장음표시 사용
481쪽
Christus ad 4. Vt totius universi gube nater O drauna' r. Mis . . a. pa.d x cessant hinc Calvini sequitum nonnulli, ociosum iam in coelo,
. t.su, Ea ςerio qua a loco adfixum nobis Christum exhibent. Qualis enim lm, m. erat a discipulis abscedens, talis hodieq; apparet in conspectu Dei
negotiosus. pro nobis, Hebr. 9, et .
1. Pliniuisterii Eυauhesi ; curam et ei maxime gerens; i. Esa iter in Ecclina operans, idq; per media Apostolis eoae redita , Verbum& Sacramenta. quibus ille κατα, ττιον praesta tissime a dei id I. Mir aculose Ect iam, adνersu em n s omnium hostium influidseud ns: Deus in medio eiu sal m. 46, 6. Viribus humanis non es Ecclesia tuta: . Incusabisiser pro Ecclesiis orans. Augustinus ' Salvabis mus sanctorum eum. qui idet ad rix am Dei, G orat pro me. Nihil ergo opus si V -gyδ eilienti iis Sanet strum suffrag is, supplicationibus, deprecationb -'' bus; nobis unus est mediator, JEsus Christus. I. Tim. 3, 3. Iam do struiti fuerit, debitae gratitudinis loco, Triumphatoti meritis inoos erres i. Fideifirmitatem p .
a. Animi hilaritatem, ἔρ. In escis obevnis exemplo Apostolorum in sedulitatem : hibemus mandatum: ite snon state dc praedicate: . Caeli eviditatem Sascti semper sunt, ubi nondum sunt , ait Chri. Irin m. sostomus. Si ergo recte, si fideliter, si devote alcen sionem Doeti.
de ascen. ni celebrare cupimus, ascendamus cum illo, &sursum corda habe-Do n. amus: August: ideoq; cum Sponsa clamamus: O bone Irsu, trahe me pe st te , curremus in odorem unguentorum tuorum sconcede qua=mus, omnipotens Deus, ut qui hodierns die Estraritum tuum carios ascevaeis credimus ipsi quos mente in ret, si vi cohabitemus , p reandem Dramnum nostrum Jesum Christum. Amen
482쪽
Evangelium Oh. 3, a versio. ad 22.
PRIMA.s Raptet insignem, qua hoe Evangelio continetur mure o. γιαν, reducimus illud ad genus eausarum sive doctrinale ;versatur enim eirea sublime isthoe thema Ae salute sive vita de perditione aeterna: illa solis in Christum unicum mundi Redemtorem eredentibus est destinata; haec pertinaci & finali inere dulitate tenebras sectantibus est adjudicata. Ita autem de hae materia disserit Salvator, ut initio ex maximo, quod Deus humano generieontulit, beneficio, maximam ipsius erga homines dilectionem probet; deinde medium, quo participes illius reddantur, osten dat, ac deniq; occasione inde sumta ex fructibus verae naturam fidei de elatet, hompso filios lucis a filiis tenebrarum discernens. esto talis. Considerabimus I. Diuatouis divina immensitatem sII. Iustisicarianis o salvationis nostra qualitatem III Damnatienis hominum causalitatem.
D Atii, primat duobus eommode membris absolvi potest;
a. Diticti Oxis dipi a per circumstantias certas descriptioηe. I. Occasio paret ex praecedentibus , colloquio nimirum Christi eum est eodemo. Materia colloquii fuerat de regno DEr, vel de salute ac felicitate aeterna adipiscenda. Christus requisiveis rat mi ιγοDεσἰn', qua in cum homo νεμ non perciperet, coepit obi- ccc a ter de
483쪽
ter de morte sua loqui , cujus virtute ae merito i hane oportebat fieri regenerationem. Et quia cum legis petitoe ipsi sermo erat , ex legis typo , serpentis nim . aenei ex. altatione, se in saueiatorum salutem in ligno exaltandum, h. e. crucifigendum probavit. Num . ar, 9. Hoeergis typo cum suae mot-tis insinuasset necessitatem, ut verus D Ei Filius dc gloriam patris quaerens. I h. 8, 4 q. in laudes Patris sui prorumpit. Ossendeas, hanc tam laetabilem , tam grandem rem, ut se. ipse DU Filias crucis subiret supplicium, non ex ullis justitiae humanae meritis, E fismi erased sola Patris dilectione promanasse. vor de rer- II. Caeterum qu qualis & quanta sit ista patris coelestis di-bis Christi; lectio, vel bis adm sum graphicis ae ponderosis sLutherus Christus aperit. Neque enim facimus cum Erasma qui verba hae ab Evangelista & Apostolo lohanne, explanationis
gratia, concioni CH a i s T i inserta fu i sse opinatur. Nami. Nulla nos necessit as, ut hoc statuamus, cogit,' contextus enim optimi flair,s plas habet authoritatis, si accipiatur esse conistinuatio concio is Christi. D. Chemn. Harm. pag. 3ς I.
