장음표시 사용
561쪽
lli. Verae justitiae ac salutis nostrae ratio consistit in remi Litone peccatorum. ssal. 3r,2.Rom. , 6 Luc. r , 7. Esa. 31, 3. 3 missio lV. Remissio peccatorum est opus inter omnia Deiopeti summum& maximum. Mich. 7, I 8 Marc. 21 I. maximum V. De justificatione hominis peccatoris coram Deo. Vide libellos methodicos & locos. Vl. Usus& finis ministerii est dare scientiam salutis. Act. 16, II. t. COny, . I. Tim. q,I6. Ese. Sa. T. Luc. I6, 29. Ull. De Christo, qui ratione personae est ipse Dominus,h. e. christἱ bis verus Deus, Filius Altishmi, sive qui ex alto prodiit,& est insuper sona & of filius Davidis, natus in domo David, germen ejus Zach.3. y.& 6, sci Mn. Ia. Ierem. 23, 3. Ossicii ratione est λυτρωthis , hoc est, qui precio persoluto nos redemit. I. Cor. 6,ro. I. set. I, 18.19. Rex salvans; assertord liberator ex potestate tenebrarum & omnium inimicorum 1 strorum, lux mundi, Sol justitiae. Vide locos.lla . De miserrima hominum extra Christum conditione, sunt enim sub peccato captivi, indigentes redemtione, sedenti te- Extra' nebris, ignari viae salutis, sedent in umbra mortis, h. e. smiles sunt Christum iis, qui tenebricoso carceri inclusi, in horas expectant sententiam mortis, nullam habentes spem vitae ullius liberationis. Rom. s, ir, ' - - 'Job t . ψ.IOh. 3, 19 Rom. 8, 7. Eph. 2, . loli. I, 6. Iob. I, X. &8, 6. alm, I ,3, & Ι 6, y. Rom, I, λδ.i X. De ministerio Ecclesiastico, quod ordinatum est, ut Ministeriit taedicet Christum salutis authorem ,& det populo sententiam sa-utis, quae consistit, non in propriis meritis, sed in gratuita pecca
dia, Christi merito & fide firma fiducia haec adprehendente. Eph. ῖν stris ciuis. 8. IOhan. 3, I i. Rom. 3, 2 .a F. . Tim. I, S. 6. Ach. , ta.& U. 38. B. U. Rom. 3, 28.&ε, . Gal. a. I6. ι Error Belin tali. Errorem erat insigne in Bellarminus, fidem melius per larm. fidem ignorantiam, quam notitiam definiri debere sta tuens, lib. 1. de ju--tg00
562쪽
XlV. Deus autem ministris verbi, ceu organis, ad scientiam saluti sinconversione& illuminatione hominum necestiri is, utitur. I. COr.I, S. I. Tim. , I6.weo. Pa XV. Errant & in hoc Pontificii, quod contendunt, Baptia pist. de Bais smum Iohannis non eandem cum Baptismo Apostolorum habui ptismo Jο. se efficaciam; suo enim ministerio dedit scientiam salutis, eodem N 3 iβε nim auctore, eadem materia, & eadem forma,qua Apostoli bapti . zaverunt. Matth. 3, II. Iohan. I, 29. Ach. 2, 38. XV l. Gratuita peccatorum remisso non tollit Christi m ritum & satisfactionem, quemadmodum Dei misericordia ejus j Ritiam non tollit: Subordinata enim non pugnant.
Propositio o.αεζηF. Praestatis festivitatis Evangelium duarum est partium
I. τα γενέθλια, Johannis natipitatem; ΙΩ - χα ωτηρια Zacharia, spe cantici uaritatem proponit
De Iohanne Baptista, cujus solemnitati dies et . Iunii est Mikhqrti consecrata. Angelus Gabriel Luc. I, Is. praedixerat, fore ipsum ma--α gnu . Huic adstipulatur SaIvator ipse Matth ii, tr. sancte adse
verans: inter natos mulierum non resurrexisse majorem Iohanne
Baptista . Vere hoc dictum, ex praelecta Evangelii πευ mi affocutum patet; ubi magnum fuisse Iohannem ostendi tur; I. Obnascendi maturitatem. Dicitur enim tempus pariendi Elisabethae impletum. In te Iligit non modo tempus naturalibus partubus a Deo constitutum ; sed vel inprimis tempus nativitati x adventui Messae destinatum, de quo Galat. ρ, . loquitur Apostolu&. Melliae autem adventum illius anticipar debebat. Iam igirer; Quae est ratio nativitatis Messiae, eadem,& praecursoris: Illa habebat certum& προωνσιυδ νον, prae delinitum tem2 . E. etiam haec
563쪽
II. Ob vicinorum Diaritatem. Vicini enim dc cognati reeognitii piis parentibus ex animo gratulatum convenerunt. Et fana digna erat res gratulatione. Dominus enim magnis caverat
misericordiam suam cum Elisabetha; h. e. singulari cam misericorelia respexerat, tom probrum sterilitatis ab ipsa auferendo; tum filium ei charissimum donando, qui in virum sancti stimum , immo
Messiae praecursorem erat evasurus.
