγνομινον, illa mi taq; abunde probavit discipulis , luculenter & copiose singularum partium veritatem deducens. Specialem vaticiniorum Propheticorum 1 scribi Spiritus sanctus noluit, ne mandatum de scrutandis scripturis negligeremus, sed ipsi libros Propheticos evolveremus. Vid. praeced. di sput. Hactenus φανερο
Concomitantia vesconjuncta quod spectat, comprehendunt illa ipsam Christi pimicii m, .in qua Observetur. I. Christus profectionem ulteriorem simulans. Ubi enim ventum est,quo ibatur,ipse simulabat sive prae se serebat, longius bim a se ituo
363쪽
se iturum. Ita conveniebat peregrino & iter facienti, pro quo ab illis habebatur.Ulteriorem autem itionem prae se ferebat non absolute, sed sub illa conditione,nisi ab ipsis detineatur. Gl. - κω ψ ik din. ait: talem se exh. buit in corpore Hualu apuditus erat in mente Pol ygranus ita: Quod putamus,voluerit haec fictio' Veritas erat
quicquid egit; sed sicut antea illis speciem occultarat, quo comis modius erudiret: ita nunc hoc signo eos probare volui t, num au. ditam veritatem vere diligerent, num cum scientia fidei etiam . pietatis actionem adamarent. a Cleophas cumsecto mansione uadens N orans. Coegerunt
enim illum, ιμαν h. c. vel invitum ditinuerunt,imanu pallio ipsius injecta. Polygranus: Illi & dulciter, ut Dominum, invitant,& cogebant fortiter,allegantes horam jam approximure requietionis.
Proposito est: Mane nobiscum. Ratio a periculoso, quoniam ad vesperaseit. die ot istuleman es δrtiindis. Christis in accubitu spe conripio ad mansamsese repeti C. Modus describitur. Revelat enim discipulis sese,
i. cum eis aecumbendo ;z. panem accipiendos Z. benedacendo .pamemfrangendo ;F. fractumstanemporrigori; quod ipse tanquam paterfamiliis inter domestieos seu discipulos suos facere solitus fuerat. Hi ritus a Servatote adhibere solici discipulis istis non
6. Oculos eorum aperiendo, h. e. impedimenta removendo, ut& corporalia specie cernerent, quem jam vivum e scripta ris didieerant. Glos oes.sbtrahitur carnali π oculis species infirm/tati ut mentibuου incipiat anarere gloria resurrectionis. Ita viatorem illum peregrinum, ut cum iter duorum se mε milliarium emensi fuerant,cibumq;jam inmensa sum- ruri erant, ipsissimum,de quo sermo ipsis fuerat, Salvatorem,nudius tertius ignominiose crucifixum dc mortuum, iam vero gloriose resuscitatum esse cognoscebant. I. Ex conoem eorumst subducendo; isi ετο,h.e.'non
amplius apparuit,visus est illis . Vide praeced disp. h Acetius salsam disparitionis causam adducit, inquiens:
o. . . .. λh4- Φx -- ςm, quia corporalis praesentia nihil ipsis proderat.
364쪽
Haec eo dicit,ut praesentiae Christi in S. Coena reali negandae pia textum quendam habeat. Sed fallit & fallitur ille διὰ ibis Hrιον,ως ασιον. Nos veriores substituimus causas disparitic. CurCLK. estus dispa
r. Corpus suum invisibiliter dc insensibiliter alicubi esse posse ostendat,cum sit non solum glorificatum, & Aoγω perusonaliter unitum corpus. a. Ut non ad hanc vitam sese resurrexisse demonstraret, sed coeleste ac spirituale regnum post suam resurrectionem &ad coelos adscensionem inchoaret. 3. ut essicacius eorum animos in se raperet, ae veritatis constantiores faceret praecone ,statim velut Spiritus ex oculis eorum evanescit,modo scit. superius declarato. Polygranus, pag. 33
Restant manifestationis con ventia. Agnito enim Chri-
i. egregiam deraristo infessonem edunt;*uod concione sua cor eorum inflammaverit; q. d. vere Christus fuit. Nam si non fuisset,animus noster ipso loquente ita accendi non potuisset. Gl. ordin. Ex audito sermone, cor prius torpore incredulitatis c timoris frigidum, igne sancti Spntiis est accensum,ut jam superno deiiderio ardeat, de ad credendam veritatem se extendat. Quot praeceptis instruitur lio mo tot quasi facidus inflammatur. χ. merosolymam redeunt: portae enim noctu etiam tempore pacis patebant. Lucas addit, quales repererint undecim Α-postolos cum reliquis; nimirum congregatos,vel metu Iu daeorum et desiderio Christi .de quo sese narrationibus de colloquii jucundis oblectant,eum ipso careant. Quaeritur,cur dicantur undecim, eum decem tantum fue- Apostolirint:Iudas enim laqueo vitam finierat, Thomas, testc Io. undecim. hanne c. 2o. 2 . non erat cum eisi Resp. Ex usu Scripturae maxima pars nomen totius retinet. Collegium itaq; Apostolorum quemadmodum superstite adhuc Iuda, numero& nomine duodecim: Ita illo sublato per undecim nuncupatum&discriptum fuit atq; adeo verba sunt D. Calixti ζφφςφyμ licet tinus abesset, nihilominus usitatam nomenclaturan ' ε'r' 'retinuit d eum modum, quo non obstante uniuo vel ait
365쪽
Resurrectiis nis Christi causiseripturae
rius absentia,Decemviri vel Centumviri dicuntur congre. gati esse. Confer. D. Gerhard Harm. pag. 203. s. Novum resurrectionis testimonium audiunt: Dominum nimiarum vere resurrexis e,& vivum Simoni petro apparuisse. . Su.Dn quoiq. historiam discipulis oe Apostolis congregatis refrirunt,de quomodo ab ipsis cognitus sit Iesus,nim.infractio. ne panis,edisserunt.