a. Verbis Evangelistae major adsignaretur σαφ Mo, quam ipsi us Christi, quod absurdum& impium.
3. Conjunctio causalis γαρ concionis continuationem arguit.
. Nihil praeterea novi, Christum de se in tertia persona I qui, quod ex versu capitis hujus ιι.εc I . ultro liquet. Descripturus itaque, quin animis hominum impressurus, Christus dilectionis divinae immensitatem, significat . sitim viligensi Deus Pater; qui uti fons est oc origo S. s.
Trinitatis: ita omnium etiam consiliorum ae operum,in quibus de nostra creatione, redemtione ac salute agitur Ecce, qui diligit,
Deus est, quo non nihil altius, nihil melius aut dignius constat, sit nec ejus dilectione quid preciosius esse queat. n l;h. 4 - Respicit haec circumstantia tum factum, tum objectu.
Factum Dei est dili sere; quod verbum complectitur misere eordiam & commiserationem D. Chemn. d, i, pag. 3έa. utitur adum a oristo γαπηα, in significatione praeterita , eo i pro nos deda e eos id consideratione ut ejus, qu bd Eph. I. s. dc 2. Tim. I, y. pie'nius ex pli catum extat. Quae collatio ad dilectionis exaggeratio nem illud momenti adfert, quod dilexerit nos antequam qui quam, quin cum adhuc hostes essemus. O.=ecti est mundus, quo nomine non veniunt soli ex mum
484쪽
do electi, quod Calviniani volunt; csgnifieatio isthaec ex univer. Mundin se scriptura probari nequit in sed omnes ae finguli in mundo homi . R
nes; ut sit synecdoche eontinentis pro contento, mundus pro ' ' toto genere humano, sive omnibus hominibus, qnales in munis dum hune nascuntur, impii de studiis suis D Eo contrarii. Vnde D. Chemn. d. l interpretatur, homines peceato corruptos. Diligit igitur Deus summum bonum, sibi lassiciens, nullius indigens, aul- Iius debitor, mundum, quo nihil vilius,turpius in a mundiusq; nihil. μου impulsu Nulla hic eausa impellens alia , nisi solus aismor sive miserie ordia Dei erga mundum, h. e. universum genus hominum, qua ille motus decretum fecit, de homine redimenis do deliberando, cum quidem angelicam naturam . nostra longe praestantiorem , lapsam praeteriret, & in promerita damnatione relinqueret. Admirationem hae e dilectio ac stuporem conet. Si estat maximum, hinc Salvator non sine singulari ι φαοι ait: Sic De. us dilexit mundum. Particula enim sic hoc in loco est ruma nκεν, admirantis& exaggeranti .
