장음표시 사용
491쪽
Maldonatus vocat judicium adprobationis aut reprobationis, sicut prius illud discullionis, dc exponit, κεκροτα , habet causam damnationis in sese; quemadmodum Adamo drinum est; in quacunque die comederis,morte morieris ,' non quod sta ti m moriturus esset, sed quod statim mortis in se causam habiturus. D. Huno ' a' nius egregie, ut omnia: Qui oblatam in Evangelio salutem&re P'S' demtionem fide adprehendit,is non debet ultu in judicium damnationis extimescere: habet enim ac possidet per fidcm meam justiti. tiam,quae coram exactissimoDei judicio valet & consistit inconcus. D. Qui vero hanc meam justitiam,meritum, redemtionem&be neficia negligit aut contemnit, & fide non adprehendit, is jam est judicatus, sentcntiae aeterni judicii ac damnationis obnoxius, cujus InctbJulia executio in novistimo die futura est. haheausis III. Causa pertionis Σιlcondemnationis immekiata, proxima damnatio. &adaequata est incredulitas perseverans, quia non credidit innomen unisenti Filii Dei, h. e. ea, quae de ejus persona dc ossicio in Evangelio & promissionibus Evangelicis proponuntur. Utinu Christus praeterito in extremo enim judicio non opus erit longa inquisitione, sed sententia haec crit: quia tu non credidistis Credere inErgo jam judicatus es- Porro credere in nomen Christi est, ipsum fide ita intueti. - & amplecti, sicut persona dc ossicium ejus in promissione Evange' lii nobis offertur: quemadmodum nomen Dei significat, id quod Deus in verbo de estentia & voluntate sua patefecit.
Porismata & Theoremata Theologica
partis secundae. T. Christus tripliciter est dc nominatur justificationis notae
iustificat Q r Meriuria, quatenus sanctissimo & persectissimo sub me i . rito gratiam Patris nobis promeruit, & illi nos reconciliavit, Lom.
in odo 4,z ..t. Cor. V, 3. 2. Mici ter,quatenus a peccatis, morte ac Diabolo nos liberaVit,&jultitiam quae coram Decivalet,nobis acquisivit. Neque enim ob id praestitum est meritum Christi, ut nostrae vel aliorum pro nobis satisfactiones fierent meri toriae; siquidem obedientia ejus I. Iaest& sufficiens expiacio pro peccatis nostiis. Φ. Gh. , I. dc I, MI
492쪽
3. Formaliter in ipsit applicatione: nulla enim re alia coram
Deo sumus justi, quam justitia meritoChristi acquisita,&per fidem
Robis imputata. Vide Rom. 3. & g. dc II. capp. II. Monemur de perfecta & absoluta 'ratione consequendi vitam aeternam: Vel, quod idem est, de justificatione hominis peceatoris coram Deo, dc quo articulo consulantur libelli methodici&symbolici. LII. Unica salus nostra est, in illo judicio non judicari. IV. Christus subeundo pro nobis judicium Dei promeruit eredentibus privilegium cxemtionis & adpellasionis, Ioli. s, 27.
Hebr. ,I6. V. Credentes non timeant, ne a Christo propter peccata crεdeu ridamnentur.ROm.8, I. t. Ioli. 2, 12. Esai. I, I8.Act. IO, εῖ. non time a VI. Magni beneficii loco habendum, quod judicium uni- damnatio-, versale contra peccatorcs non statim prosertur, sed poenitentiae spa- R aurium illis conceditur. Rom. r, . EZech. I8,23. dc 33, 12. z. t eir. I, 9. I.
