장음표시 사용
91쪽
- . D. Amsarius Tre Beren sis. Gloriatari Diximus superius, transitum Episcopi de altari in Dio trausi dexteraui partem sisnificare Christi transitu, de pantu de ρ o sipne ad aerernam uitam : Ac ideo hoc in loco dixi ne ad eius. Inus, Gloria in excelsis Deo cantandum , quoniam gloria inessabilis in excelsis facta est, quado Christit transitu suo animas sanctorum copulavit consortio' Angelorum . Hoc gaudium ad nunclauit Angelus in natiuitate eius, dicens : Ecce ego euangelizo vobis gaudium magnum , quia natus eis uobis hodie salis
Manifestum est, quibus extitit saluator. Quando gloria resurrectionis eius celebrata est, tunc in terra pax hominibus suit, quibus dicebat, Pax vobiς. Pax magna eli quAndo sub uno domino copulantur coelestia & terrena. Ita factum esse post resurrectionem suam denunciat Sal vator, dicens. Data est mihi omnis potestas in coelo & in terra.
De prima Oratione Mige , caput M. QVando dicimus, Pax vobiscum : quod est salutatio, ad populu sumus uersi: quos salutamuS, eis faciem praesentamus: excepto in uno, quod est in. 'praeparatione hymni ante te igitur. Ibi iam occupati circa altare, ita ut cogruentius sit, in uno modo uerinsos nos esse, quam retro aspicere: ad insinuandam intentionem deuotissimam,iquam habrinus in osserendo sacrificio : Nec debet arator dignum opuS CXercens, uultum in sua terga referre. De illis sat est. Reuertamur ad salutationem. Salutauit sitim in ueteri testamento Angelus Gedeon dicens.dominus tecum
uirorum sortissime. Et iterum dixit dominus. Pax tecum. Et iterum in Ruth dixit Boor messoribus suis: dominus uobiscum, & responderunt cir Benedicae tibi dominus, nullique dubium, qujqin Booz ipse Christus salutauerit, qui in lumbis eius erat. Scriptui. 2 est in
92쪽
in libro Pralipomenon secundo. Audite me Asia,
& omnis Iuda dc Beniamin,dominus uobiscu, quia suistis cum eo. Nostra responsio, Et cum spiritu tuo, Pauli Epistula secunda ad Timotheu sumpta est. Sic enim Da illa scriptum est: dominus Iesus Christus cum spirit' uo Quando sacerdos dicit, Pax vobis, secundum Euangelicam scripturam: sive, dominus uobiscum, hoc agit quod Paulus, quando dixit, doriminus Iesus Christus cum spiritu tuo.Ηac salutatione Epitc pi,& responsione populi, intellisimus unu
debere ea g lectum Episcopi S populi icut hospi
tum uniuς ' domini. Postquam Christus resurrexit, manifestum est lese discipulis, Pax vobis. Deinde reuertit ir ξpiscopus ad Orientem &dicit. oremus. Ac dein sequitur benedictio. Sic & Chri 1ius antequam ascenderet ad c um, benedixit eos, sicut scriptum est in euangelio Lueae. Eduxit autem eos foras Ma Bethani m , & eleuatis manibus suis benedixit Utroque nomine', id est, benedictionis &orationis uocatur oratio sacerdotis. De benedictione dicit Apustolas:si benedixeris spiritu, qui stipplet: Idiois, quo modo dicit, Amon , supei tu I benedictionem, quia nescit quid i issi λiti j:beiicilia Imr I 6 p.r' u orationem, dicens. Ii ny Wh iiiin non nescit finem
oration Siton responde Amen dest, uerum, ut confirmetur benedictio :per hos enim impletur codfirmatio pacis, qui respondent, Amen.
ere Lymeelelson. ac deinceps orationem , & sic tan
es..st . I 'ς qmtare ad sua. Eunilam adde - hnem , mutantur ceres de loco in Ioa
93쪽
mini in monte: Cum ad orationem stamus, ad Orientem conuertimur,unde coelum surgit: Non laquam ibi sit Deus, & quasi caeteras partes mundi deserue- rit, qui ubique praesens est: non locorum *aciis, sed matellatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem se conuertere, id est, ad dominum, cum ipsum corpus eius, quod terrenum est, ad corpus excellentius,id est, ad corpus coeleste conuertitur.'Ideo dicitur Deus in coelis habitare, quia maior cognitio est in coelis illius summae maiestatiq&essenti , in angelis uel in animabus sanctorum, quam in terra habitantibus sanctis: propter grauitudinem carnalis habitationis, quae uix permittit,animam ad purum ueritatis lumen aduolare.
