장음표시 사용
301쪽
De Vir te s Visio, Beatis. s Felicitate Hominis. 27s
cte enumerare valeamus; verum etiam S. S. Patrum, inprimis
Augustini de virtute Gentilium dicta, haud paucis duriora visa rectam habent interpretationem. Sed de hisce alibi forsan commodior erit dicendi Ioeus. s. Is I. Mnuosus amaν υrrrusem. Etenim actiones Iegi na- μὸν
turali conformes cum gaudio edit β. 348 , consequentertiatιs ab ea cum gaudium in praedominio voluptatum insigui consistat in parasi s. 614. Poch. emp/rd, insignem ex iis voluptatem percipit. Quamobrem cum virtus sit habitus edendi actiones legi naturae conformes s. 3 a quin ex ea quoque insignem percipiat voluptatem dubitandum non est. Enimvero si in re inanimata quidpiam deprehendimus, quod nobis multam affert voluptatem, eam amamus f. 634. Psyche ira Patet itaque hominem virtuti deditum amare vi
Ostenditur etiam hoc modo. Quoniam virtute praeditus committit actiones ad persectionem sui aliorumque, Deique gloriam tendentes cl. 33o. , & persectio hominis in aptitudine manifestandi gloriam divinam consistit s. siet.
Part. I. Theol. nar. ἰ quin Virtus habeat, ex quo voluptas percipiatur, dubitandum non est g. sa I. Psch. em D. Quoniam iraque amor rerum inanimatarum non est nisi dispositio animae ad voluptatem ex ipsis percipiendam cI. 6s7. Pnch. ems .2; evidens est virtuosum amare virtutem. Atque itaque demum intelligitur, quod canit Vates:
Oderunt peccare mati formidine Pisa et Oderuns peccare boni virtutis amore.
Prius patet per propositionem Paulo ante 3 47. demonstratam; posterius liquet per propositionem Praesentem. Nimis abjecte de virtute sentiunt, qui eam a metu poenarum& spe pranniorum dependentem faciunt: quas vero virtus sit servile quid , ut metu poenarum indigeat, vel merce - Mm a nari-Disiti od by Corale
302쪽
narium quid, ut spe praemiorum nitatur. Pulchritudinem vis tutis, qua seipsam commendat, minime perspiciunt, Pream a metu poenarum & spe praemiorum derivant.
ἔ-. 332. hysem, tortuosius virtutem, quam adeptus, continuo magis per amoris viriuscere sudet. Amat enim virtutem I. 33i.). Sed qui rem istic inanimatam amat, ad perfectionem ejus promovendam pronus est f. 6s s. di b. empar.). Ergo qui virtuti. deditus, ad ejus persectionem promoVendam pronus est, consequenter cum continuo ulterioris persectionis capax sit, quod a posteriori fatis constat, eam continuo magis perficere studet, ubigam adeptus cst Ipsa igitur virtus stimulus est ad eam perficiendam, ut
aliis incitamentis opus non st. Accedit, quod eadem fit Perfectio, quae in voluntatem cadit. Quamobrem quatenus e jus nobis conscii sumus, persectionis cujusdam nostrae nobis conscii sumus. Quoniam itaque inde oritur voluptas 3. 6 II. Ita. emPr. ζ ea ipsa nobis stimulo est, ut eam sollicite conservemus , dc ad ulteriorem persectionem deducamus. Eui itaque initio virtus amara si, antequam ejus dulcedo degustetur; in progressu tamen continuo magis magisque dulcediane sua sese commendata Praemium virtutis. . II S.
Virtus sibimetipsi praemium es, seu i ametpraemium is nos confert. Eicnim virtus efficit, ut actiones nostras leginaturae conformiter dirigamus s. 3 et r. , consequenter ut eas edamus actiones, quae ad nostri statusque nostri perseetionem tendunt l. 3 3 o. . Quamobrem cum ea, quae nos statumque nostrum perficiunt, bona sint s s 4. PDch. e ιr. ς apsa virtus in nos confert bona ob actiones patratas, etsi nulla ratione fingi possit, quod ad ea Conserenda nobis obligetur Quoniam itaque praemium est bonum istud , quod ob actionem patratam in nos confertur g. 29s virtus ipsa-
mct praemium in nos coustri , seu sibimetis emium esto
303쪽
Patet idem etiam hoc modo. Virtus ericit, ut actiones Iegi naturae conformes edamus a. 3ar. , consequenter praemia naturalia nos certo manent, utpote ex ipsa actione necessario resultantia a ii . . Virtus itaque ipsa-met praemia in nos confert, seu sibimetipsi praemium est.
