장음표시 사용
221쪽
De Obligatione ac Lege naturali. I9 S
bus bellantialibus hominis simul sumtis rationem sussicien- n hmus rem agnoscit s. 6 s. , constquenter iisdem positis & ipsa po- auri subnnitur s. ii 8. Onton). Quoniam itaque ea demonstrari potest e etiamsi non supponas dari Deum, si vel maxime neget atheus Deum dari 3. 43 i. Part. II. Theol. nat. , non tamen ideo ne gare potest, actionem aliam isse rectam, aliam a rectitudine deficere. Subiistit adeo actionum rectitudo etiam in hypo
Non hic quaeritur, num atheismus in causa esse possit, ut quis de rectitudine actionum parum sit sollicitus, immo minus eam curet . quam si impio errore minime insectum posti. dere animum: ultro enim concedimus, id fieri utique polle. Sed de eo jam quaestio pst, num valeat argumentatio ' Non Matur Deus. Ergo nulla datur actionum rectitudo. Conso . hquentiam nullam esse fateri cogitur, qui novit, quaenam ad rectitudinem actionis requirantur, tantoque confidentius salebitur, ubi theoriam rectitudinis actionum humanarum do, Inon stratam perspexerit. et 49,
Si altius omnem vivendi liceηtiam fietis, homisem Absiti H es exuere tenetur. Etenim homo per ipsam estentiam atque ii rem ii naturam suam obligatur ad committendas actiones , quae senae, ah a. per se ad . persectionem suam statusque sui tendunt, .& ad ueo .seriae omittendas actiones, quae per se ad imperfectionem suam statusque sui tendunt s. ra S, , consequenter ad committendas eas, quae lese praeceptiva naturali praecipiuntur l. i67. , .& ad omittendas cas, quae lege prohibitava naturali prohibentur 168.). .Quodsi ita 'ue atheus fingit, sibi licitum esse vivere, pro uti Jubet, quia Deum nullum csse opinatur . 4is. Part. II. Neoc natu; necesse est ut neget sibi eam esse essentiain atque naturam, quae est hominum, consequenter se esse hominem. Hominem igitur exuere tenetur, si omnem vivendi licentiam fingit. Bb a Patet
222쪽
Patet adeo, quomodo athei admissa obligatione naturali &intrinseca actionum bonitate ac malitia in ruborem dentur, ubi hi hypothesi impossibili sua omnem vivendi licentiam sibi iii gunt. Etsi itaque doctriris de obligatione naturali & actionum
intrinseca bonitate & malitia omni alia utilitate destitueretur, quam tamen maxima esse ex inserioribus elucescet; abunde isse hoc commendaret, quod contra atheismum non uno nomine militet. . aso.
Obisisti, ad Homst 'er Esem essentis- atque naturam sua- - instra ista g mr mones suas omnes dirigere ad gloria d isa manifestanem ebria D em. Etenim per i am essentiam atque naturam suam obligatur ad committendas actiones, quae per se ad persectionem nostram statusque nostri tendunt s. Ia 8. . Sed perlectio hominis cordistit in aptitudine repraestntandi perfectionem Dei summam , seu manifestandi gloriam iptius s 37. Pan. I. Nest)- Ergo etiam per ipsam essentiam atque naturam suam obligatur actiones suas omnes dirigere ad gloriae divinae manifestationem.
