Scientia Sinensis Latine exposita. ...

발행: 1687년

분량: 570페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

pulum, seu populi amorem , pacifica possessione tenebat regebat

que Imperium, & ob virtutis suae cum coelo consermitatem ypote rat, sive digna erat in societatem & consertium' admitti a supte mo' coeli ''lmeeratore. Posteaquam vero ab avita Majorum Ante

cesserumque suorum virtute degener posteritas deflexit, populique amore excidit; excidit & coeli favore , seu imperio caelitus collato. Quapropter V oportet nunc posteros familiae nostrae cheu quae silc cessit in Imperio familiae Tn, seu Mim i conjicere oculos' infami liam ra, & cavere sibi, ne malum ejuidem exemplum secuti, Im perium & ipsi similiter amittant. ' Altissimum enim coeli manda tum seu coeli favor quo Imperia conferuntur, haud ' facile con servam est. Oda igitur vult 'dicere ut exponit obtento populi amore, mox obtineri & regnum; uti e contra amisse populi amore, Vmox item 'amitti Hregnum

OUandoquidem, ut dictum est , Imperii diuturnitas & conseravatio a populi amore, amor autem populi a virtute, quae sbia Principem facit amabilem , dependet; ' 'ideo perfectus Rex ante omnia invigilat, & incumbit ' in ' virtutemi 'habita quippe V virtute hoe ipse habebit & hominum seu populi voluntates: 'habitis auatem pro se hominum seu populi voluntatibus eo ipso ' habebit &'terras, quas colens & incolens populus Husdem dominio subja cere libens lubensque volet. Porro 'habitis V terris hoc ipse V haabebit & profectas inde opes ac 'facultates. Habitis demum opi bus, eo ipso ' habebit omnia ad Regni 'usem di conservationem

necessaria.

g. 1.

I Llatio haec est , auro cedroque dignissima , qua ex dictis infert

Author,' virrutem esse magis 'principale, sive majoris momenti ad pacificam Imperii gubernationem, & tanquam radicem a qua omnis Regnorum incolumitas vigorque proticiscitur ; otes vero minus ' principale seu, ut ita dicam , accessorium , minorisque m menti, ac proinde veluti ramos in arbore, qui fixa semel alte vigenteque radice non possunt non amoenum virere etiam ipsi. Nam ut ut ad Imperii conservationem necessariae sint opes, ejusmodi tamen sent, ut ubi domina virtus omicilium fixcrit, eodem illae ceu pedissaequae ultro sicquamur.

O Uandoquidem virtus juxta modo dicta, est magis principale

majorisque momenti, ut pote radix & fundamentum felicis regiminis ε, opes vero minus principale minorisque momenti, utpote rami qui ex foecunda illa virtutis radice deinde ultro enascuntur; consequens est , bono Principi illam in primis cordi esse deberQDuiligod by Corale

162쪽

debere, ac velut domesticam habendam has vero minus curandas, ac velut alienigenas foris locandas. Quod si igitur Rex in exti mis ' habeat minusque curet id quod magis ' principale, id est, virtutem : In intimis seu cordi in primis habeat id quod' mimis ' primcipale, id est, opes , per fas nefasque eas coacervando populus utique ejus exemplo doctiis eadem illicb aget; jurgiis, litibus, furtis , ac rapinis sele invicem consument omnes. Propterea inquit ςem ρει in ejusinodi Rex ad ' rixas seditiones ac turbas commove Dit' populum, viamque 'aperiet furtis ac rapinis.

3. 4.

'i' Dcircb cum opes per fas nefasque' corraduntur, eo ipse po-' A pulus' dispergitur ; & contra , ubi 'opes prudenter in populi Regnique communes necessitates 'disperguntur, eo ipsb ' populus congregatur ; omnino enim opum iniqua coacervatio est populi

disperso, & opum largitio atque dispersio , populi est adunatio MCongregatio. g. I.

