장음표시 사용
261쪽
De Deo Legis natur aeritore, Dan iis Frimis. an
Ex natura voluntatis humnae sequitur, quod homo adites obligari nequeat a legislatore ad actiones committendas, vel omittendas quam poenis atque praemiis. Voluntas humana indiget motivis, itemque noluntas 3. 889. P M. empis. Js motiva istiusmodi sunt poenae 3. 287.) atque praemia 3 a 96. &ex poenae I. 283. ac praemii definitionibus intelligitur l. a os . .
quod praeter ea non dentur alia. Quamobrem seri haud quaquam aliter potest, quam ut poenis atque praemiis introducatur obligatio positiva. Non est quod excipias, dari leges po- stivas civiles longe plurimas, quibus nulla adjecta sunt praemia, poenae nullae adjectae sunt, veluti quae agunt de contractibu1. Etenim legibus istis dantur actiones in foro , dc iisdem satisfacere nolentes vi executionis adiguntur, ut satisfaciant, quae poenae rationem habet, quatenus spectatur ut malum, quod invitus patitur, qui judicis sententiae juxta legem latae satisfacere recusat. Sed hoc uberius exposituri sumus suo
Obligatio positiva aliter quam sanctione poenali O obligois praemiorum promissisne introduci nequit. Sanctione poena pastiva qua poena adjicitur legi positivae g. a 98. , & praemiorem quomodo promissione intro di itur obligatio positiva a 93. 298 . antroduci Enimvero ad servandam legem politivam homo aliter Obli- possis. gari nequit, quam poenis atque praemiis I. 3 oo. . Patet itaque obligationem politivam aliter quam sanctione poenali& praemorum promissione introduci minime posse.
Non est, quod excipias, haud repugnare, ut quis nullo poenae metu, nulla praemii spe ductus faciat, quod vult legis. lator, vel omittat, quod omitti jubet, hoc solo permotus, quod norit superiorem hoc velle. Ultro enim hoc concedi- , mus: ostendemus autem suo loco, qui hoc facit, eum sati facere obligationi naturali ad obediendum superiori. Qui vero eo sunt animo , obligatione positiva non habent opus, nee eorum gratia legi etiam positivae accedit obligatio positiva. sed illorum potius, in quibus naturalis ista obligatio non est essicax , ut positiva sit opus. Voluntia nimirum superioris
262쪽
- recta praecipientis veI minus recta prohibendis naturaliter o, ligat inferiores, quemadmodum suo loco demonstraturi suismus Sed cum obligarioni naturali satisfaciant pauci, positiva obligatio eidem superaddenda ut lex a pluribus servetur. Falluntur aurem, qui sibi persuadent, legem absque sanctione poenali & praemiorum promissione non fore legem : seret enim lex, quam furimi transgrederentur. Hoc igitur ut impediatur, obligatione positiva opus. s. 3oetis
Obligatio positiva arb/traria est. non necessaria. EN enim obligatio positiva aliten, quam sanctione poenali & pra mi oi uiri promissione introduci nequit g. 3or.)- Enimvero in sanctione poenali poena adjicitur ad Icgem et 89. , seu malum quoddam cum actione , quae prohibetur, a legi Iatore connectitur tanquam moti Vum ejuS omittendar sas . , &, si praemium promittitur, botium cum actione, quae praecipituν Vel prohibitur, connectituT tanquam motivum ejus committendae vcI Omittendae f299. o Quamobrem cum tam bonum, quam malum cLm actione conne
ctatur, ut tanquam bona vcl mala lepraetentari possit s. 89o. P ch e is quod cx ea pcr se non siquitur idco patet obligationem politivam albitrariam cilc, non necessarianti Ostenditur etiam hoc modo. Obligatio positiva a voluntate legislator: s proficiscitur a9o. - Quam obicm cum voluntas in agendo l: bcra iit f. 942. V ch ι Vr &obligatio in connexione morivi cum actione consiliat si 8. , in arbitrio ejus positum est, utrum hoc, vel aliud
moavum, utrum aliqΠΟd, an nullum cum actione connectere velit. Est igitur obligatio positiva arbitraria, non necessaria. Atque in eo dissert obligatio naturalis ' positiva , quod illa necessaria sir g. I 4a adeoque ab actione inseparabilis;
e vero arbitraria, atque ab actione pro arbitrio legislatoris sva Diuiti od by Coral
263쪽
De Deo Pgis uatur a Zutore, Praemiis Moenis. 237
separanda. In obligatione naturali actio committenda repraea sentatur tanquam per se bona, omittenda vero tanquam per se mala ; in positiva vero committenda repraesentatur tanquam bona, omittenda vero tanquam mala, vel etiam omissio acti nis tanquam bona ex voluntate legislatoris. Quod igitur illieactioni per se inest ς hic eidem insertur voluntate Iegislatoris.
