장음표시 사용
331쪽
i dere qualitercunque e Terrauiostri uti quidem
nec reselisi praeter Lumim. Praeteres, stellae rixae videntur antiquiores Plane tis, unamiumque esse sui orbis aut vorticis cent m. Tot itaqin systen ata constituenda sunt in coeli, suo sunt Fixae quaecta sint, numero mole, maximae, absorbent hoc punctum Telltaris, quasi minus nihilo neque inde repetendas esse earum orbghaes, aut eo deberi gratias, facile serent ecclorum mici, aut quivis Dei operum,qui aestimatores. Tinnique, verilanile est Planetas olim fuisseas i unque ipsam in eodem censit e desine ni in MaaDMe. Planetarum origines ex alia quacunque hypothesi, haud facile expedies. Saltem si ignem habent in Centro, quod admodum probabilem, Praeterna, vidimus Iem, densis maculis quan-.dmcte aciem obductum legimusque per aliquot γdies pallidum, obscurum, & s extrema iam in . morte luctantem Is autem qui aegrotat, potest mo ri acq μ' mi acriait, aliis eiuMem generis con- nectes a nem sunt omnes rhoe accidere potest. Fixae igitur sunt extim itales vir inguitii autem Fixa, esum cras macularum cortice, quem perrumpere non potest, obtecta in corpus scurum Mopacum degenerat: Quale quiddam est Planeta. Postrem istesta novie, quae nuperis annis apparuerunt in coelo, ' nullum habuere curti Terra, quoad origines suas, nexum aut cognationem. Nequem gis ullum habent Cometae qui, licet, in nonnullis, dubiae sint difficilis explicationis, nihil aliud esse
mihi videntur, qui Fixarum cadavera, ut ita dicam nondum lepulta, nondum ad requiem composita Vagantur per varias coeli regiones, Umbrarum instar, donec invenerint sedes aptas Quibus Ris reperti ,
332쪽
remitis, fugam iniuit, in m rus conversi inro ἰasiquod astrum motus suosvinum. Quodsi, ex alii hypothes, procorpsuibus originariis habeantur Cometae, tam immensis peragunt circulos 3 periodos, ut eundent nobis unquam bis visum esse, in eadem . circuitus pante, a nemine probari inest. Hu: si hujusmodi coelorum plumomena, ad Epocliam sonullennem, salvis naturae legibus, aegre.r. vocari possunt. Quin faterisim erit potius non e n
dem fuisse origineau neque Mevani, Telluris nostrae toti upiversi sive Intellectualis, sive Corporis. Nequo mirum videri Get haec non distinxisse, sem, aut universi originem non tractassi seorsim ab illa mundi nostri sublunae is. Haec enim non distin, guit populus, aut separatim aestimat. Maxima pars. hominum reliquum naturae . universi pro quadam . ibet 0rbis noliri aut xlluris appendice, quae nihil valet ex.seipsa, sed atteritur in unam humani generiris, i ut commodis nostri inserviat. Recte igitur
Legislator sapientissimus ebilosophis reliquit id neri
gotii, ut ubi maturuerit ingentiam huiminum per aetatem, usum do observat aes, opera Dei alio ordine digererent, persectionibus divinis atque rerum
naturae adaptatis Ma de lao Capite satis, pergamus
ad alia. ertio, memorat Moses in suo Heraemero celebre pilaenomenon,quod nulli bi rerum comparet Aquas
intelligo supercaelestes quibus condendis, aut suis sedibus disponendis, Deus impendisse dicitur integrum diem non minus scilicet temporis quam condendo Soli, Lunae, toti coelorum exercitu Haec corpora praeclara merito sibi vendicant vigintiquatuor horarum labores, sed rei obscurae incog- uua tant adcinsperi. invidesiis . Me ro, quae'
333쪽
Doctrina Antiqua de 'rum Origis. o