IM O vero avara ejusinodi opum divitiarumque coacervatio, non tantum populi, sed & ipsarummet etiam opum est cereis aperia ditio & jactura. ' 'Propterea enim sinquit sὶ sicut verbum' temerarium Ore egressiim , ' etiam ' temerarium iterum' intrat; sic 'opes per 'nesis 'ingresse, etiam per ' nefas iterum ' egrediuntur. Quasi diceret: Sicuti qui verba injuriosa contra alios profert, similia item ab aliis contra se prolata audiat necesse est; sic opes male semel partae conservati diu non poterunt 'quin malo iterum dilabaniatur. Adeoque iniqua opum coacervatio, non tam accumulatio est, quam perditio. Si igitur iniquae ejusinodi opes conservatu difficiles adeo limi, quorsum Rex eas ita in intimis, virtutem vero in extimis habeat.

p. a. g. P.

OUOD praeposterum illum divitiarum amorem, populi disperiasio, ac per consequens ipsiusinet Imperii ruina sequi soleati ab authoritate confirmat his verbis i Liber cam'. ait Coeli ' mandatum, seu Imperium, non est ' diutumum. Vult y diceret inquit idem Rex qui probus virtutisque est amans , e 'ipse 'obtinet conservatque Imperium; qui vero ' 'improbus pluris aurum quam virtutem aestimat, 'Τ illicd illud 'amittit. Virtutem it

que Rex in Primis colat, & hanc unam prae opibus in pretio habeat L quidem sta Ditem esse coeli favorem in conservando sibi Imperis desiderat; haec enim una, ut supra dictum est , Regnorum , Imperiorumque selidissima est basis ac Firmamenrum.

163쪽

EXemplo ex Chroni eis desumpto ostendit hic sem ρο, quam revera nihil virtute Neriosius esse Regi debeat, dum auro &gemmis potiorem apud bonos Principes jam olim filisse commemo rat. Cum enim Regni nunc est Prov. Hu-quam in Legatus, Van. sil dii his a Chia tem - Magnate Regni pn de opibus gemmioque preti vis illius Regni interrogatus aliquando esset ; ejusdem, Regni Chronica' aiunt ita respondisse . p. Regnum 'nihil ha

bet quod reputet pretiosiim selam & unicam ' virtutem Ureputat pretiosam. Quasi diceret : Tametsi Regno nostro P aurum, uniones lapidesque pretiosi non desint ; non tamen haec ita in pretio habemus, ut virtutem virtuteque praeditos viros, qui Regno nostro non destini, auro & gemmis potiores longe pretiosiores non ducamus. Et revera tum temporis illo in Regno duo virtutis fama insi gnes viri vivebant, quorum unus αρο πι- , alter dicebatur : Ambo enim hi viri sapientia , consilio, intUritate, justitia &Iietate, Regem suum Regnumque ipsum, velut nrmissimae duae co-umnae, falciebant. Simile brueptime parastelum est, e M FG Hi Enoam erigesimo secumdo Imperatore semiliae Cheu sis di plus Metra su mixerat aeritas Sisi-- ciminica meminauit. Regulm Regni, fedus cum Regmia Regis Guel contraxerae e hic eum ex tuo , o lapides pinisses inses Regno baberet, per stitus esset, re in usu habere restonssisset; mis rus, ει restodemi mix credens, ego simis 3 qui Regnum tuo longe --s m es, lapidem tamen biseo pretisse is spuia earbuncusem j qui dum decim quadrigarem stas,is fugore seo ista minars Ps igitur tredam, in Regno eno quod prae meo longe amylum es non haberi lapides erasenodi retiosis ' Ad quae Regulus Regni si, biseo inquit J Patmor ministras, seu Dynastas, qui Premincias sibi creditas eum magna pruaentia ιν mim tute a ini anti, hi ipsi Rilicet seme cur noli lapidesque mei pretiosi,

qua non totam duodHim quadrigamam, sed nude omniso stadiorum Sin corum aestati m minutis si a Misis ae Inee longe lateq- ω strant. Alterum hule aet/xo longe antiquius aeque illa e virtutis testim nium ex iisdem Oranicii, dastum ab isti 1μά ilia Herosna Κiam Regina ονψuge Imperatinis Sivemvam, - familia oecu undecimi, qui ammis ante Cis - Ιa . ante confinis meia Eoo. ρο- amplius re are caepit. Cum enim hie Imperatis 33. Imperii sui anno Ου-imiis ac Midinibaei

tum m inmmeam, Regina Mam enuistis incontinentiam taxumque restata, deerastis sebi minus inseribus gemmi Me retissis Pus ges rit, Regem adiit, eumque intrepida magnit , dioem , Vam lo se , ut hVam te, id est, tu o Rex , gaudes luxuria , εc Oblivisceris virtutis, aego prae lapidibus pretiosis sing. pluris facis , etyc. plura deinde initam rem iusserens adeo Imperatoris animum immutavit , ut ciminὀ

164쪽

LIBER PRIMUS. n

ia Gmam recturium regimea se se a timeris , quod deinde ad eonis cum Lude administravit. 3. 3.

