장음표시 사용
201쪽
De Obogatione ac Lege naturali. Us
rum, quae acta sunt, quando is in cimabilis vagivimus. Patet adeo hominem cxtra consortium aliorum hominum a prima infantia educatum & aliorum ope ac auxilio destitutum brutorum vivere vitam , nec differre a brutis nisi e terna corporis forma, qua etiam brutum unum differt ab altero alterius speciei, nec quicquam ipsi prodesse animam rationalem, nec dispositioncs naturales, quae corpori insunt, quicquam eundem juvare. Undc porro liquet , nihil eum acquirere ejus persectionis , cujus homo qua animam , qua corpus, qua statum externum capax est. Ecquis ergo dubitet , quod nemo hominum solus aliorum ope ac auxilio prorsus destitutus se statumque suum perficere possit, consequenter eam , quae in ipsum statumque ejusdem eadit, Scqua bruta omnia autecellit, persectionem a nullo hominum obtineri posse , nisi conjunctis viribus eandem acquirere
Nemo sbi porsuadeat, argum onsum a singulari ad univera sale peti. Quodsi enim quaesiveris, quaenam fuerit ratio, cur puer iste inter ursos educatus & inter ipsos degens usu facu Leatum animae superiorum ac loquelae caruerit, nec eum secerit membrorum corporis externorum usum, quem faciant homines omnes; rario non quaerenda est in ipso, quasi anima at que corpus ejus ab anima & corpore aliorum hominum diversa fuissent, sed utique in hoc solo , quod aliorum hominum
consortio , ope ac auxilio prorsus fuerit destitutus. Secus e- im fieri minime potuisset, ut inter homines viram degens ea consecutus fulser , quae in insantia ae pueritia statim cons quntur homines alii aliorum consortio, ope ac au&ilio utentes. Quamobrem cum posita ratione sussciente ponatur etiam id, quod per eam potius est, quam non est l. II 8. Onto ); necesse omnino est, ut homo quilibet inter bruta educatus, quamdiu inter ea vitam degit, a brutis non differat nisi sola corporis externa figura , nullo prorsus existente facultatum animae superiorum usu , ac deficiente usu membrorum corporis e seruorum , quem homines sacere videmus.
202쪽
3 . Homines per imam essentiam a quae naturim suam obligan- or ad perfectionem suam statusque sui conjunctis virabus promo-
'V OZAdam. Etenim unusquisque homo per ipsam essen-m μ' atdue naturam siuam obligatur ad committendas actio-
nes.' quae per se ad perfectionem siuam statusque sivi tendunt s. a 8 ), seu quod perinde cst, ad perfectionem suam
statusque sui promovendam. Enimvero nemo hominum δε- Ius se statumque suum perficere potest, sed unusquisque aliorum indiget auxilio, nec nisi conjunctis viribus persectio ista obtineri potest I. aeto . Quamobrem necesse est, homines obligari ad persectionem suam statusque sui conjunctis viribus promovendam. Et quia ea est hominis essentia dc natura, ut persectio, quae in ipsum statumque ejus cadit, obtineti nequeat nisi conjunctis viribus not. s. est.); evidens est, quod per ipsam essentiam atque naturam suam obligentur homines ad porsectionem suam statusque sui Conjunctis virubus promovendam.
Nimirum nis admittere velis unumquemque alteri in proomovenda persectione ipsus statusque ejusdem opem, qua indiget f. aeto. , ferre debere, nullus erit ad per.ectionem pro priam promovendam obligationis .essectus. Ecquis ergo, cum obligatio sit necessitas moralis agen in s f. II 8.) , assirmaverit, moraliter necesse esse , ut unusquisque perlectionem suam statusque sui promoveat, non vero aeque necesse esse, at promoveat persectionem alterius statusque alieni, sed unum quumque sui tantummodo rationem habere debere, non vero alterius Id enim perinde erit, ac s quis contradictoria asserere vellet. Nostra nimirum persectio cum perfectione aliorum adeo arcto nexu ohaeret, ut neutra ab altera separari possit.
