장음표시 사용
131쪽
Ioo HIs TORIA 63. Folia & paleae ludentes , sine aura, quae sentiatur, & Lanugines plantarum . volitantes , plumaeque in Aquis innatantes, colludentes, ventos adesse nunciant. 65. Aves aquatica concursantes , S gregatim volantes, Mergique praecipue, &Fulica, a Mari, aut stagnis fugientes , &ad littora, aut ripas properantes, praesertim cum clangore, & ludentes in sicco, ventos praenunciant, maxime si hoc faciant mane. 67. At terrestres volucres contra, aquam
petentes, eamq; alis percutientes, & clangores dantes, & se perfundentes ; ac praecipue Cornix, tempestates portendunt.
pennas rostro purgant; at Anseres, clangore suo importuno, pluviam invocant. 99. Ardea petens excelsa, adeo ut nubem quandoque humilem, supervolare conspiciatur, ventum significat. At Mitimi contra, in sublimi volantes, serenita-
o. Corvi singultu quodam latrantes, si continuabunt, ventos denotant, si vero carptim vocem resorbebunt, aut per intervalla longiora crocitabunt, Imbres. II. Noctua garrula, putabatur ab antiquis, mutationem Tempestatis praemonstrare,
132쪽
VENTORUM. Iorstrare; si in sereno, Imbres, si in nubilo, Serenitatem: at apud nos, Noctua clare,& libenter ululans, Serenitates plerunque indicat, praecipue Hyeme. 72. Aves in arboribus habitantes, si in
nidos suos , sedulo fugitent, & a pabulo
citius recedant , Tempestates praemonstrant; Ardea vero in arena stans tristis, aut Corvus spatians, Imbres tantum. . . 73. Delphini tranquillo Mari lascivientes , Flatum existimantur praedicere, ex qua veniunt parte ; at turbato ludentes,& aquam spargentes, contra, Serenitatem.
At plaerique Piscium, in summo natantes, aut quandoque exilientes, pluviam signifieanta. 74. Ingruente vento, Sues ita terrentur , & turbantur , & incomposite agunt, ut Rustici dieant illud solum Animal videre Ventum, specie scilicet horrendum. i7 . Paulo ante Ventum Aranea sedulo laborant, & nent, ac si provide praeoccuparent, quia Vento fiante nere ne
76. Ante pluviam, Campanarum sonitus auditur magis ex longinquo; At ante Ventum, auditur magis inaequaliter accedens, de recedens, quemadmodum fit vento manifesto fiante. E 3 77. ι-
133쪽
io 2 HIs TORIA 77. Trifolium inhorrescere . & folia contra tempestatem subrigere , pro certo ponit Pliniin. 78. Idem ait, vasa, in quibus esculenta reponuntur, quandoque sudorem in repositoriis relinquere, idque diras tempestates
M o N I T v M. Cum Pluvia, is Venti, habeant materiam fere communem I cumque Ventum semper praee dat nonnulla Condensatio Aeris, ex AE ere noviter facto, intra veterem recepto , ut ex plangoribu
littorum, excelse volatu A rdeae, es aliis patet; eumque pluviam similiter praecedat Aeris Condensatio ; sed Aer in Pluvia postea contrahitur magis, in Ventis contra excrescit Necesse est, ut Pluviae habeant complura Prognostica , cum Ventis com munia. De iis consule Prognostica Pluviarum, sub titulo suo.
SI animum homines inducere possent, ut Contemplationes suas, in subrecto sibi proposito, non nimium figerent , is catera
134쪽
VENTOR VM. Ioue tanquam parerga rejicerent; nec circa
ipsum subjectum in infinitum,'plerumus
inutiliter subtiliearent ι haudquaquam talis , qualis flet, occuparet ipsos vor, sed transferendo cogitationes fluas ,-dissum rando, plurima invenirent in longinquo, prope latent. Itaque ut in Iure Civili, ita in Iure Naturae, procedendum animo sagaci, ad Similia, ct Conformia. I. Folles apud homines AEoli utres sunt: unde ventum quis promere possit, pro modulo nostro. Etiam Interstitia, & Fauces Montium, & Aedificiorum Anfractus, non alia sunt, quam Folles majores. Inusii autem sunt Folles praecipue , aut ad excitationem Flammarum, aut ad Organa Musica. Follium autem ratio est , ut sugant Aerem propter rationem Vacui, ut loquuntur & emittant per Compressionem.