. Suomodo insinuat haec ei reum stantia effectum dilectionis, Esnctu, qui in eo plenis quasi catarractis prorupit: ut Filium suum unige' dilectionis nitum daret, quo nihil habuit in coelo de in terra preeiosius, nihil in icarius, nihil sublimius. ξst enim Filius naturalis Δe eon substan- -- tialis, corde natus ex Parentis ante mundi exordium: Filius non adoptivas sed unigenitus. Hunc dedit, hunc donavit mundo ire humanam inficinitatem, ut Deus esset Homo. ut Dominus fieret servus, exinanitas atq; humiliatus ad turpissimam usque erueis mortem, Phili p. a. S. Verba igitur ista de Filio tradito ex hoc funis damento exstruunt totam Redemtionis nostrae doctrinam. Vide D. Gemn harmon. pag. I6s. & D. Hunu. comm. in Iob, p, IS . r; Λῖ.
s. Au. fine es cur dilexerit 'ut omnis qui credit in eum, nonctioni, pereat, ted habeat vitam ae ternam Quibus verbis finis indieatur se Dei minus finis.& finis uti ex Logicis quidam loquuntur. Finis οῦ tui bono mi ι datus vel donatus sit Filius, est omnis r , , et .eredens in Christum, qua phra fi non fides tantum historica, miis . xu Ia notitia, sed simul fiducia in Filium Dei colloeanda haud .in F .i obscure innuitur. Quid differant credere Deo, credere Deum& eredere in Deum,ex Augustino h. I. recitat D. Chemn. pag. I 68. sed in Scriptura hanc d. iserentiam tam scrupulose non obtervari pro b H, non tamen inutilem esse contendit. Vid. D. Hunn. is Johan. Pag IX.
485쪽
Fnis ζ, cujus gratia in mortem traditus sit unigenitus ille Dei Filius, est Perdit o L Perditionissive damnationis remotio, sublatio, amolitio. Si- 'V 4i gnificatur n. talis perditio, quae infern solet colungi Prov. t , I.& 27.2o. R indicatur aeterna damnatio, quam Christus merito suo a nobis avertit, ne in judicio Dei propter peccata, juxta legis
sententiam, aeternis cruciatibus in inferno destinemur. a. VuaaIeina reparat . Eam vero habebunt omnes in chti.
stum perseveranter credituri. Particula vero omnis fidem infit. mam non excludit, sed includit.
Porismata & Theoremata Theologica
primae partis. I. De infallibili Dei ergo homines dilectione , sal. DF. 28 , a. Sap. it, 24. a . I. I 0 h. 4, y Rom. FG. I. I. 2 Corin His, Il. r. Thess. a, ici. JG h. q. t .ib. De ut.3 , φ. Jerem. Syd. Mirabili 3 H. Quatuor in Scriptura notantur uouum pl. immensa Dei qμ- μ' ' miserie ordia; a. Filii unigeniti traditios s. Hominis cum Deo rem conciliatio ;& . vitae aeternae donatio. Mitis tra- li I. Tota salus hominum. est bς neficium merὰ gratuitem,etuita. a solo Deo unice de Pendens Sap. I 6. t. Rom si, ai. Eph. a, 8. IV. Nullis itaq; nostris operibus dignos nos reddere vale mus , ad vitae aeternae participationem, Johan. IJ, s. a. cor. i, I, Rom3, δον
D; iEaz, V. Dilectio & misericordia Dei erga nos homines in M,
486쪽
IX. Male concludit Huberus, ab universitate dilectionis HGerici viri tracm rici Ciaristi. ad rini mersalitatem Electionis omnium xxψy' hominum. F. llit emna & fallitur Δια τι i', έ; τ , ψίων, propter insistidientem causarum enumerationem. Omittit fidem, quae exisce asia ac nutincto cauarum sequestrari nullo modo potest. 2.Thess. a. is. Jac. I, rit. , l. Eph. Is q.
y XL Christus eli & dicitur Filius Dei unigenitus, quod in , . ipsa essentia sive substantia Patris ab aterno genitus, ae proludeo' 'c'
XI. Errant Photiniani, id eb Christum diei Pilium D si de photῖnῖa-
quidem unigenitum, quod singulari modo. & per singularem o Π0yum 'r perationem Spiritus sanisti, in tempore ex Mar a virgine sit natus: ' aeternam ita generationem. tum ea, quae secundum humanitatem . in tempore facta est, malitiose & impi E confundentes. Vide Y . Metis. Theol. Photin. pag. 8. & seqq. & D. Tarnov. c Umment.
