장음표시 사용
411쪽
state,verbis tamen aliquanto obscurioribus, ut discad inteterrogandum provocaret,& occasionem adipisceret Omnem dilucidius explicandi. Hinc oritur colloqui urApostolum Thomam & Dominum Jesum,de via in coetuitum. Ubi notetur. I. Thomae objectio, constans I. -ησ simplici infriatione: Domine nescimus quὁ vada. interrogatione,quae adjunctam habet impostis causam; quomodo possumus viam scire, st. quaquam nobis monstrasti, nunquam nos docuisti Z. Videtur quodammodo Thomas Magistro suo aperte contre,eumq; mendacii arguere. Dixerat Christus, &loeun iturus, dc viam,qua iturus esset, Apostolis non esia incoi Omas contra de suo dc reliquorum discipulorum nomitendi nescire sese viam,idque probare nititur hoc modo: es nestit metam,nescit Piam ἰ
Ergo etiam vi . . Verum contradictio haec secundundam est tantum apparens. . Sciebant viam-; nescit
υποθόσἐ: Sciebant notitiainchoata dc confusa; nesciebantia persecta 3c distincta.Thomae itaque haec interpellatio escha, vela nimio timore; vela desiderio vehementi ; vel spiritus δc carnis ; vel a ruditate dc oblivione quadam. c.-- ROVius dubium ita explicat: Accommodatus ad verum Joh. p. ibos dum lust sensum esse statuimus, si dicamus , Apostolos corporali, dc de via vulgari proprie ita di ista,intellexisse:Cvero improprie locutum esse de gloriasua , ad quam per
nem&mortem,tanquam perviam erat intraturus, Luc. a
proinde sibi invicem non contradicere, quod neque Meassirmant dc negant, dc alter proprie, alter modificate lotIL Chri rsonsio,eo directa,ut Thomae objectionet refellat. Probat enim scire discipulos&viam seu ter
ad quem, qui eatur dc quo ipse vadat. Est autem responsio
412쪽
e. per metonymiam causae,vitae aetem ae autorem & datorem. Velini B. Augustinus exponi citra via quάitur; veritas per quam itur; vita ad quam pervenitur. D. L Icas Osiander Ego ratione meriti mei)sium via ad aeternam salutem quia qui Gquis in me crediderit, hic viae, quae in coelum ducit,insistit. Ego sum veritas, h. e. verissimus&fidelissimus Doctoriqui neminem salio: Ego sum vita, h. e. autor vitae aeternae: quisquis enim mihi eonfisus fuerit,non peribit, sed habebit remissionem peccatorum, pacem conscientiae, quae est bona pars verae vitae & resuscitatus a mortuis perpetuo mecum vivet. Nervose iterum Augustinus: iambulare visὶ Ego sum via. Falli non pisi Ego sum veritas. Mori non 'ν ι 8 Ego sium vita.