NON minus huc facit laudatis lunum illud magni illius viri .

--fn s qui Principis Φέα minavuncultri erat pronunciatum; quo nepotem suum. n.eum ad pietatem defunct o patri Hiemeam debi tam horiatus fuit. Hic enim me um, cum adhuc Regulus esset Regia sen, novercae suae L. Insidias&tyrannidem declinaturus , extra Regnum longius abierat quae causa fuit, cur hoc loco in sui compebalatione usus sit luteis maum , quae mortuum significat, quasi Regno suo defunctus mortuusque euet ) tum pererratis variis circum regionibus tandem ad Wκ Regnum delatus , etiam patre suo Himia cum qui interim filis concesserat, orbatus est. Quo intellecto Rinnipn Regulus, μυ- cum dictus, pupillum hospitem suum ad capesseniada arma α recuperandum postuminio Regnum se hortarus est, oblatis liberaliter ad tam justam expeditionem ek armis & milite verum hic non aliud, quam quod avunculus seu docuerat , resἶ dit his Verbis r αν- ego hiamo mi hiseo quod uam preti m n quidem ipsum Regnum, quo ultro excessis Sola minus in pietas enga parentes est quam duos preri suis r Et ita quidem ut malim carere Regno mihi debito, quam arma caetendo frangere lue jura M. laedere pietatem demotruo patri desinam, quae arma capere hoe luctus tempore prohibet.

SUspiria hic sunt de vota Ma- eum Rincipissa, quibus vel unum aliquem proba integritatis selidaeque virtutis virum si bi

consiliis, & in Regni administrationem adjutorem optabat; cui scialicet omnem officiorum dignisatumque dispensationem tuto committeret. Itaque Regni huius sin Princeps vota haec sua proceri

bus 'notificaturus identidem dicebat, haberem 'unum' allia quem 'Dynastam virum 'integrum ac 'st erum , cui tametsi 'nublum esset' aliud ' talentum, 'ejus tamen Φ cor amplum &'tram quillum, liberumve invidiae esset i ' Hic talis' si haderet eam animi omnes aequὲ complectentis amplitudinem ,ut videns P hominem habentem praeclara talenta animitus eumdem amaret , tanquam' si ipsemet ea 'haberet , vidensque' alios et ientia' virtuteque praeditos, ' ipse ex 'corde ' gauderet, eosque non 'merε verbo tensis, & velut )a sim dumtaxat ore ''profecta laude conimendaret, sed 'vere ac syncere ' valeret admittere ejusinodi viros a vi tute & naturii egregie .commendatos , utendo eorumdem opera, eosque ad congrua ipserum talentis munia & dignitates evehendo. Hujusinodi scilicet vir is esset ut Uvaleret' tueri & conservare

'meos' filios μ' nepotes in stabili Regni sertunarumque possesi

165쪽

n SCIENTIAE S I NIC AE

sione & assuentia populum vero in pace, unione & tranquillitate perenni, sed quid dico conservare imo 'etiam esie vlucro Regno ipsi universe di novo in dies incremento. Contra, si procerum meorum unus aliquis esset, qui totus filis unius commodis intentus: si iis dumtaxat unius dotibus ac tale nris arrogaret omnia ε, adeoque viris aliis V habentibus bonae talenta inviderei se ideoque cosdem etiam 'odisset viros item sapientia virtuteque 'praecellentes ipse mille technis & astibus armatus excluderct, ' impediretque, nilHI non faciens ut non emergant: hic talis philautiae labe usque ebinfestus, pectivisque adeo angusti homo '' revera non valet ad mittere aut secum compati viros a virtute ac natura insigni aer conmmendatos , multoque minus ad altiora evehendos ipse proponere. Adeoque in Primatis dignitate constitutus facit, ut Rex ultimis tanadem angustiis pressus regios animos despondeat ipse , de pes