ramus has aquas invisibiles quibus haerent sedibus, aut olim haeserunt. Ait Moses supra Firmamentum positas esse Solem vero Hreliqua sydera in Firmamento. Ea ratione aquas illas collocat super omnes Stellas, aut coelum stellatum marum nihilominus . Centrum, omniumque rerum, constituit Terram; Cum vero graviores sim aquae materia coelesti, ip-1bque aere, qui possunt haerere in altissimi sede, nullis corporibus intermediis crassioris fili suffulta Nos vetat recurrere ad omnipotentiam divinam, in lila materia, Sanctus Augustinus qui in tractandolioc ipso argumento, ita nos monet, graviter Way-
polite ' Me quisquam dicat secundum omnipotentiam 1.1a G, Mei euieuncta funt possibilia, oportere nos credere aga. ui. tam graves quam novimus atque sentimus, caelesti eorpori, in quo sunt δε ra, superfugas nunc enim, quem admodum Deus instituerit natura rerum, fecundumscri--ptura ejus nos quaerere convenit, non autem quod ipse in iis, aut ex iis, ad miraculum omnipotentia suae velit
operari. Huic concinit, quod generalius nos docuit
alibi, Sis Deus administrat omnia qua creavit, ut ipso; - . I. Voprios motus exercere se vere sinat. senes has re '' 'l'
gulas esto judicium. Praeterea, si extitissent supra altissimos coelos hu- susimodi, nescio quales, quae quid interfuisset populi hoc nosse mysterium 8 Alienum est a more cproposito Mosis, res invisibiles absconditas, in
utilis notitiae memorare in suo Hexa emero quod mundi aspectabilis phaenomena tantum prosequitur: utpote quae omnium oculos seriunt, e Creatorem de siderant Quae vero nullibi comparent, nullo indigent authore, nulla explicatione:
Quare nonnullis visum est, has aquas si asti mi mentum positas, de nubibus aquosis interpretari,atque
334쪽
Oplex.ide stat firmamentum, . si perius ac ins riu; Illud, in quo residerat stellae: hoc, in quos duas vas res, Hubes, meteora nempe eatium Firmimentum appellant. Sed ex hac interpretati m quid est, quaesis, liqd Deus creavit secundo die taliquantulum ip tir hoc intervallum quod est uster fac vibi, r. At istud intervalluia extitit hieaς: n ad mediam aseis regionemramanu sedassuro nium utquec Hum, proicus bis sive .cem primuseniam, De Us, interposium sipponas. Quid igitur r*ςst, quae eptentia creare intervallum: hi creare inter auum iecundo die Dod extitu pri
nidis jam adimustus , sed ad restilendum uti ius hanc interpreoli
. . nem, audiamus 'la Moci secundo die, inauit, Deus uit,Fiat Firmamentum in me io avarum, O diμ
late aqueunt. Terminus enim via disterminatio, est rerum jam existentium. Dic igitur quaenam arans, vel ubi in locorum hae aquae superiores ante factam hanc separationem. Udenua fuisse prius massa continua atque hac contignatione bipartiri. At pluviae non extiterunt antea, neque nuhes. Has itaque si haheri velis pro aquis iuperioribus, nos respondet interpretatio verbis Mosaicis Denique praeposterum esset, nubes condere ante Terram vel tanti facere haec vaporum coagula, quae fiunt & pereunt singulis diebus ut ο - ρο tW a 3gm si, οἱ Sisus NM
335쪽
redit Gener Milanem natu dein pluvite per sensato . -- pit populus sed plumam
iiii ix ' inimi lavem statuit nunum rum Uin exilum, Aquarum Deus pio lubitu, ι-us vel occluin Maractisse phiriam J- mitat ' i xx. Hac mihi videtur meos cini silium rubo vi Aquas superoHelles. Atque ii ima dignitati Molis optini consulitio, ii, quoties recessum est a veritate et sica, id fieri. supponamus, ais, a vires usi; quo puli suam Cesinomiam accommodando. Odem modo . de iatre primigenia agitur, a primo die is eoionis, id phaenomenon est ariter a explicabile ratione physica; sed ne Deus vulareti, in t bris operari per triduum, opportumimvis
Mosi, sub ipso initio operis, Lucωνφroferre. At qua- Q Lucema Lucem line fonte sine scaturigine. iux . ainem, i si philosophemur, profluit ab aliquo centro. ubi cor principium sui motus. Prodit autem Linc.