Σ. Etiam Naiasiis utimur manualibus , ad faciendum Ventum , & refrige ria, impellendo solummodo Aerem le
3. De coenaculorum aestivorum refrigeriis , quaedam posuimus in Ressonsio ad Artic. s. Possunt inveniri alii modi magis accurati, praesertim si Follium modo alicubi attrahatur Aer, alicubi emittatur.
135쪽
Sed ea, quae jam in usu sunt, ad simplicem
compressionem, tantum reseruntur. q. Fuisti in Microcomo, dc Animalibus, eum ventis in Mundo majore, optime conveniunt. Nam & ex humore gignuntur,& cum humore alternant,ut faciunt venii& pluvia ; & a calore sortiore dissipantur, & perspirant. Ab illis autem, trans- serenda est certe ea observatio ad ventos; quod scilicet gignantur Flatus, ex materia, quae dat vaporem tenacem , nec facile resolubilem , ut Fabae, & Legumina, ScFructus; quod etiam, eodem modo se habet in ventu majoribus. s. In destillatione vitrioli, & aliorum Fossilium, quae sunt magis flatu Osa , opus est receptaculis valde capacibus, δ amplis, alioqui effringentur. S. Ventus factus ex Nitro, commisto in Pulvere uri erumpens,& inflans flammam, ventos in Universo exceptis fulminosisI non tantum imitatur, sed exuperat. - Z .e Hujus autem vires premuntur, in Machinis humanis, ut in Bombardis,& Cuniculis, & domibus pulverariis incensis; utrum autem, si in Aere aperto , magna pulveris pyrii moles, incensa esset , ventum ex Aeris commotione , etiam ad plures horas , excitatura esset,
136쪽
VENTORUM. IO esset, nondum venit in Experimentum. 8. Latet spiritus flatuosus, & expansivus, in Argento vivo, adeo ut pulverem
pyrium, ut quidam volunt, imitetur, &parum ex eo, pulveri pyrio admistum. eum reddat sortiorem. Et iam de Aura loquuntur Comissa , quod periculose , &fere tonitrui modo, in quibusdam praeparationibus erumpat , sed de his mihi non
Motus Ventorum tanquam in ste-culo*ectatur, in Motibus Aquarum quoad plurima. . Venti magni sunt Inundationes Aeris.
quales consticiuntur Inundationes Aquarum ; utraque ex aucto Quanto. fuemadmodum Aqua aut defendunt ex Alto, aut emanant e Terra; ita ventorum nonnulli siunt dejecti, nonnulli exurgunt. Duemadmodum nonuunquam intra Annes
sunt contrarii Motus ; unus fluxin Maris, alter Cursus Amnis ; ct nihilominus unicus escitur Motus , pravalente fluxu Maris : ita fantibus ventis contrariis, Major in ordinem redigit Minorem. Duemacmodum in Currenpibus Maris, is quorun-
137쪽
Ios HIs TORI Adam Amnium,aliquando evenit, ut Gurges in fummitate Aqua in contrarium vergat Gurgiti in profundor ita es in Aere, flantibus simul contrariis ventis, alter alterum supervolat. Suemadmodum sunt Catara
etae Pluviarum, in statio angusto ; similirer Θ Turbines ventorum. Luemadmodum Aqua, utcunque progrediantur, tamens perturbata fuerint, interim undulant, modo ascendentes, s cumulata, modo descendentes, s sulcata; similiter faciunt , venti, nisi quod absit Motus Gravitatis. Sunt is alia similitudines, qua ex iis , qua inquisita sunt, notari possunt.
