장음표시 사용
351쪽
Doctrina Aliqua de Rerum origis.
Neque tamen nos latet, origines Mosaicas male audire apud Authores exteros, era nonnullis ei eludibrio liaberi Celsu anilem fabulam appellat Sim Orig. erat. plici aliquanto modestius, Fabulose traditionem, si is L ab Alantiis desumpiam. Haec regerit Philopono Scri 'pserat nimirum Procli pro mundi aeternitate cui re-lpondet Philopontis: Dein Procli vindex, Simplicius, reponit Philopono, origines Mosaicas memo
Judaeorum Legislatorem hic inHeat Philoponiώ, ita lo- qu mem In principio fecit Deus Coelum ti Terram Terra autem erat invisibilis cincomposita tenebraeque in superficie Abyssi, & spiritus Dei luperincubuit aquis. Dein facia a Deo Luce, is luce distincris tenebris, additur, Lucem vocavit Deus Diem, Tenebras vero Noctem. Sic vesper mane fuerunt una dies. si hunc esse mundi ortum p ter, eumque temporalem, sciat velim. hoc nila aliud esse, quam fabulini traditionem, ab lautiis, puta,
Convenit quidem Mosi, non tantum cum AEgyptiis, sed etiam cum caeteris gentibus, quoad materiam subitiatam sui mundi, nempe Chaosci Anti . f. quum Chaos, quod omnes gentes celebrarunt. Sed
352쪽
in modo constrectidni non conveniunt; neque usu nulli adhue occurrit os gonia vel inter anti quos Physicos. vel Theologos, ira Telluris Primi geniae, vel primi orbis halutabilis, constructi men recte tristituit, vel idoneam reddunt rationem, cur Terra, Elementiam gravissimus h altior esset aqua,niuliolaviori. Quapropter Stritis, velut in te asias des ta ad Pro Mentiam recurrit' at re iusius ope Terram ab aquis liberat, quas natum viribus
excutere non poterat. Locus in commemoratione
non unus, ciuem paucis, si placet, ena trabimu G ' Mi . . ti construeno Terra, vel mundo Teri emih vrim Aiden operandi modum exlubet, κἀ- - - ω,- - προ ειαν. Et, quo nodum illum laveret, cui Aqua. siti natui superiores Terra, intia ipsius, perficiem subsidanr ad provident et tu abecialem com fugit. Qua in re sequitur quidem Motan, quem
I. ig/.1 6 antea multis 3 cum laudis amaret, in delami ptione Iudaeae sed e sapientibus exteris, nullum produce habet. Rem sere hoc modo exequitur. Per naturam, ait Aqua sit altior erat Terra, eamque circumdedit totam, in initio rerum admodum sphaerae. Cum vero providentia constituisset animalia condere, atque maximEhominem, Animal non aquatile, erram excitavit multis in locis, Mintumescere fecit aliisque depressit & excavavit ut hic latentibus aquis, illic extaret Arida, edesque praeberet hominibus4 animantibus ut videre et in v his
353쪽
eadem est im lege Mordine maurae ipsissimam, ut vides iam viam inuinor,ines praeivit Moses. Nihil habet mi haec explicatio peccat tantum in regulam Philoses horum, - νε den messe a m mia, si e ne sirite. Nulla enim est necemias, vesterras elavandi, vel ama in sivis ac scrobes dedoe uendi, ad extruendum primini octem habitabilem Prout alibi a Minius ostensum est. Sed b alias causis, τι-αι mi νώ -- fuimus, necessistisiit Mosi, adium. R. modi remi imperium . Numidis, avitumpae revi dein iii .ses . o vli irim dum με apparatua disponem. Haec ex ψώ-obiter perstrinaci, in ostenderem icosinopinara Minicam non esse sinulam aegypti - Ἀ-sviamst -- mineesiodo sibi pro- ia concinnam, Hanc postea amitati suit alii, areta vel plantas Et quod nobis refertur a iuda, . de Cos abie Mero nostro, paucis omitatis, transcriptum credo. Erat quidem H .servetusta istincto riphilo lata, omni Graecanuca, ni fallor, anti nator sed indantur vina raro.