Ubi suo loco ostendemus, quaenam bona ex actionibus nostris consequantur; Veritas propostionis luculentius constabit , tumque plenius intelligetur, quod canit Uates : Ipsa quidem virtus Agimet micherrima merces. Neque enim ne .gandum est , veteres virtutis interiorem rationem rectius Perspexisse, quam multos recentiorum, qui nonnisi confusam ejus notionem habentes eam dissamant, dum laudare conantur, ut adeo non si quod miremur, si nubem pro Iunone amplexi ipsi met sibi placeant in vitiis suis, quae in virtutum numero PQ nunt, & verae ac iniucatae virtuti adversenturo . Is
sui vitio deditus es, actiones eas eommittit, gus sarier tendunt a ui aliorumque ac salustri aliorum imperfectiois actiones nem es quae contrariantur glorια aedinae rostrasioni. Et- commatio
enim qui vitio deditus est actiones eas committit, quae con- uiris ad uariantur lege naturae praeceptiS s . 3aa. . Quoniam itaque rus. lege naturali obligamur ad committendas actiones, quae ad nostri statusque nostri s. rsa. , & aliorum statusque e rundem persectionem c g. aaa. aa 3. , atque gloriae divinae manifestationem tendunt . as 4. ; vitio deditus committat necesse est actiones, quae tendunt ad Qt aliorumque ac status
sui & aliorum impersectionem, gloriaeque divinae illustrationi
contrariantur. Hinc paret, unde nascantur diverse virturum speetes; niis mirum a diversitate impersectionis nostrae & aliorum, status. que nostri & aliorum, diverssque modis contrariandi illum tioni gloriae divinae. Unde patet, vitium quoque definiri posise per habitum seu perpetuam & constantem voluntatem faciendi ea, quibus quis te statumque suum impersectiorem red-
304쪽
dis, nec non alios statumque eorundem imperfectiores essicit. Uitia nim rum contraria sunt Virtuti 3. 33od. Quamobrem ubi constiterit, quaenam sint virtutes, nec vitia iisdem opposita latere. possunt, cum ex habitu vitiorum proflue tes actiones contrariae sint actionibus ex habitu virtutis procedentesa . . s. 3s s. '
ritu deditus actiones suas Uberas per dimersas rationes sinales determinat, quam per quas naturales determrnantur. Dirigit enim actiones suas Contraria ratione, quam lege naturali praescribuntur I. 3aa. . Quare cum lege naturali obligemur ad determinandum actioncs liberas per easdem rationes finales, per quas determinantur naturales f. is 4. snecesse est ut vitio deditus eas determinet per rationes ab iis diversas.
E. gr. Cum actiones ivitates corporis tendam .d ejus conservationem, qui vitio deditus est, cibum ac potum non capit unice sanitatis ac vigoris corporis conservandi gratia; verum ut sapore grato palatum demulceat, ut aliorum desi- derio satisfaciat, ut sui similium captet favorem .& quae aliae sunt istiusmodi rationes co lures. 336-
Dio praeditus omittit, quae lex naturae praecipit; committit, quod prolabet. Qui enim vitio praeditus est, eas committit actiones, quae tendunt ad sui statusque sui & ali rum statusque eorundem imperfectionem & quae contrariantur illustrationi gloriae divinae s. 3 14.), consequenter eas omittit, quae tendunt ad sui statusque sui & aliorum statusque eorundem persectionem, gloriaeque divinae illustrationem. Enimvero lex naturae praecipit', ut committamus actiones, quae ad perfectionem nostram statusque nostri s. is et . , & ad aliorum statusque eorundem perfecti nem j. aeta. aa 3. , ac gloriae divinae illustrationem tendunt s. a I 4- .