a. EξηγηΤικ- ἰ η Aeclarans id, quod de via di
xerat:de ea enim potissimum quaesiverat Thomas. Non autem simpliciter se viam esse dicit, sed ex adverso etiam assirmat, nemi- ni ad Patrem dari accessum, nisi per se. Qui cnim viam in coelum quaerit aliam,isper devia aberrans,non in coelum, sed ad in- setos ibit. Vis illationis est talis: Perque olum omnes veniunt d Patrem, o Hyselus vera vita
mr mesolum omnes veniunt ad Patrem : Ergὰ Ulus sum vera vita a terna Pia. Ita simul respondet ad alteram partem; quo christus Adat; nimirum ad Patrem , cujus cognitionem, in qua summa salutis est posita, solus Christus nobis revelat. μκΤικη, qua suam cum Patre ομουσίαν demonstrat. antam enim sui & Patris insinuat unitatem, ut uno, h. e.se Chri-ε-eognito, alter etiam,nimirum Pater cognoscatur. Relatorum enim mutua dc reciproca est notitia. Conser D. Hunn. Comm .in Ioh. p. 6I7. . Illustratur προκα5ληψ , qua tacitae objectioni respondet. Instare enim poterat Thomas. At nos non novimus PatremΤ Christus itaque instantiam praeveniens contrarium docet : hoc usus
413쪽
v. sientia divinarum rerum in hac vita est imperfecta,me-Scienti moria etiam admodum imbecillis &labilis. I. Cor.rs, Ir. impcrfecta VI. De vera & unica ad patrem dc vitam aeternam via Iesu Ch istu st christo. Iola I, 2'. Aet. ,12, Gen .a8,ia. Eph.3, Ia. Ioh. I, st. -- γ' UII. Est autem Christus via r.promerendo,siVe merito suo, vid. ejus enim solius meritis, non propriis salvamur: r. docen , sive Tarn. . doctrina sua,quia docet nos scientiam salutis, Luc. I, δ. ducen- sas M ldo is, suost. exemplo, quia monstravit nobis, quomodo vivendumn IIX. Si solus Christius est via ad coelum, fallax itaque fuit Vi p. iorr.&, fio Leonis, qua duae ipsi scalae ostensae sunt, una rubra Christum. I ra. altera candida Mariam in summo cacumine exhibens, ita ut pei It di h'i'
candidam feliciter in coelum ascendere Monachi, qui ascensura dembra praeeipitati fuerant, o blasphemiami Leoni, DLIX. Errant Pontificii, viam in coelum quaerentes se per lax, de MA-εῆαλααὶα ωθρωπων hoc est, traditiones, missas, peregrinatio- ria. nes,sanctorum invocationes. flagellationes, χααευιιας, regula Dominici, Augustini. Benedicti, Francisci, &e. Matth Is, yη3 1r,ditioni-Dr.2, 13. Esa, J, S.COl.2,2J. Esa. 8, 3. q. g. Iohan. ,2 I. c. 7. 2I bus. Matth. I ,23. I. Timoth. , I.2.3.1. Corinth. 8, 8. Colosi. r. 16. Hebreor. IJ, y
X. His enim&id genus aliis observationibus Papis icis non, Deus, sed diabolus, autor horum cultuum, colitur; nec excusard T. . traditiones i stas bona mentis intentio, multiplex latio, & carn i 3 colunt. .
maceratio non necessaria. Dcut. 32, Ic. I. Ierem. 32, 3J. EZech.ao.
λ ξsa. 9, -& 17. 2 Exod. 32.8. Iudic. 8. 2 7. XI. Errant etiam,quotquot non persolum Christum, sed per opera legis viam in coelum assectant. XII. Lex enim non potest hominem salvare : promittit ις '' quidem vitam, sed sub conditione perfectae obedientiae, quae ho
XIII. Qui vero i n Christum credit, nec aberrabit a eoelo nec seducetur,nec in aeternam mortem ruet. Marc. Io, I 6. Iob. 3
414쪽
Christus pst X lv. Christus est veritas, solus itaq; aud tenda .uomodo. ctor infallibilis.Tit. I, 2. Hebr. 6, 2. Psal. Is . . Iohan. ina
' 's .. a. Tim. a, is XU. Est autem Christus veritas complendo, vel inlatum co inplemento . a. Promittendo, in promitarunmento , 1, CORI, ZO. . donando in verat libertatis done 8, 36, Gal. I, I.