recentioribus, si interpolantur, veterum Og,
mala id quod in illo emone Sasia sepius acci
. oenique R Moses' laimonides crepat mul ottes suos Z is vel Z-μαν quos non Mose tantum,.sed Abramino euaniauitiquiores habet. Et in eorum,
354쪽
libris ait reperiri multa de amo, de Serpente, e bis MisHia boni se mali, e vestimenti primis. Quae tamen a Judaeis surrepta,mavult supponere,quam iis data sed pro fabulis habenda utcunque, si lite-
rationes de Adamo de Serpente, de Arbore sciemtiae, de Tunicis pelliceis pro fabulis habere videtur, ii sensium tantum literalem arietidas inrita Deus dicitur sub auram vespertinam destendissi in inaeditum ad deambulandum. Quas Deci, more homi num langueret nimio hi adeoque infigidulis a borum opaear numbris, ut auram captaret, deambulare consuesceret. Huiusnodi sermones midosad vim litem nollet exigendos
tem, .m de istacg te tam tillum
355쪽
tillum supersit apud alios aut res, nihil dicendum
Denique disceptari blet, an raditione acceperita quocunque has suas Origines, Moses, vel ipse primus instituerit. Non video quo pacto hoc positi certo definiri sed multo verisimilius mihi videtur, hanc Cosmopoeiam, sive institutionem elementarem in Naturalibus perinde ac suam Legem, sive institutionem elementarem in Moralibus Moli prinatim datam vel excogitatam fuisse nec istiusmodi quicquam a quavis gente antea receptimi, i quovis phisosiopho aut Legislatore constitutum sed de dubiis objectionibus satis.
stu praeterea consideramia mi, tam re
ram momenta, quam authorum tellia a, ut in hac causa aequum judicianni feramus.
Qua liberius dicta sunt, ex amoreveritatis, in
originibus Mosaicis explicandis, ne quis male capiat aut ad conflandam authori invidiam iis abi ratur : oratos velim sequos rerum minatores, ut haec mura capita, alias satis nota, paulisper mecum iecolanta recolligant. Primo Sapientum oriemuis talium
356쪽
talium usum 8 stylum. Secundo, populi Israelitici, quo tempore haec scripta sunt, mediocre tardumve ingenium. ertio, quae viri docti de his rebus antea commentati sunt. Quarto, quid Deo dignum aut
indignum: qualiter cogitandum est A Sumno
Numine. Quoad primum, notissimum est, Priscos sapientes Thilosophos veritatem raro nudam. Hapertam,
exhibuisse set variis modis velatam aut depictam rper symbola Hieroglyphica, allegorias typos, iambulas, parabolas, sermones populares, altiliue ima gities. Hoc, ut satis vulgatum in genere, praetereo. Sed illam doctrinam uelicem popularem Marci nam, quibus usi sunt sapientiae veteres magistri, im discipulis suis erudiendis, quanquam pius ipsius meminerim in praecedentibus, noli ab re erit paucis recolere Pro ratione huius instituti, discipulos suos. in duas pluresve classes distribuere sistebant, rudiores.& magis instructos; Atque etiam sivi scripta in
veritatis .rmam, Illa, ad captum populi accom v. siseris modata. Id notavit in oralibus Ciseror his o bis L sommo aurem Bono, quia Lo genera librarium fimi, mim populariterscriptum, quo κω αον appellus es alterum limat , quod in commentariis reliquerant: non semper idem dicere videntur. Ita Author
OG νῖα Libri mu' ait, sibi necessarium sulci ratione siti argumenti, decausa prima agere, Α λὴ
orati, amen ita vularem ostitutionem, me ora ristob' diarii, formiam. Non immerito distinxit Varro, c, i. ' Triplicem Theologiam apud veteres,
357쪽
-m , Mose --. Philosophica utilis erat po
pulo Fabulosa, noxia: qinminediam instituerunt, Aristoteles. In usum commodumque populi 8 vitae ρ δ' humanae. Recte dixit Piato To iv ποι τηνή πολ in .