hominum classem Scriptura ignorat, Marc. io,io. qua οπμι-i- rauuῆ ..gnis Papillarum purgatorius in fumum abitiae evanescit. IIX. Notanter hoc aphorismo Iohanneo expri initur di subjectum salvadum & modus salvandi:credentes enim salvantur, sed eredendo, non operando. Rom. 3, 28.& Α, - ωh-3 3 Euctionis IX. Eaedem sunt electionis, quae salvationis & jussificatio-ε. nis causae: Deus enim asn aliter in tempore salvat & justificat ho- tionis eatamin quam sicut ab aeterno cosdem salvare.& justis care decrevit causa. I Quemadmodum illa:ita&haec est soliusDei actio,qui estPDRGFilius& Spiritus sanetus, Hose. υ, .Esai. 3.21 R5.8, 33.fac. ,Ι .XI. Quia opera Trinitatis ad extra sunt indivisa, ideoque di-Da. Asb .' Icctio, quae est causa justificationis effciens principalis, tribuitur tribuitur patri, kFilio Ar Spiritui sancto; Ioh.3,I6.Gal.2,io Ro6,S. l.Cor. 6, H. Patri, Fili XII. Dilectio,gratia.misericordia. φιλα δρωα Dei sunt in P, - . .
vi II. Non in qualibet quisque religione salvatur: qui enim non credi t,iam judicatus est, Eph. 4, 6 S. o. XIV. Christus perseeii Salvator,per accidens judex hominis, christu .
Sy.prius agit de fine perse,posterius de evermi per accidcs hon inu. ' ἡ ',
493쪽
Satisfactio eum dilectione Deiud pugnat. Christus
legislatot. Fidei coamsirmatio. Fides non
XV. Finis adventus Clitisti in mundum, I. Tim. I, II. Mati.',I3. Marc. 2, I. Luc. I9,lo.
XVI. Satisfactio Christi non pugnat cum Dei misericordia& dilectione sed eandem potius insigniter commendat&illustrat,
Rom. 3, 3. Gal. 2,2O. I. loli. . Eph. , A. 6.T. XVII. In opere redemtionis personae non sunt separaudat, Iob. I , Io. 3I. 2. Corinth. S, 8. I9. Ephes. S, a. Rom. 8. 32. & s,ro. XIIX. Christus non fuit novus legislator; sed quando lega. lia tractavit, legem Mosis illustravit & a scori is purgavit. Matth. 1, 2I. .& seqq. dc ar, XIX. Iudicium extremum credentes non terret,&han.s,2 . I. Thes I, Io. Luc. as,28. Act. 3, I9. O. XX. Fides est donum Dei,datur autem per media, Roma
XXL Fides non tollit gratiam &promissiones Evangelicas. XXII. Fidem excitat, auget&com firmat mirifice, I. infimis Dei misericordia ac dilectio,Sir.2,23. I. Ioh. 16. r. infinitum Christi meritum, Canta, i3.3 Promsisionum Evangelicarum universalitas, t. Tim.1, . .6.2.l eir. y'.q.Sacramenta divinitus ad id instituta,Rom. 4, II. . Exempti aliorum, I. Tim. I, . Is. XXIII. Fidem non esse nudam notitiam,sed firmam persua sionem dc fiduciam de misericordia Dei propter Christum, probat D. Gerhard. Tom. I. Loc,pag. Io I. dc sequentib. ejusdem de gratia Dei certitudineri . contra dubitationis doctrinam tanti scio-Ieiu-vviticam evinethp. iO8 . &scqq. p. Io9o. dc seqq. non formari per caritatem; p. II9 .d seqq. imputari nobis ad justitiam: p.rιος. αι 18.effectus habere insignes ac multiplices, p. IOSI.&I261. ριέργεις habere duplicem,anam qua in Christum Mediatorem verbo Evangelii monstratum recumbit,ejusque beneficia adprehendit; alteram, qua per cari ratem operatur, Gal. , 6.p. ys7. XXIV. Fides vera cum peccatis , malo proposito dc malaeonscientia non consi stit. Gal. 3, 2I. Cor. 6, 9. Io.
Tertia Evangelii parte occurritur murmurantibus Jx ingratis, qui vel Deo juste damnanti incredulos succensent; vel gratiamDei in Fi.
