장음표시 사용
341쪽
Zachar 9, II. 2. Depromisitonumfactarum aκmhliasione. Promiserat quidem Jesii, ille Nar arenus, se tertio die a morte resurrectiarum-i:
Matth. 6,ai. 3c i7,23 & ara, i q. dc 26,li. Marc.8,3 i. α 9,si. N I , DLue. 9,ar. 13,33. Jola ann .et, II. 3c seqq. H3,18. Cum vero tertius jam agatur cile , inquit Cleopha , necue dum redivivus nobis conspectus uspiam fuerit, verendum est, ne promissio illa sit futura inanis & evanida. 3. De sui consternatione. ἐξει σκν, attonitos nos reddide. runt, de statu mentis dejecerunt, ad mentis alienationem usq; nos Dissipuli perterrefecerunt mulieres quaedam ex nobis, hoc est, ex numero Ginst P'st fidelium Christo liucusque adhaerentium. Territos autem sese αeue finiat consternatos Cleophas ait aeristi. t. Ob tem floribus crueifixi amissionem: inventum enim esse se. pulcrum vacuum G corpus vero Iesu Nazareni inventum no esse . a. Ob Angelorum vi ionem cae concionem, qui ipsum vivere , adseruerint. 3. Ob discipulorum ιω- ῆων comprobationem. Hoc quid rei sit volunt dicere Sc quid hac de re eredendum sir, vel norta, ignoramus. Ita enim dubii & perplexi redditi sumus, ut expedire nos nequeamus. Et quid mallemus, quam si contingat nobis de totius rei veritate cςrti quidpiam cognoscere di sussicienter in. formari. Patet ex hac discipulorum querela, ipses nuncium duntaxas de vacuo sepulcro ngelorum concione audivisse; alterum vero de Christi apparitione, vel non audivisse, vel inter fabulas retulis. se. Hactenus Cleophaenarratio; quam excipit IV. Corsi Καοκwς, restonsio, quae & ipsa continet I. Emmμηmν Me duarum increpationem. figurata m o-ων-.ri vel Exclamatione Rhetorica, qua ipsis exprobrat I. Intelligentia rudimtem, vocans eos αὐοη rους, mente & intelligentia carentes, stupidos, stolidos, insipientes.
de re Prophetae fueranta. Emώλωπινῆ εχ ἱκ&mν, justam decla vitionem , qui fidem eorum ex Evangelio informat; quod oportuerit Christum in υτα, hoe est, ea omnia, quae in passione ipsi contigerant, pati, & post. modum intrare in floriam tuam. Illud notat ita tum exinanitionisi Disiliaco by Coc l
342쪽
nis; hoe statum Exaltationis, quem vocar suam gloriam ; alsa februs dieitur gloria Patris, Phil. a, ii. quia secundum humanam natu- tu e listram ipsi a Patre data est. Discipuli passionem referebant inter σα , ni cv μζελιστα, uti primaJarte die ebatur: Christus opinioni huiet, ζε opponit τουαγκπιον, inquiens, sic oportebat, hoc est, necessitium fuit Christum pati, crucifigi, mori, I. Propter Patris ealso decretum re ordinationem PTI. Propter generis humani redemtionem ;III. Propter scriptum m impletionem. Sensus itaque est Itane vobis absurdum videtur, quod Iesus Nazarenus, quem vos Messiam credidistis, subjecerit sese passioni & morti, ut propte rea fidem vestram abjeeeritis, divos falsos esse existimetist Atquihoe ipsum debebat vos