Obligatio refringit liberratem agentis. Etenim obli-ffectus gallo necessitas agenti moralis est ii 8.), adeoque eadem obigati posita haec actio omittenda, non commit enda ι illa vero com-ου. mittenda, non omittenda. Quamobrem cum vi libertatis
homo possit ex pluribus possibilibus eligere, quod ipsi pla cet L . 94r. PEIcb. emPr. p obligatio libertatem agentis r
Nimirum seposta obligatione potes hanc actionem cons mittiere, potes eam omittere, nulla adest necessitas phy sex quae as alterutram contradictionis partem animam determinet in volendo atque nolendo liberam g. 9 et ora edi. empir. . Enimvero posita obligatione liberum non amplius est, utrum actionem committere, an eam omittere velis; sed moraliter necesse est, ur eam vel committas, veI omittas. Arque adeo obligatione restringitur libertas agentis, quatenus quod an eam spectabatur liberum, nunc per eandem fit necessarium.
ἔ- 3o σωοόIstationis naturalis positioα easm uis e si in ani V ntis, ais. obligatio positiva aliter quam fmctione poenali S es .ctis, o praemiorum obligatione introduci ncquit 3 oro . In san--arabioctione poeuali adiicitur Iegr poena ' .a 89- : poenae Ver simi homo e M motiva actionum committenda. um vcl omittendarum F. na ratis. α gr. , & praemia similiter actionum committendarum vel omittendatum motiva int a 96. . Eadem igitur vis est obligationis politivae in animam, quae motivorum volirionis ac nolitionis. Enimvero obIigatio naturalis ponitur posita
264쪽
hominis rerumque essentia atque natura . ia 9. . Qi Iara-obrem cum per eskntiam atque naturam suam rerumque homo obligetur ad aci; ones intrinsece bonas committendas, intrinsece vero malas omittendas . I et 7. ; intrinsecavero bonitas sit motivum actionum coinmittendarum, malitia vero intrinseca motivum actionum omittendarum . 89o. V ch. empir. ς obligationis naturalis non alia vis est in animam, quam motivorum volitionis ac nolitionis. Quoniam itaque obligationis quoque positivae non alia vis est in animam, quam motivorum volitionis ac nolitionis, per δε- mon,P.ua; evidens est, obligationis naturalis ac positivae candem vim in animam esse. Hanc propos ionem probe velim perpendant. qui obligationem neςessariam, qualem essς eam, quae est legis naturalis, supra demonitravimus β. I a. , pro ucri nominis obligatione haberς nolunt, non aliam agnoscentes obligationem vexam, nisi qua a voluntate superioris vςnit, hoc est, postivam f. 29o. Nescio enim quam diversitatem inter obligationem necessariam, seu naturalem , arbitrariam, seu pos-tivam sibi imaginentur, ut huic vim tribuant in voluntatem& noluntatem hominis, qualis isti non inst, nec inesse possit; ut adeo legem absque obligatione positiva inessicacem existiment. nec legis nomen mereri arbitrentur. Quod si excipias, si eadem vis sit obligationis naturalis ac postivae in animam, non opus esse positiva , sed susscere naturalem, contra m nisestam experientiam, quae furandi cupidinem nonnisi poena positiva coerceri loquitur ; haud dissicilis est responso. Eadem scilicet motiva non sunt efficacia in omnibus, sed alia aliis prosunt. Quamobrem quod in aliis esscit intrinseca bonitas ac malitia actionum , qua nititur obligatio naturalis, quemadmodum ex demonstratione propositionis praesentis imtelligatur; idem in aliis obtinetur metu 'poenarum ac spe pra miorum, quibus obligatio nititar postiva' 3o I J. Quem- . admodum vero dantur Eomines, in quibus obligatio naturalis inefficax ', ita non minuo d/ntur alii, in quibus obligatio etiam
265쪽
Demo, Legis natura Aut ore, Pramis frienis. 239