ν bri M. XVi- orti inde, de promissionum divinitum
Error Pho- XVIL Errant Photiniani, contendentes , promis xkR 00 . V. T. tantum suisse corporales. Act. δο. 4 I. &Is. II.νρια cibi XI X. Christus est vita, tum ratione essentia ; tinibui. one 6Scsm t ἔ.Ioh.r, M. Ioh, ro,is. Vide infest. loli. Eva Christu, est XlX. Ipse enim dat nobis vitam r. aeatura, Acth-. πι . gratia , nos regenerando&sanctui ando, Iacob. I, I 8. I. . 3. I. Johams,t.1. Cor. IJ, λδ. Ioh. i, J. 3. gloria, nos glori
Cil. in. ee. XX. Errant calviniani. adserentes In hae propctor de Vera Ego sum via, veritas & vitar substantivum SuM poni di bo Sum sive significative.Christus enim non significat viam, sede pro signifi- XXI. Cognitio CHRisTi suos habet in hac vitasQ de profectus. lI. Qui Christum agnoscit, Deum agnoseiustum adorat, Deum adorat: divina enim & humana mparari non possunt. Notitia . XXlli. Extra Christum nulla est vera Dei notitia, si nulla cxtra essenti a m , si ve quoad voluntatem. Vide fest. Matthiae Christum. XXIV. Et tant Iudaei. Tureae dc a Iii, Deum sine colere praesumentes I. Ioh.a,aa. 13. Eph. l. s. & p, ra. ActXXV. Christi iterum divinitas probatur ex eo; si se viam ad salutem & vitam ipsam dicit Vide fest. Ioh. sanctI de. XXVl. Concidit unico hoc dicto nemo venit ad
mortui non nisi per me omnis sanctorum demortuorum iu voeat honorandi tercessio, veneratio, cum universo. quod falso a Pontiferino cui ctitur, eoru in merito. I. Tim. 2. I. Rom. I, 2. y. Io. dc g. ἰμ' I, ra. l. loli. 2, a. Matth. II, 3.
415쪽
XXVII. Falso etiam a Calvinianis salus aeterna adscribi ror de silii turgentilibus honestis, quia ipsi Christum non agnoverunt, nec est simili: per fidem in ipsum ad Patrem venerunt.Ioh, 3,I6.I7.J6.Marc.I6, I6.RMXXIIX. Christus discipulorum stupiditatem ferens, suae nos dilectionis commonere, tum exemplum mansuetudinis hi Atina ad imitationem proponere nobis voluit, ut simili lenitate infirmos M. Vtoleremus. Vide Feria a.dcl. Pasch.
Colloquium eum Apostolo Thoma excipit alterum illud inter Christum&Philippum Apostolum habitum ; cujus observe
I. Occasio, orta ex verbis Christi proximὸ prae ccdentibus, sed sinistre, vel non satis intelli et is. Quae enim de interna fidei notitia erant proposita. ea de eX terna visione interpretantur discipuli, divina ex humanis aestimantes. a. Philius interrogatio strepetitio, inepta admodum dc modo quodam absurda : Domine ostende nobis Patrem& sust cit nobis. tinperite petit ostendi sibi, & digitis quasii monstrari Pati em coelestem, ut oculis externis intueri eundem liceat. Patet inde, verba Christi Philippum non esse allecutum , id quod turpis ignorantiae est indicium. Sensus vero interprete D. Tarnovi o) est Te jam se, tis novimus; unum deest nostrae notitiae, ut quemadmodum te vi- .:''''
demus atque cognoscimus, ita etiam Patrem videamus. Quare ro- stamus ostende nobis Patrem, L tum sui scit nobis, sive suffciense rit notitia nostra. D. Osiander ita: videndum nobis si sic taeternum Patrem tuum & nostru m) coelestem e ea re facies nobis ollicium Dis, irinium gratillimum di saluberrimum. 3. Chrsi respousio, quae constat. Προοιαίω επιτιυη κῶ praefatione reprehensoria, qua Iesus redarguit discipuli Philippi in ejusdem vero Iersona omnium inu- iiiversum discipulorum stupiditatem& αγιοι cita inexcusabilem, quod tam diu in Schola Mesiae versatus,nondum huc usque pros
kerit,ut Deum Patrem non externis corporis, sed internis fidei ocuus,& quidem in Filio imagine sua,videndum esse didicerit. Increpatio figurata interrogatione ita habet: tanto tempore vobiscum sum, L non cognovisti me Z q. d. Debebatis me noviste, & tu & reli-
416쪽
qui distipuli. Ratio 2 quia aliquot jam annos vobiscum cotus sum familiarius, ocens dc instruens vos fidelissimὸ,dc stmiraculis divinam meam potentiam demonstrans.
