장음표시 사용
81쪽
o HIs TORIA corripi, & verti prope se , neque tamen ipse magnopere Ventum sentiat; quae proculdubio fiunt hic prope , ex auris con trariis se mutuo repellentibus, & circulationem aeris ex concussione facienti
7. Certum est, esse quosdam, qui manifesta vestigia relinquunt Adustionis, dc Torrefactionis in plantis. At Presterem, qui est tanquam fulgur coecum, atque Αer servens, sed sine flamma, ad Inquisitionem de Fulgure rejicimus.
dentalibus, supra inquisitum est.
Ora a veteribin, de Ventis, eorumque causis, dicta sunt, confusa plane sunt,
ct incerta , nec , maxima exsarte, vera.
Neque mirum si non cernant clara, qui non stectant prope. Loquuntur, ac si Ventus aliud quippiam esset, separatum ab Aere Moto; atque ac si exhalationes generarent , ct conficerent eoum integrum Ventorum ; atque ac si Materia Ventorum
82쪽
UENTORUM. rrum esset Exhalatio tantum calida, Θμ- ea; atque ac sic origo Motm Ventorum
esset tantummodo dejectio , cs percussio astigore media regionis ι omnia phantastis spro arbitrio. Attamen ex hujusemodi filis, magnaου conficiunt telas: operas scilicet Aranearum. At omnis Impulsio Aeris. est Ventus ; o Exhalationes permissa Asri, plus conferunt ad Motum, quam ad Materiam; ct vapores humidi, ex calore proportionato, etiam facilius solvuntur in Ventum, quam exhalationes*ca; ct complures Venti generantur in Regione infima Aeris, is ex terra expirant, prater illas, qui dejiciuntur, es repercutiuntur. Videamus qualis sit sermo rerum ipsarum. I. Rotatio naturalis Aeris ut dictum est in Articulo de ventis Generalibus absque causa alia externa, gignit ventum perceptibilem intra tropicos, ubi Aeris conversio fit per Circulos majores.
1. Post Motum Aeris naturalem, antequam inquiramus de Sole, qui est Genitor ventorum praecipuuS, Videndum, numquid fit tribuendum Lunae, & aliis Astris,
3. Excitantur venti magni, & sortes. nonnullis, ante Eclipsin Luna, horis ; ita ut, si Luna deficiat medio noctis, flentC x venti
83쪽
2 . HISTORIA menti vesperi praecedente; si Luna deficiat mane, flent venti medio noctis praece
4. In Peruvia, quae regio est admodum flatilis, notat Acosa, maxime flare ventos in Pleniluniis. MANDATUM. Dignum certe esset observatione, quidpossint super Ventos, Morus cs tempora Lunae , cum aliquid possint super Aquas. Veluti, utrum Venti non simi paulo commotiores, in Pleniluniis, s Noviluniis, quam in dimidiis, quemadmodum sit in ratibus Aquarum : licet enim quidam commode fingant, Imperium Lunae esse super Aquas; Solis vero, Astrorum,super Rerem; tamen certum est, Aquam is A e Tem esse corpora valde homogenea; is Lunam, pore Solem , plurimum hἱc apud nos posse, in omnibus. - . Circa Conjunctiones Planetarum, non fugit hominum observationem flare Ven-
G. Exortu Orionis, surgunt plerumque mehati, & tempestates variae;sed videndum, an non hoc fiat, quia exortus ejus sit, eo tempore Anni, quod ad generationem mentorum est maxime efficax ; ut sit potius Concomitans quiddam, quam Cauca; ' quod etiam de ortu ladum, &Plei
84쪽
dum, quoad imbres, & Arcturi, quoad tempestates , similiter merito dubitari ponit. De Luna, & Stellis, hactenus.. 7. Sol proculdubio est Efficiens primarius ventorum plurimorum , Operans per calorem, in Materiam duplicem: Corpus scilicet Aeris, & Vapores, sive Exhalationes.. 8. Sol cum est potentior, Acrem, licet purum & absque immistione ulla, dilatat fortasse ad tertiam partem, quae res haud parva est. Itaque per simplicem dilatationem , necesse est ut oriatur Aura aliis qua , in viis Solis; praesertim in magnis servoribus; idque potius duas aut tres horas, post exortum ejus, quam ipso mane.
