장음표시 사용
731쪽
auctori amllem esse maiorem Exadunt.
quid, eertoq; quodam respectu adlerimus, illud uti simpliciter dictum pro spiritu suo atripit. Sacrifieia destituta fide ae charitate, ceremonialia, ex opere operato oblata , improbat Chtunus,&his praefert opera misericordiae. Sed Sophisticari fallere, decipere, mentiri & calumniari, proprium est Esavvitarum icillario modo ulteriori itaque responsione, veritate in aprico pota, opus non est. Totum vero hoc negotium ideo tantopero urget, ut probet missae sacrificium ineruentum esse N. T. propriis rum, idq; non dissimulat Jesucida, producendo locum Mai. 1, an tibi phrasi. v. T. cultus N. T. indicatur & describitur: Schere rus vero cum universo Esau vitarum suorum manipulo censet. Missae sacrifieium esse praedictum. At a genere ad speetem affirmate non valet eonsequentia. Vide D. Chemnit. pari. I. Exam. Sta mineum hoe fundamentum multoties quoque aliis a nosti aliis bus est dirutum. Nolo attingere,quae fabulis suis hoc loco su- petstructa Esau vita pro flagellandis Lutheranis profert , de esa carnis, de virginitate, de traditionum prae Scripturis sacris anti. quitate, meris enim petitionibus principii ludit. Illud autem Ἀ- tactum relinqui non debet,quod a. Dius Esuvita tradit, maiorem esse vulgatae versionis.
quam Graecae auctoritatem: Omisit enim interpres verba, ad ple
nitentiam. Sic autem ille:- leb viuid alabam haben
scribit. ut canonem conciliabuli Tridentini stabiliat, qui subIatis fontibus Hebrai eis &Graecis, vulgarem Latinam versionem,mu tis corruptelis scatentem , auctoritate plus quam praetorii, nobis pro norina ac regula obtrudere praesumit. Quid vero de versione isthae sit statuendum, praeter alios edocuit D. Hunnius. cci . troversia generali prima contra Bellarmin. lib. a. eap. ro. & seqq.
nos hie receptui canimus, ct ad tertiam dispositionem prope
732쪽
De S.Matthaeo leptem Discipulus de Temp. commemorat privilegia: . Drmimia. r. Quδd Christus eum ad Apostolatum vocaveriti a. Quod inter quatuor Evangelistas primus sit in ordine ς3. Quod E vangelium ejus frequentius io Ecclesia legatur Quod sit Mari yr, Apostolus & Evangelista, in quo omnes Sanctos in coelo pr2eellat; s. Quod octavum Symboli artieulum eomposuerit; 6. Quod festum illius hodie solemniter celebretur , vigiis Ita autem felli sub praecepto jejunetur. . Quod quotidie per totum annum in omnibuε missis
nominetur: Unde praetoria postmodum auctoritate jubet s. Matthaeum invocare, tanquam singularem patronum & adjuto. rem in omnibus infirmitatibus. Ita toti sunt Papistae in Samsto. eum virtutibus& quae voeant illi meritis efferendis, nee non innuspiam Scripturam praecepta passim vero prohibita, iaculeanda. Sed eoeci sunt, cincorumqὴ ductores Matth. r. l . omittendi igitur, dc sancti ita honorandi, ne Deus in honere tueaut blasphemetur. Ipse Matthaeus ab hae sui adulatione videtur alienus, nullas enim de se virtutes praedicat, sed suam infirmitatem commemorat. & de pinnatentia omnibus, etiam saneti stimis hominibus pernecessaria, Psalm. 32, 6. Christum disserentem i, dueit. Hue cogitationes nos quoque nostras jam dirigentes ἡ; u. ch tpararatentiamum Christianum contemptabιmur, σ quιd eundem deceaι stiis uti '
omnium tormentorum infernalium remedium dixerunt, vera
dixisse aestimandi sunt. Et profecto ea est Dei nostri esemen. thinc bonitas, ut in vere resipiscentibus insuriatu quodammoda
733쪽
suarum obliviscatur, quasi nulla in re violatus esset. Ne igitur hoc tam salutari poenitentiae fructu dest Ruatur, discat poeniten- εὐναι Christianin maturex si a. h. M se iam σ inutionem Jam onsi orare. Hie status estis; ,kba peccati post lapsum, cujus imaginem nobis exhibet Matthaeus lapsum. ante eonversionem suam, coeno adhuc peecatorum immersus. Pu . tant nonnulli suisse ipsum E tribu Levi oriundum, defeeisse autem a studio saero ad profanum, abis αιαν, ὁ Deo ad diabolum. Ita in eidit miser in contortium hominum i riquissi. morum, factus ex confessore Dei publicanus. Sedet enim hie ad telonium dc execeri publicanorum officium, qui vectigalia ab hominibus extorquebant magis, quam exigebant unde Gloss.