Obligatio igitur ad persectionem propriam & obligatio ad alienam promovendam pari passu ambulant, immo, si quod verum fatendum, non sunt nisi una eademque obligatio. Quare 'si illam demonstraveris, eo ipso haec quoque demonstrata fuit. - f. Illa. Dissiligoo by COOste
203쪽
De Obngatione ac Lege naturali.
Unusquisque hominum ad perfectionem alterius sὸ- Obligaristasque ipsius conferre obligatur per imam essentiam aeque na- naturalis raram suam, quantum conferre valet. Etenim homines in erga allas. universium omnes per ipsiam cssentiam atque naturam suam conjunctis viribus perfectionem suam statusque sivi prom vere obligantur I. Iai. . Quamobrem cum nemo obligetur ad id, quod impossibile f. et o 9. ; unusquisque
hominum ad perfectionem alterius statusque ipsius conserre obligatur per ipsiam essentiam atque naturam suam , quantum
conferre valet. Non spectanda hic est aequalitas, ut, quantum unus con fert ad persectionem alterius statusque ejusdem , tantundem quoque ad ipsius persiationem statusque ejusdem conferat alter : id enim impossibile. Neque cnim omnium aequales sunt ad hoc praestandum vires. Qui adeo multum praestare valet, is etiam ad multum praestandum obligatur : qui vero parum potest, ad parum quoque praestandum Ohligatur. Satisfacit unusquisque obligationi suae naturali . si facit quaatum Potest. g. 22 3.
Stadiam promomenae aliorum perfectionem pro virili est Lex nauralege naturali praece um. Quilibet enim ad perfectionem ad- istis, a quaterius statusque ipsius tantundem consore Obligatur periplam alias ea- naturam atque essentiam suam , quantum conserae valet g. min. alla. . Quamobrem cum naturalis sit obligatio, quaecum
ipsa hominis essentia atque natura ponitur I. ia 9. ; obligatio ad studium aliorum perfectionum pro virili promovendi naturalis est. Et quia obligatio naturalis a lege naturaevenit s. 144. , lex vero praeceptiva est, quae ad aliquid agendum nos obligat g. i 64. I studium promovendi aliorum perfectionem pro virili est legis naturalis praeceptivae, seu ea lege praeceptum. iustu hilus 'act. Unmersi Pars Id. Z Disci.
204쪽
Discimus hine ea, quae debemus naturaliter aliis, ex eodem principio sequi, lex quo deducuntur ea , quae nobismetipsis debemus. Natura enim unumquemque hominem ita comis mendavit sibi , ut hac commendatione eidem simul commendaverit quemvis hominem alium. Atque haec probe attendenda veniunt, ut dee o , quod aliis debemus, rectius se
os iam Urium dicitur actio juxta legem determinata, quate-q,id iacviar nus ad eam ita determinandam obligamur.
Nimirum in appellatione ossicii potissimum habetur ratio obligationis, etsi fieri non possit, quin etiam ratio habeatur eo vementiae actionis cum lege, utpote ab obligatione inseparabilis. g. 223.
Osium si Hinc tactum naturale vocatur actio, juxta legem natu-turale quid ralem praeceptivam &prohibitivam determinata. Brevitatis siri tamen gratia officium simpliciter dicemus, ubi patet non de alia lege, quam naturali sermonem esse.
Nimirum intelligimus hic actiones non minus P ivativas, quam postivas ; seu iacta tam omissionis , quam commissio- . ni. f. 24. .
Osorum Osricium ergaseipsam nuncupatur, quod homo sibimeti-d Myla. psi debet: tactum vero erga alios , quod debetur aliis : O cium denique erga Deum, quod debemus Deo.
Dari ossicia erga seipsum 3c erga alios ex anterioribus It-quet 3. I 674 168. aeta. a 23. . Dari vero ossicia erga Deum non modo ea iis intelligitur , quae in Theologia naturali fuere demonstrata s3. 9I8. 9 I9. Part. I. TrisI nat.); verum etiam in s quentibus ostendetur. Immo constabit adeo arctum esse novum inter ossicia erga Deum , & ossicia erga seipsum atque alior, in horum nullum rectum dici queat, tab illo separetur. s. a a T. Dissilired by Cooste
205쪽
De Obligatione ae Lege naturali.