. s. In Europa , noctes sunt Aestuosiores ; in Peruvia, tres hora: Matutianae; ob unam eandemque causam; videlicet cessationem Aurarum , & ventorum,
illis horis. δ' Io. In vitro calendari, Aer dilatatu deprimit aquam, tanquam flatu. At in viatro pitiato Aere tantummodo impleto, Aer dilatatus inflat vesicam, ut ventus manifestus. II. Experimentum fecimus in turri rotunda. undique clausa, hujus generis ven
85쪽
s HIs TORI Amus, eum prunis penitus ignitis, ut minus esset sumi; at a latere foculi in distantia nonnulla, filum suspendimus, cum cruce ex plumis, ut facile moveretur. Itaque post parvam moram, aucto calore,& dilatato Aere , agitabatur crux plumea cum filo suo , hinc inde, motu vario; quin etiam facto foramine , in senestra Iurris, exibat flatus calidus, neque ille continuus, sed per vices, & undulans. I 2. Etiam receptio Aeris per frigus, a , dilatatione, creat ejusmodi ventum sed debiliorem, ob minores vires frigoris; adeo ut in Peruvia , sub qua vis parva umbra, non solum majus percipiatur refrigerium
quam apud nos, per Amiperistasin, sed
manifesta Aura ex receptione fieris, quando subit umbram . . Atque de Vento, per meram dilatatio- 'nem, aut receptionem Aeris facto, hacte
3. Venti ex meris motibus Aeris, absque immistione Vaporum, lenes, & molles sunt. Videndum de Ventis Vaporariis, eos dicimus qui generantur a vaporibus qui tanto illis alteris possimi esse vehementiores, quanto dilatatio guttae aquae, verse in Aerem, excedit aliquam dilatationem Aeris, jam facti : quod multis
86쪽
VENTORUM. stis partibus facit, ut superius monstravi
I . Ventorum vaporariorum qui sunt illi qui communiter flant Εssiciens est Sol, & calor ejus proportionatus: Materia , Vapores, & Exhalationes, qui vertuntur , & resolvuntur in Aerem; Ae rem inquam non aliud quippiam ab Aere) sed tamen ab initio minus synce
1 . Solis calor exiguus non excitat vapores, itaque nec ventum.16. Solis calor medius excitat vapores,
nec tamen eos continuo dissipat. Itaque si magna suerit ipsorum copia , coeunt in pluviam , aut simplicem , aut cum vento conjunctam: si minor, vertuntur in ventum simplicem. I7. Solis calor in incremento, in elinat magis ad generationem ventorum; in deis cremento, Pluviarum. I 8. Solis calor intensus, & continuatus, attenuat, & dissipat vapores, eosque sublimat, atque interim Leri aequaliter immiscet, & incorporat; unde Aer quietus fit, &serenus.1 9. Calor Solis magis aequalis . & eontinuus, minus aptus ad generationem Ventorum : magis inaequalis & alternan S,
87쪽
s 6 ΗIs ToRIA magis aptus. Itaque in navigatione ad Russam, minus afflictantur Ventis , quam in Mari Britannico, propter longos dies: at in Peruυia sub AEquinoctio, crebri Venti; ob magnam inaequalitatem caloris, alternantem noctu, & interdiu.2o. In Vaporibus, & Copia spectatur,& Qualitas: Copia parva gignit auras lenes ; media Ventos fortiores ; magna aggravat Aerem, & gignit pluvias, vel tranquillas, vel cum Ventu. 2I. Vapores ex mari, & Αmnibus, &paludibus inundatis, longe majorem copiam gignunt Ventorum, quam Halitus terrestres. Attamen, quia terra, & locis minus humidis, gignuntur Venti, sunt magis obstinati, & diutius durant, s. sunt illi fere, qui dejiciuntur ex alto; ut opinio Veterum, in hac parte, non fuerit omnino
inutilis ; nisi quod placuit illis, tanquam divisa haereditate, assignare Vaporibus pluvias, & Ventis solummodo Exhalationes;& hujusmodi pulchra dictu, re inania.