άδυbατον λέγειν ' Universiopificem patremque invenire,
di iis est: a vulgin exsticare impinbile. Quod etiam
de operibus Dei, verum est . Sed ut redeamus ad Discipulorum classes parti GL 7amλtionem id quod in schola Pythagorae notissimum i v si
erat. Novitiis tul S, alias bienne, aliis quinquenne silentium indixit quos ideo κουσι κου vel ακουσμα-
σικυι appellari voluit Duo erant pariter philosb- .phiae genera, sormae, aut naOdi quorum alterum prove lioribus & clarioris ingenii iriS, μαΘηριατικοῖς dictis alterum tyronibus, aut tardioribus, propolitum. Ita facile credo utrumque mundi systema, vulgarei mathematicum,docuisse scholam Pythagorae: Hoc inter Myllas Illud inter rudiores. Constat enim Pythagoram in mundi nostri medio Solem statuisse: tamen apud Iamblicum ti Laertium. q. s. in vii a Pythagorae, quaedam sunt quae plane redolent vulgarem hypothesim Et quod factum est in tradendii mundi forma, in ejusdem origine, itidem fieri potuit duplicemque ea de re conlii tui hypothesin, Philosophicam vulgarem: Hac populo exhibenda, illa lapientibus reservata. Aiunt Iudaei Doctores, Legem loqui lingua filiorum hominiim tylo notitiisque vulgaribus. Sed habuisse praeterea suam Cabalam Mosem, vel doctrimm arcanam quam seorsim sapientibus .cordatis impertivit. Fuerit olim, necne, hujusmodi Cabalii
Hebrvi, vera inuinae scientiae thesaurus, nonu a certo
358쪽
certis novi. Sed anoris sutile mucis aplantibus, liud in Adytis, aliud in propatulo, docere, extra dubiume, Idque ne sua argaritas iecundata ictum
proverbiale, porcis pro icerent. Neque hoc prorsus alienum erat a schola Christi ani ubi discretis Catechumeois ab Illuminatis, non ad eadem sacra aut mysteria, cum his illos admittebant. Pariter, in. ration doctrinae, Insantes icis. 3 2 lacte Adulto cibo blidiori, nutrieba n Apostoli Denique Cliristus ipse multa celavit discipulos sitos,
ιobis dicendit hiabeo, sed quae ferre Nn potestis hoc tem. re Boni Magistri aut Mystagogi eis, non quaeque subito & promiscue ingerere, sed pro eiTipore e captu discipulorum nun haec, nunc illa paratis ani . in is infundere. Haec ad propositium nostruinis vindicias Mossis, facile accommodantur Sed de Mose plura in sequentibqs. . Nunc ad Iecundum monitum
Secundo, populi Isirablitici, quo tenapore suas Origines suasque Leges, scripsit Moses, tardum rude
Ingenium considerare Oportet. Ex Hebraeorum te gibus, oeconomia Mosaica judicare licet, crassam hebetemque fuisse populi illius indolem I neque bus naturalibus contemplandis, aut divinis percipi endis, idoneam. Tot ritibus externis, tot Geremoniis in frugi seris, tot . minutiis , observatiunculis, viros philosophos, aut coelestium dociles, nequaquam onerasset apientissimus Legislator. Nihil intellectuale, aut a lensibus abstractum neque propriarum
Animarum immortalitatem, sitis institutis 3 religioni intexuit pariterque in praemiis icenis, ad te gem corroborandam propositis, nihil pollicitus aut
ni Mus est ustra hujus vitae mmnos, atque bos i
359쪽
Doctrina Antiqua de Rerum frigim 3 3 3
aut maia temporalia i Idque non ob suam, sed populi istius ignorantiam, animorum, ut uidicam,