305쪽
m Virtute re Vitio, Reatis. s Felicitate Hominis. 279
3. a 34. ; prohibet vero eas, quae tendunt ad impersectionem nostram statusque nostri I. i 68. , nec non aliorum statusque corundem imperfectionem I. a 3 a. 363. , & quae illustrationi gloriae divinae contrariantur I. asa.). Patet itaque vitio indulgentem omittere, quae lex naturae praecipit; committere vero, quod prohibet. 33LMyruosus legem naturae serυat, vitio deditus eandem Quinam le-ιransgreditur. Virtuosius enim dirigit actiones suas legi natu- naturae conssirmiter I. 3a ἔ- , consequenter eas juxta ean- servet, dein determinat. Enimvero qui actiones suas juxta legem quinam naturae determinat, is eam servat 3. 338.). Quamobrem virtuosus legem naturae servat. Iuod erat prιmum. muro Ex adverso vitio deditus eas actiones omittit, quas lex naturae praecipit eas vero committit, quas prohibet
s. 33 6. o Sed qui actione& omittit, quas lex naturae praecipit,i consequenter quae juxta eandem committendae s. 164. , & eas committit, quae eadem lex prohibet, consequenter quae juria eandem omittendae r 63.), Iegem naturae transgreditux β. 13 9. - Qui ergo vitio deditus est, i
gem naturae transgredituro suod erat fecundum. Secundum etiam ostenditur hoc modo. Qui vitio deditus est, actiones suas contraria ratione determinat quam lege naturali Faesicribitur s. a z. o Enimvero qui acti nes contraria ratione' determinat,. quam juxta legem naturae dererminari debebant, eam transgreditur Si 39. o Vitio uaque deditus legem naturae transgreditu
Si quis vitio tantummodo particulari deditus ess, non vero omni . is legem quoquσ naturae rantummodo transgredi tur quoad eas actiones, quae ex isto vitio proficiscuntur, non Vero necesse est , ut ceterae ejus actiones omnes snt legi naturae contrariae. Idem quoque tenendum de eo , qui virtuti particulari deditus , non vero omni fieri enim potest ut committat actiones legi naturae adversas , quae ex Illa virtut
306쪽
minime proficiscuntur. Unde cavendum est ne, s quis idicerto actionum gemre contra legem naturae peccet, vel eidem satisfaciat, inde colligatur simpliciter, quod naturae legem servet vel transgrediatur; nec ex actionibus certi generis
legi naturae conformibus, vel dissormibus inseratur simpliciter, quod fit virtuti, vel vitio deditus.
g. 3 38. Visio dediti actiones sibi mutuo tantrariantur. Qui enim vitio deditus est, actiones sitas contraria ratio dirigit, quam lege naturali praescribitur g. 3 et a J, consequenter cum lex naturae urgeat dilectioncm actionum ad n stram perfectionem s. asa. , adeoque omnium inter se conlansum so 3. Ontoc , consensum actionum inter se non curat. Ejus itaque actiones omnes minime inter se conse nunt consequenter sibi mutuo contrariantur.
Principium. consensus omnium actionum tam inter se, quam cum naturalibus est earundem dcterminatio per easdem rationes finales, per quas nasurales determinantur : ita . enim actiones libere ad eandem tendunt persectionem, ad quam tendunt naturales. Enimvero vitio qui deditus est actiones suas per diversas rationes finales determinat, quam per quas naturales determinantur s. 33s. , adeoque nonnisi casu praeter intentionem agentis fieri potest, ut ad eam Pe sectionem tendam, ad quam tendunt naturales & quae naturalis dicitur, ceteris tendentibus ad imperfectionem hominis. Quamobrem nec cum naturalibus, nec inter se consentiunt ε. 3o 3. Ontia. . Unde pater Propositionem praesentem posse quoque ex eo demonstrari, quod vitio deditus committat actionem ad imperfectionem sui tendentem 3 34. , cum impersectio indissensu, non an consensu consistat F. so . Ontuo. Abunde vero loquitur experientia, quod a virtute alieni in actionibus sui, sibimetipsi contrarii sint, nunc eandem actionem
commi Gentes, nunc Omittentes, prouti occasio Iulerit.