vel maxime confirmare, tanquam eerrissimum γνωροσμα, quod hunc ipsum Iesum, qui talia passus est, persiam innocentiam , Messiam esse oporteat: praesertim quia hoc accidit, quod nunc redivivus esse dicitur tertio a crucifixione die. Nam ut Prophetae multa alia de Messia vaticinati sunt; ira de hos riserte praenunciaverunt, quod oporteat eum pati,crucifigi moriν sepeliri,&posthaec in gloriam suam, resurgendoscit. de victorem moltis sese exhibendo, ingredi. Quod autem ista vos ostendunt, quid aliud inde colligetur, quam vos esse Propheticorum vaticioniorum plane ignaros, aut certe rardos admodum ad credendum, quorum utrumque summo vobis est dedecori Nisi enim talia ipsi accidissent, Messia utique verus, hoc est, mundi Redemto
Bεαωωj, eonfirmationem. Ut enim fidem dictis iaciat. ipse sibi hanc sumit operam, ut ex Mose & Prophetas vel omnia, WicertEpotiora, fuit enim concio trium aut quatuor horarum jvarscinia producar, recitet, interpretatione sua explanet, verum senium monstrer, hoe enim 'st λερ- pastionemque adeo christi,&omnia, quae cum ipso contigeram, ibi praenunci N. do-eear, facta ad Iesum Naaarenum applicatione ad oculum demonstrans, i ii ipso haec omnia esse adimpleta. Optare quidem potera in totam istam concionem verbolenus consignatam, & omnia si ipsurae oracula, quae quidem confirmationis loco produXerat chri fus in specie expressa fuisse: quia tamen ipsi habemus 'libros uotis&Prophetarum, satis fuisse visum est Evangelistae illud an-η0tisse, quod ex eorum vaticiniis de Chri sto morituro dc resurre Vatiat Ia
stuso tota contexta fuerit concio. Porro vaticiniorum nomineo sunt etiam
343쪽
Porismata Thcoremata Theologica secundae partis.
I. Christus non procul a nobis abest,licet in cruce quando que amissus videatur. Ei. 9, 14. Ps.s , i 9.& si, is. Ec ido. Mὸ ii, 28, 2 P. Es. 4,I. loli. I q,l8.& l6,l6. II. Mos Dei eli conturbare, ut exhilaret; vulnerare, ut si net; affigere, ut benefaciat. EI. 18, H. i. Sam. 2, 6. P So, I 2.1 Ii ιδ
III. Omnis tristitiae fons & origo est, Christum non redi
VI. Depingitur hoc loco ossicium Christi pastorale, Z. ch offletum II,7. Esa.9, s. Luc. IS J. EZech sq,23. Iohan. io,ir. Vide Domis. Mi christi pa- serie. Domin. εφ i VII. Quemadmodum Christus non nisi per crucem s/Φ sionem declaratus est verus & promissus Messias leundem ad M' Disit Od by Cooste
344쪽
dum&nos non nisi permultas adflictiones in regnum Dei ingre-. 'a
XIV. Christus in cruce nostra quando's ita sese gexit,' cisi ci, a plane nihil ips de nobis constaret, ut quid in eo de i stro Iateat i u '. 'o nobis de aliis manifestet. Eic ',7. PLιο, Ι. & ii I p. i. 9 N, bc . cultatio.
XV. Tristitiae causa in nobis estChristus mortuus M sepul
XIX. Exemplum in Cleopha consessionis de Christomastulae habemus, nobis omnibus imitandum. Matth. Io,32. Aae of ,H. i.Petr-ssi. 4 Κλ XX.