cras udinem, Neque hac dico in gentis opprobrium t procul a , sic sed ex Judaeorum ore excipio rata Manasse ben De Resur. LI sirael, Si malia in lege ista, de xlolaica loquitur, men- 3 rio utar vitae, fac)a fuisset, ridicula ei populo viscf.isset. Neque alite R. o sies Maimonides, qui hoc My. - argumentum fusius tractat, eap. 3 lectu di. p
gnissimis. inod si sub hac pae sagogi ais rudimentas
elementaribus, ut verbis Apostoli utar, instituendus GaI.3.: .... erat populus, ad mores animosque formandOS: tan-σ6-y- ,. . to magis a Theoriis philo Ibplaicis, tunc temporis, abstinendum erat. Si vitae futurae, immortalit mi is, quas, ut sciant, magni interest omnium, non auluset Mosses aperire fontes, ne suis esset fastidio aut contemptui - anto minus decuisset virum
sapientem, o dogmata Physiiologica, neutiquam necessaria, mus pariter fastidiiset populus, se atque . leges suas iisdem incommodis aut periculis expin
Sed hodierni homines a quum esse censent, Mundum illico nasci senem ncque illarum affinem esse rerum, qua sert naturae novitas aut infantia. . Sunt autem ut homin/In ita popalorum, at ues ut in sui Scriptor Romanus . in ut aliorum Omnium, iis . .uo modo, ir ratione tempori S ita, prae caeteris,
huiusce populi, inculta semibarbara erat condi- tio. Utpote quibus plusquam quadringentorum annorum servitus, non blum mores& disciplinam, sed tantum non ipsam humanitatem exuerat. Dicam, sed absque invidia erat colluvies quaedam hominiim retus mancipiorum, ex ergastulis AEgyptiacis num tertius erit larum. mi nullas artes, proe laterniam z. z
360쪽
lateritum nullas litem, milium aium mistum, pos Helvini. Neque hoc tantuni, sed dedocendi mrant multa, quae in gente Idololatrica imbiberant liudicium igitur, illamque vestram, appello, si in anc turbam subito est indenda essent naturae myste ria, quae de rerum principiis, ortuque universi,
disceptamur adhuc uiter eruditos, Theoremata. Tertio notandum, Qui hoc argumentini tractarunt, tam inter udaeos Doctores, quam Christianos, multi, in originibus Minicis e plicandis a litera diseedendum esse, non dissilentur. Quoad Judaeos, Authores Cabalisticos praetereo, qui verba scripta vel nihili iaciunt, vel nimii nimii puta, cum ex eorum literis, syllabis, numeris, sensius mysticos,
tenui acu, exculpulit. Mitto etiam Philonem Judaeum, quod allegoriis totus stat eat. Sed R. Mosi m. v. AEgyptio nihil imputandum habeo, quo minus sit testis idoneus.Ille autemsaepius in exercitationibus suis circa sacram Scripturam, monet probatque, non ubiq; inhaerendum esse en sui literati maxime vero in opere Beresbith, sive in historia creationis. Praeter Aut horis praefationem, consule, si placet, partis prima evita 7. II. O g. Dei Π, irti secunia cap. Io. Libet unum atque alterum dictum, praeterea quae adduximus in praecedente capite, hic annectere.
Prope finem capitis asy. pari. 2. duas attexit propinpolitiones, quarum haec ei Prima : Non omniafecuniam literam intelligendat accipienda esse, quae cevntur in opere Berescith seu creat o ars, sicut vulgu hominum existιmat. Deis hanc regulam pluribus explicat confirmat. Nam alias, inquit, Ma praecepissent