장음표시 사용
171쪽
De Obligatione ac Lege naturali. IV
atque natura derivari debere. Unde eodem modo incidissent
in determinationem actionum liberarum per easdem rationes sinales, non vero diversas, quemadmodum nos supta in ean.
dem incidimus. Quemadmodum hinc deduximus generalia principia legum praeceptivarum & prohibitivarum de committendis actionibus ad persectionem nostram statusque nostri tendentibus & omittendis actionibus ad impersimonem nostram statusque nostri tendentibus: unde porro fluit legis permissiuae summa de jure ad ea concesto , sine quibus obligationi naturali satisfieri non potest; ita ope ejusdem primia icipii ex lege prohibitiva & praeceptiva generali deducum
tur speciales, quemadmodum ex tractatione speciali abunde , patebit. Non igitur opus est, ut multis adstruamus principium hoc esse adaequatum, ita ut alio praeterea non sit opus. Praestat enim hoc ipso opere ostendere, universa legum naturalium ac juris naturalis doctrina inde deducta, quam, quod vulgo fieri solet, d keo disputare, num principium sit adaequatum, in legibus vere naturalibus demonstrandis eodem non uti. . 18O
Nemo timinam labet jus impedendi alterum, quo mi-Non imp nus iure suo naturati utatur. Etenim Lex naturae dat ho-diendus ju-mini jus tum ad committendas actiones, atque omitteti das imamratu
ad quas committeudas atque omittendas obligatur U. 138 tum ad ea, sine quibus obligationi naturali satisfieri nequit β. 1390. Ponamus itaque esse alteri ius me impediendi, quo minus hoc jure utar. Evidens est, me obligationi naturali satisfacere non posse, consequenter posito hoc jure, eam non amplius fore immutabilem. Quod cum sit absurdum g. rq a. ; nemo hominum habere potest jus impediem di alterum, quo minus jure suo naturali utatur
Quas hic difficultates sacessere quis poterat ex parte juris, quod lege naturali permissiva datur cf. I 69 ; eas in praesenti
non moramur. Patebit enim suo tempore, illud jus quidem variis modis limitari posse,btum ut abusus tollatur, tum ut omnibus eodem sevi detur; neminem autem ideo impediri,
172쪽
Legis nar ne obligationi suae satisfacere queat. Un e propositione prinsente utemur demonstraturi, quaenam illius limitatio legi naturali minime repugnet. Haec eo sine monemus, ne quis intempestive sibi sapere videatur in praeiudicium veritatis, quemadmodum solenne est iis, qui ad aliorum scripta legenda magis carpendi, quam discendi animo accedunt, & nondum se iis intesiecta temerario ausa impugnant. I 8 I . Legum naturalium ratio sistariis num datur. Etenim
risis cur non posea hominis rerumque essentia atque natura ponitur lex deris ratio naturae I. r 36. . Nullum adeo supponitur factum, ob quoloisturica. datur. Quamobreni cum ratio historica a facto desumatuc I. 13 40; evidenS est legum naturalium rationem histori cam nullam dari
Leges humanas rationes suas habere historicas constat, deis sumtas a factis , quae causam occasi natem praebent ferecidi Iegem. Ponamus e. gr. Famulis permissum esse gestare ensem,
aliquoties autem accidere, ut unus alterum Vulneret, ac ideo
ferri legem prohibitivam, rae quis famulus gestet ensem. Ratio historica ejus est, quod aliquoties famulus unus alteri serro vulnus inflixit. Istiusmodi rationes nullum habere locum ita lage naturali, quae per ipsam hominis rerumque essen iam alisque naturam immut.bilitor ponitur 9-236. I a )quivis facile perspicit. Quod si quis excipiat, legem naturae supponere aliquod factum, nempe creationem hominis, adeoque dari ejus rationem quandam historicam; facilis est responsio. msentia homitiis atque natura ejus possibilis, antequam homo creatur, R in statu ideali jam concipitur lex naturae. Per. creationem minime intelligitur, cur aliqua sit lex naturae; sed quod existant, qui juxta eandem actiones suas determinare t nentur , & determinare actu possunt, si velint. Factum adeo supponit legis naturalis custodia, non vero lex ipsa. - Ι 8 a.
