Fr. Baconi De verulamio historia naturalis & experimentalis de ventis &c

111쪽

plagae sedecim, potest fieri Navigatio progressiva non angulata, quae fieri solet inventis plane contrariis, etiamsi ex illis sedecim partibus , decem suerint adversae, & sex tantum favorabiles; at ea Navigatio, multum pendet ex velo ab insta mali puppis: Cum enim venti partes contrariae Mineri, quia sunt praepotentes, & Clavo solo regi non possunt, alia vela obversurae forent, una cum Navi ipsa, in partem contrariam itineris, illud velum rigide extensum , ex opposito favens Clavo, &ejus motum sortificans, vertit, & quasi circumfert Proram in viam itineris. 34. Omnis ventus in velis nonnihil aggravat, & deprimit Navem ; tantoque magis, quo flaverit magis desuper. Itaque tempestatibus majoribus, primo devolvunt Antennas, & auserunt vela superiora, deinde, si opus fuerit, omnia; et iam Malos ipsos incidunt εἶ quin & projiciunt

onera mercium, tormentorum, &c. ut allevent Navem, ad super natandum, & praestandum obsequia undis. 3s. Potest fieri per motum istum vento-νum in velis navium si ventus fuerit ala cris. & secundus, progressus in itinere,1xo. Milliarium Italicorum intra spatium 24. horarum , idque in Navi mercatoria; sunt

112쪽

UENTORUM. grsunt enim Naves quaedam Nuncia, quae ad Ossicium celeritatis apposite extructae sunt, quas Caruvellas vocant) quae etiam majora spatia vincere potant. At cumventi plane contrarii sint, remedio ad iter promovendum utuntur hoc ultimo , de pusillo; ut procedant lateraliter, prout ventus permittit extra viam itineris , deinde flectant se versus iter , atque angulares istos progressis repetant ; Ex quo genere progresIus quod est . minus quam ipsum serpere , nam serpentes sinuant, at illi angulos faciunt, poterunt fortasse intra 24. horas, vincere milliaria Is.

Observationes majoreS.

i. h A Otus it Ventorum , in Velis na-1vivium, habet Impulsionis sua tria praecipua Capita, s Fontes, unde fluit; unde etiam pracepta siumi possint, ad eum Augendum, is fortificandum.

1. Primus Fons ea ex Quanto venti, qui excipitur. Nam nemini dubium esse pust, quin pluι Venti magis conferat, quam mistas. Itaque Quantum ipsum

Venti procurandum diligenter: id fiet, si instar p trumfamilias prudentiorum, sfrugi simu , is a furto caveamin. Duare, quantum Adri potest, nil venti dister

113쪽

81 HIs TORI Atur, aut essundatur; nil etiam surripi

3. Ventus aut seupra latera Navium sat, aut insta , urique ad Aream Maris. Atque ut homines providi, solent etiam circa minima quaque magis curare , qui majora nemo non curare potess,) ita da sis inferioribus ventis qui proculdubio non tantum possunt, quantum superiores primo midendum. 4. Ad ventos , qui circum latera Navium , s subter vela ipsarum potissimum flant; plane ea officium veli ab insea Mali rostri, qua inlinata est, is depressa, ut me piantur ; ne fiat dispendium , cs jactu venti. Idque is per se prodes , es ventis, qui reliquis velis miniserant, nil obea: Ciria ea hoc, non video quid ulterim per diligentiam humanam fleri post, nisi forte etiam . ex medio Naυis, similia vela humilia adhi-

Miantur, instar Pinnarum, aut Alarum, ex utroque latere gemina, cum ventus eia rectus s

s. At quod ad cavendum de furto attinet , quod fit, cum vela posteriora ventum ab anterioribus surripiant, in vento Remi nam in Laterali omnia vela cooperantur;

non video quid addi post diligentia humana ; nisi forte, ut flante vento recto, fiat scala

114쪽

v E N T o R v v. g, scala qMdam velorum, ut posteriora vela a Malo puppis sint humillima, media a Malo

principis mediocria, anteriora a Malo prorae celsissima ; ut alterum velum alterum non impediat, sedpotius adjuvet, ct ventum tradat,'transemittat. Atque deprimo Fonte Impulsionis, hac observata Int. 6. Secundin fons Impulsionis, esi ex Modo percussionis veli, per ventum ; qua si propter ventum contractum sit acuta , is rapida , movebit muta ; si obtusa,.unguida, minita. . Duod ad hoc attinet, plurimum interis ea ut vela mediocrem extensionem tumorem recipiant : nam si extendantur rigide., instar Parietis ventum repercutiunt;

si laxe, debilis fit Impulso.