De Sessione Episcopi, caput X. DEin Christus ascendit in coelum, ut sedeat ad
dexteram patris. Episcopus, quia vicarius est Christi, in omnibus memoratis superius, debet Schic ad memoriam inthroni 1are Christi Ascensionem& sedem. Qua propter alcendit in sedem, post opus& Iaborem ministerij commissi . Christus, disposito
curru suo, Subdiaconos in suo, per conuenientia loca,idost: Presbyteros in suo ordine, Diaconos in s uo, caeterosque gradus in suis: nec no & auditores unu-
quenqne in tuo, ascendit in sedem & sedet . Sedent cum eo quibus promisit: Cum uenerit filius hominis In sellem maiestatis suae, sedebitis & uos, supersedes duc decim, iudicantes duodecim tribus Israel. De quibu s dicit Paulus Apostolus ad Ephesios. Et conresusci tauit, & consedere secit in coelestibus in Christo Iesu. De his qui ascenderunt secum , aliqui sedent,& aliqui stant. Per eos qui sedent, demonstratur membra Christi in pace quiescentia: Per eos qui stant, in certamine posita, caput & membra unum
94쪽
corpus: Quoniam Christus in aliquibus sedet, inals- . quibus itat, ut illum uidit Stephanus in certamine Act 7 g, situs . Aliqui ascendentium sedent, aliqui itant.
ominus in alto coelorum sedens, custodit currum
suum, id est, ciuitatem , de qua dicit Psalmista. Nisi f. dominus custodierit ciuitatem, frustra uigilat qui custodit eam. Paulus, qui uice Christi fungebatur dicete Augustino, in Psalmo i 26. dicebat: Timeo, ne sor Ite, sicut serpens Euam seduxit astutia sua, sic& uestre η. cor. II mentes corrumpantur a castitate, quae est in Chri cur auM rsto. Custodiebat, custos erat, uigilabat quantum pota Dcως terat super eos quibus praeerat. Et episcopi hoc sa. 'rciunt.Nam ideo altior locus positus eli episcopis, ut
ipsi superintendant,& tanquam sorsan deficit ibi aliquid cultodiant populum. Nam & graecie quod diciis
tur Episcopus, hoc latine superintentor interpreta- - 'tur, quia superintendat, quia desuper uidet. Quomodo enim uinitori altior fit locus ad custodiendam uineam: sic.& Episcopis altior locus factus est. Et de isto loco alto periculosa ratio redditur, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibus uestris si- , mus , & pro uobis oremus. De Officio Lectoris γ cantaris , caput X I.
ait. Lectio dicitur, quia non cantatur ut Psalmus uel Hymnus: sed legitur tantum. Illic enim mo- I dulatio: hic sola pronunciatio quaeritur. Cantor multa officia habet. Vnumquodque ossi- 'cium, ex illo quod essicit, nomen habet. Lectionem, quae legitur post festionem, sequitur cantus, qui uo- θεν ser catur responsorius. Responsorium ut dem qui supra Itali tradiderunt, quos inde responsorios cantus uocant, quod alio desinente, id alter respondcat .