Legis N I x ηcturalis perm sma non alias fabet rationes, quemmas a -- legales. Ex im Icx naturae Permissiva dat jus ad ea , quae
173쪽
De Obllatione ae Lege naturali. 147
quae ad satisfaciendum obligationi naturali, quae sola legis uralis ori naturalis est a 44. , necessaria siunt f. 69 'nim A. ratis.
itaque obligatio naturalis ad actiones committendas lege naturali praeceptiva s. a 6 7. , obligatio vero naturalis adactiones omittendas lege naturali prohibitiva continetur . r68. ;per ea, quae inniat legi naturali praeceptivae atque prohibitivae intelligitur, cur hoc jus homini concessum sit lege Permissiva, consequenter rationes legis permissiuae continentur in lege praeceptiva & prohibitiva g. s6. OntolJ. Patet itaque leges naturales permissivas rationes haberc legales, cumque per sic patet, si quae leges permissiuae ex aliis praesuppositis demonstrentur, earum quoquc rationes legales esse debere', nimirum dcsumtas ab iis legibus, ex quibus demonstrantur s. 134. I cvidens est legum naturalium permissuarum non alias dari rationes, quam legaleS.
Nimirum si quis intelligere voluerit, cur quid si legis naturalis permissi vae, aut id intelliget per legem aliquam nat ratem praeceptivam, vel prohibitivam, aut per Iegem quandam aliam permissivam. Convenit hoc methodo demonstrativae. Ea nimirum si tradantur leges naturales, leges permis suae aliae demonstrantur immediate. ex legibus praeceptivis at que prohibitivis , aliae vero ex legibus permissivis, inde & ex Permissivis aliis anterioribus jam demonstratis. Dabimus fidem oculatam in opere Juris Natura: & Gentium.
Leges naturales primitivae sunt, quae ex essentia & natura hominis & iis , quae per candem ipsi insunt, hoc est, irariatam ex essentia, natura & attributis cjusdem immediate demon-nimi iri strantur. Derivativa autem appellantur, quae eX legibus omniaria
aliis deducuntur. Inarum Nimirum lex naturae rationem sussicientem habet in ipsa disserentia. hominis rerumque essentia atque natura f. 13s . Quodsi e go hasce leges in particulari demonstrare volueris; aliae dein
174쪽
monstrandae sunt immediate ex ipsis determinationibus esset
tialibus& attributis hominis ejusdemque natura; aliae vero de. monstrantur ex legibus aliis jam antea demonstiatis. Quodsi ergo animum advertas ad modum, quo leges naturales nobis innotescuntς recte in primitivas & derivativas dividuntur. Quaenam sint primitivae, quaedam derivativae . patebit suo loco, ubi earum demonstrationes exhibituri sumus. Haud dissiculter vero perspicitur, primitivas esse magis manifestas derivativis. Unde est. quod primitivae extra omnem controversiae aleam sint positae; derivativae autem haud raro in disceptationem adducantur, praesertim ab iis, qui methodidemonstrativae sunt ignari. Ceterum cum legum naturaliumesiae sint primitivae, aliae derivativae; fieri haudquaquam potest, ut omnium ratio immediate ex essentia hominis ejusque -- rura detur, etsi omnes simul rationem lassicientem non habeant nisi in essentia atque natura hominis rerumque , atqu hac posita ponantur omnes simu L
raus pista enim Ieges naturales permissivae dant jus ad ea , quae ad sim Oa 44. tisfaciendum Obligationi naturaIi neceslaria sunt g. 169.). l. sis . Quamobrem cum oblἰgatio Veniat a legibus praeceptivis &prohibitivis a 63. 164. , omnes leges permissi vae legemis . ' quandam praeceptivam, Vel prohibitivam praesupponunt, atque adeo nonnisi ex legibus praeceptivis ac prohibitivis de
ducuntur. Quamobrem cum leges naturales sint derivativae, quae ex legibus aliis deducuntur s. 183. , leges per-' . missiuae naturales omnes sunt derivativae.. Cum lex sit reguIa, juxta quam actiones naturaIes deteri γ . minare obligamur f. I 3I), lex vero prohibitiva obliget ad aliquid non agendum t. 163 , praeceptiVa ad agendum cs. 'r6 J, permissiva vero nonnis jus det ad aliquid agendum lὐel non agendum s f. I 6s); leges permissiuae proprie loquendo
non sunt leges, sed leges permissi vae naturales tantummodo sunt neces larium consequens legum praeceptiVarum & pr Leges nas Diuili so by Corale
175쪽
De Obligatione ac Lege naturali. I 9
hibitivarum tanquam legum vere talium. Nulla ramen ratio suadet, ut termino recepto abstineamus.