345쪽
XXI. Iidem non apud homines tantum, sed inprimis apud aliis M. Dςum sincere se gerant.Cor. 2.S. H. .. bi si XXII. Minister Ecclesiae fiu&υα ς χο r. non sua s. Moisi: mnia sed Dei eloquia proponendo. i. Petri ii. a. Cor. 2,i6. 2. Noue. λ γω. humanae sapientiae, sed Spiritus & virtutis divinae plena verba is
.il imp. XXVI. judicium rationis & sensuum maximum est fidei
ae in. a.. XXVII. Verbo ex oculis seposito faciliς & proclivi, est is
346쪽
XXXI. Fides non est solum notitia & intelligentia in men- Fre, sed etiam motus in corde, fiducia nimirum quae assensum in
XXXII. Fides est una copulativa; credendum enim est, Fidra Wi in non quibusdam tant sim sed omnibus, quae Prophetae & Apostoli locuti sunt, Eph. 2,2O. XXXIII. Ministri Ecclesiae setant,quandoq; lenitatem ad hibendam. quandoq; Zelum justum e sie necessarium. Malth.I3, 2. Lue.2 , 'Ioli. Io, 23, Aet. I,38. & ι6,II. XXXIV. Christi objurgatio non est convitiantis, aut te- oblis mere irascentis, ted graviter instruentis ossicium. Ier. 26, i I. ECr3,is..i.Ct
XXXV. Neque enim omnis vehementia est in vitio; adhibendus est quandoque Zelus necessarius, ad adserendam Dei glo-Zelira quaa
XXXVII. Christus qua homo divinam aecepit gloriam&Mδjestatem. Ioh II,3. Apoc .s,6. Ir. ps.8,6. Vid. fest. Matth. ebris ibo. XXXIIX. Passiva Christi obedientia, non excludit vel tol si
fit activam ejus obedientiam. Sophistam igitur agit Piscatoti, passi L. quando ex hoe textu ita Christum oportuit pati & Chνisti obamori: Ergo non opus ipsi fuit activam praestare obediem iam vi quia a positione unius ad exclusionem alterius non ualet eonse-x0ilix Qiuquςntia. Vide D. Echarti tractatum seorsim de hac controversiam editum. XXXIX. Verbum est medium cognoscendi Christum, , di beneficia ejus nobis conferendi. Psalin. II9,1 D. Sira c. IS, 22.l'hann. 3ν.
347쪽
j .ai .'' XLI. Ad traditiones non remittimur, ut plantationem ita ne, iei iei que a Deo non plantatam, sed ut hominum adinventiones metito endi. rejicimus. Mart. I S, q. l3.COl. 2,2 O. Spiruus s. XLII. Per praedicationem verbi Spiritus s. est essicax, modo per verbum verbiim non oscitanter sed ardenter audiatur. Es 9, 2 l. I. COr. ii, s sti-- dci .3. Aet. 2, 7. & is,l . Ioh. 3,3. ω ,26. 27. & 2 ,22. 2. Cor Iil
Verbi mi XLIII. Olficium ministrorum verbi primarium est scripta nisi i Diss- ras interpretaris interpretatio autem non sit νς ἰδιας Amri ti - ' sed Spiritum S. interpretem authenticum sectetur. Actor 8 ῖ
XLIV. Errant itaque toto coelo, qui deserti, simplicissilio se thiu.mis Israesis fontibus ad lacunas Romanae Ecclesiae turbidas sci rae ritin ex conferunt , Veram dc legitimam scripturae articulorumque fidei Papa . interpretationem ex scrinio Papali frustra expectantes. Matili,
XLV. Quae de obscuritate te imperfectione scripturae ulsi , usque enim defectus non sine insigni nominis divini contumesia insimulatur)hoc loco blaterant Pontificii, dudum a nostris PQ eioribus sunt protrita. Consulantur libelli methodici, loci Ecdi sputationes Theologicae. canon; exta, XLVI. Illud hoc loco praecipue notamus: Christus ex la Apocrypha se & prophetis doctrinam suam confirmans, manifestum inicissis set dif- scripta Canonica & Apocrypha discrimen constituit. Firm. ' manet άξιωμα : Omne scriptum Biblicum loquimur jam dς ν T. scriptis) destitutum Christi Apostolorumque approbatione rcommendatione, allegatione, Canonicum non est ted ' Luc. i5, 9. Aet. 26, 22.ΣLVII. Vaticinia V T. in N.T. patent. . o luna salus ΣLIX. Non aliter salvati sunt Patres V.T. quam no in 'iiDV SN CT Unai enim utrobiq; salutis via,unus justis candi modu ,. Mediator & Salvator.Joh. 8, 6. Luc. Io,r . Ast. ii, IO.II. Act qak
v. v v ror. XLIX. Falsum itaque est narratum scholasticorum P0 ψ Ium, patre, ante legem latam legis naturae impletione, Iisὸς μ'
348쪽
Iegem latam ejusdem observatione esse salvatos ; nos ver6 Christum natum lege Evangelica salvari, somniant iunia. in. Deteriores illis sunt photiniani, negantes, ossicium Photinἰa. Dyi, sua essieaeia ad patres V. T. pertinuisse. Heb.i3,3. Apoc. 3, 'les 22,I8, Actor. IS,II. Iohan.I, l . I. Corioth.S.7. Hebr.7,8 9- raptitu Ohan. 8, 6. Actor.I3,27. Rom.9. s. & seqq. Sed de secunda v.