95쪽
Vsus lectionis & cantus, sumptus est a ueteri t Uθα- - samento, ut legitur in libro Esdrae , quod ponenda est in nocturnali ossicio, si dominus dederit. Possit mus etiam ossicio cantoris, ossicium Prophetae intelrectio his ligere Lectio. legis & Prophetarum, freq uentabatur Pro aipopulo antiquo: Unde icriptu est in Actibus Apois phetarum nolurima. Et ingressi Synagogam die Sabbatorum seis ilex tein d uua . Poli lectionem autem legis & Prophetarsi, miserunt principes Mnagogae ad eos, id est, ad Pau- sita is tum l& B:imabam,dicentes. Viri fratres, si quis est in uotas ferinoiexhortationis ad plebem, dicite. Sura ut Paulus & manu silentium iudicens,ait,
Dum timiα Quam diu haec duo celebrantur, id est lectio M vrsedeuia pro ilicita, solemis sedere more antiquorum: Vnde es. Ambrosus in tractatu ad Corinthios . Haec traditio nagogaris,oui nos uult sectari Apostolus Quia Christianis quidem scribit, sed ex gcntibus factis noen Iudatis, ut sed cntes dii putent, seniores dignitate' . iacathedras, sequentes in lubicliijs, nouissimi in pa
- Et iterum. Per lectoris ossicium & cantoris possumus intelligere patremfamilias, qui proscri de thesauro suo nox a & uetera. Vnde Gregor. in suis Ho-Μ t 3' . naeiijs.In eo quod ueritas dicit Cinnis scriba doctus
λς 'Rr scri in regno coelorum, similis est patri familias, inter igibo is ualet: quia non de his qui fuerant, sed de his, qui ei
,'' Uμ' se in ecclesia poterant loquebatur: qui tunc noua S ' uetera proterimi, cum utriusque testamenti praedi ις hqW'camenta, vocibus & moribus loquuntur. Por Icctio r θωqri nem, praedicationem ueteris testamenti, quae bubii c*'t DR aior est,possumus intelligere: per responsorium no 'Ris di se ui testamenti,quae excellior est.Haec duo praedicame ' taper Ioaruris uitam & Christi designantur. Nam ιμ φ 7' quod ait Luca; Euangelista. Lamentauimus & non plorastis, addoannem pertinet,cuius abitinentia a ci
96쪽
bi ς.&potu luctum poenitentiae significabat is uod
autem ait: Cantauimus tibijs,& non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum caeteris cibo & potu laetitiam regni figurabat, at Iudaei nee humiliari
cum Ioanne, nec cum Christo gaudere uoluerunt.
Sicut suavius est nouum testamentuni ueterii: ira uulgo suavior cantus lectione. Praesentes lectores.& lectoram. cantores, quibus est surgere ad opus, sicut de Paulo et cantori legimus superius,negocia domini habent, quibust di- ς' βτ ηcitur: Negociamini dum uenio. Lector, legem domu M opus sui . ni debet traderemi ditoribu , quasi incipientibus in AE Z- 3. sthola domini exerceri. Nuper uocati sunt per olfi- ζα. I9.cia Cantorum ad nuptiaς. Neoterici sun , audiant do, storesctorem necesse est doctor & lector unum sunt. De
Esdra enim scriptum est, quod ipse legem De 1 & D- inceret & doceret in Israel c Eundem Esdram idem li- Doctor uvaber inducit postea legentem in gracili ligneo. De do- μος' , ctoribus dicit Ambrosius in Epistola ad Corinthios: illos dicit doctores inquit, Paullas: oui in ecclesia literis &lectionibus retinendis pueros imbuebant, more Synagogae quia traditio illorum ad nos transi . . tum fecit. Iterum mihi uidetur esse inter lectionem D/sserunt S re: ponsorium, quod est inter elementa & artes Lectio oe re ipsas : Ars quoque musica habet Elementa sua. Et Do Orium Geometria ab Elementis incipit linearum. Et Diale.. quod G
ctica atque medicina habent YCA TOTA SU A, dati dici-
Sic elementa ueteris tellamenti sunt, ut ad Euangelicam plenitudinem ueniat, si in uero eruditur infantia. Elementa lex Moysi, & omne uetus instrumentum intelligendum est, quibus quasit elementis & reπ sigionis exordiis Deum discimus . Dent lectores siue