. 1 8s. Legam naturalium primitivarum rationes morales syr; Rasiones le legum vero dera asivaram tam praeceptivarum , quam Prohibi gomprimitivarum ratιones dantur legales. Etenim leges naturales pri ti ram es mitivae immediate ex essentia, natura & attributiS hominis tam sit
demonstrantur . t 83. , adeoque actiones, ad quas com rummittendas obligant, ellantiae & attributis hominis convo' Aes p. esniunt; actioncS vero, ad quas omittendas obligant, iisdem repugnant. Quoniam itaquc actiones rectae sunt, quae essentiae & attributis hominis convertunt , minus rectae autem, quae eidem repugnant I. 63. I. per rectitudinem actionum intelligitur, cur istae leges sint in numero legum naturalium. Rationes igitur earum a rectitudine actionum desumuntur 3. s6. Iol. , adeoque morales sunt s. a 34 )- Isod erat
Leges derivativae ex aliis deducuntur, sive prohibitivae suerint, sive praeceptivae f. i.83. . Quoniam itaque per alias leges intelligitur, quod sint in numero legum naturalium ; rationes earum ex aliis Iegibus desumuntur. Quamobrem cum legalis sit ratio, quae ex alia lege desumitur. I.
334. ; leges naturales derivat vae tam praeceptivae, quam Prohibitivae rationes habent legales. Iduod erat amysim. Quodsi Ieges naturaIes methodo demonstrativa in systema
redigantur, demonstrationes rationes earundem patefaciunt. Suadere igitur, ut in rationes Iegum naturalium inquiramus. idem est ac suadere, ut singulae rigorose demonstrentur. Ce- . rerum me idcente patet, demonstrationem alteram valere quoque de legibus permissi vis, quas omnes esse derivativas modo ostendi inus. 3 Ib J Quod vero eaedem rationes tantummodo 'legale habeant, paulo ante evicimus aliter. 3. I 8a .
176쪽
Drarationum legalium L. L. naturali
. I 86. Rationes legales legum naturalium non sunt earunde,
ratio sussciens. Desumuntur enim ex legibus naturalibus aliis . t 3 4 , adeoque earum ope non intelligitur, quod lex aliqua sit in numero legum naturalium, nisi si ea, ex qua desumitur ratio, sit in carundem numero. Quo iam vero per rationem sussicientem intelligitur, cur lex aliqua data sit in numero legum naturalium g. 36 OHOL M, evidens est, legales rationes legum naturalium non esse earundem rationem sussicientem.
Eodem modo hic sese res habet ae in naturalibus essecti-hus; ubi ratio desumta a causa contingente non est lassiciens, veluti si quaeras cur tu stistas & rationem reddis, quod sis a parentibus tuis genitus: neque enim existentiae rationem sumiacientem habes, nisi ubi perveneris ad hominem primum, quia Deo creatus, adeoque eodem modo genitvi non est, quo senerantur ceteri homines.
I. I 87. Rationes legales legum naruralium tandem resolvuntaris hominis rerumque essentiam atque naturam. Rationes nimirum legales, cum ex legibus aliis desiumantur I. 394 , resolvuntur in rationes illarum legum, ex quibus ipta desumuntur. Quodsi harum quoque rationes fuerint legales,
cum nec eaedem sint ratio suffciens earundem s. I 86 ; necesse est, ut denuo resolvantur in alias, donec tandem ter minentur in ea, quae ex alia lege non desumitur, conseque ter in riatione legum primitivarum . 18 3 . Quoniam leges primit vae ex essentia & natura, atque attributis hominis, quae rationem lassicientem in illa habent s. a s 7. Iol. , -- mediate demonstrantur s. 183. , earum ratioses ex essentiadi natura hominis rerumque tanquam ex inae suo derivantur. Vnde patet rationes legales legum naturalium
177쪽
De Obligatione ac Lege naturali. IS r
tandem in hominis rerumque essentiam atque naturam reis solvi.