494쪽
in Filio oblatam respuentes, salute aeterna excidunt; luel sausam
damnationis ab hominibus removent, vers. I9.2O .at. Verba conti
I. Propositionem 'haec est condemnatio, h. e. per metonymiam effecti,causa damnationis, κe moenim adnotante D Tarnovio, hie accipitur pro altera specie sententiae in judicio,nempe condemnatione, sicut ipsum verbum κ:nω, v. II. dc It. ld. causa damnati O nis in eo tota est posita. IL Culpa a Deo remotionem, argu men to ab effectu, quod Lux venerit in mundum,sc. a Deo ex mera dilectione ad nos missa. Per luce in intelligitur Christus, qui est lux vera, illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum. Ioh. I, 9. vel vera de Deo& salute nostra doctrina , redarguens cum falsitatem errorum, tum malitiam&perversitatem operum. Sed prior sententia textui magis est adpropriata, sensumque proseri talem: Cum totus mundus sederet in tenebris,ilc in umbra mortis, Lux oriens ex alto, h.e. Christus visitavit mundum & illuxit illi luce Evangelii, partam dc paratam a se viam ac salutem gratis offerens. III. Caus in homines trans Arionem. Causa enim damnatio ais multo maximae hominum partis est. L trireduli as,de qua in praecedentibus egimus. a. κακία malitia iniquitas dc perversitas, quae in eo se exeruit quod homines magis dilexerunt tenebras, quam lucem. Tenebraevgnificant, I. Omnes opiniones, cultus S traditiones extra lucem Evangeliisve sint Pharisaica, propriae justitiae, rationis opinionibus, hominum gailitionibus ac bonis operibus causam salutis tribuentes;sive Epicureae, Deum flagitiosis etiam peccatoribus propitium fingentes, Eph.I, 8. I. Thcm B a. Peccata quaeris , si ve opera tenebrarum, Eph. 3, 6. H. Vide
D. Chemn. Harm. Evang. p. 37O &D. Tarnov.in Ioh. p. 26O. D. Hunnius Ioh. p. is, ita . Mundus suas tenebras, h. e. idolom iam,mcndacium & omnis generis peccata ita
tenerro delicate dilexit, ut prae iis lucem, h. e. Christum & Eva gelium ipsius altissimi; supercilio despiceret
IV. Perversi stis istius rufioveo , desum tam I. aritae humanae qualitars re conditione . Errant enim opera illorum mala: nam&totus mundus in maligno est positus I. Ioh.
495쪽
2. a naturali hominis no renati vel li affectione s operatione. H- legat enim axioma generale seu proverbialem sententiam: qui male agit,odit lucem. Probat hoc di sterio, multos ex Pharisaeis, Iudatis&aliis hominibus tenebras magis amare, quam lucem, quia mala opera faciunt,& odio habent lucem, nec facile veniunt ad lucernine mala eorum opera arguantur. Ita enim per Soriten se m ' tuo membra consequuntur:
taui malum operatur,malum didi trarizi malum diligit,tenebras diligιt:
taui tenebraι diligit, Christum lucem diligere nequit Modio eun-λmprosequitur Ergo qui malum operatur,non diligit , sed odio prosequitur cir sum,id quod hominis non renati,vel hypocritici est proprium.