III. Ob cireumcisioni olemnitatem Etsi enim nihil tum temporis novi esset circumcisio: alia tamen est in tantis hujusce ratio. Circumciditur enim is, qui pridem materno adhuc utero cones usus Spiritu S. replebatur. Falsum enim est Papistarum dogma, de Johanne extra peccatum originale nato. H. Ob nominissingularitatem, cujus λυμον pete ex praec. dis. pos Circa μεμαθεmαν vero pueri, quae in circumcisione fieri conia
I. Cognatorum s vicinorum opinio. Illi enim patris memoriam in filio renovaturi censent infantem nominandum Zacharia. 2. Matris correctio. Quia enim ministri circumcisionis,cognati & υicini Angeli revelationem ignorabant, humano ducuntur indicto. Errorem itaq; istum mater, actorum conscia, corrigit: nequaquam, inquiens, sed vocabitur Iohannes. Quaeritur, unde Elisabethae de nomine isto costiterit: Angelus enim ipsi non adparuerat,Zacharias mutus communicare non potuerati Respondent pleriq; i nterprctes,Zachariam scripto rem omnem uxori aperuisse, quidni m. Angelus retulerit,&de nomine quoq; infantis monuerit. Ex marito ergo Elisabetha rem omnem edocta, viva voce reclamat, respuens nomen Zachariae ac nome Iohannis expetens. Ab expresso enim Dci mandato recedere nefas puIabat. 3. Cognatorum exceptio senemo est in cognatione tua, qui vocetur hoc nominet Et quia nova & inusitata nomina in familias invehenda non sunt , cligendum potius videtur nomen familiae
4. Causae dijudicatio. Tota enim lis & contentio ad patrem, tanquam judicem domesticum, defertur. Is vero script6 & voce te
statur, sibi placere nomeJohannis. ἰta matri est ομψης
564쪽
I. In cognatis revicinis, ob parentum in unum infantis nomen consensum mirantibus. Quia enim nomen istud in familia Zachariae&Elisabethae erat inusitatum, facile inde colligere poterant, singulari Spiritus sancti instinctu rem omnem ita dirigi. a. In patre Zacharia, cui illico loquendi facultas novo miraculo restituitur. Lingua itaq; soluta denuo ; coepit continuo Deum laudare, tum ob donatum filiolum, tum restitutum lingua usum, quo menses integros novem hactenus caruerat. 3. In reliquo populo;
omnes vicinos, obstirpescentes ad res tam mirandas, &. Deum nati-
vitate hae Iohannis res magnas moliri non sine causa praesegie tes. Notus erat illis Zacharias pater; viderant vere mutum, & jam subito loquentem Deumque celebrantem audiebant: quid illud Libi velit,& stupent & timent. i. Dipulante. Acta enim ista passim spargebantur. Nebratorum more in πραωθινξ seu res gestae dicuntur H,G. , verba Dei enim dicere est sacere.
c. diligenter & attente considerarunt, animis alte in figentes ea, quae acciderant, de suturis eventibus nonnihil solliciti, & cum admiratione dicentes, qualis hic puer tandem eriti V. Obpetu rem fehcitatem. Evangelista enim testatur, O--mnia circa hunc puerum feliciter evenisse, tum in favoris divini de Haratione; manΗs Domini erat cum illo, h. e. singularis Dei favor Bc virtus quaedam divina in ipso animadvertebatur: Dominus Mnim sua virtute, clementia & gratia ipsi aderat, incremetis ad corporis animiq; dotes subinde novis accedentibus e tum in Baptistae e
ducat ione, de qua tria commemorantur: I: Quod rem mi, h. e. annos pueritiae fuerit egressus:
a. Quod corroboratus sit Spiritu , h. e. si figularia habuorit Spiritus S dona, ingenio admirando praeditus: '3. Quod fuerit in deserto, usq; ad tempus αναδειξόου, quo publice coepit paenitcntiam docere.
