장음표시 사용
401쪽
aco R E L I G I O. Cap. VIIIram ebuti si persecta esse posset, sela sussiceret,ne. is pilissi damnaremur; sed qui, ic jam diu omnes L
deest obe- rei sumus contumaciae adversus Deum, i ldientia. in Adamo;& praeterea ipsi actu peccavimus non sussicit oberientia sine rini ia- nepeccatorum. Ea vero , unaque intro tus in Regnum coeli, Fidei praemium est.
Aliud ad Alutem requiritur nihil. Non eitim clauditur regnum Dei,nisi peccantibus, id est iis, qui debitam legiuus Dei
obedientiam non praestiterunt ; neque illis, si credant articulos necessarios fidei
Christianae. Jam si cognoverimus, in quibus constat obedienti & qui sint misticuli nece sarii Mei Christianae; manifestum una erit, quae civitatum Princi-: pumque jussu facere, & quibus abstinere
Mualis sit ' III. Per autem , hoc ea, quae loco, i significatur non faminet,sed voL- g risin to& studium, quo proponimus cona 'i'sierieu- ri quantum possumus, obedire in futurum. Quo sensu vox obedientiae sequi va, let Poenitentiae. Consistit enim Poeniten.
toe virtus non in dolore, qui peccati r cordationem comitetur, ted in conversione in giam, & instituto non peccandi ain ius, si ne quo dolor ille n29 sceni tentis, sed despcrantis esse dicitur. Quo-'Miam autqm qui Duerum amant, non pos . .sunt non urile obedire legi Divinae, dei qui amant proximum, non possunt nonii velle
402쪽
R E L I G I O. 36rvelle obedire legi morali, quae consistit,ut supra capite 3 ostentum est, ins-
perbiae , Angratitudinis,contumeliae, inhumamitatu, inclementiae xijuriae, similiumque ossensarum prohibitione, quibus proximi laeduntur. Itaque voci obedien- aequi valet etiam Amor, sive Oaritas; Etlamjustitia, quae constans voluntas est suum cuique tribuendi) ze- qui valet eidem. Jam sussicere ad salutem Fidem dc Paenitentiam , manifestum est. primum ex ipso foedere Baptismi. nam interrogantibus Petrum iis, qui ab ipQ die Pentecostes convertebantur, fluid faciemus ' respondit a Poenitemini , baptinetur unusquisque vesbum in nomine Iesu in remissionem peccatorum : Actor. a. vers. 38. Nihil ergol ad obtinendum Baptismum, hoc est, introitum in Regnum Dei, faciendum aliud erat,nisi poeniterem iam e in nomen J ε 3 U. Paeto enim,quod fit in Baptismo, se omittitur regnum coelorum. Deinde ex verbis CHRI saei respondentis ad Principem interrogantem, quid
faciens vitam aeternam possideret: M-- nata nosti , non occides, non marchaberis,&c. quod obedientia; &, Vende omnia quae habes veni, equere me ; quodsisierat. Lucae I 8. v. 2o. Mac. IO. v. 18.
Et ex eo quod dicitur justi non quili, bet, sed sun ex fide vivet. est enim
403쪽
ullitia voluntatis dispositio eadem, quae Paeniteritia ic obedientia. Et ex verbis sancti Marci: niam impletum est tempus , ct appropisiquavit Repletum Dei, paenitemini ct credite Euangelio, quibus non obscure significatur, non opus esse ad ingressum in Regnum Dei, aliis virtutibus praeter pamitentiam & sdem. itaque quae ad salutem necessario requiritur,nihil aliud est praeter et oluntatem sive conatum obediendi, id est,
faciendi secundum leges Dei, id est, secundum leges Inorales quae eaedem omnibus sunt, & leges civiles, hoc est, mandata imperantium in rebus temporalibus,
dc leges Ecclesiasticas in Piritualibus ;quae duo genera legum in diversis civitatibus 8: Ecclesiis sunt diversa, θοῦ cogn'scuntur promulgatione, vel sententiis
publicissisia si I V. Ut sciamus, quid sit Ades Chri-
definienda est in universum Fides, quomodo δc a caeteris animi actibus quibuscum distingu- vulgo confundi selet, distinguenda. O -- jactu=n Fidei universaliter sumtae, nimi- p ineff= . rum, id quod creditur, semper propositis est, id est, oratio assirmans vel negans r. iam veram esse concedimus. Sed quo v/ωρ' -eonceduntur propositiones pro pter diversas causas, accidit, hujusmodi concessiones diverse nominari. Concedimus autem quandoque propositionea,
404쪽
Cap. XVIII. RELIGIO. quas tamen in animum non recipimus. idque vel ad tempus, nimirum, tantisper donec ex consideratis consequentiis, earum veritatem eXaminaverimus
quod vocaturs is maere ; vel etiam simpliciter, ut metu legum,quod est pro iteri, vel confiteri sagnis externis ; vel obsequii spontanei caula, quod faciunt ho-na i nes a n i m o ci v i l i erga eos, q ucs reverentur, dc erga alios studio pacis, id quod simpliciter concedere est. Propositiones
autem quas pro veris recipimus, concedimus semper propter aliquas ratio isnes nostras. Eae vero derivantur vel ab