Restat ut qud pacto discipulis Emaunticis,quos vocant, Doris sese manifestarit, percipiamus. Hic vero tria in considera
L l Acta extra Hyerserum , in via ipsis adhue constitutis; ea-ν autem ad quod ibant, propioribus factis. Commemorari Christi simulatio. Προσαπιμst est simulare, fingere; & nequidam , Christum serio sibi proposuisse iter longius, per-m vero diicipulorum precibus mansisse. Sed nulla nos ne, icogit ita sentit e. Cur enim longius proficisceretur, qui iato adesse poterat, ubicunque volebat 3 Quin eum ipsum discipulis hisce Christus sese ad sociaverat, ut in diverso - , sese manifestaret. Dicendum itaq; qudd vere externis ge- ita simulaverit Christus, ac si longius ire vellet. Causas simu--: s prae ceteris habuit istas , discipulorum cogitationes repraesentaret. Illi putabant Christumlongissime abs se abesset qualis igitur in cordibus ipso erat talem exterius se gerebat. Ps. 18,r6 a. insuam ascensionem Greditum adPatrem praefiguraret, ideoque longius sese profecturum simulat. Luc.I9,Ia. r ut e Itam discipulorum hoc pacto vehementius excitvres: a enim illi erant amore & ardore pluribus peregrinum d ta ituris viatorem audiesidi. ut assiictorum cogitationes adumbraret, quibus Christus quam ub longissime abesse videtur. . '- r. in Escipulos suos tenrando probaret, non ad malum, sed ad bo
Discipulorum coactio. Παραζιά est est a siαω, quod senisseat vim insero, violenter urgeo, vi quasi quadam admo-
349쪽
In si tuamur nod u 1 coactionis geminus quod contigerit L factis; quod manu ipiam adprehensum tenuerint: a. Zct , per preces. obiecra iones ac compellationes. Eapresse autem λ iste ponitur, continetq; . Propositonem; Mane nobiscum ra. Rationem; quoniam advesperascit, Sole vergente ad v speram, & inclinata est jam dies. Putabant enim iptum esse per stinum, qui religionis causa hoc ipso festo Hierosolymam venerit. Monent igitur, ne ingruente nocte, in tanta peregrinorum i-as obsidentium multitudine viae ulteriori sese committat, atq; ita
periculo se exponat, sed cum ipsis ad diversorium proximum divertat. Mallent enim colloquio ejus diutius frui. νενθ. 3. Christi in mansionem consensio. Mενθ hoe loco est pernoctare, idque a Christo discipuli petierant. Cum itaque illi rogan
do inflarent, exorabilem se prie buit, tu intravit eum illis diversorium,tanquam ea nocte apud illos hospitaturus, donec esset tempus maturum sese manifestandi. II. Acta in diversario. Hic occurrit xα-κλί. r. canatio. Ingressus, enim hospitium publicum eum illis aecumbit. Keιπικλίνδν respicit veterem mensae accumben/i molem. Habebant enim mensas rotundas, in quarum circuitu in lectis j a cebant, sinistrae innixi cibum capientes. a. Grisi agnitio vel manifestatio. Ecce enim dum adpositis eduliis accumbunt, accipit Christus panem, benedicit, frangit , & porrigit eum discipulis, quo factε aperiuntur oculi eorum, utiplum agnoscant. Eo enim fine apparuerat non ut ignotus,qualis venerat, iterum discederet, sed ut redivivum se ipsis exhiberet, &resurrectionis veritatem hae sui manifestatione comprobata redderet. Ita aperti dicuntur ocuIi eorum , ac Dominum ac Magistrum suum peregrinum hune viatorem fuisse anima,