in hac Cosimopoeia ante omnem distinctionem coe lorum in orbes aut vortaces , Praeterea, secundum literam, videtur Dieus intermisisse opus suum, nocturno tempore, ut solent homines Sed non ideo qui perfici poterat alterum Hemisphaerium Ccoelelle vel terrestre si ulla fuit operis intern :ilsio, d Deus non ageret niti ubi lux eis et Gate tu in has minutias non curat populus, neque Antipodas omniar. aut alterum hemit pharium sed niundum concipit
instar Tentorii, cujus tectum vii coelum o Planitie o M
Succedit Tertii diei opus, ubi origo Oceani, εχ-αΘεωρητως, ad captum vulgi describitur his
336쪽
luem' ovo, Arida. - naM--, eam em. μ' ct congregati em μαγα- αν in Haec dol- lactio. Uiurii ad distooperiei,dani aperum, inite sub Attila latuit, duobus tam modis fieri potvit: accumulatione aquarum cenis in lacis, ut mi manerent in reliquis vel excavatione ero sis in me, certis in locis i quae ho sinsiderenti sesaccumulatio illason emeret alvein oceani. liaque omnes Interpretes aiunt, excavationemem, tribuun esse alveum Oceani, iniae deductis, aut aggregatis,
. aquis, denudatam ego Terram an emeristoicis
terea, eadem opera se sesse monte' aiunt nen :pe ex Terra egeta ex hac Asia inarina, 'de variis in
Quid luculentius hae orisimitione omnia Monestium, si calculisin verisiexamine abstineas. Haec itaque debent placutis A saxissedisse popaeo, qui leno torquet argutiis. Quibus verta ahinius est Drum rerum examen strictius instituere, consulant, si placet, quae scripta sunt, eo l. r. c. 8, 9 sultimo. in quo ultimo Iapite, per rationes renaltiplices, e indicia manifesta, monstratur, neque alveum Oceani, neque Montes, neque primam Aridam habitabilem, ab hac origine provenire potuisse. Eadem vero hic repetere, aut plura addere, haud operaepreti una
Haec de primo triduo Creationis Moselere. In qua, si primi, secundi diei opus praeteriisset Author, nempe Lucem illam vagam QAquas superemtestes rversumque nonum proxime subjunxisset secundo, tuo mundo, vel orbi habitabili, nihil defuisset. Sed quo- .niam diem septinium, saltem ut mihi videtur, pro
. Sabbatho habere S consecrare decreverat, protrahe i-
337쪽
Doctrina antiqua de Rerum rem, tr.
Moria inumsi absisluti exempla Dei requiescen
tis ab onini opera, septimus dies perpetu, celebraretur. sed inodum inaequalia sunt horum dierumpensia Primi diei opus ictu oculi peractum suisset es atque ita opinor, secundi. Sed Diei tertii magnum
esset molimenis diuturnum Primo excavare os iam tantam, quanta est illa Alvei marini Dein, . Aquas omnes, quae superficiem Terrae periebant, . derivare, vel potius detrudere, in illam offam. De Irt dere, inquam, quandoquidem non sponte irent versius mare, cum nulli essent adlluc fluviorum Al . vel neque terrarum declivitas. Ubi applicita erant
novi montes, aut egestae terrae cumuli iis in locis excuterentur aquae, tantundem proflueret in Disam sed in reliquis locis nisi vis alia accederet, irae. rerent immotae super faciem errae. Utcunque si decurrisse lapponas rapide instar fluviorum, e locis nonnullis Mediterraneis ad mare, aliquot dierum iter esset arta diei pensum videtur non minus. . operosium bolem, Lunam, Sydera Deus bone, quot&quanta corpora, una dies parturiit uersu-cit. In singulis autem Planetis condendis sex dies impendendi essent, non minus quam in noltro cum eadem sere sint forma, nec dissimili, quantum constat, supellectileis apparatu. Praeterea, aggregandi erant omnes, secundum ordinem rerum ad Tertium diem, cum sint corpora Terrestria Luna maxime, quae a suo centro, erra, aegre se divelli patitur, cin aliam clatsem transferri. Sed Moses
sequitur Philosophiam vulgi, Lunamque copulat cum Sole, quasi similis essent indolis e magnitudinis. . Quinti denique, sexti diei opera erant multifaria. Omnium Avium de avicularum Piscium pisci
338쪽
facta suere in hoc biduo ex aquis Me Teriai ducta Tardius hodie proceditur in concinnandis corporibus Mimalium Neque id miror, citin tanti sint artificii. At tam cujusque animalis Manimabculi corpus adeo accuratessermatum compositum sit, corpus Telluris, communis omnium Matris, adeo deforme, hiulcum, ruinosum fuisse ab oriquin
mundi, ac est hodis, nunquam inducar, in cre .