Ita opera mala, h.e. peccata, signum sunt, hominem plus diligere tenebras,quam lucem: Et iterum: opera tenebrarum lucem ferre nequeunt: qui enim mala agit,is sua malefacta perpetuis tenebris sepulta cupit, lucem&censuram aliorum fugiens, ne ab iis juste reprehendatur. Omnis enim impius cupit sua facta nesciri. VerItatem V. Expolitionem a contrarior qui autem veritatem facit, venit
38 Fς ad lucem, hoc est, facile patitur facta sua omnibus innotescere, &haec est causa finalis actionum bonarum, quod homo cupiat conspicua fieri omnia,quae operatus est; novit enim in Deo esse facta. In Deo autemfacimu quod Deo in nobisfaciente datur nobis at faciamin, inquit Fulgentius
Potismata & Theoremata Theologica
496쪽
IV. Opera bona fieri debent in Deo, mentem per spiritum lS. renovante ,& facultates spirituales ad praestanda vere bona opera subministrante. Esai. ao, rq.joh. Is, . Phil. a, I. Q Vere. bona opera non Iunt electitia, nee ex praescripto opeia verε traditionum humanarum suscepta , sed in Deo facta , hoc est in , bona verbo Dei praecepta, Col. I, 3. De ut. δ, 8. Matth. Is, y. Eph. δα IO. Erech. ro11'. VI. Veritatem facientes non curemus Iud dia mundi, r. Cor. q. R. VII. Potest hue ae commodari inliger articulas de bonis operibus. Videantur&consulantur libri methodici. II X. Non prohibentur in nostris Ecclesiis quae e alumnia Eona opea est Romanistarum bona opera, sed ut fiant, & hominibus osten non pro. dantur, jubemur Matth. 3, 16. Phil. a, U. Eph. 3, 8. phil. r. an i. ' μ ' 'Petr. a, i 2. Sin ii, y. 36. Philta, 17. I .Tim. 4, 12. a. peir. I, p. I . Rom.
2 . Eph. 2. Io. IX. Bona opera renatorum multis nominibus praestant o Bona opera peribus Ethnicorum, Pharisaeorum te Hypocritarum, Rom. IAE ,renatorum. as. Ps. o, tr. Esai. J I. I. Amos s,ri. 2a. 2. Tina. 3, 4.Matth. 6, . 2. X. Bona autem opera non sunt vitae aeternae moeitoria, Eph. ι,9. Lue. II, I .
XI. Justificatio gratuita non adversatur studio bonorum
operum, sir.3ψ, 8. Ephes a. o. XII. Discrimen inter opera bona & mala notatur, quod illa luee M ament, haec eandem fugiant, Ioh. Ir, ao. Psal. II 6, Io. Rom. Il, V XIII. Suspecta sunt omnia, quae lucem fugiunt; atque ita hori, ilia libit & lcripta a nonum a eodem loco sunt habenda, a truci, 6. a. Persi I, t. XIV. Errant Ponti fieti, ex hoc textu eo ne ludentes, hominem habere libertatem arbitrii. qua lueem oblatam & recipere & Liberum repudiare possit. A natura enim & conditione filiorum hujus ' ' μ' η' seculi, eorundemque erga lucem Evangelii adfectione, ad facul- in . hias citatem de propensionem, ad lucem recipiendam concluditur per ouatuor terminos. Contrarium docet Scriptura, Gen. 6, 3. s. de Lai. ter. io,ay. Joh. 6, ε . & II, 6 . a. Cor. i, J. I. Cor. 1, I . Phil, Ii, Eph. a. i. I t. &3. 8.XV. Blasphemia Gret seriana, quam in Colloquio ille Ratiι-Gζφiseribonensiore impudenti effutivit. de Spiritus sancti ad judicandum hiὴ ph in /
497쪽
nationis non est Deus. ncredulitas causa damnatio
per sci plura de in eluitudine, upli de refutatur hoe Christi prona ciato, qui non cr dit, jam judicazus ust, Joh. s, AED&M, XVI. Patet ex tertia hac parte, Drum non esse caulam damnationis hominum , seil praecipuam , inamo unicam causam haerere penes mundum, vel homines in murdo, quia tenebras pomis diligunt, quam lucem, Z. Cor. 6. - . Ia th. II, IS. Act. ιs, 46. Ose. IJ, y. M tth. 2i, IT, FZ . h. l, la. a. Pc. r,3,9. I.Tim. 2, 4. XVII. Sola incredula.o, causa m .lorum operum pro iam a & immediata, damnat, ratione exi irronis in judici p extremo, licet ratione meriti omne peccatum utc. usa damnationis te. mota & mediata . Mitili. M. au & U. 7. Marc. i6, 36 JOnan. 8, 2 ..