i. Quod Deus in operibus sitis non sit adligatus ad leges
565쪽
3. Dilationem liberorum Deus excellentia interdum eis pensat. . Insigne misericordiae divinae testimonium est, quando in Apiorum thorus legitimus sobole decoratur. Psalm. IIJ.I.& 128, . q. Dei
s. Iohannis Baptista est προδω Messiae' promissus. Ps. 3 oh. But.
32,δ7. Esa. o, 3. Mai. 3, I. dc 4, s: advenienti Domino viam prae- Christi paravit , praecurso . I. Fidem nostram confirmando, in doctrina maxime de tri 'py bus in unitate essentiae divinae personis, quas ille partim vidit, par- y' 'tim audivit : Matth H, I 6. II. a De Patre σ Filio distincte loquendo: Iob. y, sq. 37. 3. De Spiritu Stes monium perhibendor Matth. 3, M. Luc. 3.
. De duabuς in Christo naturi radiando: Ioh. I, 27. s. O cium Christi disio indice monstrando: Ioh. I, 2'. 6. De Ecclesia docendo: quod ad posteros Abrahae nullatenus illa sit adligata: Matth. 3, y. 7. De judicio extremo monendo : Matthaei 3, ro. δ. Dejustitia ei nostrae doctrinae conformia propmodo; quod nimir. gratiam Dei ex plenitudine & abundantia Christi accipia
566쪽
ri Virtutibus tanto pracone denis ritiam ornando ni m. Dei confessione, παρρησία, veri animi humilitate& temperantia in victu&amimi, Luc. I, IS. Matth. I, 4. . in ossicio & constantia fidei usq; ad mortem.
I. Pro ministris verbi, quod ab utero maternc muneri huic sint destinati. Esse, 6, G. Ier. I, J. Mel. 2, as . M39. Galat, I. V. IS. 2. Isto conjugibus, sterilitate aut alia adflictione lbus; quod Deus suo tempore, si velit, sterilitatem avertenoni vero &additi ioni modum ponere queat. Psal. 3O; Ir&9tos.&IOI, 9.&seqq.&Ω6, 3. Esa. F . I. Matth. I, 3 Habae. , a. Thr. I, 22. Tob. 3, I . 2I. i. Pro parentum pauperibus, quod Deus liberis teommodas occasiones clargiri &possit & velit. Sap. 6, 8. &ctor. II, 28. Mai. 2, Io. Eph. , IS. Fsa. 64, 8.ls 27. Q. & 8, V. s. t.retr. J, I.
l. hit parentes prole felices tantum Dei donum grmis agnoscant. Psa Ll27. . I. Par. 29. F. Ruth. , II. Genes. 33, 6. & EZech. I6,ao. Esa. a9, yy & hir. Psaim. 68, 72.&I38. v. 8.ll. Ut vicini vicinis congratulando bene precenti , IA. Roman. II, I . Gen. 2ψ, 6O, TOb. I, I .lli. Ut mysteria nativitatis, nominis 3c circumcisi ptistae probὸ ponderemus; omnia enim plena suere my steri I. Goad conceZtionem, quam Angelus praedicit soler usitatum naturae ordinem ac cursum. a. moad parentum conditionem. Iohannes erat sinis V. admodum Christus initium N. T. ideoq; ille ex parent ibic nfectis;hic ex virgine florida nascitur; unde dicitur Zema 3, 8.&6, 0. loli. 3, 3D. s. moad Patris intemplo oblationem.Iohannes debebat cursorMelliae;nativitas igitur 'in teplo denuciabatur tus cficii vespertini & thymiamatis, quae omnia Christu praesip
567쪽
F. oad nominis impositionem. Lex per Mosen data eis, gratia & veritas per Christum facta est. loli. r, ι . Iohannis itaq; nomen monet degratia Dei, quapropter Christum ipse nos comple-
IV. Ut loquela nostra no ad scurrilitatem, obscoenitatem &blasphemias abutamur, sed ad nominis divini celebrationem proximi aedificationem utamuro
Pontificiorum s. dubitatione de gratia Dei adserentium, cujus solius gratiat Zacharias punitur αλαλά Numer ao, Ia. Psal. 78, Q. Dubitari
moth. a, 8. Rom. ,2 O. Psas. st, a. sleb. 33ν 9- Εtror Pon2. Iohannem Monachorumcciruptiaeum struentium. Neq; itfie de Io enim Iohannes in deserto vixit, ut vel sua, vel aliorum peccata eX-hannis mois piarct, aut novum vitae genus , crimeticum vel monasticum, consti-nactatu. tueret; sed ut sacris med irationibus ad sui institutionem vacaret,&officio suo majorem authoritatem conciliare r. 3. Virginitatem in N. T. omni conjκgio praeserentium.Sicgb .