307쪽
De Virtute es Virio, Matis. NEHiei ara Hominis. an
g. 3 s 9.mito ded tus actiones legi naturae conformes pro malis, Iudisium eidem dissormes pro bonis habes, aut illas saltem pro minus uisio ae dirilonis, has vero pro magis bonis. Qui vitio deditus est, actio- is inj-ι. nes suas contraria ratione dirigit, quam lege naturali prae-sus Meris. scribitur 3a et J, adeoque actiones, ad quas committendas
nos obligat, omittit scu committere non vult, eas Vero,
ad quas omittendas nos obligat, committit, aut eas potius committere vult, quam illas. Enimvero quoties quid volumus , id nobis repraelantamus tanqllam bonum , di quoties quid nolumus, id nobis repraesentamus tanquam malum β. 89 a. PM ch. empir. , inamo eodem modo sese res habet, si appetitus sensitivus in quid fertur, vel aversatio is rit sensitiva, ubi quid avertamur I. 893. PEIch. e Vir quoties vero unum alteri praefertur, id quod praesenurcensetur melius I. 898. Pssch. empir. . Necesse igitur ost,
ut vitio deditus aut actiones legi naturae contrarias sibi r praesentet tanquam bonas, eidem conformes tanquam malas,
aut illas tutem histe meliores judicet.
Perversum adeo est hominis vitio dediti de actionibus humanis judicium: cui tanto facilius locus est, si bonitas & malitia actionum intrinseca negetur , vel in dubium vocetur, &naturalis obligatio tollatur. Unde haud difficulter perspicitur, quam parum faveat Virtuti hypothess illorum, qui ante legem a superiore latam nullam admittunt actionum moralitatem, Iiciti ac illiciti ante eandem nullum agnoscentes discrimen. Nec minus hinc intelligitur, quanta si illorum qui, quod sibi persuasere, aliis persuadere conantur, quasi doctrina de intrinseca actionum bonitate ac malitia virtuti si inimica, immo quod virtus omnis eadem tollatur.
308쪽
α malitiam intrinsecam non agnoscit. Ponamus enim eum agri scere bonitatem ac malitiam intrinkcam actionum. uu niam lex natum nos obligat ad actiones intrinsece bonas committendas, intrinlace vero malas omittendaS i s 3. ,.
actio autem intrinseca bona per ea, sine quibus concipi n quit, bona est G. fr.), intrinsece vero mala per ea, sine quiabus concipi nequit, mala est s. s9. 3 actionem legi naturae conformem pro bona , eidem difformem pro mala habeat necessse esta quod cum hypothesin evertat, necesse est v vitio deditus bonitatem & malitiam intrinsecam actionum non agnoscat, si actiones legi natum difformes pro bonis, cidum conformes pro malis habet.
E. gr. Si quis malum esse existimet temperanter vivere phonum vero luxu, diffluere is. vet. non agnoscit, temperan iam ad vitam & sanitatem conservandam conducere, intem perantiam vero vitae ac sanitati insidias struere, vel non agnoscit quantum bonum si lanitas Sane impossibile est, ut quis temperantiam per rationes intrinsecas concipiat malam, & i temperantiam bonam , consequenter si illam propter extrinsecas quasdam rationes pro mala , hanc vero pro bona habea . necesse omnino est intrinisam temperantiae bonitatem, im temperantiae vero malitiam ignoret. Immo nec desunt exempla eorum, qui cum intemperantiae snt dediti negant aut saltem in dubium vocant eam sinitati esse adversem α vitae lassi insidias itastruere.