Propositio Gu σκω. Vel eum habemus in hac peti cope, de ἐπιτυο, quasi quandam totius doctrinae Evangelicae, qua de initio, medio de fine sal.
v oni, ac justi ficationis nostrae coram Deo erudimur. Propo. nita iidem Ch. ritus totam iacgotium κατ' ατι ισιν, veris salutis causis fal as opponcns. Duo itaque in considerationem ec tractationem nostram xenient. I. De cadis salutis ne rae es. lentibus, procreantibus cf promoventibus..IL. De causis aluim hominum imperienti m s remoranIibus. .
PARS LQuoad prioris partis praecognoscenda & probe
ponderanda. I. Aphori iret Ezai cli: h Is spmpelon ioci. sa, ex praece-d Hibus huc repetenda. Clia: enim: in co loquio Christi cum N codemo , Ph risaeus hie turpet in tot αν cium incredulitate conis junciam prodiit iter, Silva totque ossendi siri, longe al: o quam somniarant Pharisaei, modo , salutem esse obtinendam: homi . ne in Di siligod Coo le
498쪽
ne menim coelo per peccatu net exclusum, suis viribus,rirtutibusae meritis coeli ni adscendere,eju q; hereditatem adire non posse: ψrpentis' Christus J ius Dei Sc Matiae Filius solum se esse dc cer, qui viambis in coelum d no aperuerit. Neminem emin coelos adscendisse , e . ait, praeter se Filium hominis, qui sit in ecclo, de propterea descen- 'f' ' derit, Ut exaltaretur, atque α σου fieret serpentis exaltati squaphrali mortem suam designat, Iohan. 8, de ra. II. ut omnis, quis dei oeulis ipsum intueretur, ab inma inente aeterna morte liberaretur, & vitam coelestem consequeretur. Ita typus per
omnia respondet. Sicuti enim laesi a serpentibus sanari non poterant, nisi exaltatum illum aeneum serpentem adspexisset: ita homines a serpente vel draconei fisernali laesi, non nisi per Christi exaltati morte in , & fidem in Christum salvari possunt. Hinc digreditur Christ us ad uberiorem dictorum expolitionem,& aperit causam humanae salutis,uti glossa ordin. loquitur. Sequitur ergo II. Causrumsalutis nostra est ientium, spe procreantium s
romoventixm commemoratio. Tres autem ponuntur causae quibus totum salutis nostrae negotium comprehenditur.
i. Prι mariastu principaliter e ciens causa ea, Dei dilectio , D; hiq;, gratia ct haec enim in Scripturis, ut aequi pollentia, pro Dcieausa miscue sumuntur. Dilectio isthaee Dei exaggeratur. salutis r. Ad ligentis maiestatra. a Deo en im , qud est ipsa charitas ν.pU R UR. Johan. 4, 8. pro rectus est iste amor, quod magnae ac ineffabilis est ita '
r. in iis Ioram unipersalitate: dilexit DEUS mundum,h.e. miseros in mundo peccatores; gloss. ordin. humanam natum ram. Mundum, inquam , qui totus in malo est posuus: I. Joh. F, i . nequis de mundo aut in mudo de Dei desperare gratia praesumat.Quid enim est mundus caterva peccatorum deperdidisse simorum hominum Z Dilexit ergo Deus inimicos suos capitales. I. Og άilectionu qualitateὶ ουτως--, Sie dilexit: q. d. Supra modum dilexit, usque adeo, ut Omnis creatura quodam Mutiau, modo obstupescere eo gatur. Dilexit enim , hoe est, sue euit it 'μμμ' Pater coelestis generi humano, non propter ullum ejusdem Meritum , sed ex mera & gratuita bonitate, elementia & misericordia sua, qua ad commiserationem ille paternam commotus
499쪽