doctores precium domini, id est, uerba legio; & respi ' ρη
ciant scholasticas mentes, scilicet uacantes ab em- 'rptione uillae, ab emptione boum quinque iugorum, a ductu uxoris Schola uacatio dicitur. At si adhue ali ιης ψ' . quis surdus obturatis auribus cordis torpescit, ueniet
97쪽
niet Cantor eum excelsa tuba, more Prophetarum: sonetque in aures eius dulcedinem melodiae, forsan excitabitur. Fiat in eo, quod de populo narratur sactum esse in lib. Esdrae. Sic enim scriptum est in eo. steterunt sacerdotes in ornatu suo cum tubis, R LN
uitae filij Asaph in Cymbalis , ut laudarent Desi per
manus David Regis Israel: Et concinebant hymnis& consessione domini, quoniam bonus, quoniam in aeternum misericordia eius super Israel: Omnis quoque populus uociferabatur clamore magno, in laudando dominum, in eo quod sundatum est templum domini. Et paulo post. Multi uociferantes in igritia Ieuabant uocem, nec poterae quisquam agnoscere uocem clamoris laetantium & uocem fletus populi. Unde Beda in tractatu Esdrae. Sacerdotes quidem sanctis ornati uestibus, pro ut stante adhuc teisplo consuerant, tubis personantes , & cor populi ad suauitatem supernae laudis accendentes. Levitae autein Cymbalis bene sonantibus,hymnos domino concinente, . populus uero clamore communi, affectum sui eordis in laudando dominum ostendens. Cantores,qui respondent primo canenti, uocem auditoru proserunt, quos testificantur laudare Deu. Non immerito ipsi Cantores agunt causas prophetarum,quia de filijs principis eorum, id est, Asaph, scriptum est in Paralipomenon . Filij eius sub manu ipsius erant, prophetantes iuxta regem: Ipsi exaltant suam uocem ut tuba: Ipsis dicitur in Psalmo Octu gesimo, tuba canite,hoc est ut August.ait clarius Scconfidentius praedicate, ne terreamini, sicut ait pro pheta quodam loco:Exclama, & exalta uocem tuam sicut tuba. Lex enim scripta data est in tabulis.Scriptura enim pertinet ad lectoris ossicium: Prophetia menti inscripta erat, quam uoce fidenti prophetae proferebant, quod pertinet ad Cantoris ossicium,Fidi i raedicato-
98쪽
ris ossicium gerit Cantor . Quem oportet post ob cIentlam auditorum, uersum cantare: Quid signifi- ossicio p icatoris, ex Eua gelica parabola addiscere possum, quae narrat de se uo arante. Ita dicens. Quis autem uesitum habens seruum aratu aut pascentem, qui regresso de aero , dicit xvi,statim transi, recumbe, & non dicit et , para quod coenemus λ a Y ΗΘ se aratro compunctionis scindit corda.Nulli dubium quin per dulcedinem modulationis scin - antur corda etiam carnalia : & se se aperiant morei ulci, in consessione uocis & lachrymarum. Musica nanet quandam naturalem uim ad flectendum animum, sicut Bolietius in suo libro, quem de Musica secit. Vulgatum quippe est, quam saepe iracundias cantilena represserit: quam multa uetin corporum uel In animorum assectionibus miranda perfecerit. Abiit, ut uigorem Christiani animi in mollitiem caducam postit conuertere: quod genus ipsi etiam gentiles uitabant. Vnde scriptum est in libro memorato, superiore loco. Idcirco Timotheo Milesio Spartiatas succensuisse, quod multiplicem musicam reddenS, puerorum animis, quos acceperat erudiedoS,
Om cerer, & a uirtutis modesta prie pediret: & quod narmoniam, quam modestam susceperat, in genus Enromaticum, quod est mollius, inuestiisset. Tanta igitur apud eos fuit musicε diligenti', ut eam animos
quoque obtinere arbitrarentur.
fusiurant haec pauca de naturali ut musicae insesuisse : reuertendum est ad Euangelicam parabolam.