Quaeritur hoc loco: cur Christus non dicat tanto tem phiscum sum,&non cognovisti Patrem, cujus visionem Phsibi dari expetierat, sed,non cognovisti me t Respe Apposite dum ita locutus est, i.) ut ostenderet petitionem Philippi inverso procedere: Ex visibili enim facto secundum carnenoperibusq; ejusdem divinis, Patris trivisibilis naturam coire potuisset. 20 ut a corporalilius adspiritualia discipulos
ret, ideoq; provisionis Voce.cognoscendi vocabulo usus est 2. Προτας -η παιδε κη propositione infria: Philippe,qui videt me,Videt Patrem. . Addatursubsum eum discipulis reliquis tanto tempore, h.e. bene longo tem
Filium Dei vidisti: Ergo vidistis etiam Patrem; & per conpudere te debebat ignorantiae, ac inde pro manantis quaesticstende nobis patrem; quassuero non sam ab eo tempore,qucuti estis,patrem .Videritis, quoties me conspexistis. . Κα ευi , confirmatione demonserat vero geminam habet Propositionis racionem; quarum descr. Abessentia di Pinae unitatem; cujus ea est ratio, vel por tD3 inter patrem Filiumque conjunctio,ut nemo videre em R ' lium, nisi simul patrem videat. Distinctae quidem soni Ised unum sunt Argumentum concludit ita: 'ti ejusdemsunt sentiae uorum uno Piso; videtur etiam altis essentiam. . Pater re Filius sunt ejmdem essentia.
Ergo eorum uno Piso, videtur etis alter. Mi nor habiIO. sagurata interrogation incredulitatisquefmul increpcomplectens.Non credis,quod Ego in patre sum,&pateri .d. si hoc nondum fide apprehendi sti,parum feliciter in m
diuinitatis,non de singularitate Personae, sed identitate suintelligenda sunt. Atque ita simul causam exponit Chrisine Filio pater cognosci nequeat. Quemadmodum entir
417쪽
essentiae dividi non pusiunt; ita neque vatione notitiae ab invicem separari queunt. Conser D. Gerhard. Tom. I. L. C. pag. 3q3. a. A doctrinae re miraculorum identitate, vers. IO.&II Utrumque enim ad patrem aeque atq;' ad se rescrt; ostendens,ea quae Filius
loqui tur,loqui & patrem. Verbum enim quod ipse proposuit, non est ipsius Christi solum verbum,ut humani us excogitatum; sed est
pariis coelestis verbum. Eadem est ratio miraculorum & operum equi a pater dc Filius fiant unum . non tantum voluntate, sed essentia. Λmplificatur argumentum,hoc: IJ Ανακοκνωσει proFosi nure argumenti principalis repet itione.
2.Προτροπη , adhoratione fideli, de fide adsertioni huie adhi benda ,deque veritate dictorum exoperibus iisdem addiscenda:q.d. Si propter externam Personae meae humilitatem incredibile vobis
videtur, opera certe mea tantum ponderis habere debebant, ut sermonibus meis crederetis, quibus adsero, me cum patre unum esse verum Deum. Auorum enim opera sunt eadem, eorum etiana essentia
3. 'Emκληγησισperum quorundamsteriali commemoratione; op. . quae tum Divinitatem Christi, tum ejusdem cum patre obsitimαi perspicue probant. Opera autem ista sunt: Patru&Fi-
I. Chri juramentum, corroborandae fidei inserviens: a. Subjectum; omnis in Christunt credens, 3. Uectum; quod eadem sit facturus operaiaut etiam operibus Christi majora; quam promissionem in Apostolispotissimum esse impletam Actuum Apostolicorum liber οφθαλμοφανερως probat. Non quod opeaa divinae naturae propria virtute sua effectecturi sint, initos, qualia sunt creatio,redemtio,& alia hominibus αμι - opera: sed quomodo. quae in ministerio suis reliquit Salvator. At distinguunt inter statum exinanitionis & exaltationis, dc promisisse Christum majora opera perApostolos ede R in statu Exaltationis suae,quoad con v.ά. o