nam. Nihil ergis quicquam a nobis requiritur aliud, nisi fides in Christum, qui dissicilia quidem pro nobis obivit, uos autem eo nistra facili ma ratione eompensamus, credendo scis . non satisfaciendo operibus, Fidem dum causam instrumentalem salutis ex nostra parte dicimus, nullatenus excludimus instrumentales cauissas, quae sunt ex parte Dei, Verbum puta & Sacramenta: Fides e. nim respieit Uerbum ,&nititur vel bo: Sacramenta autem sunt si-tilla fidei, Rom. q. II. III. Uberior ea asinalis explicatis. Christus enim praeo e- eupatione qua si quadam sublaturus sinistras Nicodemi cogitationes, ae si Messias ad judietum faciendum, & supplicium de hominibus peeeatoribus, quod meriti erant, se me dum venisset, ulterius hil .hi ae plenius de Patris coelestis clementia, deque sine suae in mun- linu, dum missionis erudire pergit; di Itinguens inter primum & a Iti Christumum suum adventum. 'Priminoit gratia, ideoque non venit, non missiis est judieiam exercere, accusare, damnare mundum. Quid enim opus fuisset nobis Christo condemnatore, e a tra,losis damnationem peccatoribus de nunci et Z sed missus est a Patre, ut mundus per ipsum servetur vel salvetur: ideoque dictus est Salvator mundi, Luc a, II. Posterior adventus erit iudicii, deo Adjεn ,,
quo alibi Theophylactus: Dusu t adνotus Christi, ta i Le qui fuit christi s is icti sui venturus esto de priore adventu dicit , quid non missus strvinu
sa Filius, ut coiaemnet mundum. Qui propter boe Penisset, coudem tι Dioni uti s evn es: omnes enim percaverunt , sic u Paulus L. . cit; si0rimum ad bει venit, ut manἀum strvarat, atque haec intentio j uti: per accidens autem iudicat eos, qui non crediderunt. Gloss,ordin. addit: Vere salus ιν nitum Deι; nan enim alia causa renit, nisi ilamet , non ut judicer, hoc est,iamnet. Nondum adparuit juditium , sed jam fachum eth judicium. Novit Dominus, qui sunt ejus. Nihil enim aliud est judicium, h. e. aeterna damnatio, quam non cognoscere & non eredere in Filium D Ei: sicut nihil aliud est
beatitudo & vita, nisi credere k cognoscete Filium De
De sim mimi erga genus humanum benevolintla, gratia i
500쪽
Foer. Expersna pel manu largi ηρε , quae Deus est, justissimuli & sanctissimus ille Deus, nulla i nobis occasione ad diligendum permotus, Eph. a, . Rom.s, 8. 9. ι . I. Joh. 6, 3. a. Ex per ova accipiente, quae mundus, hostis Dei eapitalis.
s. Ex fructu emergente: ut omnis homo eredens in Chri .stum, non pereat, sed habeat vitam aeternam, Iohan. I, Ia. HebrIq. 6,ROm. I, 16. 17.&IO. . I. Cor. I. M. Gal. ἶ, 82. Eph. , Is. Phil. I'y. Rum, o, M. Eph. 21 F. i. I Oh. ,'.&J,t . I 0l a. Ioa/3. Rom. ,28
I. Ex Dei dilectioηri quod i. aeternus Pater Domini nostri Ie-Dilestio su Clitisti nos diligat dilectione imperscrutab: li de perfectissim ἔ, VR ' Rom. , r.&8, s. Vide praecedentia: 2. Λrcano Dei de et e to ab hac dilectione ne nos sexclusus Esa 4 ,2I. I. Tim. 2, . II. Ex Finimisone quod ille r. nostrum sit ἐνηum, quem Pa.
III. Ex beneficii huiu adpreheηsione, quod si de solum iustis e tur homo absque operibus legis, Rom. I, 26 28. Notetur vers : Dat Grutior; meruit Genitus ;srmatg. salutem Tiritus: Anodes hanc cesit, alla Ero ηπ.