Idem jam ostendimus aliter s. 977. Parr. I. Triot nar. , ex
voluntate divina derivando obligationem e hic vero necesse erat, ut obligatio ex ipsa hominis essentia atque natura deruvaretur, simulque ostenderetur, obligationem ad illustratio. nem gloriae divinae sub obligatione ad persectionem nostram eontineri. Ceterum ne cui dubium suboriatur de eo , quod persectio hominis in aptitudine repraesentandi persectionem Dei summam, seu manifestandi gloriam ipsius consistat; quaedam moneri non inconsultum ducimus. In TheoIogia nat tali id ipsum demonstravimus ex principiis ontologicis & iis, quae homini insunt, eis dependenter a nonnullis Theologiae naturalis principiis. Per se enim patet, veritatem istam non comprehendi ni fi ab eo, qui Numinis cognitione imbutus est. Etsi autem atheus neget, dari Deum, consequenter non adis mittat persectionem hominis in aptitudine manifestandi gloriam divinam consistere; non tamen hinc inferre licet, quod
223쪽
De Obligatione ae Lege naturao. I97
atheus ad littere nequeat Iegem naturae ad persectionem nostram promovendam. Utut enim non agnoscat, in quo tamdem terminetur omnis hominis persectio, persectiones tamen animae ac corporis statusque externi cognoscere valet, quae sub ista continentur ac tandem ad eandem reducuntur. Nimirum atheus hominem tantummodo considerat tanquam ens absolutum, quatenus est substantia ex anima & corpore orga nico eidem unito constans; non vero tanquam ens respectiis vum, quatenus est creatura Dei pertinens ad hoc universum. Persectionem igitur hominis considerare nequit, nisi quatenus R ipsa absoluta est, non vero quatenus respectiva, seu quod perinde est, quatenus aestimatur m homine in se considerato, non vero ad Deum ac universum relato. Unde omnino coisgnitio ipsus magno laborat defectu. Haec omnia clariora evadent ex speciali tractatione, ex qua patebit, quaenam ex hominis in se considerati essentia atque natura deducamur, & quaeis nam hisce superaddantur, si ad Deum tanquam creatorem reis seratur, & instar creaturae ad hoc universum pertinentis spectetur. Probe autem notandum est obligationem ad manifestationem gloriae divinae hic ex ipsa hominis essentia atque nais tura suisse deductam, independenter a Voluntate Numinis, ut intelligatur ossicia hominis erga Deum in eo non disserre ab ossiciis erga seipsum atque erga alios, ct quod homo Deum
colere teneatur, quia homo est, ita ut humanam naturam exuere debeat, nisi ad eum colendum obligatus esse velit. Unde summa datur Deum colendi necessitas. I. as I.
Homo per ipsam esentiam atque nataram fram ulla- Principiti
tar ad determinandum ahiones liberas per mot a ab at Iris ciorum
iis ditanis issemia. Per ipsiam enim cssentiam atque natu-m Dea ram suam obligatur dirigere actiones suas ad manifestationem gloriae divinae I. aso. . Atat per determinationem actionum liberarum non aliter illustrare stu manifestare potest gloriam divinam, quam si attributa divina sint motiva actionum L . 939. Part. I. Theol. nai., Per ipsam itaque
224쪽
esentia es atque naturam suam obligatur ad determinandasiduoues libetas per motiva ab attributis divinis desumta.
Habρmus adeo principium haec undissimum ossiciorum erga Deum ex ipia Dei hominisque riatura derivatis , quemadmo
menda.dam jam alibis monuimus t. f. 919. Part. l. TUces. v x.), dc ipso operς ostendemus in tractitione treciali. .
oblieatio ad y am esse'tiam atque Baturam sam olli κοι omit- tur non myttenaeum determinationem actionum per moti . . b Miriseris divinis risumtam, seu quod perinde es, ad non misi ossim mctiva' ab attribulis rivisis desumto in determiseνat Oxe adunum liserarum. Ponamus enim eum non obiugari ad non omittendum motiva ab attributis divinis dei. sumta in actionibus libetis determinandis. Irirmissum igititur ipsi exis vivum in .determinandis actionibus sitis liberis uti velit istis motivis, nec lac . 36 6. . Necnssu adeo non erit, est iisdem utatur, salva actionis rectitudine f. 6 . , consequenter necesse non erit moraliter 3. 9set. Theol. nat. I. a i 7. Phil. tractzum . . Quam ob scin cum obligatio nulla sit, ubi necessiis moralis agendi vi non agendi nulla est I. ii 8 i non obligabitur homo per ipsam essentiam atque naturam suam dis determinandum actiones liberas per motiva ab attributis divinis desumta. Quod cumiit absurdum I. basi. , utique obligabitur ad non omittendum motiva ab attributis divinis desumenda in liberarum actionum determinationς.