Xl I. Errarunt olim Pelagiani, errantque adhue dum Filius De , nonnulli, statuentes, Filium Dei in mundum ventu Π rum,&carnem humanam adsumturum fuisse, etiamsi homines non P ...peceassent. Esa. o, 6. & l. 4.y. Luc. I9. Io. loli. 3, 16. ROM. 8, I. q. urui. 'Gal. 4, . . I. Tim. I. Iy. Vid. disp. de ima g. Dci D. Rungii th. ay.&D. Tarnov. d. I. pag. a 97.
XIII. Nee essitatem sati factionis eτ aureo hoc Christi a pii. - , ἡ 'phorismo impugnant Photiniani, ita colligentes. Deus nos dilexit . I. si antequam Chiistus moreretur. Ergis Christus sua morte non satis-ii, factione iacit, nee dii ectionem Dei nobis promeruit. Distinguendum e- Christi. titur est inter dilectionem generalem & specialem: de illa, non deis hae Christus hoc loco loquitur. Spe et alis dilectio uis, qua Deus credentes in Filiam complectitur, causa meritoria est Christi Me. dia totis satisfactio Ephes. i. s. Vid. D. Ger h. Tom I. lo c. pagyρῖ, & Dia, Meelsithr. viii dic. h. l. th. o. p. g. q. XIV. Satisfactionem pro nobis Chridunt verὶ praestitisseChristἰ se probat I ossi tum mediatorium , i. Tim. 2, 3. Hebr. 3, 6. Ae 9,tisfacti
487쪽
Christi immolatis, Hebr. ρ, za. Matth. a5. 23. Eph. 3, 3. Heb. ya II. ω seq. r. Ioh. i,io. Plura vide in Theolog. Photin. D. Meisne r. pag. Iai. & seqq. item in Anthrop. dee. s. p. 2ao. dc seqq. D. Gerh. Ti. loc. p. '66. D. Tarnov. in Ioh. pag. 3'r.&seqq.a4nti eom. XV. De reali κ. νώνια duarum naturarum in Christo. Pro munieacio. positio enim isthaec: Filius Dei unigenitus datus est mundo, vianis pro mundo.pertinet ad primum genus Communieationis idiota a tum, ubi docetur non hominem aliquem malum, sed ipsum Deum, i psum Dei Filium in mortem pro redemtione mundi esse tra . o ditum, Act. , i .&δο, 18. Rom. 8, sa. i. Cor. 2, 3. o. XVI. Fides est;/γαν sive medium applieationis ordinari. um gratiam Dei & metitum. Christi ad salutem adprehendendi, Marc. δε,16. Rom. 3.1 .&ψ, a , & lo. y. Act. Io. I, XVII. Magna inde emergit consolatio adversus indignitatem nostram ;mod benim in Christum codas, salvus eris. Gal. 3. aό. IO h. i. Ir. Act. is. sy Rom. I, II.& , r.& s, .dcio. q. Io.Malth. 2I, a I. Marc. ', M. Luc. I. V. & 13. 42. Joh. Da . oc ο, r. dcu, ps χύ. Act. 16, 3 i. I, JOh. S, J.
Fides vera,' XIIX. Vera fides non nisi in seria poenitentia existit, di ea per charitatem essicax Gal. 3, ό l. Tim. I, p. Fidai salvat XIX. Fides justi fiea tot salvat, non qualitative , sed rei tiyὀνηὶ xkyri ratione &respectu sui correlati. Act. I s a,ib. I hil. I, 8.Rum
XX. Qui dubitat de meriti Christi ad silutem lassicientia,
is est in mortem christi contumeliosus. Rom. 3 Io. sola fide tu XXI. So la fide justifica inur, idque ex hoc Salvatoris pro 'stificamuri nunciato liquido demonstrari potest si enim omnis in Christum credens habet vitam aeternam, sequitur sola nos fide salvati&justi
rasileula XXII. Particula autem isthac SOLA , non determinatui sola quid subjectum, quasi fides debeat esse mortua & infructuosa; sed prae. aotei dieatum, idque solum indicatur, licet fides proferat bona opera,
non tamen pertinere illas ad caulas justificationis. Vide D.Tata. Saeramenta in Iob. pyor. nota excla- XXil I. Hoc dum dicimus, non ex eludimus a mediis sa-duntur a tutis Sacramenta, quod falso inferunt cum Cinglic fanatici Ana. s ivxv. baptistici Fides enim non opponitur Baptismo; sed se mutuo ponunt : dc pati ratione vis etiam salvifica verbo adimeretur Rom.Ι, is. T. LI s. i. Peti. 2I.