ord. eum vocat hominempe Iinariter ituris inhiantem. In memoriam tantae miseriae suum ipsius peceatum Matthaeus in literas referre voluit,proprio semet nomine appellans. Theophylactus: Admirare Erange am, quomodo vitamsuam invulgat, cuam occkltarunt alis eum appellantes Levi. Gen. 6, 3.&8. 23. Job. 13, y4. Rom. I, . .& 8, p. & ti, II. Ephes. δ, Τ. Psalm. ι , I. & I s, a. Prov. ao, y. Ecel. r. o. Esa. I, 6. Joh. 3, 6. Gal. ς, 12. Deus νεeea IA UMisericordiam Dei ponderare, qua peceatores, sine tores mise ullis suis meritis praecedentibus, immo nihil tale saepius cogitan-menrdia tes praevenire solet Nisi n. Christus praeteries in Matthaeu gratiae D p siae oeu Ios e5jrcisset, haud dubiὸ peccatis suis plane immersu , in tartaruimu demersy ille fuisset.Glossord. Vidit notam corporeo, quam miscreti latuitu. Theophyl. Dra vvifuit loverbo ia coverti. Basilius: Sine Deo ne boante, a uvante N eooperante rubii boni facis Conmsio m M. Est e ab conversio hominis vera solius Dei opus: homo e- st Opu' nim proprii . luis viribus nec a d gratiam sese applicare, nee ad De-
οῦ V moriori a ius utremterare. Faeem nobis praesertia '''U'Matthaeus, qui continuo percepta vocatione surrexit, α seculus eii voeantem Christum. Secutus autem est Celer Diuitirco by Corale
734쪽
S. MATTHAEI. 7,9r. celeritem. Sir. 1. L2. Convienter: addit enim Lueas, eum relictis omnibus secutum fuisse Dominum, hoe est, reliquisse propria, qui rapere solitus fuerat aliena: I Latanter,culus rei documentum est convivium, quo Christum excepit, honorarium: A. Perseveranter , ad ipsam usq; mortem. Tanto ni m. ille sequendi Chr,stum ardore flagrabat, ut non eum pecuniarum a mor, quas habebat, non lucra, quae sperabat, non hominum judicia , non obtrectationes ullae a proposito deterrere potuerint. I. Corinth I, II. ao. Gal. I, IO, Ephes , in & ή, r. I. Thess. 1, I P. De ut. 2I, Io. i. Samuel. tria2. Psalm. 8I. I. . Beda: Secutus eE eum tam corpore, quam menter non levitate duct-.sed et eritate γενum G divina potentia intus operante reati m. Gl. ord. me icta obedientia
es perfecta abrenunciarao: Glucro reliquit. nec periculum a priscipituενιmuri, quodrationes in galium inpeUectas reliqait cupidus sequendi Christam . IV. Miampriori depositsi malitia emendare. Matthaeus mnim semel relicto telonio nunquam ed reverius est: ita quicunque semel peccati jugum excussit, & ad verae pietatis studium translatus, veteris vitae sceleribus nuncium remisit, is omnia prius perpeti, quam ad vomitum redire debet. Matth. I. g. Actor. 26, 2 Phili p. r. H. A mors. t . psalm. 34,is. & 37, δ' Esai. I, 15. Fph. εν
13. I. Per. q. r. V. Gratitudinem declarare, euius arxumentum non medi Gratitudo e re edidit Matthaeus. splendidum in aedibus suis eonvivium Domino instituens. Cum primis autem gratos nos esse decet, pro illa D a i benignissimi bonitate, quam nostra post lapsem restauratione abunde in Christo Filio lao demonstravit. Ephes. ει 3. Tit. δε . i. Petr. I, 3. Sap. 1, II. De ur. 33, y. Ezechiel. II, i, Psalm. IN.