O cium positisum est , quod in committendo consistit: O ii in ρ privativum vero , quod consistit in Omittendo. Nimirum siue m sillud actio est, ad quam committendam I hoc vero actio,privativum ad quam omittendam obligamur, ut adeo incia positire a lege aere io. praceptiva I. 164. , privativa vero lege prohibitiva contiAean rar I. I 63. .
Ualent luee de ossiciis omnibus, tam naturalibus, quam ceteris, quae pro diversitate legum postivarum diversa sortiuntur nomina. Quomodo vero ossiciis ceteris infit aliquid naturale suo constabit locor quemadmodum etiam suo loco palam erit, quo sensu subinde ossicium opponatur debito.
I a 3 8, i Actio legi permi a conveniens e cium non est. Etenim cir actiones lex permissiva dat tantummodo jus agendi & non agendi egi mi non vero obligat ad agendum vel non agendum cs. I 6s. . - ων ni Quoniam itaque ossicium non dicitur nisi actio legi conve- entes nonniens, quatenus ad eam sic , non aliter determinandam ob- sint inciailigamur I. aa . ; actio legi permissi vae conveniens ossicium
non est, Convenit hoc communi loquendi usui. Quando enim facimus , vel non facimus, quod lege praeceptiva praecipitur, vel prohibitiva prohibetur; ossicii nostri esse dicimus, ut hoc faciamus, vel non faciamus: Quando vero agimus, quod lege permissiva nobis permissum , vel aliquid non agimus, quod quominus agamus nobis permissum est; non dicimus, esse DL- ricii nostri, ut hoc faciamus, vel non faciamus; sed tantummo do jus nobis esse, ut hoc faciamus, vel non faciamus.
Si inciam erga se sum is incium erga Hira inur se δειμῶαlliduntis; osscium erga stipsum vincit. Etenim cum ossi flexid eiscium erga seipsum sit actio, ad quam committcndam Vel exceptis in Z α - Omit cadisi e
206쪽
ossilibram omittendam homo obligatur respectu sui ipsius . et a 4. et a 6. , erga se edi consequenter quae per sic tendit ad ipsius statusque ejusdem alios. perti tionem , minime vero ad impersectionem I. is a. ;ossicium ex adverso erga alios actio, ad quam committendam vel omittendam homo obligatur respectu alterius fg. aa 4.aa 6. , consequenter quae tendit ad persectionem alterius atque status ejusdem I. et a 3.) ; ubi ossicium erga seipsum & ossicium erga alios colliduntur inter se, alterius perfectionem promovere non licet, nisi cum neglectu propriae aut cum imperfectione propria s. ao6. . Enimvero non obligamur ad persectionem alterius statusque ipsius conferre , nisi quantum conferre valem aaa.). Quamobrem satisfaciendum potius est ossicio erga seipsium, seu , quod perinde est, legi idem praecipienti, quam ossicio erga alios, seu legi idem urgenti. Vincit lex ista , cui in casu collisionis satisfaciendum s. et o 8. ). Ossicium itaque erga seipsum in collisione
cum ossicio erga alios vincit.
Principium hoc magni momenti est non modo in theoria, verum etiam in praxi. Uidetur cum eodem convenire, quod vulgo dicitur, esiaritatem ordinatam incipere a seipso: revera tamen latius pater, ac clarius enunciat, quod enunciare debet. Quod nihil contineat rationi adversum, sed eidem potius conforme st, etiam hoc modo intelligitur. Unusquisque homo ad persectionem alterius statusque ipsus tantundem conserre te tur, quantum conferre valet f. aaa. . Quamobrem etsi ego succurrere nequeam alieno auxilio indigenti, ne mihimetips desim; non tamen ideo deficit alter , qui opem ferre valet. Nulla igitur necessitas urget, ut ego eandem serendo in meipsum fiam injurius. Ceterum propositioni huic convenienter explicari debet istud pervulgatum : Euilibri bipro
ximus, ne in abusum trahatur. s. a 3O.