22. Venti ex resolutionibus nivium jacentium super montes , sunt medii inter Ventos Α quaticos , & Terrestres; sed magis inclinant ad Aquaticos ; sed tamen sunt acriores, & mobiliores.. 23. Solutio nivium in montibus Nivalibus
88쪽
VENTOR v M. FIlibus ut prius notavimus semper inducit
Ventos Statos, ex ea parte. 24. Etiam Anniversarii Aquilones, circa exortum Caniculae, existimantur venire a Mari glaciali; & partibus circa circulum Arcticum, ubi serae sunt solutiones glaciei,& nivium, aestate tum valde adulta. . Moles, sive Montes glaciales, quae develluntur versus Canadam, & terram Psationis, magis gignunt Auras quasdam frigidas quam Ventos mobiles. 26. Venti, qui ex terris fabulosis, autere taceis proveniunt, sunt pauci, & sicci; iidem in regionibus calidioribus, aestuosi,& fumet, & torridi. 27. Venti ex vaporibus marinis, iacilius abeunt retro in pluviam, aqua jussuum repetente, & vindicante; aut si hoc non conceditur, miscentur protinus Aeri,& quietem agunt. At Halitus terret, δίsum ei, & unctuosi, & solvuntur aegrius, Mascendunt altius, & magis irritati sunt in suo motu , & saepe penetrant mediam regionem Aeris, & sunt aliqui materia meteororum ignitorum.
28. Traditur apud nos in Anglia, temporibus, cum Gasconia esset hujus ditionis, exhibitum suisse Regi libellum supplicem, per subditos suos Burrigata, & eon in
89쪽
finium; petendo ut prohiberetur Incensio Ericae in Agris Sussexta, & Ha tonia, quia gigneret Ventum circa finem Aprilis, vineis suis exitiabilem.
29. Concursus Ventorum, ad invicem, si fuerint sortes, gignunt Ventos vehementes, & vorticosos ; si lenes, & humidi, gignunt pluviam, & sedant Ventos.
3o. Sedantur & coercentur Venti, quinque modis: Cum aut Aer, vaporibus oneratus, & tumultuans, liberatur, vaporibus
se contrahentibus in pluviam : Aut cum vapores dissipantur, & fiunt subtiliores, unde permiscentur Aeri, & belle cum ipso conveniunt, & quiete degunt: Aut cum Vapores, sive halitus exaltantur, & sublimantur in altum , adeo ut requies sit ab ipsis, donec a media regione Aeris dejiaciantur, aut eam penetrent : Aut cum vapores, coact i in nubes , ab aliis Ventis in alto spirantibus, transvehuntur in alias regiones, ut pax sit ab ipsis, in regionibus, quas praetervolant et Aut denique, cum νιnii a fomitibus suis spirantes, longo itinere, nec succedente nova materia, languescunt, & impetu suo destituuntur , &quasi expirant. 3I. Imbres plerumque Ventos sedant, praesertim procellosos, ut & Vonti contra saepius .
90쪽
v g N et o R v v. saepius detinent Imbrem. 32. Contrahunt se Venti in pluviam qui est primus ex quinque sedandi modis, isque praecipuus aut ipso onere gravati,
cum vapores sunt copiosi; aut propi r contrarios motus Ventorum, modo sint placidi: aut propter obices Montium, & Promontoriorum , quae sistunt impetum Ventorum, eosque paulatim in se vertunt; aut per frigora intensiora , unde condensian
33. Solent plerunque Vent , minores MIeviores, mane oriri, & cum Sole decumbere, sufficiente Condensatione Aeris nocturna, ad receptionem eorum. Aer enim nonnullam compressionem patitur,absque
34. Sonitus Campanarum existimatur Τonitrua, & Fulgura dissipare; de Ventis non venit in observationem. MONITu M. Consule locum de Prognosti eis Ventorum ; eis enim nonnulla Connexio Causarum, is Signorum. 3s. Narrat Plinius Turbinis vehementiam , aspersione Aceti in occursum ejus, compesci.