Aper i Apertio enim oculorum nihil notat aliud, quam impedimenti remotionem: Christo enim, auferente velum ab oculis, qui D Finck. tenebantur, ne ipsum ab initio agnoscerent. Hue pertinet regu-Cent. 1. Ia Theologica : Res in Scriptura S.βρὸ fieri dicitar, quando Muscis o. vel innotesit. Exempla sunt apud August. locu de Genesi cap. I. Quod scriptum est, inquit ille de Adam 2 Eva, aperti sunt oculi eorum, cum absurde credatur, eos in Paradiso coecos, vel clausis oculis oberrasse, locutionis est, qua etiam de Agar scriptum est, aperuit oculos suos, dc vidit puteum. Neque enim clausis prius
350쪽
Oetilis sedebat. Et quod in fractione panis, aperti sunt oculi eo rum, quo cognoverunt Dominum po it resurrectionem.Neq;enim ρερ viam cum illo clausis oculis ambulabant. Papistarum de Eutharistia commentum secundae dispositioni reservabimus.
3. Gripi distaritio. Manifestatione enim peracta, & fide
dileipulorum de resurrectione confirmata continuo ex oculis eorum lese eripuit vel subduxit Christus, so ra. quod vulgata versio male per evanescentiam reddidit. Eva c., pis, 'nescunt enim proprie ea, quae in nihilum rediguntur, quod de , Christia christi corpore dici haudquaquam potest. Rectius vertitur; in .e an eonspicuus non apparens)factus est, desiit esse conspicuus. Cal-νinu, cum asseclis interpretatur, de discessit vulgari, repentino quidem .illo tamen visibilia ut sit, sensus,αφαντ νε sis, hoe est, illi is gestavinde bur hiirmis, Vis infertur textui manifesta, Harm. D. Gethard. Emphasis, inquit, vocabuli, osten angvam' est, quod miraculoso quodam modo subito, mens. adhue adsi. ' 'si dens, desieri t ab illis videri, vel ipso adhue praesente, vel etiam inise' i 'visibiliter discedente, per dotem agilitatis. Quod si enim in statuetista nitionis per medios Nazarethanos transire potuit,Luc. ,3o.seq; i furore Iudaeorum in templo abscondere, ac per medium eorum e templo exire, Ioh.8, 9. quanto magis in statu Exaltationis post resurrectionem suam, perquam in gloriam intraverat, illud iacere potuit. Et post pauca: Quod Christus videndum se exhibuetat in via his comitibus, id liberrimae erat οικονοφας , & erat ρ' habitus corporis ad tempus adscitus 2 quod vero oculis mortali biisse subtrahit, id de propriςtate gloriosae carnis est. Hate illo. Quicunque enim corpus habet gloriosum, ille, uti Seholastiei loquuntur, in sua potesta te habet, videri quando vult, & quando non vult, non videri. Habuit tamen hoc ipsum Christus, non solem ex conditione corporis gloriosi, sed etiam ex virtute Deitatis, per quam fieri potest, ut Corpora etiam non gloriosa miracuis
. Mutua discipulorum confessio. Christo enim ita ab illis
digresso, vel in conspicuo potius ab eis facto, erumpunt in mutuam confelἰionem, arsisse cor utriusque, dum locutus ipsis fuisset in veta, dc scripturas aperuisset. Diast sive ardere hoc loco est, T M Q. sentire verbi praedicati essicaciam, novam inde concipere lucem , & laetitia per Spiritus sancti operationem interna inflammari.
Hoc fatentur se sensisse hi disciρ uli, di mirum esse, immo sese cuJ