ipsa propositione , Vel a persona proponen iis Derivantur autem ab ipsa propositione revocando in memoriam , quibus rebus significata dis nomina,ex quibus proin poli tio conflatur, communi consensiuusurpantur ; quod si fiat, assensus quem praebemus, dicitur Scire. Si veros ecoris
dari non possimus , quid certo per ea nomina intelligendum sit, sed modδhoc videtur, modo illud, tum dicimuropheta)i. Exempli causa: si propositum sit, duo ct tria, esse quitatae ; revocando
autem in momoriam, ordinem nominum numeralium, ita consensu comis
muni eorum, qui Husdem sunt linguae, quasi pacto quodam societati humanae
necessario) constitutum esse , ut quia narius totidem unitatum nomen sit,
405쪽
36 RELIGIO. Cap. XVIII quot in binario & ternario continentur simul sumtis; ac assentiatur quis, verum id ideo esse,quia x. de simul idem sunt quod 3 : dicetur assensus ille scientia. Et scire veritatem istam, nihil est aliud. quam agnoscere, esse eam a nobis ipsis factam. Quorum enim arbitrio dc loquendi lege numerus. . vocatus est b,
narius, . . . ternarius, M. . . . . quina
rius, eorum arbitrio factum est, ut vera sit prosofitio : binarius id ternarius
simul sumti faciunt quinarium. Similiter si meminerimus, quid sit, quod vocatur furtum: dc quid injuria, sciemin ex ipsis vocibus, an verum sit, fumtum ese injuriam, necnet Veritas idem es , quod vera propositio 3 vera autem est propositio, in qua nomen consequens, quod vocatur a Logicis Praedicatum, complectitur amplitudine sua nomen antecerius, quod vocatur subjectum; dc veritatem scire, idem quod, esse eam a nobismetipsis ipsa nominum usurpatione factam, meminis. Neque temere olim a Platone dictum est, scientiam esse memoriam. Accidit autem interdum, ut voces, etsi certam & ex constituto definitam ha-
beant significationem,usu tamen vulgari ad ornandum vel etiam fallendum particulari studio a propriis significationibus ita divellantur, ut conceptus.propter quos rebus impositae fuerunt, revocare
406쪽
Cap.XvIII. R E L I G I o. 361 in memoriam dissicultatem magnam habeat, neque nisi acri judicio, di diligentia maxima superandam, Accidit quoque, plurimas voces nullam habere propriam sive determinatam & eandem ubique .
significationem, atque intelligi non suavi, sed signorum aliorum simul adhibitorum. Tertio, nomina quaedam sunt rerum inconceptibilium. Earum ergo rerum, quarum ipsa sunt nomina,Conceptus nulli sunt. Et propterea propositio num, quas conssant, veritatem ex ipsis nominibus frustra quaerimus. In his casibus dum considerando vocum defini tiones veritatem alicujus propositionis investigamus, prout spes est inveniendi , putamus eam aliquando veram, aliquando falsam .Quorum utrumque seo um , opinari dicitur, atque etiam cre dere,ambo simul dubitare. Quando vero rationes nostrae propter quas assentimur propositioni alicui, non ab ipsa propositisne, sed a persona proponentis derivantur, ut quem ita peritum judicamus
ut non fallatur neque causam videmus quare velit fallere; assensius noster, quia nascitur non a nos far, sed alienae scienti ducia, appellatur. Et quorum fiducia credimus, itus vetan ilis; credere
dicimur. Ex iis quae dicta sunt, apparet diitarentia, primum, inter Fidem & Professionem: illa enim cum assensu interno Q 3 sem-
407쪽
RELIGIO. Cap. XVIII. semper conjungitur, haec non semper Il la animi persuasio interna haec obedientia eaeterna est. Deinde sdem gi opi . nionem; haec enim nostrae rationi inniti. tur, illa alienae existimationi. Denique intersidem cientiain: hujus enim est propositionem examinatione communitam dc mansam lente admittere; illius autem integram deglutire. Prodest ad scientiam explicatio nominum, quibus id, quod inquirendum est,proponitur, imo unica via ad scientiam est , per definitiones , ad autem nocet hoc. Nam quae supra captum humanum credenda proponuntur, nunquam explicatione evidentiora, sed contra obscurio
rata creditu dissiciliora si unt. Acciditque homini, qui mysteria si ei ratione
naturali conatur demonstrato , klem
quod aegroto, qui pitulas salubres, sed
amaras, vult prius mandere, quam in stomachum demittere; ex quo fit, ut st tim revomantur, quae alioqui devoratae eum sanassent.
sis d ι V. Vidimus ergo,quid sit CN-endere in dere autem in C H i s T U M suid est tcbii m. vel, Mei in C H R i s T U M quaenam propositio eil objectum Z Quando enim
dicini us: Credo C H Ri s T V M. significamus quidem, cui, non autem credimus. Est autem credere in C H R i-sTυM nihil aliud, quam credere, IEsUM
408쪽
Cap. XVIII. RELIGIO. 36 C H R s T u M, nimirum ILLUM, qui secundum Mosis dc Prophetarum Israeliticorum vaticinia venturus erat in hunc mundum, ad instituendum Regnum Dei. Id vero satis apparet ex verbis ipsius CHRIsTI ad Martham.