kitio adytus actionum Aonitatem uoluptate ac uti vitiosus bo- tare ἰ malitiam dero molestia cy damno , quod laude percipi-nitatem stur, aesunat. Qui enim vitio deditus est, actionem legi maluιam naturae conformem pro mala; eidem difformem pro bonae actιιnis ἀ- habet, aut hanc illa meliorem judicat g. 3 39.). Si acti Dacet. nem conformem pro mala , difformem .pro bona habet , bonitatem & malitiam intrinsecam ignorat c*: 3 . , con
sequenter, alia esse cibed ratio, cur illam pro mala, hanc
309쪽
pro bona habeat, quam quae ex ipIa notione actionis desu mitur . set. 39., Quodsi vero quis actionem legi naturae difformem pio meliori habet, cum ea in trinsece mala sit I. a s a. , non minus alia ipsi esse debet ratio, cur eam pro me liori habeat. Quoniam quid bonum judicatur ex eo, quod Voluptatem parit I. s6.1. P Ich. emp/r. , malum eX eo,quod nos molestia sive taedio assicit, si sensuum judicio stetur .
IT 3. PDch. empiri , ac Vulgo bonum censetur, quod utile, malum vero quod damnosum, quemadmodum nemon eicit; alia ratio, cur vitio deditus actionem quandam bonam esse existimat, osse nequit, quam quod ipsi Voluptatem creet, aut damnum afferat. Atque adeo patet , Vitio deditum acti, num bonitatem voluptate ac utilitate; malitiam vero molestia di damno aestimare.
Actionum bonitatem Ec malitiam non dijudieat ex rationishus intrinsecis, nisi qui intrinsecam uorum bonitatem & maia litiam admittit c3. ε . 39. . Vitio igitur deditus ad rationes inistrinsecas, posthabitis intrinsecis, recurrere debet. Rationes extrinsecae non desumi aliunde possunt, quam vel a voluptate& molestia, ves ab utilitate ε damno. Quemadmodum vero sua quemque trahit voluptas, nec de utilitate idem est omnium judicium; ita quoque rationes extrinsecae, quibus utuntur viatio dediti, ut actionem quandam bonam Mi maIam sibi peris
stia o damno petitis. restimat enim bonitatem actionum nam utaris voluptate, quam creat, vel utilitate, quam adfert, & ma- -oiisis. litia m earundemmolestia, qua nos afficit, & damno, quod
inde in nos redundat c3. 36r . . Quoniam itaque motiva
310쪽
volitionis sunt repraesentatio boni, motiva nolitionis rep- sentatio mali f. 89o. Poch. empιr.); vitio deditus motiva volitionis petit a voluptate & utilitate, motiva vero noliti ius a taedio seu molestia atque damno-
Asia igitur sunt motiva hominis vitio dediti, quam virtute praediti 3. 3370. Quamvis vero ex eo, quod quis utatur motivis ab intrinseca actionum bonitate & malitia & attributis Dei desumtis certo colligatur , quod sic virtuosus, quia vitio deditus iisdem non utitur j. 339. 36O. . non tamen vicissim ex eo, quod quis utatur motivis a Voluptam vel molestia, uti. litate vel damno petitis, inferre licet se quod sit vitio deditus. quia virtuti deditus subinde haec motiva cum ceteris conjungere potest. Quamobrem tum demum valet argumentatio seti a sola xoluptate vel molestia ,. aut Z sola utilitate vel damno, lato petatur moti um
j. δεῶ. m adisci potes, ut actiones lego naturae conformes commiι-
uiij. rat, Hormes omittat. Vitio enim deditus actiones Pas contraria ratione dirigit, quam Iege natum praescribitur . ,.λὰ lσὸm 3ῖ - , Omirxen, scilicet quae leX naturae praecipit, commit-n Miam xen. quod probi but 3 3 6. - Quamobrem motiva, quibus
nititur naturalis obligatio . Ia 8. , quae a lege naturae veniti 1 P, non sinciunt ipsi,. ut Uelit eas committere actiones, quas committendas praecipit Iex natu in , & omittere eas, quas prohibet. Opus igitur est obligatio alia , consequenter cum praeter obligationem Iegis naturalis non detur alia naturalis s. r 44 L positiva, a voluntate legislatoris prosectae et9οδ. Enimvero aliter quam sancti e poenali & praemiorum promissione introduci nequit obligatio positiva 3or.). Vitio igitur deditus ad servandam naturae legem, hoc est, ad committendaS actiones eidem conformes,. omittendas dasformes, aliter Obligari nequit nisi per poenas &