i. De Resurrectionis Christi causis. Resurrexisse ipsum secundum scripturas auctor est D. Paulus, I. Cor.I3, 6. & calculo suo hic comprobat ipsum os veritatis ; causas itaque resurrectionis in iisdem contineri consentaneum est. Nos praecipua adnotabimus, Resurrectio itaq; Christi esse debuit. i. Verum reri Messiaejudicium,ipso h. l. attestante Salvatore. oportuit Christum τα , pati, intrare in gloriam suam. Psi 6. 6.& I6,Io. II.&Ho, 7. Iob. I9, 2J. ipse de pulvere surget , Hebr. Ose. 6. 2.& Is, I . Es y, .F.& J3. 8. ID. Mies . Il. Soph. I, 8. expecta me in die resurrectionis, uti habet vulgata Act. 2, 23. I. Cor. 13, 3. 4.
tum corruptioni sunt obnoxii.Gen. I, Iy. Solus Christus,quippe Θεα ν' προ eximitur. PLI6. Io.Act.2.24. ROm.I, 6. 3. Innocentiastfragium. Luc.I,V. ECFI, 9. Heb. 7,26. . Victoriae argumentum. Ose.ILIq. I. CORIS,S . . Spe mamentum. Quod en i m praecessit in capite, se
6. Nostri incitamentum , ut quotidie spirituali ter a nate peccati resilrgamu l Rom.6, . Col.J J. . 7. Promissionum divinarum complementum. Luc. 18, 33. Ioh. IO,ll.& is, χχ. Vsus: contra Iudaeos, resurrectionem Christi praefracte negantes. Sed credendum est magis soli Mariae veraci, quam universae Iudaeorum turbae fallaci. a. De S. Scripturae vi & efiicacia. Non est litera mortua, &sonus in aere evanescens, absq; omni ενεαγώ mi sed verbum P pheticum & Apostolicum habet vim inflammandi corda auditorum abigendi incredulitatem, accendendi sidcm, gaudium
366쪽
consolationem & justitiam. orandus modo est Deus, ut corda nostra stigida calore Spiritus Sancti calefaciat. Vide piaeced. disp.
i. Qnod discipulos hoste, si de admodum infirmos, ob sto- infir liditatem& cordis ad credendum tarditatem non abjciat,sed to ' δ' teret.Luc. IJ,2. Esa.-2,I.EZech. 34,I6. a. Quod Christi austeritas non sit vera, sed tantum in bo Christu dum nostrum simulata. Esia.1 , . Thren. 3, 3l. ςM PRO . s. Quod oportuerit ipsum pati ac mori, non sui, sed nostri . causa.Ξsa. 63.23.& 33. 4. . ut passionis & mortis suae sacrificio pro nostris sceleribus Patri satis faceret.Joh.IO,Iq.ROm.S,8J. & 8, J.
. Quod Christus rogatus velit nobiscum mancre ,& nobisium in umbra etiam mortis facere. Psal as, . Matth. I 8, 2 O. &4, 1O.. 1. Quod revertente Christo oculi nostri non tenebuntur amplius,sed apertis oculis videbimus Christum qualis est. Cor. qara. Ioh 3,λ.