lata, vel contracta, vel in angustum coarcta, vel in maledictionem conversa. 'fanent consilia Dei auελεληlα, Roman. II, 29: manet Dei verbum, quemadmodum de terra, & germinet herbam virentem: ita de Conjugio, ut homines, eodem legitime devineu, scant & multiplicentur, ad ultimum usque mundi diem a DisT. α T. scrimen V. & N. T. in id non consistit, uti fabulatur Esau ita squod ibi foecunditas in conjugio fuerit Dei benedi elio, hic in N.Test. non item Sed in hoc maxime utriusque Testamenti eminet discrimen, quod Vetus umbris constabat, Christum ratione carnis praefiguratibus in Novo figurae simul omnes antiquatae, postquam
568쪽
3. Conjugium, & quae ab illo dependent pcrtinet non ad legem
Ceremonialem, sed moralem, quae est a ternae & immotae veritatis. Lutherus in cap as . Gen. Vocat, vota moralia,quae alioquin opera necessaria,& mandata sunt omnibus hominibus. Vota vero mandato. Dei carentia irrita sunt: tale est votum virginitatis : irri tum ergo. Vide D. Chemn. pari.J. Eiam. Concit. Trid. pag. r . &seqq. Quatenus vero conjugio virginitas& coelibatus sit praefere dus, ero ite explicat D. Gerhard. TOm. 7, L. C. pag. 733. & 776. Nos urgemus hoc loco Apostoli sententiam, I. Corinth. 7, as. de virginibus non habeo praeceptum; male proinde faciunt Papisti- ei MIesuvvitici patres praecipiendo potius, quam consulendo votum, a quo ipsit toti abhorrent. Addit Apostolus v. 28. Si nupserit virgo, non peccat. Status illerer se nos Deo non commendat. De us quoq; populo suo nunquam dedit praeceptum aliquod vovendae virginitatis: mirari ergo possis, cur novae Ecclesiae lub Christo im ponaturὶ Quod si dieant,tum valuisse praeceptum multiplicationis, jam vero castitatis vovendae; id vero nihil est aliud, quit
. Iohannem in peccato originis conceptum quidem, sed -. non natum esse somniantium. Ita Schercrus pag. 232. Crofe
Iesumitico hoc argumentum: cung.fiMepecc.rto originali nascitur, nullo opus habeι ς
cramento initiationis,quale tempore V. T. erat circιιmcisio.
Jobannes opus habuit Sacramento initiationis. Ergo sine peccato originali natus fuit. Col. 3, r. Scriptura utiq; solum Christum a peccato eximit: a. Cor. ,2l. Hebr. 7, Zo, reliqui homines omnes in unum pravitatis natiuialis & peccati originalis , tam quoad conceptionem, quam quoad nativitatem, circulum concluduntur. Rom. 3,3l.&s, Ir. Iob. 'Α,J. Eph. 2,y. Iob.3, 6 aqua
generali miseria Iohannem sanctis catio illa ab utero segregare non potuit, cum Enctii cari per gratiam Dei, & simul peccatorem esse in hac vita apud omne. Lanctos concurrant.
569쪽
Audivimus Iohannis ista ua, hoc est nativitatem & que
circa illam contigerunt: sequnturi jam ordine Zachariae τα χαIs enim post restitutum linguae usum coepit replatus Spiis tu sincto prophetare, h. e. hymnum propheticum in Dei honorem decantare. Hymnus iste est duarum partium.