Haec propositio superstua videri poterat, propterea quod in genere verum est, nos obligari ad nou.omittendum ea. ad quae committendum Eis nur, cum omitti nequeat, quod fieri ne-eesse estis. ii 8. . Sane qui praecipit: Fac hoc; idem etiam prohibet: Non mitte hoc factium Actionem enim postivam praecipere est privativam oppostam prohibere. Enim. vero quoniam inserius hac propositione utemur tanquam principio, mee eulgo ejus veritas satis agnoscitur; consultum duaximus Disiti co by Cooste
225쪽
De Obligatione ac L ge Glurali.
ximust eandum subjicere anteriori. & cum in evide tia modum excedere nequeamus, ubi appetitus senstivus pilan i ctim aD sensu, demonstrare maluimus, quod sne demonstratione acidimitti debebat, quam deesse assensui in re ardua.
pcr se ad peifectroneat nostram statusque nostri tela. divinis δε- dunt s. 16 Quom in itaque hominis persectiis con somia. 'sistit in aprinidine reptaeseiarandi persectioiam 1 est sun)
tes glos ni dona manifestς - Iim . cxo aliter gloria in divinam pes iaccrminationem' acti una tibia tu i ni aniles laro 'non pmlismus, quam si attributa uitrina .sint motiva tactionum nostrarum 919. Piso Antig Aa . . Quamobrcmactio omnis lege .naturali miscepta determinabilis esit permotiva ab attributis. di vinis des menda. uos eraή -um. Similiter Iex turae probitativa nos obligat ad omit . tendas actiones, quae per se ad Isuperlaeta ero nostram statusque nostri tendund . cqnloquiaver quae replu-
-gnant manifestationi Clo iae divina peri nos .an qua m agentes liberos vrro Part. I. Tino inauri quasu inqVc adeo COIn- m ttendarum motiva essu nequeunt aῖtribut' .divina, scd. omittendarum potius motiva sunt I, 939. Pan. I. Theol. AH.
226쪽
spondet, determinari posse per motiva ab attributis divinis
desumendae diuod eras alterum.
Quoniam nulla datur actio, ad quam vi legis naturalis, adeoque naturaliter obligamur g. a 4s. , nisi ad quam vel committendam lege praeceptiva 3. a 64. , Vel omittendam lege prohibitiva obligamur cf. 163J; actionum vero vi legis praeceptivae committendarum, per num. a. & vi legis prohibitivae omittendarum motiva ab attributis divinis desumi
Possunt, per num. a. Omnis omnino actio, Ed quam natura. Iter obligamur, per motiva ab attributis divinis desumta determinari potest.
Datamus suo tempore fidem oculatam, quando ipso opere ostensuri sumus in omni actionum humanarum genere, quo modo in earum determinationem attributa divina per modum motivorum influant. Immo fi quis in determinandis actionibus tiberis per attributa divina tanquam motivam ossicio suo satisfacere a aluescit; is facillime distinguet haud raro actiones illicitas a licitis. quas alias discerni a se invicem dissicile foret. Nimirum ea amo, cujus motivum esse nequeunt attributa divina, nec in bonarum numero eae Celerum veritas propo-stionis praesentis autoritate S. S. confirmatur, quando si remanducemus, sive bibamus, sive aliud quid faciamus, omnia facere iubemur ad gloriam Dei r. Cor. X. N. as
Obligatis ad Homo obligatur lege naturali ad directionem actionum iure em suaram σου gloria divina manifestationem. Etenim ad eandem actis .is is Obligatur per ipsam essentiam atque naturam suam . aso., glisiam Dei consequenter posita essenti Sc natura hominis ponitur haecis legis nata Obligatio. Quoniam naturalis est obligatio , quae positis s. ta essentia atque natura hominis ponitur s. ia 9. ; homo naturaliter obligatur actiones suas dirigere ad gloriae divinae manifestationem. Enimvero qui Daturaliter obligatur, Vilegis naturae obligatur j. rq s. . Homo itaque lege naturali-
227쪽
De Obligatione ac Lege naturali. 2 Irali obligatur dirisere actiones suas ad gloriae divinae mani.