firmationem praedication vangelicae. Ea vero majora dicuntur, T his. p. non ratione pinentiae dc facultatis, sed partim specie; partim Varie. iors. & roista te,numero & multitudine;partim usu & struetii; partim loco & rh-D. Hunn.gionibus. p. ομ-
do ad patrem; h.e per passionem meam ingrediar in coelestem glo- Tt a riam,
418쪽
Eaeaudire II. 'ccum exauditio, quae&ipsa opus est soli Deo proi
proprium. I. Respetendae, materia omnia, quibus egemus s
autem invocatio Pelargo interprete fit in nomineChristi,quiis ficiscitur, non ex operum aut meriti, sed ex vera fiducia in ici .a. torem: quae ccelestia inprimis & spiritualia quaerit bona citra In nomine lationem: corporalia autem ώο πριδεμίαν, aut velutaddit Chryst Iς cum, Matth.6. cum conditione voluntatis diuinaein salutis 'μ μ' impetrare studet. Hozenim est in nomine Iesu rogare: Veilutem implorare: quemadmodum ille exaudit suos non ad ratem, sed ad salutem. Haec ille. 3. Exauditio ipsa. essectus. )6. I nis vel potius consequens exauditionis;glori sic: . a tris in Ellio; θῖνα enim mettinκως potius, quam πλιαωc signis . Συμπιοσααπ αναφο&roo,conclusione iteratoris, petit suam de precum exauditione promissionem,non utiquis,sed ad dignitate &certitudinem rei,qua de loquitur, desis
Porismata Sc Theoremata Theologi
I. Omnes boni homines Deum cognoscere cupiunt. 33,i .Psalm. 2, 3. lob. I9, 27. . II. Ad salutem plurimum interest veram tenere Dei solit/3Pς am. Sap. is,3. Ierem. 9.23. I Oh, 7γI A ; inire. Valide e . hoc textu refelluntur Ariani, aeternat fellisi . m patrique ομουmcνDi Vinitatem negantes .Psal. 2, 7.Ioh. r,t.& io, 3o. I.Iohan 2, 23. Heb. I, . Mich.s, 2. Dr.M. O. Sabellius IV. Sabellius quoq; inde retiatatur, quod Christus refutatur, trem i ta quide indi s solubiliter conjunm, ut tamen simul Pru in di scri meu manifestu ponat.Vnde uin m m it ipsius sorde una tantu in Divinitate per na, quae respectu divei rurorum & operum, modo pater, modo Filius,modo Spiritus dicatur. I. IOh. , 7. Maἰth. 3ii 7,&28, I9 Iob. Da z. Il, 13, 3, 26. .
419쪽
mus oportet. Matth. I, r. De ut. 18, 18: ty Filio pate, VI. Visio Dei in Seripturis datur triplex, I.simplex, quae in M. homines mortales in hae vita non eadit. Ioh. I,lig. I. TimoLh.Lio Visio Ex Od, y. I9. a. comprehensiva, quae fit a posteriori, h. e. effecti s ae ope. DPἰς .ribus Dei Λιst. II, 17. 3.θirιtualis.
VII. Petitio Philippi, lie et Cyrillo videatur laudabilis.
eum quod visionem Patris rebus omnibus anteponeret, tum quod gloriae Christi ita eonsultum putarer, culpabilis tamen magis est, quam laudabilis: desiderare enim quicquam ad beatitudinem, praeter id, quod Deus ad eandem ordinavit, est contra verbum Dei. De ut. 4, 1.&12, 3a:&visio ista corporalis jam ante denegata erat aliis. Exod. I I, 2o. Joh. I, 8. quod ignorare Philippum non oportuit. Christi vero gloriam modo prohibit 5 tueri non licet. Rom.