simi quique votorum sitorum potiantur; atque ita res omnes Regni ac negotia pessum eant. Talis itaque est ' ut neutiquam' valeatri tueri meos V filios ac potes, nec essicere ut in ipsis regius h

nor & dignitas diu perseverent; sed nec ' 'populum in longa pace conservare quin ipsius tyrannide & vexationibus exacerbatus instar-gat. Nihil igitur tutelae, nihil praesidii ab hoc tali aliquando expectandum; imb verb ausim ' dicere futurum illum Recno meo uni Verse regiaeque stirpi extremo tandem ' distri ni ac ruinae.

Ocet hoc patagrapho semisi'selum pium & vere 'amantem' populi 3 Principem, qui stilicet populi sui assectus & vota exilia unius persona metiri novit , esse ejus virrutis & animi , ut, ubi perniciosam ejusmodi Dynastam , aut Consiliarium de escnderit,

illicὰ eumdem' proscribat, longissimeque exterminet a Rcgno' ad usque quatuor plagarum Barbaros , exterasque gentes, 'non per mittens eum cohabitare reliquis in 'Τ medio thoc eis Sinarum) ' re gnos ne stilicet viris a natura & virtute egregie instructis intra Re gnum damno esse aut obstaculo possit: Ut enim medullitus haerente dolore ira-ve te liberes , ipsam mali radicem extirpes necesse eshAtque hoc' ipsim plane est quod Consi ius ' dixerat; videlicet talum 'pium persechiumque' Principem esse qui norit amare ' ho mines norit item' odisse H homines.

p. 2. g. I. -

Odia sepra dixerat ρι, viros probos masno esse Reipublica

cmolumento, & improbos non minori detrimemo ; monet

jam in praesenti hoc earagrapho bonum quemlibet Principem, ne in illis ad regimen adnibemus, in his verb removendis , segniorem sese exhibeati sic enim est videre seu nosse virum aliquem ' probum ac ' sapientem & ' non velle evehere M uti illo , vel evehere

quidem

166쪽

LIBER PRIMUS.

quidem , sed tamen non voluisse id facere ' citius , est injuriam facere. Sed e contra 'videre' 'improbum ac perniciosiun Reipua blicae hominem in . dignitate constitutum , &' tamen 'non velle eum inde ' removere; vel removere quidem , sed admodum se gniter ac remissὸ nec velle removere longius, crimen ' est.

g. 2.

SCire amare homines, & scire odisse, est perfecte adimplere sua pra dictam illam probi Regis normam ac regulam , qua populi

affectus ex sua unius persona metiri solet ; nosse viros probos, nec eosdem evehere, aut saltem evehere serius quam par est; dc contra, nosse improbos reique publicae pernicio s, nec eosdem averrunc re longius, est deficere ab eadem regula. Et de his duobus utroque proximὶ antecedenti paragrapho egerat hoc praesenti nunc agit de improbo Principe qui dictam regulam , non tantum nocisequitur , sed eidem ex opposito adversatur. Ait itaque , amare quae caeteri ' homines passim ' oderunt , & odisse 'quae caeteri homines 'amant: 'hoc ' dicitur 'repugnare communi ' hominum naturae. Q si diceret, improbus consiliarius , pacisque publicae in Regno perturbator de quo paulo supra facta mentio ὶ eit ille ex ossis omnibus sadeoque ab omcio& dignitate longius removendus rhunc talem fovere nihilominus , ejusque malitiae di impost is non tantum credere, sed ejusdem insit per opera ad res quasque Regni etiam maximas uti ; hoc scilicet est , quod Fm-su ait, homines oderunt e Contra, vir probus & integer Regique fidelis est ille, quem unanimi affeci. boni omnes amant, adeoque dignus qui ad primos in Regno honores ac dignitates quantocyus evehatur: orrb hunc talem contemnere, nec tantum non admittere, sed Mongius abjicere , hoc demum quod idem gem-ρο ait, o se qme

homines pass- --t. Sed enim odiue malum, & amare bonum. haec ipsa est communis omnium natura, quam mortalium nemo non aequa portione sertitus est: Amare itaque quem alii Omnes oderunt, di odisse quem alii omnes amant & aestimant, an non est repugnare adversarique communi mortalium omnium naturae Qui autem

huic sic adversatur , quidni simul etiam omnium odium invidia re ipse incurrat 3 atque ita invisus omnibus & exosiis, quid a vimice coelo aliud expectet, quam ut amisso populi amore amittat &Imperium, ut illis verbis innuit ;' ' calamitates ' certo immitnentra istiusmodi 'persenae.