8. Cirea hoc , bene se expedivit in aliquibus industria humana , licet magis ex casu, quam ex judicio. Nam in Uento Laterali, contrahunt partem veli, qtra Uento opponitur, quantum possunt; atque hoc

modo Ventum immittunt in eam partem,

qua flare debet. Atque hoc agunt, oe volunt. Sed interim hoc sequitur quod θη- rase non vident) ut Ventus sit contra,ior, is reddat percussionem magis acutam.

s. Quid addi possit industria humana. in hac parte, non vide o ; nisi mutetur H D 6 Iura

Diuiti

115쪽

mentia in rotundo, sed instar Calcaris , aut Trianguli cum Malo, aut ligno, in illo angulo verticis, ut is Uentum magis contrahant in acutum , is secent Aerem externum potentius. Ide autem Angulus ut arbitramur) non debet esse omnino acutus, sed tanquam Triangulus curtatus, ut habeat latitudinem. Neque etiam novimm

quid profuturum foret, si fiat tanquam velum in velo, hoc ea , s in medio veli alicujus majoris, sit bursa quadam , non omnino Iaxa ex carbase, sed cum cosis, ex lignis, qua Ventum in medio veli excipiat, o cogat in

acutum.

Io. Tertius fons I visionis, est ex Leo, ubi sit percussio : isque duplex. Nam ex an teriore parte Navis facilior s fortior ea Impulsio, quam ex posteriore: s ex Dpe iore parte Mali veli, quam ab inferiorei 1 I . Neque hoc ignorassa visa est industria humana, cum is fante vento redito, plurimam in υelis Mali Proraestem ponant;

in malariis, es tranquillitatibus . vela a summo erigere non negligant. . Neque nobis in praesentia occurrit, quid humana, ex hac

parte, in stria addi possit, nisi forte quoad

primum, ut constituantur duo, aut tres Mali

in Prora metuo rectin, reliqui oclinato

116쪽

VENTOR v M. 8 quorum vela propendeant:'quoad secundum , ut amplientur vela prorae in summo, O sint minus, quam silent esse, acuminata. Sed in utroque cavendum incommodo periculi, ex nimia depressione Navis.

Motus Ventorum in aliis

Machinis humanis.

I. Otus Molendinorum ad Ventum,1V1 nihil habet subtilitatis , & nihilominus non bene demonstrari, & explicari solet.. Vela constituuntur, recta in Oppositum Venri flantis. Prostat autem in Ven- sum unum latus veli, alterum latus paulatim flectit se, & subducit a Vento. Conversio autem, sive consecutio Motus, fit semper a latere in seriore, hoc est eo, quod remotius est a Vento. At Ventus supersundens se, in adversum Machinae, a quatuor velis arctatur, & in quatuor intervallis, viam suam inire cogitur. Eam ctam pressionem non bene tolerat ventus ; itaque necesse est, ut tanquam cubito percutiat latera velorum, & proinde Vertat, quem

admodum ludicra vertibula digito impelli& verti solent. r. Quod si vela ex aequo expansa essent. dubia res esset; ex qua parte foret Inclinati Os

117쪽

sc Hrs TORI Atio, ut in casu baculi; cum autem proximum latus, quod occurrit vento, impetum ejus dejiciat in latus inserius, atque illine in spatia , cumque latus inserius ventum excipiat, tanquam palma manus,aut instar veli Scaphar, fit protinus conversio ab ea parte. Notandum autem est, Originem motus esse non a prima Impulsione , quaesit in fronte; sed a laterali Impulsione, post compressionem. 3. Probationes quasdam , & experimenta circa hoc , pro augendo hoc motu fecimus, tum ad pignus causae recte inventae, tum ad usum, Imitamenta hujus Motus effingentes in velis ex chartis, & ven-ro ex Ilibus. Igitur addidimus lateri veliinferiori, plicam iis versam a vento , ut haberet venim, lateralis jam factus, amplius quiddam , quod percuteret; nec prosuit r. plica illa, non tam percussionem vanti adjuvante , quam Sectionem Aeris in consequentia impediente. Locavimus post vela, ad nonnullam distantiam, obstacula, in latitudinem diametri omnium velorum, ut venim magis compressus, sortius percuteret: at hoc obfuit potius, repercussione motum primarium hebetante. At vela fecimus latiora in duplum , ut venim arctaretur magis, defieret percussio lateralis