Atque adeo patet, cur supra desiniverimus Iegem naturalem, quod rationem susscientem in ipsa hominis rerumque essentia atque natura habeat s*.I3s . Liquet etiam, quod ipsae leges permissiuae naturaIes, quarum rationes legales sunt f. I 8a , nonnisi in hominis rerumque essentia atque natura rationem susscientem habeant. Ultima adeo legum naturalium omnium ratio est hominis rerumque essentia atque natura. r 88. Lex naturae nos obligat ad committendas actiones essentia Conveniem ac natura nos a convenientes O M omittendas actiones eidem tias rision-ἀMconvenientes. Etenim Lex naturae rationem sussicientem venienIta
ipsa hominis rerumque essentia atque natura agnoscit actionum L. 3. 13 sd ; consequenter actiones, quas committendas prae- n. Praeceγticipit, in ipsa hominis rerumque essentia atque natura ratio- vainum onem sussicientem habere debent, nimirum ut per eandem prolibmva- intelligatur , cur hae actiones sint ab homine committendae rum. I. 3 6. Onto . Quamobrem cum actiones essentiae ac naturae hominis convcniant, quae in essentia & natura ejusdem rationem sussicientem habent i . 6 s. ; lex naturae nos obligat ad committendas actiones essentiae ac naturae nostrae conventcntes. Et quia nos obligat ad actiones istis contrarias omittendas, quas praecipi ζ I. 167. 368. ό necesse est, ut actiones, ad quas omittendas nos obligat, eidem dii conve- 'niant s. ra 8. Onrol. oSatis patet ex iis, quae in superioribus de actionibus, ad quas
committendas & omittendas nos obligat lex naturae, demonstravimus j. Ia . Ia8. Isa), squidem demonstrationes probe perpendere velimus, per ipsam hominis essentiam atque nais turam constare, cur istiusmodi actiones sint ab homine eom. mittend , vel omittendae. Et ideo illae essentiae ac naturae hominis convenire, hae eidem disconvenire seu repugnare dicuntur. Nimirum si guis animum advertit ad Gentiam atque
178쪽
naturam hominis, & ad eandem refert omnes actiones liberaMquitum committendarum potentiam physicam habet, alias eidem convenire, alias vero discon venire deprehendet, qu tenus perspicit, si homo agere velit, ut nulla ex parte in actione ipsius quidpiam desiderare possit, hasce actiones esse committendas, iis vero oppostas omittendas. Et hoc sibi volunt, qui jus naturae in convenientia & disconvenientia actio. num humanarum Cum natura hominis consistere assirmant: sub natura enim essentiam comprehendunt, quam ab eadem minime distinguunt. Nobis igitur non contradicunt, qui convenientiam & disconvenientiam actionum cum natura humana principium juris naturalis esse Contendunt, quemadmodum facit Grotius de J. B.&Ρ. lib. I. c. I. I. Io. n. I. dum in suis perioribus contendimus, principium cognoscendi legum naturalium ac omnis juris naturalis esse determinationem acti num liberarum per easdem rationes, Per quas determinantur naturales, non vero per diversas f. Ips): nos enim docemu undenam constet, quod actiones quaedam naturae humanae conveniant vel disconveniant. Nisi convenientia dc disco, venientia actionum cum natura humana distincte explicetur, quod vulgo fieri non solet, nec accurate demonstrari potest, quaenam sint illae actiones, quae naturae humanae conveniunt. quaenam vero snt, quae eidem repugnant. Lucem igitur adhuc desideratam assundimus doctrinae obscuriori.
s. 189- tablisis is ad Lex natWa nos obligar ad assionum liberarum καλια her nam dinem, seu ad recte agendum. Etenim lex naturae nos obli- rectiliata gat ad actiones essentiae ac naturae nostrae convenientes committendas &ad disconvenientes omittendas a 88 , cons quenter ad actionum liberarum cum cssentia nostra, seu determinationibus essentialibus convenientiam. Quoniam itaque in convenientia actionis cum omnibus determinationibus essentialibus rectitudo actionis humanae .consistit I. 6 s) ; evidens est, quod lex naturae nos obliget ad actionem liberarum rectitudinem, seu ad recte agendum.