OUOD Multi, ut supra dictum fuit, ament quae alii omnes

passim oderunt, & contra; inde fieri asserit, quod non eaocm omnibus se animi integritas & rectitudo : haec enim 'est 'causa quisd perseetias' vir in dignitate constitutus siquidem habet Di iligo: by Corale

167쪽

magnam illam totiesque laudatam virtutis 'regulam, qua populum mi sua ipsius persona metitur ; utique' stnceritas di fides candid8 solicet sine diuo, ac synceia sine hetione agendo fuere illae 'qui

bus eam assecurua 'filix; uti re contra , 'arrogantia& procacitas

sunt illae η quibus eadem 'perditur. Etenim ubi synceritate tantum Lofeceris, ut factus affectuum tuorum Dominus , jam nulli, ne ii quidem ipsi, haudi sis, fide item, seu consentanea rebus omni.bus regula a mones tuas omnes moderatus fueris ε tum enimverbillam animi integritatem, rectitudinem, & aequabilitatem assecutum te esse deprehendes t nec jam amabis, nisi quod boni homines pro tanti nec odis habebis, nisi quod boni item omnes detestantur itum demum citra errorem ex temetipse metiri alios pol is, tuam

que unitis virtute' ut supra dictum frit in in subjectostita populos ac Regna , qua fania , qua cxemplo seliciter propagareri quae est

magna illa hue ulliue tradita, & 'incipibus Viris tantopere coma mendata virtutis innana ac regula, qua & odisse rite ,& amare alios sties t factas vere populi pater ac mater. Quod si contra diagnitate Be potentia inselescens liue unius eskaem cupidini indulseris di

nee quid conlinunis boni ratio , sed quid propria libido suadeat,

attenderis 3 tum utique Clausis alienae utilitati 'isceribus , volunt rem pro ratione secutus, non jam protasse aliis, sed tibi uni, non mi reique publicae emolumento, sed tuo unius coerminio stud Dis, amando tuae boni homines detestantur,&'detestandoquod boni homines amant probantque: adeoque communi homiuum natu . rebellistae iis, ecquid tandem amisia magna illa regula nisi cala mitates di ruinam expectes

f. 14. p. I. g. l.

OUIA auri sacra fames , opumque coacervandarum insatiata cupiditas plerumque est, quae Reges Virosilue Principes a regii virtutis semita divertit, transversosque agit, qu hoc paragra. phd regiam plane viam indicat, qua non tantum citra vitium , sed

cum magni insuper virtutis commendatione, votorum suorum potiri , ope te regias perpetuo incremento augere valeant. Sic igitur

ait: augendi opes iacultatesque regias datux magna quaedam αeximia regula, in primis si qui parium & augent 'illas , lau ad au-3endas illas operam sitam conserunt, sint omnes nemine otiosore. scto, sed omnibus agricultura aut honesta neMtiatione occupatis rContra, Praesecti ac Ministri qui 'comedunt, im redditus sitos annuos percipiunt ex '' illis regiis opibus, sint 'pauci, resecta scilicet sepervacanea Ossiciorum Minutiorumque multitudine quae regio censit alitur. Praeterea si qui ' laborant M agros colunt strenue 'operentur, congruo stilicet agriculturae tempore non ad alia distracti, sed in uno Agriculturae opere solerter occupata si demum quia Diuitigeo by COOgle

168쪽

uruntur illis, seu qui dispensant regias illas opes , lenti ' modera lique sint, provida stillaei passimonia longius in futurum ita prospiciendo & comparcendo, ut qualibet, V. g. trieteride, unius saliatem anni censes supersi, quem Regio aerario in perenne audi rium adjiciant. Hac quippe ratione futurum est, ut ''opes iaculta tesque Regiae 'semper siissiciant.