Gomodo Si duo o cia erga alios inter sie colliduntur ; EDd vin- facienda, cis, ad quod major es obligatio. Etenim cum obligatio sit
207쪽
De Obligatione ae Lege naturali. 18
necessitas moralis agendi vel non agendi s. ra 8. ; ad quo*exceptio in major est obligatio , id ut fiat magis necesse est. Quam-collisione obrem si duo ossicia erga alios inter se colliduntur, illi utiques-um ose satisfaciendum, ad quod maior Obligatio est , consequente smrum er- in castu collisionis vincit ossicium erga alios, ad quod in Orga alios.
obligatio est. Principium hoe saecundissimum est per omnem theoriam juris naturalis. Ex speciali autem tractatione constabit, ad quidnam major sit obligatio. .
aquisque fominum per i am sentiam atque naturam , qua non suam obligatar ea omissere, qua reniant ad imperfectionem alterius faciori a
ejusque status. inouisque hominum per ipsiam essentiam teriobli atque naturam suam obligatur ad persectionem alterius sta- ο r. tusque ipsius pro virili promovendam I. a a a. , consequenter ipsi permissum esse nequit, ut faciat ea , quae ad impersectionem ejus statusque ipsius tendunt g. 28. Onrol. . Ne cesse igitur est per ipsam essentiam atque naturam ' nostram, iit omittamus, quae ad imperfectionem sterius atqubviatus ipsius tendunt. Quamobrem cum haec necessitas sit obligatio s. ii 8. ; unusquisque hominum per ipsam essentiam a que naturam suam Dbligatur ea omittere , quae tendunt ad imperfectionem alterius ac status ipsius. iSi admittis te facere posse, quae tendunt ag sterius impe sectionem , necesse non est ut facias , quae ad persectionem ejusdem tendunt, consequenter ad alterim Periectionem PrO- . , movendam non obligaris. g. a 3 a.
Nemo timinum obligatur naturaliter ad perfectionem alio Gleatis e rius satusque ipsus ea conferre, qua ipsiemes facere potest. Ete-ga alios nim unusquisque ipsemet naturaliter obligatur ad facien- quando natu
dum ea, quae ad 'persectionein suam statusque sui persectio Z 3 nem
208쪽
nem tendunt Isis a. . Quamobrem cum obligatio sit neω cessitas moralis agendi . ii 8. , & obligatio naturalis neces stria sit & immutabilis .i a.); necesse est ut unusquisque ipsemet faciat, quae ad persectionem suam statusque sui promovendam requiruntur, siquidem ab eo fieri possunt Nemo igitur hominum obligatur naturaliter ad perfectionem alterius statusque ipsius ea conserre, quae ipsemet facere potest ostenditur etiam hoc modo. Homines obligantur ad persectionem suam statusque sivi persectionem conjunctis vuribus promovendam s. a as . . Necesse igitur est, ut unu . . quisque faciat, quantum potest. Quamobrem si quis ipsemet ea facere potest, quae ad persectionem sui statusque sui requirunIur; necesse non est , ut hoc faciant alii. Quo ' njam ita ue necessitas agendi moralis obligatio est . ii ir; '' patet neminem naturaliter obligari, ut ad persectionem alterius atque status ejusdem persectionem ea conserat, quae
i Quodsi unusquisque hominum sbimetipsi sussceret, nee ea qsset ejus natura, ut aliena ope indigeret 3. ago ), nemo quoque hominum obligaretur ad serendam opem aberi, qua opus minime haberet, cum frustranea iret haec obligatio. Enimvero quia nemo hominum sibimetipsi sussicit, sed aliena ope indiget; meo unusquisque obligatur ad serendum alteri opem', quam tum valet aeta. ). Nulla igitur naturalis est obligatio, ubi , . quis sibimetipsi lassicit. , β. a 33.