6. Quod post passionem CBistus in gloriam suam intra
Pontificiorum, falso statuentium Christum.Em unti duo- 2. a. .
bus discipulis Sacramentum Eucharistiae administrasse, 6 quia eramento non nisi panis fracti mentio fiat, usum Eucharistiae sub una spe- Cinnae inEcie facto& Exemplo suo confirmasse. Ita ποτηργοκλεψ, ι.ες suae Π u ςς ς fundamentum in hoc textu sibi paratum esse opinantur Ponti fi h ' 'cii. Vetum praeter rem spem. Nam I. de Coena Domini judicandum & pronunciandum ex sede visus Coenae propria, verbis nimitam institutionis Christi; ubi fatente una noConcilio Constantiensi&adprobante Concilio Tridenti pst st Pr no sub utraq; specie est instituta. . Π
nim erat ille hospitium, ut cibum eum discipulis caperet,& edendo bibendoq; suam illis restirrectionem comprobaret. Nee Evangelista vel unico verbulo meminit, quod
367쪽
Sacramentum Coenae tum cum illis vel egerit, vel agere et, iam volucrit. 3. Ita CR RisTus summae inconstantiae argueretur, qui ante triduum sub utraque,jam sub una specie instituisset Coenam..ε. Desunt, immo non prolata fuerunt verba substantialia, hoc est corpus meum quae Eucharistiam maxime consti-unnsine illis enim Sacra metum confici vel administrationem Coenae fieri posse, ipsi Pontificii negant. 3. Sequeretur etiam Sacerdotibus potius quam laicis sub una communicandum, quia discipuli crant ex numero Sacerdotum 6. Duo hi discipuli institutioni Coenae non interfuerunt; taritibus itaque dc ceremoniis ignotis agnoscere Dominum non potuerunt. Plura in hanc sententiam vide apud D. Hunia. de Sacram. c. II. pag. mihi bio. D. Chemnit. Exam. Concit. Trid. pari. a. pag. 216.&2II. D. Calix. pag. Flo. P. Gerh. Harm. pag. raj. dc 22'.ubi contra Pontificios ita cocludit. . Aut in vocepou bI. admittenda est Synecdoche, aut CHRISTUS consecravisne vino, Si fratu, non potest communio sub unaspecie h cprobari. sipo Herius=E. et am hodie Sacerdotes consistationem facere possumsimmisi, Alboc ipsi Pontificii negant, adeo ut Cajetanus sacrilegum pronunciarit Sacerdotem, qui consecret panem & non vinum. Haec ille. Quod autem Pontificii formulam consecrationis obtendunt, quod iisdem propemodum verbis hic usus legaturi Chii stus, quibus in S. Menae institutione usus fuerat', illud ne unius quidem est teruncti. Fuit enim mos iste Christo usitatus,extra Genae etiam suae administrationem,ut tali ritu di consecratiore benediceret epulis adpositis , panemque frangeret, uti patere Matth. iq. dc I . cap.&eundem morem hodieq; Iudaei observare dicuntur. Duodecim vero argumenta, quae pro sua h. e. falla Pontificiorum sententia contarcinavit dc peculiari ad populum
suum homilia deblateravit Schererus, ea vel ex falsis principiis c6nstant; vel mera principii petitione laborant; vel cohaerent ut funiculi ex arenis contexti. Vide si lubet, Postili. par i. p.ς
368쪽
Propositio μνοαερός. Duosnobis EcclesiaChristi discipulos hodie ob oculos sta-
tui t,qm pietatis memores non ludicra tractant, non genio indulgent, non fabulas Paschales com incinorant;sed
de Salvatore crucifixo anxie nimis sunt solliciti. Hinc adeo fit, ut ipsisses adicians Christus insigni ac perspicua sui videndi copiam faciat. Nos vestigia eorum prementes illud potissimhmo κπικον addiscere jam conabimur, Pi genuinus Paschae discipulos Osurs: uter cere conveniat /t2 Paschales 'DCbrictumsecum habeant, etineant, o beneficiis ejusdem uti- θυι disse puto HIM queant. quid deceat 'EZηγος discipulos Paschales genuinos nihil magis decet, quam r. ab impiissecessionem facere. Emaunia petunt hi discipuli,
369쪽
4. accurrat est um examinare 36c Miamini etiam rigoroso libenter se submittere. I. r,l3. 28. 2.. r. IJ, S. Q andoquidem vero homo dissiculter seipsum probet, multo miniis examini sponte se sistat,hinc adeo fit, ut Deus variis modis suos exerceat discipulos, eosq;.in fide probet&examinet. Tob. Ia,I3. Sir. 2, s. . Pet. I, 7. Sir. 28,6 . a. r. 8, 2. Iac. I, Ir. Psyis. II. 4. s.& I .l. &26, 2. & I39, 23. Prov. I7, 3. Ieriis, 27. & in T. & ii, 2o. & Ia. 3. & IT, Exam n E-ro. Iap. 3, 3. Rom. l2, 3. Ephes. s. Io. Phil. I, O. I. Thcssal. 2. . Ocy- RQ uM-t Iohan. , r. I. Petr. 4, Ir. In examine horum discipulorumttiplex deprehenditur desectus: L Elatio, quam responsionem morosa & superciliosa prodita,
Omnis homo nihil est, aliqui quiseeputat esse, Eri aliquid quisquis seputat esse nihil.