ΠX. Di Winitas Christi iterum probatur; I. Ex eo, quod ChrIsti Dinon ut reliquae ereaturae extra Patris ουσίαι est, sed in Patre,h e.inis vinitas pro. Intra ipsius essentiam, non creatus, sed ab aeterno genitus, quem-h- - 'admodum vieissimPater ab aeterno est in Filio. r. Ea eo qnod suum verbum Patris esse verbum; & ys opera em Patris opera dicit. h. e. divinae . Ex eo quod preces se exaudire adserit.
lX. in Trinitate non est αλο αλο, sed αυς, - - : expresse enim ponitur distinctio personarum Patris & X. Errant Photiniani,negantes unam personam esse in alia. f. -''is
XI. Errant nihil minus Trii heitae a Deos juxta numerum tor de Perpet sonarum temerὸ multiplicantes: Pater enim δc Filius unum sonis. sunt essentia; dc opera ad extra sunt indivisa. Tmheitae. XII. Mentitur Immanueu Vegaeum quibusdam altis Pon T ;h; i, tifieiis affirmans , noli nisi admissa traditione Trinita thm stare, stis sine nee posse ex solis Scripturis saetis eandem probari. Vid. D. Gellia tradit o ae Exeg. p. pay. Distinctio enim Personarum hoc loco est satis manifesta. XIII. Interim firmum etiam ex eodem loco argumentum cs ; stide sumitur, pro Christi adserenda. quod contra negantem Ostoro dum Photinianum est observandum Tarnov. in Joh. P. IOII. dc seqq.XlV. Graviter hallucinatur Calvinus, christum non di-T t 1 sputare
420쪽
Calvlnus sputare eontendens, de unitate substantiae, sed de consensu , quem A R eum Patre habeat: quicquid scit. geritur a christo, Patris virtute μ ' eonfirmatum m. Quid esti εομανι cMi, si hoc non est lxv. Mitaeula Christi probe sunt eonsideranda: r. ex iis Nira ' elueet Patris bonitia; r. inde Christi patestit divinitaW ;3. simulq; pro ia '. . batur doctrinasturtim ac veritas,Iah. r,r .ae 1,H. Luc.y, i. dc ιδ, I.. ζ.is . y Joh. io, sν .& 2o,3LAct. μααLuc. δε, ty. XVI. Omnia Christi miracula fuEre ἐυεργ2κα beneficia .. .ha XVII. Miraeula confirmant docentis doctrinam , quat octrinam nus ea non pugnat eum antiqua doctrina , quae miraculis jampria
confirment dem e .firmata: est.
XIIX. Ita multis ae magnis miraeulis Apostolorum a ctrina est eonfirmata; & respieit promissio Christi tempus prim ltivae Eeesesiae, dc eos solum,qui dono miraculorum praeeaeteri a ' lstructi fuerunt. Marc. 16, 7. Psalm. 68,19. Ephes 4, y. Actor. . M.
NIraevio. XIX. Neque opus est, ut omnes in Thristum credentes. rum dura-.miraeula edant.JOh. ιο, I. 3c xo, II. Donum enim miraculoram l l . in Beelesia duravit, donee Evangelii doctrina confirmaretur. M; leui. XX, Miracula vero Pontificiorum esse Λntichristiana, h. e. F., ut diabolica dc salsa, demonstrat Κromayerus de miraculis disput. th. acio.& seqq.a. Thess a, y. XXI. Ealsum est commentum Photinianorum, ex num H stum n quae christus ipse fecit . de eorundem faetendorum potestariis,euli, tem aliis eon ssit, divinitatem christi probati posse negantium Christi. Esai.33,3. Matth. Vin Act. Ii6.to. dc Α, I . dc D 3q.ec I6, 18. Tarnova
Fidei re- tur. r. notitia, vercy. dc ιo. 2. Assensu, vers. 4I. 3. Hducia vers. rar 4. quisita. Objectumpropriinm Christus,seu specialis promisso de remissione peeeatorum propter Christu in accipienda. Genes. I, II. & ra. l. Gal. I, 3. Psalm. εο,8. Ela. si, i I. Luc. ΖΑ, aa. dc seqq. Iohan. 3, Error Bel-Iy. α II, 3. dcao, I. Act. , I 2. dc IO. Ai. Rom.u ,Α. . r.t, O. Iarm. de- XXIV. Errat Bellarminus, lib. r. de justis cap. I. conteno objς 'o den , fidei objectum esse omnia,quae in verbo Dat revelata sunt.
βψ', Nam j. di lingae te debebat inter objectum dei proprium s adaqua'