CAnones aut Particulares sunt, aut senerales; utrique Mobiles apud nos. Nil enim adhuc pronunciamus. At Particulares ex singulis fere Articulis, possunt decerpi, aut expromi; Generales , eosque paucos, ipsi jam excerpemus, s subjunge
I. Ventus non en aliud quippiam ab Aere moto, sed ipse Aer Motus; aut per Impul-
138쪽
VENT R. v M. io Impulsionem simplicem, aut lier Immistionem Vaporum.
Venti 'Impulsionem ADis simplicem, fiunt quatuor modis, aut per Motum Aeris naturalem; aut per Expansionem Aeris in viis solis ; aut per Receptionem Aeris ex stigore subitaneo ; aut per Compressionem Aeris per Corpora externa. Possit esse is quintus Modus,per Agitatio-- nem, is Concussionem Aeris ab Astris: sed suant paulisser hujusmodi res, aut audian-rur parca fide. 3. Ventorum,qui sunt per Immistionem
vaporum , praecipuu causa ea superoneratio Aeris, per Aerem noviter factum ex vaporibin; unde moles Zeris excrescit,s no-ma statia quaerit . q. Quantum non magnum Aeris superadditi, magnum ciet tumorem in Alere ei cumquaque ; ita ut Aier ille novus, ex resolutione Vaporum , pim conferar ad Motum, quam ad Materiam: Coum autem magnum venti consistit in Aere priore, nequa Aer novus Aerem veterem ante se agit, Ao
si Corpora separata essent; sed utraque
eommina, ampliorem locum desiderant . . Quando aliud concurrit Pristipium Molin, prater ipsam Superonerationem Aieris taccesorium quippiam eis Elud, s Prin-- E. cipak
139쪽
io 8 HIs TORIA /eipale fortificat, o, auget; unde fit, ut venti magni, s impetus, raro oriantur ex SuperoneraAione Aeris simplici. . Seuatuorsunt Accessoria ad Superonerationem Aeris: Expiratio e subterraneis rDejectio ex media regione Aeris quam vo
cant ε, ) Dissipatio ex Nube facita; is Mo
bilitas , atque Acrimonia Exhalationis ψ- ά. 7. Motus venti quas semper lateralia est: verum is qui fit per Superonerationem
simplicem, usque a principio et is qui fit per
Axpirationem e terra, aut Repercussionem ab alio, non multo posi : nis Eruptis , aut Praecipitium, aut Reverberatio, fuerint a. modum violenIa. S. Aer nonnullam compressionem tolerat , antequam Superonerationem percipiat.
o, Aerem contiguum impellat; ex quo fit, Mi omnes venti sint paulo densiores, quam
Aer quietu . s. Sedantur venti quinque modis; aut coeuntibuου vaporibu , aut Sublimatis; aut Tran ectis, aut Destitutis. Io. Coeunt Vapores, atque adeo ipse Aerta pluviam, quatuor modis: aut per copiam aggravantem , aut per Frigora condensantia; aut per Ventos contrarios eo ellentes, aut per obicra repercuςieuter. II. Tam
140쪽
Materia ventorum sunt. Etenim ex Exhalationibuου nunquam Pluvia, ex vaporibu
sapissime Venti. Αι illud interest, quod1 acti Venti ex Vaporibuου , facilius se incorporant Aeri puro, es citiussedantur, necflatram obstinati, quam ilii ex Hatilibu . V iI2. Modus, diverse conditiones Caloris , non minus possunt in Generalione ventorum, quam Copia aut Conditiones Materiar. 13. Solis calor in Generatione ventorum, ita proportionatus ese debet, ut eos excitet,
sed non tanta copia, ut coeant in pluviam uenec tanta paucitate, ut prorsus discutiantures dissentur. ' 'I4. Venti j pirant ex parte Fomitum suo. rum : cumque Amites varie dis ponantur, diversi venti, ut plurimum , simul stirant ;sed fortior debiliorem , aut obruit , aut fe-etit in Currentem suum- : . IS. Vbique generantur venti, ab ipsa ter
ra superficia, usque ad stigidam Regionem Aeris : si equentiores in proximo, fortiores in sublimi.
I s. Regiones, qua habent ventos Asseclas ex tepidis, sunt calidiores, quam pro ra