Prori parte agitur de summo Christi beneficio. Hie enim est scopus δεξολογιιις istius principalis,Christum Salvatorem pleno ore collaudare, quod absq; ἐ-γεμις divinae mentione fieri eo mode haud potest. Propositio, utriq; cantici parti adplicanda, est talis: Benedi-
dictus,h.e.laudandus&celebrandus est Dominus Deus istaei. Deu
I. 'Eυλογῆος, benedictus: hoc enim est epitheton Dei proprium,qui est fons omnis benedictionis.llineus is rael; quippe qui populum lsraeliticum constanti hacte
nus favore prosecutus fuerat. Hac vera nota verus Deus a falia
s, dc fictitiis Ethnicorum diis vel idolis potius distinguitur. I '
Iacobo enim singulariter Deus sese patefacerat, nomen i ipsi in 'suum imposuerat,ut in hoc solo populo vera essetY ei cognitatio, vera adoratio, dc hinc salus etiam ipsa unice esset ex pectata; . Propositionem hane , quae veluti Exordii locum tenet, excipit beneficii statim septuplicis commemoratio, quae vice confirmationis esse potest, causas adsignans, ob quas Deus ista elisa Zachaiatia celebretur l. Est Visitatio; quia Deus clementer & paterne visitavit visitatis populum suum, quemadmodum pater filium aegritudine aliqua, Dei. avtvinculis detentum visitat, eo fine, ut ipsum vel reficiat,vel libe ret. ἐπαπιιεπhil est penitus rem introjicere & examinare; misericordia mi item alicujus considerare, eaq; intimὸ commoveri. ll. populi liberatio. Fecit tedemtionem,λυτὶ e. Πν; quaevo. σιμ eula eam significat liberationem, quae nec vi, nec cum bona ho stium pace, sed justo persoluto precio impetratur. intelligit itaque Iedemtionem a peccato , ira Dei, morte, diabolo, condemnati Nun m ne
570쪽
one aeterna & inferno. Loquitur in praeterito , propter fidei eer titudinem:erat enim in propinquo redemtio. 'III. Messia incarnatio, locutione metaphori ea e nune lata. Eis rectio praesupponit statum regni Israelitici collapsum. . Videbatur enim ob moram promissio de Messia, internecione eum primis& deutione fermὸ totali prosapiae Davidicaeae cedente, res planECornu. desperata. Cornu per Metaphoram denotat regnum, imperium, Comusa potentiam. Cornu igitur salutis, est regnum salutare, potentia M., salutifera. Messas enim imperium salutare obtinere debuit eo tra mortem,Satanam & infernum. Erectum cornu illud dieitue in domo seu familia Davidis,cui promissio facta peculiaris,sore ut ex semine ipsius M essias u a seeretur. Im πιιιι iniorum vel oraculorum divinorum eompletis. Quod enim ante aliquot secula Deus promiserat, de mittendo in carnem Filio, hoe facto jam prastare inceperat. Habes Me σοι κουοαηαν, sive εξλWAc ν a consensa omnium Prophetarum v.
V. Hostium deb statio. Promisit salutem ex inimicis nostris, & de manu omnium, qui oderunt nos. Est ἐκθεας-λrχ qua praecedetia dilucia ius proponuntur; quod redemtiodi sta nihil contineat aliud,quam liberationem ab inimicis . &da
potestate vel tyrannide opprimentium nos. Accipimus hoe devictoria Christi contra Satanam, mortem & infernum. Judaei e nim nunquam erepti sunt earnaliter ex hostium suorum manibus, nunquam corna suum hactenus viderunt erectum, sed humi prostratum,
UI. Miserisordia deel ratio: Vt uteretur miserieordia erga ἡραώ.u;, p*tres nostro . Loquitur de finali eausa redemtionis nostrae te 'φ w'μ' i pectu Dei. Si enim qua ratur, qua de ea uia Deus haec omni. prae Biterit nobisὶ Resp. Vt declaret misericordiam, bonitatem &eti, suam,quam patribus nostris promisit; 'r. Fard- cum ipsisfaciendo: Je r. 33. ι . Psal. 3y, G Iuramantosidem confirmando. Gen. ar, I 6.mb. 6,r . VII Timoris remotio. Hic est effectus nostrae redemtionis,& in libertatem ab hostibus adsertionis, ut ἀφιζως, sine pavore, absque omni trepidatione seeure viveremus. Illustratur causa finali ex nostra parte gemina Diuitiaco by Cooste