VI. Salutem proximi ρνocurare. Facit enim ex nova Voca proxim; satione oborta hilarita . ut Matthaeus omnes alios ad christum ad- lus euranda dueere, & se licitatis inae participes essicere laboraverit. Hinc Theophylactos: G dens, inquit, Matthain, qu)d adse diveνtissit Iesuae, publicanos alto1 carit. oras vi autem fimul vesieba ur tvm eis, ut eis prodesset, fametsi propter hoc maseaudiret. Vocavit autem Matthaeus Q ae qeondam farinae homines , publicanos & pecca
735쪽
rantes. Bonum praesagium, jam ejus exemplo multi converis tuo tur: jam post se multos trahit. Apostolus de Doctor gentium futurus. Vid. pr. disp. uba , ML Gratia accoην sonis hostes non eurare. Calumniis e- is his, nim &obtrectationibus Pharis, or u m, factum Clitisti vellicanti. eurandi. um, Matthaeus nihil movetur. Harisei inquitTheophyl. volem res discipulos ab eo apellere accusabant publitanorsi conviviumrat beatus. qui non offensuWfuerit in me, ait Salvator. Marth. lI, 6. Levit. ly,I6. Prov. 4, 2 .Sir. 8, II. Matth. 7, . a. i. Corinth S, II. Eph. 6, 27. II.
IIX. Medicum caelissem siectari. Medicus uti gl. ord. habet est Christus. Valentes sunt, qui ignorantes Dei justitiam, suam Modita, volunt adstruere. Male habentes, qui conscientia victi, non ex le- Christu, ge, sed ex gratia quaerunt iustificari. Hic errὸ Medicus cpergir. sequendus gi.) cs susceptos parmientes amplius in side confortat, eae superbos ad humilitatu repletatugratiamprovocat. Theophylactus: non venicune tanquam judex, sed Medicus, unde dc foetorem fero. Vide praec. disp.
IX. Η'pocrisin devitara: Pharisei enim hypocritae ait
Hypoerisis Theoph. in taxant, per hoc se mundos facere studentes. Tit. ἔ, I6.
X. Misericordia ope praestarer, haec enim aerificiis , ex ci-o . . pere operato sine fide oblatis, longὶ 'praeferuntur. Ite de disti- seileo diib. rea inquit salvator)h. e. quia hactenus non didieistis, vel saltem nune ite dedi scite,quod Deus majoris facit misericordia in peeeatores, quam sacrificium, uti Theoph. exponit Gl. ord. diligentius scripturas inquirite. vide praeced.
IV dixis XI. De ρνopria justitia desperare: non enim venisse se dicit . u. ' Christus ad voeandum justos, gi. ord. falso se iustifican te s. Quod
Theoph1l. autem dicit, non veni vocare justos, per ironiam dieit, h. e. vos qui justi fieatis vosmetipsos; quia nullus hominum erat justus. Exod. I , I. I. Reg. δ, 6. Iob. Α, ι8. dc y, 2. s. dc Ix, .dc 2I, 6 Ps
XII. Uscium Christi magni aestimare. Consolatione enim plenissimus est epilogus: veni vocare peccatores non ut man ant peceatores, sed) ad poenitentiam. Matth. r. 1i. Actor. lo. 43. Palm .ilo. 8. Esa. 3I, Ierem. 31, 24. dc 3I, 8. Ezechiel. II, al. Ose. I , t Daniel. 9, 2 . Johan. I, 29. Coloss a. U. I . I. Corinth.
736쪽
Rrchangeli, Evangel. Matth. 8a V. I adu.
PRaesentis sestivitatis Evange Iium pertinet ad genus eausa rum tum demonstrativum, Ob factum, quod Evangelista recenset; tum deliberat vum, ob varia quibus Salvator in humiliandis ae in ossicio retinendis discipulis utitur.
II Parvulorum commendationem; II. Brevem de Angelia concionem.