118쪽

VENTORUM. SI sortior.Η oc tandem magnopere successit ;ut & longe mitiore statu fieret Conversio, & longe magis pertinaciter volveretur. MANDAT v M. Fortasse hoc augmentum motu commoium fiet per octo vela , quam per vela quatuor, latitudine duplicata , nisi forte nimia moles aggravaυerit Motum. Da hoc fiat experimentum. MANDAT v M. Etiam longitudo velorum facit ad Motum. Nam in rotationibuου. istas violentia versus circumferentiam, aquiparatur longe majori versem centrum. Sed tamen hoc conjungitur incommodum ;quod quo longiora fiunt vela, eo plus disant in summo, is minus arctatur ventus. Res

non male fortasse se habeat, si vela sint pau

lo longiora, sed crescentia in Latum circa summitatem, ut palma Remi: sed de hoc

nobis compertum non ere. MONIT v M. In his Experimentis. F ρο- nantur in usu ad Molendina, robori rorim Machina, praecipue Fundamentu ejm, subveniendum. Nam quanto. magis arctatur Ventus, tanto magis licet motum velorum incitet tamen Machinam ipsam concutit .

. Traditur alieubi esse Rhedm moventes ad Ventum s de hoc diligentius

119쪽

- , MANDAT v M. Rhedae moventes ad Ventum non poterunt esse operapretium, nisi in Ioeis apertis , Θ. planiciebus. Praeterea,

quid fiet, si decubuerit Ventus λ Magis sobria esset cogitatio, de facilitando Motu curruum, es plaustrorum, per vela mobilia, ut Equi vel Boves minoribus viribuου ea traherent, quam de creando Motu, per Ventum solum a

Prognostica Ventorum.

Ad Artic. 32. CONNEXIO.

Divinatio quo magis pollui solet vanitate, es superstitione , eo purior pars ej- magu recipienda, s colenda. Naturalis m,ro Divinatio aliquando certior ea, ali quando magu in lubrico, prout subjectum se habet, circa quod versatur. Siluod si fuerit Natura constantis s regularis, certam ess eis Pradictionem; si varia s composita, sanquam ex natura, s casu, fallacem. Attamen etiam in subjecto vaηio , si diligenter

canoni eiur,tenebit Praedictio ut plurimum; temporis forte momenta non assequetur, a re non multum errabit. Suin etiam quoad

rempora eventus is complementi , nonnulla

120쪽

VENTORUM. 8sPradictiones satis certo collimabunt, ea videlicer, qua sumuntur non is causis, verum

ab iUara jam inchoata, sed citim se prodente in Materia ρroclivi, s aptim diψο- sita quam in alia ; ut in Topicis circa

hunc 31. Articulum superius diximus. Prognostica igitur ventorum jam propone mus ; mi centes nonnihil necessario de Pr

gnosticis pluviarum is serenitatis, qua be- distrahi non poterant; sed justam de illis inquisitionem propriis titulis remitten-

res.

I. Sol si oriens cernatur concavus , dabit eoupso die Ventos aut imbres: Si appareat tanquam leviter excavatus, Ventos; si cavus in profundo, Imbres. 2. Si Sol oriatur pallidus, i& ut nos Io-quimur aqueus, denotat pluviam ; si occidat pallidus, Ventum. 3. Si corpus ipsum Solis, in occasu cer- natur, tanquam sanguineum, praemonstrat magnos Ventos, in plures dies.. A. Si in exortu Solis, radii ejus spectantur rutili, non flavi, denotat pluvias potiusquam Ventos ; idemque, si tales appareant

in occasu.

. Si in ortu, aut occasu Solis, spectantur radii ejus tanquam contracti, aut cureati, neque eminent illustres, licet nubes absint,