a. Ignoratio, quae in eo conspicitur,quod neq; de persona; neque de ossicio RisTr redie sentiunt. Esa. M. II. Ier. 4. II.& s. Esa. i. 3. Rom. I. io. I. Corinth.2. I .Eph. I 8 & S. II 3. Desperatio .Desperant nimirum illi de lato Christi regno,. decepti. r. Principum authoritate , 2. Christi paupertate, tenuitate & infirmitate; 3. Pasionis diuturnitate, 4. Mulierum garrulisate.
F. Correptiones justas aequo animo G Rinpera σperferre: Dan. do quidem discipuli Emauntici aegre haud quaquam ferunt, se
stultos a Christo appellari Matth. I6; 23. Pro . Ia, L & χ' d. E eses 7, 17. Psalm. I I, 1. Λmos S, Io. 6. Ardenter ac diuenter orare; illud potissimum, ut Christus nobiscum,uespera ingruente, manere dignetur. Dr. I ,8.ν spera autem est tripicx vesperam a. Vsera ιμμι mundi, qua .
plex. I. lumen minuituria. Vmbra augetur;
3. calor attenuaur: ita lumen versi tenebris haereticoriam involvitur; umbrat terrenorum bonorum subinde longiores fiunt, Ierem. ,28.ealor charitatis Chtistianae desci t Matibal, Ιχ. I. r. I ,iI. Eph. s. t s. Psalm. II, 9. Matth. 23. 20.
a. Vestera gauiui Seiritualis, ingruentibus calamitatum den-
370쪽
sissimarum nimbis obruti & tantum non oppressi Plata. 69 V. a. y3. Vestera vιta temporalis. 7 I, 9. 3. I. Verbumpraedicatum nonsistidire. Ioh. 8, 7. Luc. II, 28. 8. Verbopraedicato fidem adhibere. Cleophas credit ignoro, non respiciens quis dicat, sed quid dicatur. Iohan 3,i6. Roma I, I s. I 7.&IO, 4. II. Act. Is, 3I. Ebr. H. 6. Ier. S, 3. Siro, 3 . Luc. 1, 4 . Marc. iis, Iis. Iohan . s. 24 Christias concionatur discipuli. 4e passione dc re urrectione sua, utramq. probat,
L ex vaticiniorum antiquιtate,
a. ex Vporum s figurarumpersicultate s. a regni sui flabilitate; . ex impossibiditate. Testimonia pete ex dispos i, & a. q. Christum bolstitio excipere: non quod ipse nostra beneficentia dc liberalitate egeat, sed ut gratum faciamns ipsi jubenti
membris suis, dc ministerio cum primis sacro benefacere. Esaiae 30,6. T. Matth. 2s, o. quc madmodum videmus discipulos hosce duos Coenam christo gratis animis prolixe ac liberaliter of
ii. Geneficia Christi agnoscere dc pleno ore praedicare Psal. io3O. I. γIr. Alios erudire, ut & ipsi nobiscum convertantur & salvi fiant. Psalm. SI, Is. Luc. a 2.s2. Actor. as,29.IOh. . 3.Hoc enim proprium habet ucritatis cognitio,hoc quoq; gratiae lumen effagitat, ut omnes cupiat sui participes esse.Nec satis pius censendus et, qui cum possct alios ad picta te allicere no coatur,polygram εHaec si omnia observaverimus,&ip facto exprimere studuerimus, Christum in mundi hac vespera extrema praesentem nobis habebimus,&ipso duce ad coelestis lucis sempi ternae gaudia migrabimus. Concludimus orantes cum Ecesesia : Deus, quipermorio illi tu peccasum re mortem destruxisti, re resurrectionem ejus justitiam oe vitam aeternam donasti,ut a potesate diabolitib
ratι in tuo regno viveremine concede nobis ut haec firmiter credentes
σ in fide persever antes tibisemper gratias agamus per eundem Filium tuum dilem Iesum ChristumDominum nostrum. Amen. Nn a FE.