Ad primae partis explieationem spectat, y. Temporis observatio: Contingit hoe fa et v m Δ μειν' πν όν , in illa hora ni m. post factam didrachmorum solutionem. Quan do quidem enim Christusno pro omnibus,sed pio solo Petro state rem loco tributi solvisset, Line sinistra Λpostolorum reliquorum animos invasit opinio, quasi Petrus singulares haberet prae reli quis Apostolis praerogativas. Atq; ea opinio an iam statim praebuit quae litoni de prima Iu. a. Interrogantism notatio. Hi sunt selecti Christi Apostoli, praecipua Ecclesiae membra, futuri totius terrarum orbis Doctores, pauperes quidem & smpliei tunica amicti, sed ambitionis cestro perniciosissimo perciti. Tet enim Satanas eos hoc peccato tentav. t. Matth. 13, . &seqq. Matth. Io, a . &Lue. 12, 34, Vide festum Iacobi & Bartholomai. In dilcipulis autem illud tandem meretur aliqua,qubd post varias eoietiones tande Magistru fusi a cede ce ,ani tui MOIhulpsi apperuerint, atq; ita totius negoti
737쪽
- pondere. Iurat;ergo rem seriam agit: dieit vel edicit diseipulis; shane enim obedientiam ipsi Mogistro suo jure debebant.1. Convesnnem, addita ratione a periculoso: Nisi enim ConvreM. conversi fueritis, non ingrediemini regnum coelorum : q. d. Jam n etia. altos spiritus geritis, de ferimini iuxta communes mundi mores, quin Evangelium tantum meum, uti adparet, propterea sectamini, ut in regno quodam picto & ficto, quale a me constituet nunquam, magni & potentes efficiamini; quisque enim vestrum major eupit habeti ceteris At ego dico & edico vobis, s vultis in regnum coelorum redi, cursus retro flectendus, & abjecta malitia, luperbia & nociva illa dominandi libidine, seria peccatorum detestatione x conversione opus est. ι. Puerorum adsimilationem. Gravis est oratio Christi : Puerorum nisi Melamini sieut puelli, non ingrediemini regnum ecelorum. Non loquitur de vitiis parvulorum, quibus illi sunt obnoxii; haee QRς . enim imitari non jubet. l. Chrinth. ν , a. Ephes IA.' sed osteΔ- Pueros.m de re voluit in pueris priscae innocentiae Suoddam quasi vestigium. moreia Pueri enim L Mhilsibiarroganta. Nemini imperant; ρ Sese non exaltot 34. AItosprasee non contemnant et
x Disciplinam ferunt ἔe. Correctionem non recusant;
. In adverss adparentes βos e fugiant; t. Reconι iliationem facile admittunt, seipsos non vindiea n est
Applicatio ad Chrissi dilcipulos, omnesque adeo christianos est facilis... Humiliationem, quam suadet argumento ab exempIo de Ilum ista: utili delum to. Quisquis demisserit seipsum. sicut est puellus iste, tem.
hie est ille maximus in regno coelorum : Ita quod prius negative dixerat. superbos dc ambitiosos non fore heredes regni coelestis. idem a mali pe quoque proponitς humilitatem lectantes, qualiae. g. est in puellis, esse ingressuros, immo maximos futuros in te. gno coelorum: non quod humilitas causa sit ingressus istius.vel ef- uiscillita. fiet en . vel meritoria; sed quod virtus isthaec verae fidei sit quidam non eaos, quasi fructus ac λακιοεριον. In foro enim Justificationis non quae silutis, i id simul sunt, simul etiam ad unum eundemque effectum pro dueen 43'μ si dum Opeiantur& concurrunt, οι vera.
738쪽
Porismata & Theoremata Theologicae
primae partis. ω,. i. Diabolus omnibus omnium ordinum hominbus ambν..hdi. tionis vitio insidias struit, a quo renati etiam non plane immunes deprehenduntur. Sir. ιo,a9. Alatth. 6, 2. Galat. s, 26. dc Philip. r, L Luc. 8. Numer. ia r. &seqq. Alatth. 2o, 1 O. Luc. 12. a .lI. Omnes autem hominet, maximὸ Theologi ab hoe vitio sibi ea veant; per hoe enim vitium multae haereses & contentio innes in Ecesesiam sunt invectae. Matthaei a , 8 . Gr. 2, t. 1ἀCor. r. I. Tim. i. o. r. Thess 2, 4. Politici Ill. Politi eorum quoque non pauciTheologos, in ei nen V 4 M tia & gratia aliqua constitutos prae ambitione de invidia ferre noni
IV. Diabolus primatus assectione Ecelestam NT. sol iei. tale nunquam desiit. Vide fest. Jacob. & Barthol. D. II una. ita Matth p. 6l D. V. In rebus dubiis & dissiellibus os Domini est interro.
Primatus VI. Primatus Papae de ponte. quod a junt, hoc loco plan EI' pae ever- dejicitur. Si enim tali in qualem Papi eo lae fingunt, Perri prima v tum eonstituere Christus voluisset, respondere simpliciter potuisset, Petrus erat maximus & primus omnium in regno coelorum iavide fel . Petri & paul. lae ob & Barthol. Vll. Quicunque sve eminentiam inter fratres in Ee-elesia appetunt, non ambitione, sed sin militate opus este Iciant. I..