tractatu supe3 Lucam. Seruus de agro regreditur, cum Intermisso ad tempus opere praζicandi ad conscientiam doctor recurrit: Atque a publico locutionis ad curiam cordis rediens, sua secum secretius
99쪽
I, lectione pascitur auditor ut bos
Ibid. m. secretius acta uel distaretractat. i il- Iuxta disciplinam serui arantis , admonetur Cantor, ut non illico post actum opus, sui ossicii requiem spectet, & torpore securitatis torpescat. Persecit mopus suum, quando quodammodo sua iubilatione boues in exercitium aratri induxit. Idem Cantores prouocauit, ut scinderent corda aratro compunctionis. Ac postea uersus sequitur. In uersu necesse e ut suas cogitationes ad se trahat,&secu costitet, quomodo aut quid a magistro didicisseti. Vertus timore non est ausus alte leuare responsorium: nescit quomodo. finiat uersum . Et hic imitatur aliud exempludoctrini domini, quia iubetur ut qui uoluerit turreetdificare, prius sumptus cogitet , si habeat quae necessaria sunt ad perficiendum.sequitur Beda memo ratus. Post pastum atque agriculturam , domi sibi iubet parari quod coenet,Hoc est, post laborem aperta locutionis, humilitatem quoque propriae considerationis exhibere. Hoc facit ille qui uersum cantat in repetitione responsorij, exaltat uocem fiducialiter iam non timens uersum. Illum praedicatorem sonat, qui
cursum suum consummatum habet, qualis erat Paulus, cum diceret. Bonum certamen certaui, cursum
consummaui, fidem seruaui: In reliquo mihi reposita est corona iustitiis. Diximus quod excitentur per Resposorium, qui quodammodo surdi ad Epistolam: dicamus qualiter obedientes illico proficiant per Responsorium. In lectione pascitur auditor quasi quodammodo bos. Adhoc enim pascitur bos, ut in eo exerceatur. Opus agriculturae Bos enim praedicator est. Unde scriptum est in libro legis: Non alligabis os bovis trituranti SaPassus est enim bos ut exerceat opus. Cantor enim est quasi bubulcus,qui iubilat bobus, ut hilarius tr hant aratrum. Cantor est de his, de qui b. dicit Paulus.Dei adiutores sumus:Boues sunt, qui respondent
100쪽
primo Cantori ,De quibus iterum dicit: Dei agricul
tura estis. Τrahentib. bobus aratrum, scinditur terra: quando cantores intimos anhelitus commouentes, rei ut bo
trahunt dulcem uocem , & proserunt ad publicum: IVvtς qua corda suorum siue caeterorum compungunt ad Not lachrymas,sive ad confitenda peccata, quasi secreta pace faciendo terrae. Et alio modo. Ideo scribuntur literae, ut per eas memoriae reddatur, quod obliuio-- ibne deletum est. Simili modo ex pictura recordamur, ludo delite quod interius memoriae commendari potest: Ita & ri, O picto Responsorio admonetur praedicator, quomodo do ris.ctrinam, quae praecessit in lectione, exerceat. Primo, ut dulcedine suae imitationis plurimos sibi asciscat: Coniuncti, corda multorum excitent ad compunctionem & lachrymas. Et ne se extollere debeat de operi re praedicationis, pylsatur, quatenus ad memoriam sibi reducat,de proprijs causis iudicandum ante Do- . .
HO C differtur inter Responsorium, cui chorus
respondet:& Tractum, cui nemo, quod est in ter duo sacrificia: scilicet columbarum & turturum. Tractus uerba congruentia sui ossicia habent Illa quq sunt in Septuagesima, tribulationem sonant, ut est ita lud: Deprosundis clamaui ad te domine. Quae in se- Tagesima,oportunitatem fugae quaerunt, ut illud : Ut fugiant a lacie arcus, & sic caetera deinceps conijcere possumus: Laudate Dominum omnes gentes, laetitiam neophi torum & nuper ordinatorum significat. De istis sat est. Reuertendum est ad uolucres , scilicet columbas S turtures, qua significant Responsorium &Τraetum .De quibus dicit Beda, intractatu super Lucam. C Volu-