Voluit Sanctus Augustinus, haec omnia, quae δι
cuntur opera sex dierum, unico momento creata
diuitisse qua dispescuit Moses in classes diversa tempora, quo magis juvaret imuinationem populi, in concipiendis rerum originibus. Deus, ut mihi ub detur, omnem substantiam, io intellectualem, sive, mi forem, unico momento, indivisibili actu, ὰ nihilo produxit. Neque ea ratione a scopo aberrata
vi Augustinus sed non hic agitur secundum rei veritatem de universa substantia, sed de mundo Terrestri tantum nec de ipsius erratione, sed dimatione. De creatione rerum omnium nihilo sive ex nulla, existente materia, dubitari non potest, neque id suisse ab aeterno. creatura vitimaterna a nobis concipi non queat sed limites sex millennes, minam breviusseolam, Creationi divi
nae praescribere nunquam ausus sim Id, cum multis aliis, inter arcana Dei libentitis relinquo. Haec breviter annotata ad Genesin rerum a Mose propositam, arguere videntur, non id conssilii fuisse facro authori, ut mundi ortum explicaret secundum veritatem physicam quod inutile fuisset populo phi- Iosephiae indocili sed origines rerum ea methodo proponere, quae facilis esset conceptu, animisque ho- maumpientemingeaeraret, ineri numini cultum.
339쪽
cum singulae Gentes antiquae, AEgyptiae, Phoeniciae, Chaldaicae, aliaeque suas habuerint Cosmogonias, in exordio plerumque historiarum, vel suae Theologiae praemissas opportunum duxit Moses, Legibus .institutis, quem scripturus erat Israelitis, Drasari, aut praete ere, non tantum suae gentis originem, sed etiam totius Mundi Quum vero fabulis j numero, &nescio quo Diis *bus, resertae essent illae gentium Cosmogoniae non sine gravi' ligionis corruptela His omnibus expunctis, caste innocu Eargumentum tractavit. Et quo Idololatriae
radiςes sisteret Cusum, Nem, Lunam, Sydera,
aliarum gentisim maxima numina, non ut aeterna.
neque sui gratia condita, exhibuit Sed ut huic orbi sublunari, atque usibus humanis inservirent
Hoc mihi videtur sacri Scriptoris fuisse proporutum. Quod si nudam veritatem ac Theoriam physicam, quaeramus, alia testis centa est. Nempe ει- tuendum, si rect judico, Mundum oui exo tus est se abhinc prope millenniis, non aliua fuisse quam urbem sublun rem, sive Testurem nostram cum suo caelo. Atque illud chaos unde ortus est, non unibvertae, aut per immensa cc ruci spatia diffisum esse, sed intra praesitos limites contentum, totum scilicet infra Limam. Dein exilio Chao prodiit Tebius primigeaia non ea forma, quam depinxit m sis Ille enim formam istam desinovit, quae populo ante oculos obversitatur, hodiernam scilicet, &ios, bono verborum ambages s s argumem
340쪽
argumentorum serie ad primam formam ascendere polluisset, utriusque filum ad sua tentipora deducere. Denique, nec Sol, nec Sydera, composita sunt ex hoc Chao Terrestri Sed cum Hominem, quasi rerum apicem R. sub Deo supremum Dominum. constituisset Mosses, ipsius gratia totum universim conditum constructum exhibuit ire mihi vi detur ratio utriusque Cosimo riae, hisci ii Ethucae ita enim appello Moseicam cum non tam μαι κω talaam γαύι, instituta ordinari videatur in terea, si aliis aliter visum fuerit, ego neminem vexo aut de sua sententia deturbare cupio. Quishue suilluce atque suo sensu, gaudeat. ab autem omnes isitemur uti ratione, quam Deus singulis indulsit tamequid clari de coelo affalserit.
ab iis, si Herae Hexuiemeri adhae retit, mira praefat expositionem urgeri ροπωα
Ηrs Maevostis, agmini objectisium milem
obstare video Q mtamen, pro viribus, amo- conabor, anue causam eoMervare integram