Ius natur Nemo liminam natur estur halet jus petendi ab altera. o quando ad ut ea ad perfectionem suam satusque si perfectionem conferat. 'actiones al- quae ipsiemei facere potest. Etenim nemo hominum obligatur urius nul naturaliter ad persectionem alterius statusque ipsius ea cor lum. ferre, quae ipsemet facere potest I. asa. . Quamobrem cum lex naturae non doe jus nisi ad ea , sine quibus obliga
tioui ncturali satisfieri nequit s. is9. ; nullum quoque jus
209쪽
De Obligatione ae Lege naturali. I83
in actionem talterius nobis dare potest , ubi nulla est erga
nos alterius obligatio, consequenter nemo hominum naturaliter habet jus petendi ab altero , ut ea ad persectionem suam statusque sui perfectionem conferat, quae ipsemet facere potest. Ostenditur etiam per indirectum hoc modo. Ponamus homini competere jus naturale petendi ab altero , ut ea ad persectionem suam statusque sui persectionem conferat, quae ipsemet facere potest. Quoniam alter ad hoc obligatus non est . et 3 a. , nec moraliter necesse est ut hoc faciat g. ii 8. . Iuris adeo effectus nullus est , adeoque id absque ulla rati ne admittitur. Quod cum sit absurdum I. To. tol. , nomini quoque hominum competere potest jus petendi ab altero, ut ea constrat ad perfectionem suam statusque sui persectionem , quae ipsemet facere potest.
Quodsi igitur in iis, in quibux alienam opem imploramus, nobismetipsis susscimus, & alter eandem nobis serre. recusat; cum nullo jure opem alterius requiramus, nullam conquerendi causam habemus. Necessarium itaque erat propositionis praesentis veritatem evinci , ne absque ullo jure coninqueramur de aliis: id quod legi naturae adversum esse suo com
a 3 4. Homo habet ius perossi ab aliis, ut ea conserant adpem malibus sectionem suam statuque Aui perfectionem, qua ipsemet facere ne- homim n quit nullam tamen habet jus alterum ad id cogendF. Etenim ruraliter homo unusquisque ad perfectionem alterius statusque ipsius competat in perscctionem conferre obligatur L quantum conserre va- actiones a
Iet s. aeta. , si scilicet alter ipse ea facere nequit f. terias. et 3 a. . Quoniam lex naturae dat jus ad ea, sine quibus obligationi naturali satisfieri nequit g. 139.); necesse etiam est ut, quando ipsimet obligationi nostrae ad perfectionem nostram statuaque nostri promovendam satisfacere non possumus
210쪽
mus absque aliorum ope, det nobis jus petendi ab aliis, ut
ea conferant ad perfectionem nostram statusque nostri, quae
facere non pommuis. Euod erat unum.
Enimvero quoniam nemo ad alteri opem ferendam obligatur, nisi qui eandem ferre valet, nec ultra id obliga tur, quod possibile β. et a a. , & in casu collisionis ossiciorum erga seipsiim & erga alios ossicium erga seipsum vincit g. 229. , in cassi autem collisionis ossiciorum erga alios illud vincit, ad quod major est obligatio I. aso. ; fieri nequit, ut nobis certo constet, an aliis obligetur ad opem ferendam is, a quo eandem petimus. Cumque praeterea obligatio ista naturalis ad aliorum perfectionem promovendam generalis fit f. zas. , ad nullum individuum in specie vi legis naturalis restricta; lex quoque naturae nemini dat jus cogendi alterum , ut ea ad persectionem nostram statusque sui conferat, quae ipsemet a se expectare nequit. Auod eru
Non est quod excipias , obligationem nobis succurrendi. quando alieno auxilio opus habemus , esse nullam , nis alter cogi possit a me , qui ejus indigeo milio , ut faciat ad quod obligatur. Sussicit enim quod eidem respondeat ius petendi ut de auxilio denegato jure conqueri valeamus, & qui isti juri
locum concedere non vult, famam laedat, cujus unusquisque rationem habere quam maxime debet. Eis itaque durum videatur ab aliis destitui, ubi obligationi naturali erga alios satisfacere nolunt; non tamen minus, immo magis durum foret jus cogendi alterum concedere ei, qui alieno auxilio indiget. propter metuendum facilem abusum & hine oriunda mala longe majora , quam ex auxilio contra obligationem natur lem denegato proficiscuntur. Ubi de libertate naturali, quae ' per essentiam & naturam suam omnibus hominibus competit, egerimus; manifesto constabit, ius cogendi alterum ad ossietum naturale eidem repugnare, cum tamen jus libertatis in ipsa hominum essentia atque natura rationem habeat sussicientem. Fussicit in praesenti, quod obligatio naturalis ad aliorum perfectiois Diuitiaco by Cc oste