488쪽
hic deprehenditur, qui Christum nostrum esse Mediatorem contendebat,tantum secundum hii manam naturam, expressa enim Filii Dei fit mentio.
XXV. Fidei justificanti duplex adscribitur δείργοιὰ, priva-Fidςi rtiva & positiva; credens enim t. non peribit, sed χ. vitam aeternam γ habebit. Non igitur inchoat,sed perficit salutem. I.&h.F. I, M. Rom. 8, 17. Eph. 2, 3 I. Petr. I,9. XXVI. Proprium&adaequatum fidei justificanti; objectum Fidei obiri est Christus cum universo suo merito ac beneficiis, mi ricordiactum,. Patris in Christo nobis oblata, promissio Evangelica de Christisa tisfactione, i cc. quae omnia eodem redeunt. Probat D. Gerh. Tom. 3. c. pag. I 22I. & seqq. Rom. 3.24.2I. et q. a . 23. mo. s. Act. Io. 43. t. Cor. I, IO. XXVII. Omnis credens in Filium Dei, potest& debet certus oh, ta Or- esse de gratia Dei erga se,de remissione peccatorumdc sua aeterna be- titudo exatitudinc. Rom. ,I6.&8,I6. fide. XXIIX. Post hanc vitam certo restat alia vita, quam Christus VltR rest eaeternam hoc loco dicit, simulq; ratione ac modum illius aequi 'in 'rendi proponit. Dan. 12, 2. Mati. 2S, 6. Sap. I, I 6. Tob. 2. Ir. Ioli. IO,I7.2. Cor. I. Phild, aO. IOh. IA,2.
Ex eodem dilectionis inexhaustae sonte profluxit MVreligionis Christianae,de justificationis ac salvationis nostrae ratio--ne,conditione ac qualitate. Totum negotium aureo hoc aphoris mosimul ob oculos posuit Christus, monstratis omnibus ejusdem causis. I. mmον mιximeo iri csese sciens est Deis qui dives est in misericordia: Eph. 1, 4.&in peccatis perditos homines salvare ac justificare ab aeterno constituit. Rom. 8, 33. & quidem I. Sine ulu προσωχαληφα μe personarum acceZtatione, Act. Io, 34 2. Sine ulla mutatione: Rom. II, 2'. Iac. II, 3. Sine bpocritica simulatione: Deu t. I 2, 4. II. ωπον κίν, ων, causa morens. Hic nulla Angelorum intercessio; nulla hominum dignatio, sed mera dominatur gratia ac Diuiligod by Corale
489쪽
miseratio,qua sola Deus compulsus mu ndum serio dilexit, Rom. 8. Quid mundi nomine veniat ex parte prima notum est.