festationem. Patet adeo hane propositionem t Dirige actiones tuar ad manifestationem gloria divina , seu ad gloriam divinam , quod vulgo dicitur, esi, legem naturae: id quod etiam ex eo com . stare poterat . quia eam deduximus ex abera : Dirige actioneae tuas ad ιur perlectionaim, quam esse legem naturae supra demo
in vimus F. I a. λ. ass. Atheus 'non admi sit legem natura in omni sua oris P s ramis. no. Cum enim neget cxistentiam Dei 4ι . rari. IL TMει ostis Muranai. . obligationem ad directionem actiouum ad gloriae di- is vinae manifestationem admittere nequit. Enim Vero leX na stam M.turae nos etiam obligat ad directionem actionum nostiarum ad gloriae divinae manifestationem I. a 34. . Atheus igitur non admittit legem naturae in omni siua latitudine.
Nimirum eis atheus non neget dari legem naturae n. a 4 s. peandem tamen non extendit ultra ea , quae homo sibimet ipsiae aliis debet hominibus. Quoniam enim hominem non comsderat ut creaturam Dei, nec finem a Deo in creatione mundi interitum agnoscit; hominis quoque persectionem penitus non perspicit f. 9II. pari. I. Theol. nat. . Atque eatenus nocet athe
ismus philosophiae practicae ; immo similiter nocet fimplex ignorantia Dei,s. 236,
Ligem promulgare idem est ac essicere, ut iis innotescat, quos obligare debet. Unde Promulgario legis cst actus, quo ad notitiam legis perducuntur, qui eadem tenentur.
Dicitur etiam Publicatio, Ita hodie leges promulgant , Vel publicantur, dum convocatis iis, quos Obligare debent, praeleguntur, vel dum scriptae aut typis descriptae in loco publico assiguntur.
228쪽
an leae saeia DV naturae nutu indiger promulgatione. Etentiartara si pro per ea , quae ad essentiain atquae naturam hominis rerum iniarina e cliue pertinent , seu quae eidem rebusque per essentiam atque naturam insunt, intelligitur, cur actiones liberae hoc modo: sint determinandae, quemadmodum vuld lex naturae β. 13 . o Nullo igitur peculiari actu opus fuit, quo notitiae legis naturalis humano generi fuit insumata . Quamobrem, cum acuis iste quo legis notitia iis instruatur, qui eadem teneri debent, sir promulgatio ἔ- as6: ; evidens, cst legens naturae nulla indigere promulgatione. Necessitas
promul nonis legis δρὴ a. Quoclii dicas, legum naturae homini promulgari per ipsano
essentiam, atque naturam hominis rerumque , seu ipsa' natura, quemadmodum constitutam ,, ira quoque promulgatam esse. iugem naturae; dictio haec a proprietate verborum tantisper recedit. Quemadmodum enim proprie loquendo non diciturea', quae de rebus quibuscunque cognoscimus, peripsim rerum naturarum nobis revelari, ubi ad modum digitum intendimus,. quo veritates divinitus revelatae nobis innotescunt; ita nec pro prie loquitur. qui legem naturae ipsa narura promulgatam di cit. Quin potius quemadmodum nemo non fatetur,. non Opus esse ut veritates naturales nobis revelentur quasi sine revelatione cognoscere valemus ;. ita similiter assirmandum non opus esse promulgatione legis naturalis,, cum absue promuI-gatione nobis innotesca
nisi 'dimul rur,. immo non Abgat nisi a d e Publicationis , aut termino in promulgatione maecato.. Legis, enim positivae ob
ligatio dependet a volun m re entis cujusdam, rationalis, ..1 7. , veluti a voluntate Dei, si sucrit divina; a voluntate hominis, si fuerit humana; I. 149. - EnimVero num DCun, vel homo nos ad quaedali committendae, . veb omittenda ob-
229쪽
De Obligatione ac Lege naturali. 2M
ligare velit, nolias constare nequit, nisi voruntas ejus nobis significetur. Hac igitur voluntatis nos obligandi significatione cum in notitiam legis positivae perducamur; actus a tem iste sit legis promulgatio, qua ejus nobis notitia insinuatur s. a 36. ; evidens est lesem positiuam promulgatione
indigere. 8.od erat Pimum. Lex positiva nobis innotescere nequit nisi promulgatione, per num. i. Quamobrem cum lex nos obligare nequeat, cujus notitiam nullam habere valemus; lex positiva utique obligare non valex nisi Promulgetur. isderat secundum.