179쪽
De Obligatio ae Lege naturali. an
mmo igitur studere debet, ut, quicquid agat, recte agat. Unde nulla nominari potest actio humana, in qua non aliqua spectari possit naturalis obligatio ; utemur hoc principio inexplieandis ossiciis lege naturali debitis. Nimirum quatenus
actio aliqua convenientiam quandam habet cum essentia&na. tura humana, eatenus ad eandem obligamur, modo in se non sit illicita. Immo actio in se illicita eatenus mala non est, quatenus aliquid rectitudinis habet. Sed haec suo loco clari. us constabunt. . I9O.
Quoniam actionibus lege naturali tantummodo per- Gligario missis sua est rectitudo, quemadmodum animum vel ad naturalis exempla advertentibus patet, lege autem naturali ad ean- quoad acti dem obligamur i. 189. , ad .iniones lege naturali permissas nes permiserecte committendas obligamur. sal. E. gr. Piscari est actio lege naturali permissa, prouti suo I co ostendemus. Enimvero actio haec suam habet rectitudineuit unde est quod carpitur, si ab ea deficit, laudatur vero ab artis piscandi peritis, si nullus in ea datur gesectus. Lege igitur naturali obligamur ad recte piscandum, si piscari voluerimus. Nemo hoc negare valet, qui actiones humanas rectas ad legem naturae praeceptivam refert, quod cum essentialibus hominis determinationibus conveniant, adeoque rationem sus-ficientem in ii em habeant f. 64. . Nimirum quicquid agis, tum intelligere debes, quomodo sit agendum, tum necesse est ut velis ita agere, quemadmodum agendum esse agnoscis, nec in locomotiva quoad actus externos desiderari quidpiam patiaris. I. 19 I.
Cum bonum sit, quicquid nos statumque nostrum Melius quid perficit . 3 3 4. γη . empis i melius utique est, quod nos sa- dicatur.
rumque nostrum magia fescit. I. a 92. Lex natura nos etiam siligat ad id, quod altero mel Obligatioos , eidem ma ferendum. Etenim quod melius est altero, naturalis inopi Ptilos Pract. Univers. Pars LJ V id ad melius
180쪽
hi sit. id persedi nem nostram statusque nostri magis promovet
quam alterum 3. 193. . Quamobrem cum lege naturali obligemur ad persectionem nostram statusque nostri promovendam I. rsa. , aliquid vero cidem desit, quatenus major a nobis obtineri poterat ; non est quod dubitemus, quin jure naturali obIigemur etiam ad id, quod altero meliam est, eidem praeserendem
Nimirum qui melius praeferre negligit ei, quod minus h num est, is persectionem suam statusque sui eatenus promovere negligit , quatenus eandem majorem reddere poterata Non igitur dici potest omni ex parte satisfeeisse obligationi naturali. Immo nemo non everitur in seipso voluntatem generaliter determinatam esse ad id , quod melius est altero . eidem praeserendum. Unde qui hoc facit, recte agit s. 64, . Quamobrem cum lex naturae ad recte agendum nos obliget s. I 88. ; ecquis est, qui dubitet, nos quoque eadem lege obligati ad id, quod altero melius est, eidem praeferendum. Nemo nobis objiciat, quod obligationem naturalem ultra suos terminos extendamus: sert enim eos notio ipsius.
ἔ- 19 3 Lex natu perfectiva dicitur, quae obIigat ad id, quod est melius altero, eidem praeferendum.
Haec legis naturalis speetes non est negligenda, quemata modum luculentius suo constabit loco. 'Sunt enim quaedam contra legem naturae persectivam, quae non sunt simpliciter contra legem naturalem.
g. 9sId, quod agens liberum decet, unico vocabulo dicitur Decorum. Quamobrem cum agens liberum quid deceat, si in iis, quae ipsi per naturam inflant, contineatur aliqua ratio, cur hoc potius velle debeat, quam aliud 33 a .Parr. I. Theonnat.); Decori rario peritur ab iis, qua homini aut statui ejus e terno , qui tanquam ad eum pertinens spectatur, insent, aratia inesse debent.