III, cta Πονευεργεnκον, ἔσωροικον, iιλαςιγιον, quam usitate meritoriam vocamus,leu meritoria virtute scientem, benefacientem&salvantem causam: alii nominant α πιον κατ' ε, κινηπικον, Cau
sam externam impulsivam.quae scit. movcrit Deum, ut homines in Christum credituros eligeret ad salutena, eosque in tempore justifi- Totii. . loe.zaret & salvaret: ubi illud addendum esse monet Clariis. Dn. D. pri.ν o. Gerh. satisfactionem&obed ientiam h. e. meritum Christi hie considerari,ut est non nudi hominis,sed ipsius Filii Dei satisfactio&obedientia, Act.2o,2y. I. Ioli. J,8. Nonnulli dicunt α πονυλών, causam materialem justificationis, cujus partes seu gradus insgaim res sunt, incarnatio, passio ac mors, res urrcisti o&ascensio. Hi respectum habent non tam ad meritum,quam ad ipsam applicatio
M. ; . . Meritoria ergo kstificationis causi unita est Christis
iustificatio Dei&Mariae Fui iis , de quo textus noster Evangelicus ait, quia auis causa. Patre nobis datus sit,nim ut esset λυτον dc satisfactio pro omnibus omnium hominum peccatis. Cum enim Deus ratione justitiae suae non posset, nec vellet ullum peccatorem justificare, nisi justitiae suae,in lege patefactae,esset satisfactum: homo vero corruptus legem implere non posset,multo minus pro aliis satisfacere : proinde ut pretium redemtionis esset ισορροσαν, decretum fuit in considio S. S. Tribitatis,redemtionem non posse essici, ita si per unigenitum Filium Dei,quem necessie fuit incarnari, ut in adsumta natura ossicium Redemtoris perficeret.. Deus itaque potius, quam velle L totum genus humanum perire, maluit Filium suum unigenitum dare. Is venit in hunc mundum , factus sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimerct, Galat. . , . iactus etiam pro nobis malladictum , ut no esstemus justitia Dei in ipse. Gal. 3, 13. Unde quae noctra sunt, in se derivavit, & quae sua sunt, nobis communicavi Taniae molia erat D am repararesalutem li I AODπλικοi , causas natis hujus meriti est, ut non perea musae I vitam aeternam habeamus. Hoc enim Christus stio nobis mori, o acquis ivit,ne in judicio Dei damnati periremus, sed a male- dichione legis ac sententia mortis damnatoria absoluti vitae aeternae. particis es pronunciarcmuria Disiligod by Coos
490쪽
V. σειον cavera κον, cauamst Vme Malue parte hominum csilvandorum&justi dicandorum est, fides in Christum. II in cuniis Versaliter loquitur: Omnis qui credi , vel credens in ipsum .c sum Christum Dei a Mariae Filium non perebit, sed vi avr aeternam
habebit. Quemadmodum enim ex parte Dei medium offeret sMedium nobis ejusdem benefici acn Verbum,cui conjuncta sun t Sacramen ψffire' αta: Ita ex parte nostri causa vel medium recipiens donum charum 'ς)e de manu chara est sides, seu cor fidele. Porro quae de causa meritoria, sinali & instrumentali salvator dixerat,ea jam ulteris eTplicat per επι ιοι ἐν siVe commora tionem quandam Rhetoricam. Alii non incongrue vocant dictorum ἐπιξλη- sive expolitionem,uers. II. & 18. contentam: quibus verbis innuitur. I. Finis nussonis,donationis relincarnationis Christi, qui pon i pIn; mIstatur tum negate καταrsi M.tum assirmate EXM . Deus misit Fili onis velinisum suum in mundum ,non ut primo adventu suo) mundum, h.c. 'x'QR homines in mundo,quantumvis reos culpae, dc .muήρως 'nae sive 'μη damnationis aeternae, judicaret: restat enim alius judicii adVentus tuis;eaee Iudicare autem hoc loco idem est quod condemnarer Sed ut mun- pro eonisdus salvaretur per eum, vita & redemtione per mortem Christi im- demnare.
eredit in eum,vel ut Graecum habet, credens in eum,non judicatur, stilicet secundum legem,h. e. non condemnatur, quia Christus factus est pro nobis peccatum, a. Cor. s,ar. &maledictum, Galat. 3,i3. dc acquisivit nobis illam fori declinationem , seu privilegium exemtionis ab illo legis judicio; ut in ipso fieremus justitia, r. Cor. s,ri. dc per eum salvaremur ab ira Dei. Rom. 1, 9. FIoc subjectum sal Vationis: sequitur subjectum condemnationis; οπιτε ν sub Ecturi omnis non credens jamdum judicatus est, sic. sententia legis, quae eo dem
maledictum&damnatum pronunciat omnem, qui non permanse- tionis.
rit in omnibus, quae scripta sunt in lege, Deut. 27, 26. tantum deest, ut judietum illud reveletur&exsecutioni mandetur, Rom. r,s. Judicatus est dupliciter: i. Coram tribunali legis propter peccatum. 2. Coram tribunali Christ,propter spretam dc rejectam gratiam, a. Thessal. I. 8. Chemn. Harm. pag. 368.