positiva inessicax est: secus enim nemo legem postvam transgrederetur, quod tamen quotidie fieri videmus. Cum enim voluntas ac noluntas cogi nequeat f. 927. 'oco. - r.)ς nec obligatio reperiri potest, quae in omnibus aeque essicax de. prehendatur. Nemo ad voluntatis vel noluntatis determin tionem aliud quidpiam conserre valet, nisi per motiva, atque adeo nee alia concipi potest obligatio activa, nisi quae in connexione motivi cum actione consistit, & quae inde resultat obligatio passiva, non est nisi necessitas moralis, quae ex motivis resultat, minime autem physica. Necessitas phy sica irresistis bilis est, unde corpora ex eadem agentia aliter agere nequeunt, quam agunt, nec fieri potest, ut non agunt, ubi ad agendum determinata sunt: ast moralis necessitas res stibilis, ut ea non obstante aliter agere homines, quam quod fieri mo- , raliter necesse est, quotidie observemus. Qui naturam ania
inae humanae satis perspectam habent, iis nihil in hisce videbitur obscurum e ceteris, quibus ejus ignorantia adhuc neb
las quasdam ossundit, ne veritatem liquidam perspicere po snt, uberior lux affundetur in philosophia morali, ubi de emendatione voluntatis acturi sumus. Assulget quoque aliqua tu ex iis, quae mox de virtute dicentur.
sute ex actionibus homrnum necessario consequuntur Eundamem
maIa phusica recte habentur pro poenis divinis. Quoniam rum paeoa enim Deus omnia, quae in hac rerum serie in tempore exi- rum naιmstunt, ab aeterno praucivit f. sa 4. Pari. I. Theoc nar. hpsirat um. quoque ab aeterno perspecta suere mala, quae ex actionibus hominum necessario consequuntur. Et quoniam eorum repraesentatio distincta est motivuin actionis omittendar, consequenter etiam eidem oppositae committendar I. 89o.
PDch. empir. I quin Deus, qui mundum & in eo hominem talem, qualis eii, liberrime creaviῖ . 3 sq. 379. Part. II.
Theot nat. , Etiam voluerit, ut sint actionum omittendarum, vel committendarum motiva, tanto minus dubitari
potest, quanto ccruta cst non modo illorum actualitatem a
266쪽
voluntate Dei dependere g. 377. Part. II. Theol. nat. , sed usus quoque reritin naturalium esse fines a Deo intentos 648. Part. I. Theol. Bat. . Quamobrcm cum Deus jus obligandi hominem habeat g. 986. Part.I. Theol. nar. , malum
vero physicuin . ab eo, qui alterum obligandi aliquod jus habet, ob malum morale hiam istum poena sit I. 28s. , &in sanctione poenali, qua legi. adjicitur pinna a 89.), ma
lum cum actione, , quae prohibutur, Gonnmatur tanquam
motivum ejus omittendae .a94. ; quae ex actionibus hominum necessario consequuntur mala physica, recte Propoenis divinis habentur.
qL gr. Homo intemperantur vivens sanitatem ac vigorem corporis destruit, nec fieri potest, ut hoc malum corporis evitet, dum intemperantiae litat. Recte dicitur inevitabile hoc corporis malum esse poenam .divinam intemperantiae, quam intemperantibus per ipsam hominis rerumque essentiam atque naturam dictitavit & quam per . eandem quoque ex quitur. Quae ex essentia & natura . rerum materialium cons quuntur, fines sunt a Deo intenti, essentiae vero di natura rerum sunt i media , quibus fines istos .consequitur 3. 64s. Pare. L Theri nar. , & corpora totaque rerum natura volu tatemDei exequuntur 3. 969. pari. I. Iraeot nu. . Nulla igitur in eoinquentia: jactura sanitatis & vigoris corporis est essectus necessarius ac invitabilis intemperantiae. Ergo. non Potest esse poena divina. Sane si legi latores homines esscere po sent, ut mala physica, quae in sanctione poenali tanquam motivum actionis omittendae cum eadem coniungunt I. 294. , ex eadem necessario sequeremar, ut transgresibri legis prohibitivae essent inevitabilia, quam lubentissime id facerent, neque dubium superesse potest . ullum , quin .sic multo incacior se. ret obligatio, quae . essicacia idestituitur, quod transgressor
legis sibi persuadeat, se malum istud evitare posse. Patet adeo, quam absonum si s bi aliisque persuadere velle, nece statem consecutionis mali ex actione prohibita obstare, quominus poenae rationem istud habere possit. Multa sunt, .quae Per Diqilirso by la
267쪽
per transennam inspecta videntur evidentia. quae tamen salsa deprehenduntur, ubi majore acumine acuratius discutiuntur.