IlX. In Ecclesia unus & solus Cluillus est. πιμἰνων Col. i. ιδ. Eph. l, ary myxu IX. micunque primatum istum sibi arrogat. eoque Eccle si a n potius opprimit, quam erigit, is Anti Christi titulum meretur 'μ 11. .s seqq. a, Timoth. s. i. a.dc seqq. Psalin. ios: S iςql Daniel. H. 2ι.&seqq. Gradusia X. Dignitatum tamen gradus hae Christi sententia nulla. tenus tol luntur: qui enim illusitibus prae aliis donis sunt instructi ἀ
SI. Donis autem a Deo acceptis superbiendum nota est, se aiis deret Disil by Corale
739쪽
iisdem pro virili omnibus est in serviendum. Sapient. 8. II. l. Cor. Io, 3ι & I , t. Rom. Is,2. Mati. ai 8. ROm 2, 4. .eOr.4.7.dc I 2, . XII. Humilitati His omnibus est. studendum. Provza . I. soph. a, y. Job. δῖ,2y. Esai. 17, ι . Sira c. 3, az. I. Petr. F. 6. Jac.- O. Xii l. Humilitas ista non potissimum consistit in Vestium Humilitii, vilitate, nee in externis ad fallendum aceommodatis gestibus, qui Monai laa. bus plerunque Monachi S Esiavvitae in Papatu homines imponunt, supra Deum interim Sc omne , quod dicitur Deus, sese efferentes. Col. 2, ιδ. 23. a. Thess a, .
a. N. billi arrogat ;a Dese magnisce non sentiti s Fratres non deβι ιt; 'o. Superioritatem non adfectat; . Donis non superbit ;6. Omnibuου inservire paraim est; r. infensas facile remittit. XV. Summi etiam viri inter insantes sedere, nee donis suis sese efferre discant. Sir, 3, 2I.
XVI, De hominibus idoneis in eonsilium adhibendis Esai.
XVII. Christus equaliter habuit omnes Apostolos,ut quem reliquis vellet praestare, constare inter ipsos non potueri r. AEqualitas X li X. Privata confessio & absolutio vel eam obeausam est is *y δεῖψ' retinenda, ut scrupuli omnes conscientiis anxiis eximi queant. 'Τ' XIX. Religioni non est imputand Em, quando contenti nes de .quaestionibus religionis, schismata &haereses oriuntur.
XX. Reprehensio Christi falsitatis arguit Papistas, ambitionis vitium ab Apostolis removentes, atque ita lapsus eorum ex enfantes, quos tamen ipsi in literas retulerunt. Luc. a1, ad. Matth. 2O, M. I. Iohan, I, 4. ROm. Ia. Io. Sin I, 2 o. ar.
XXI. Pattieula nisi evincit, regn/ coelestis hereditatem non Absolutum pendere ab absoluto Dei decreto,sed ad certum ordinem,divinitusdecretum praescriptum esse alligatam Eph. 1, . t. Cor. 1,I. Eph. 3, 3ω.Thessit,
XXII. Puerilis ae humilis simplicitas in rebus fidei plus Llli a valet Duiligod by Gorale
740쪽
subjiete iam Sasvator egregiam parvularum , de quibuvioqui coeperat,ιν-αστν a verss. ad M. quae verba continenta I. insum vecommendatu=nu occasionem,quam disti palorum
suppeditavit arroga uti de qua primi enarrationis parte jam in do audivimus. II. lsam eommendatiostrem, quae quaruor membris abso, virena. Propositione Na habet uxverss. De sensu rvolς & jubeo, ut parvulos de infantulos sulcipiatis. Ut enim Apostolos alia tiapientes. ad puerilis humilitatis imitationem tanto magis permaveret, pueros sibi qua si substituit. Bis stulti sunt Pontificii, puerum, quem in medium produxerat, fuisse Martialem, Petri posInio dum discipulum sine sommo somniantes. Non enim tam actand viduum, quM ad qualitatem puerilem oculum intendere v Ivit Salvator. z. ConfirmMiove, quae duas profert rationes; quarum, L is honesto vel utili est desumpta. Aperte enim pr anneiat Dominus, se receptionem istam puerorum, qua omnis genetis ossicia & beneficia complectitur, eodem Ioeo habiturum,