Denique cum obligatio legis positivae tota pendeat a voluntate ejus . I 47.), qui candem fert, veluti Dei vel hominis s. ry9. , in eadem quoque positum est, utrum statim a die publicationis obligati este debeamus, an a termino alio venturo. Quamobrem si in publicatione indica-xur terminus, a quo incipere debet obligatio: extra omnem dubitationis aleam positum est, quin ante istum .terminum non obliget. Quod si vero nullius indicetur, non minus patet , Velle eum, 'ui fert legem, ut satim semus obligati. Obligat igitur a die publicationis. Ruod eras teratum.
Non est quod excipias, si voluntate Dei obligemur ad ta, ad quod jure naturali obligamur, legem naturae abire in divinam , &, si voluntate hominis obligemur ad id, ad quod lege
naturali obligamur, legem naturae abire inhumanam 3. Is Q. , consequenter dari saltem aliquas leges Postivas, quae promuugatione non indigent, utpote easdem cum naturalibus promulgationem nullam exigentibus Las 7. . Etenim cum legis positivae obligatio non aliunde dependeat, nis a voluntate eam serentis f. I 47. , .obligatio vero activa in connexione moti vicum actione consstat f. II 8. ), si Deus voluntate quoque sua nos obligat ad id, ad quod jam naturaliter sumus obligati, vel etiam homines nos ad iidem obligant, necesse est, .ut leginaturali aliquid superaddatur, quod sit motivum actionis com-C e a miti
230쪽
mittendae vel omittendae diversum ab intrinseca actionum bonitate atque malitia, qua nititur naturalis obligatio, quemadmodum ex demonstratione ejusdem superius uadita liquet x 27. . Et eatenus quoque opus est promulgatione. E. V. Homicidium lege naturali rohibitum. Quodsi idem prohibetur lege positiva humana, additur poetis homicidii, quam lex naturae non dictitat, etsi eadem non repugnante, immo urgente, dichiretur. Atque adeo opus est promulgari legem natura homini notam, non quatenus simpliciter prohibetur homicidium; sed quatenus prohibetur sub poena a transgres fore exigenda, propterea quod nemo impune alterum occidere debeat. Similiter si homicidium prohibetur a Deo lege positiva, additur poena ejusdem, veluti quod homicida privari debeat spe vitae aeternae, quam lex naturae non dictitat. Atque adeo opus est promulgari legem natura homini notam, non quatenus simpliciter prohibetur homicidium; sed quatenus sub poena vitae aeternae amittendae prohibetur. Unde &hanc voluntatem divinam nobis significavit Joha es r. θs. II . I s. ubi: Omnis homicida, inquit, non habet vitain aeterinnam in seipso.
Lex nasura nobis innotescit per rationem. Etenim lex naturae rationem sussicientem habet in ipsa hominis rerumque essentia atque natura a 3 s. , adeoque primitivae, quae inde demonstrantur s. i83.), immediate rationem suam in eadem agnoscunt: Leges autem derivativae rationes habent legales . t 8 3 0, adeoque in aliis legibus naturalibus I 34. . Quoniam ea inter se connectuntur, quorum unum in se continet rationem alterius t s. i o. Cos νί ; leges naturales cum inter se, tum Cum ipsa hominis rerumque essentia connectuntur. Qui adeo cognoscit legem aliquam csse naturalem; is ejusdem nexum cum essentia & natura hominis rerumque atque inter se invicem perspicit. Enimvero facultas perspiciendi nexum veritatum universalium ,