g. 3o6. Poena naturalis dicitur, quae ex actione necessario Poena nara sequitur. Unde patet, poenam naruralem per se iseistabilem ratis quae
est. nam. Istiusmodi poena intemperentiae est iactura sanitatis ac vigoris corporis, quae ab intemperante evitari non potest. Etsi enim intemperantia uni noceat magis, quam alteri r nocet tamen omnibus. Non vero est, quod excipias, idem delictum adeo gravius puniri naturaliter in uno, quam in altero :neque enim si duo intemperantes sunt, intemperantia unum idemque delictum censeri potest. Sane s quis obligationem naturalem intimius perspicit, is facile agnoscet, arctiorem esse obligationem ad intemperantiam fugiendam ei, cujus sanitati ea facilius insidias struit, easque majores, quam alteri. Qui vero contra obligationem arctiorem agit, is utique magis Peccat altero, qui contra minus arctam agit. Non loquor. quae a notione communi abhorrent. Ecquis enim est, qui nesciat vulgo Omnes intemperantiam magis reprehendere in eo, cujus sanitati facilius magisque nocet, quam in altero, cui non adeo infesta est.
s. 3O T. Paena postiva dicitur, quae cum actione libera con- mera ρωι-
nectitur ex mera voluntate legislatoris. tiua Qui obligationem naturalem non agnoscunt, poenas quin nam sit. que non admittunt nis postivas, nec obligationem sine positiva poena concipi posse sbi aliisque persuadere conantur. Ast ex interioribus abunde patet, obligationis naturalis & po- stivae eandem esse vim in animam f. 3o4. : si ita quoa in
iis, qui ad brutorum consortium magis accedentes facultati. bus animae inferioribus potius utuntur, quam superioribus, plus possit metus poenarum, quam turpitudo intrinseca acti ius emcere, quae plus valet in iis, qui ratione reguntur, quam omnis poena postiva.
268쪽
. 3O8. Mala ρυ. gxae vi nexus rerum sominibus accidunt mala phrsca --- sca, assionibus malis perpeIraris ; pro poenas δυιnis recte ha-χu rerum bentur. Etenim Dcus universum gubernat, dum omnia res antia inter se connectit . 9os. Part. I Neoc nat. . Quamobrem
num fra cum gubernatio sit directio actionum ad certum finem c
Psi κ. 899. Part. L Neol. nat. , mala physica vero, quae action, bus causarum naturalium producuntur, non intendantur tanquam fines, qua mala fiunt, . 67o. Part. I. Ineo uat. Jς
necesse est ut Deus mala physica dirigat ad certum finem. Quoniam itaque accidunt homini, qui actiones malas perpetravit ; quin Deus voluerit, ut ob actiones istas eadem eveniant dubitare nequit, qui omnia in hoc mundo proV, dentiae divinae subesse agnoscit sas. Pan. I. Iraeon nat. J , nec quicquam nobis accidere mali novit, qualecunque tamdem illud sit, nifi Deo providente g. 9 3 i. Part. I. Theol nur. .