Ego inquit) resurrectio ct vita , qui
fuerit, vivet is omnis qui vivit , 9
CREDIT IN M E , non morietur in aeternum. Credis hoc y Ait it i ; Vtique, Domine, ego credidi, quia TU ES CHRIsaeus Filius Dei miis , qui in hune mundum ment'. Joh. I i. vers. as,et 6, 27, Quibus verbis videmus CR EDERE IN ME, eX-plicari per inu i A TU Es CHRIS TUSEst ergo credere in C u i s T u M nihil aliud ,quam credere ipsi J E s u dicenti,se esse C A RI s T V M. VI. Concurrentibus ad salutem& obedientia , utraque trecefario, qualissiit ea obedientia, dc cui debita , mon sum esse stratum est supra art. 3. Articuli autem Chri frit, quinam requirantur, id nunc in-stum nea quirendum cst. Dico autem,alium Arti . e apium
culum fidei ) praeter hunc, t E s u M OESsE CHRis Tu M, homini Chrisiano, ut necessiarium ad salutem,rcquiri nullum. Distinguendum autem est, ut supra art. 4. inter fidem dc professsionem.
Professio ergo plurium dogmatum si j u- beatur necessaria esse potest ;test enim Q pars
409쪽
363 RELIGIO. Cap XVIII. pars ebedientiae legibus debitae. sed non quaerimus jam de obedientia necesaria ad 1alutem , tedφMe. Probatur autem primo, ex scopo Euangelistarum , qui erat per descriptionem vitae Servatoris nostri illum unum articulum stabilire. Sciemus autem, talem fuiste scopum ecconsilium Euangelistarum, si observemus ipsam historiam. Sanctus Matthaeus incipiens a Genealogia ejus, ostendit J gsu M esse ex genereDavidis;
natum ex Virgine; cap. I. a Magiu ut regem Judaeorum adoratum ; ab Herode eadem de causa quaesitum ad necem, cap. 2. Regnum ejus M a Dan e Baptista& a se i pso praedicatum ; cap 3 leges docuisIe, non ut Scribae, sed ut qui haberet autoritatem; cap. 3',6, 7. morbos
miraculose fanasse ; cap. 8 Apostolos praecones Regni in omnes Judaeae partes ad praedicationem Regni dimisisse;
cap. ia nunciis a Johanne quaerentibus, an is esset Christus, necne, respondisse, referrent quae vidissent, nempe miracu la , qua in CHRisTUM solum competerent ; cap. II. Regnum suum argu
mentis, parabolis, designis apud Pharisaeos & al tos comprobas , & declarasse; cap. 12.&seqq. usque ad a1. salutatum fuisse in Regem cum ingrederetur Ierosolymam;cap a i. se Christum illum esse, contra Pharisaeos sustinuisse ; alios de Pseudo-
410쪽
Cap xvIII. RELIGIO. 369Pseudo-Chri lis praemonuiste; Regnum suum quale esset, parabolis ostendisse ;
fuisse eo nomine, quod te Regem esse dixerit; crucique titulum inscriptum, Hic EsτJEsus REX J UDAEOR UM, cap. 26 27. denique post restirrectionem dixisse Apogolis, datam Mi esse omnem potestatem in caeso ct in terra: cap 28.
Quae omnia eo pertinent, ut credamus,
Jesum esse illum Christum. Talis erat ergo in describendo Euangelio scopus Sancti Matthaei. qualis autem erat huius, talis erat caeterorum Euangelistarum;id quod seorsim Sanctus Iohannes in fine Euangelii sui expresse habet, i quit, ut siciatis, quia Iesus est Chrsus Filiω Dei viventis , JOh. 29 3I. Dico autem, alium Articulum fidei praeter huncJ sertionem Panc quam iis novitate sua Theolos pleririque dolicerepsisse viria, etsi satis in sequentibus con- .frmatam, a situ tamen explicare, operae pretium esse duxi. Primo igitur eum Ar. iticulum hune, Jesum esse Christum, s-lum a salutem necestarium esse dico, non dico, solam fidem as sal tem necessariam esse,sed requiro etiam Iustitiam, sive obedientiam legibus Dei debitam , hoc est,
evoluntatem rem vivendi. Secundo nounάρ, rum η stor in aliorum . articum