Enimvero mala physica ab eo, qui alterum obligandi albquod jus haber, immissa ob malum morale, poenae sunt I. a 8s0- Pro Poenis itaque divinis recte habentur mala physica, quae vi nexus rerum hominibus eveniunt, postquam actiones malaS perpetraxunt g. 936. Part. I. Theot. υτ.). ostenditur etiam hoc modo. Quae vi nexus rerum quomodocunque in mundo consequuntur, ea voluntati divinar conformiter fiunt in ea, quam ad se invicem habent, Iesatione I. 447. Para. I.Theol. nax, Quamobrem si Vi Iaz-xus rerum maia physica cuidam eveniunt, postquam malas actiones perpetravit; quin Deus velit, ut mala ista ob actiones perputratas eidem accidant, dubitandum non esto. Quoniam itaque mala physica ab eo; qui alterum obligandi ali quod jus haber, ob malum morale eidem immitia poenae sunt 3 28s. Deus Vero jus habor obligandi hominctu adactiones juxta voluntatL- druinam dulci minandas f. 986
269쪽
De Deo. Legu nasu a in ore, 'an ismaenis. 243
Pare. I. Neoc απ.) ἰ quae Vi nexus rerum hominibus accia duni mala physica, postquam actiones malas perpetrarunt, pro poenis divinis recte habentur. Immo idem hoc quoque modo demonstratur. . niam usus rerum naturalium sunt fines a Deo intenti l . 648 Part. I. Theol. nat.) ; Deus quoque intendit usum malorum physicorum , quae vi nexus rerum in hoc mundo cons quuntur , tanquam finem. Cum mala physica homini ob malum morale ab eo immissa, qui eum obligandi jus habet, sint poenae a 8 s. , Deus vero hominem obligandi jus habeat 3. 986. Part. I. Thoo nat. ὶς quae Ui nexus rerum homini accidunt mgla physica, postquam actiones malas perptravit, hunc habere possunt usum ut sint poenarum loco. g. 646. Part. I. Theol. nat. . Deus igitur Voluit, ut mala physica, quae vi nexus eidem accidunt, malis actionibus perpetratis, sint poenae earundem, consequenter pro poenis divinis recta habentur.
Scriptura sacra docet, mala physica, quae naturaliter eum niunt , in hoc mundo esse poenas peccatorum, quas legistransgressoribus minatur Moses, comminantur Prophetae. Rudent hoc antiscripturarii, propterea quod naturaliter eUeniunt vi nexus rerum, qui vel ex eo agnoscitur, quod nullum o servemus effectum naturalem, cujus non detur etiam aliqua causa naturalis, ubi causa latet, cur Iateat ostendi, minime autem demonstrari potest, quod nulla detur. Nostrum igitur fuit ostendere, non obstare hoc, quod quid naturaliter fiat, adeoque causam sui lassicientem in ipso rerum nexa habeat, quo minus pro poena divina recte habeatur. Non desunt hodie, qui ἀελει- cum acumine confundentes nexum rerum negant, atque anti scripturariis largiuntur, quod eo admisso physica mala, quae hominibus eveniunt, poenae divinae diei nequeat. Enimvero cum ita manus victas dare coganis ur , poenae rationem non tolli per nexum rerum demonstra dum erat. Ceterum hic repetenda sunt, quae de poenis nat
270쪽
ratibus modo annotavimus not. 3 os . . Quemadmodum in
. ceteris ad Deum transferenda non sunt, quae in humanis ob tinent, nisi remotis iis, quae ab imperfectione hominum veniunt ; ita quoque idem observandum in executione poenarum, ubi Deus utitur causis secundis, quas aeterno decreto determinavit ad exequendum in tempore & suo tempore, quod ipsi placuit. Poenae autem , de quibus hic agitur . non consumdendae sunt cum naturalibus, de quibus ante dixi 3os. 3o6. . Etsi enim naturaliter fiant, quae poenae loco sunt, & natura poenam exigat jussia quasi divino ; non tamen eadem nascuntur ex ipsis hominum peccantium actionibus, quemadmodum
sualis sint suae vi nexus rerum Lominibus accidunt mala ρθυῖα δαηα. sica , posquam amoves malas pcrperrarunι; pamae divinae non naturales.sed posit C sunt. Quoniam enim non nascuntur ex actionibus malis, quas perpetrarunt homines, per 6poth. poenae autem naturales ex ipsis actionibus, quarum sunt poenae, necessario consequuntur 3.3o6. ; ideo poenae naturales non sunt. Quoniam Vero hic rerum nexus ab absoluta necessitate liber est β. 667. Parr. I. raeol aeat.) , &ex demonstratione propositionis praecedentis patet, quod Deus voluerit mala physica in eodem contenta esse poenas illarum actionum, ex quibus minime consequuntur; ideo patet has poenas cum actionibus hominum connexas esse Iiberrima voluntate Dei. Quamobrem cum poena positiva
sit, quae cum actione libera connectitur ex mcra voluntate
Iegislatoris β. 3o7. ; quae vi nexus rerum hominibus accidunt mala physica , postquam actiones malas perpetrarunt ;poenae divinae positivae sunt.
Atheus non negare potest poenas natureses, quae ex ipsis hominum actionibus Consequuntur , etsi non agnoscat, eas esse divinas ; sed naturam habeat pro earum autore. Qu- vero ui nexus rerum hominibus accidunt mala physica pro Poenis