SUperiore paragrapho regulam tradidit comparandi a gendique divitias. Hic jam rectum earum usam docet, dicens: probus & amans sitorum Princeps 'divitiis illustrat ' per nam suam ; contra , 'improbus sui unius ' 'persona Uornat V divitias. Quasi diceret Clemens amansque sitorum Princeps qui novit -- snam illam regulam augendi opes , hoc unum in primis satagie, ut populo filo opum sit satis , Mihil de suo unius lucro solicitus; quo illud deinde consequitur, ut di ipse, suspicieme & applaudente populo, omnium ore ac votis colebretur , charias factias omnibus ac venerabilis, quod est quod hic dicitur, ωκυ-iere ae τιtias & extollere ornateque persenam suam. Conrra vero , vir inclemens ac imambus qui magnam illam augendarum divitiarum regulam non novit, illud solism.agit, ut Regium aerarium corrasis per fas nefacque opibus imPleat , de egentis populi necessitatibus aerumnisque nihil equidem laboransi quo fit, ut alienatis a se s bditorum anumis, re Regno , & sibi ipsi tandem si exitio ; quod est quod hi

dicitur, c umvire p--- α extulleiae divitias. Itaque divitiis orna re persenam, reprie est, non appetere quidem divitias, & tamen devinctis sibi linc modostia populi animis revera nunquam carere divitiis. Contra vero persona tua ornare divitias, pmprie est, velle quidem honorare peri am , te autem ipsa eamdem perdeve , qu2 Perdita, ecquae eandem divitiarum est utilitas

3. 3.

AB utili jam eonfirmat sipradicta nondum visim est,

inquiens , quod in sileriori loco constitutus, H est , Rex, amaret pietatem clementiamque erga sabditos , &'sidiasti' non amarent Vfidelitatem, seu non vicissim Regi suo res' nderent fidelitare quam debent ex justitui neque etiam hactenus visum ' est quod populus' gauderet '' fidelitate erga Regem, ac 'illius scilicet Resis ) negotia di conatus ''non 'iortirentur optatum 'exitum. Ubi vero populus eiusnodi fidelitati Regi suo ad. aeret, utique R gis opes a thesauros prositis habet, ac velut siros in pace contervat& in bello desendit. Unde is nunquam vitium est fidelem ejusmodi populum regii aerarii 'Φ divitias non habuisse pro M suis propriis divitiis. Tanti scilicet interest Regi, pietate ac heneficentia po

pulum sibi devinxi*α

169쪽

SCIENTIAE SINICAE,

PErgk ς--γ inculcare amplius supra memoratam pietatem be neficentiamque Regis erga popukim , ut quae Principibus Viris

nunquam satis commendata sit virtus. Ad hoc autem adducit pulcherrima illa cedroque dignissima monita magni illius Viri dicti qui praecipua Regni Lia Praefectura olim functus erat. Sic ita ue' mem' hien) se' ait: qui alunt 'quadrigas hi erant optimus Ta-ῶdini, ει qua rise, seu quatuor equorum curru mehebotis 4 quandoquidem regio vivunt censis , ' non tractant ' gallinas & 'porcellos, magnam scilicet horum vim ac numerum in privatae domus suae

lucrum alendo, & praeripiendo situm plebi, cujus haec est propria negotiatio. ' Findentium item 'glaciem familia Juperior his D

-arum ordo erat, Κim dictor in , a quibus numerando ad usique spremum redinem, o es in o is parentalibus glacie utebantur quia ampliore quam optimates gaudent censu in nec ipsia' aut 'boves & . Oves, numerosos scilicet armentorum oviumque alendo greges,serdido quidem domus suae lucro, damno veto non mediocri miserae plebis quae captato ex humili eiusdem negotiatione lucello vive re selet. 'Centum denique curruum ' familia i Satrapae hi eradit RGgulorum , ΚΘ iιem dicti: qui dHem Maeorum Sinicorum ditiisem --ctigalem habebaat, poterantque centum cumbus besticis, cum necessitas ita pyceret, in ca-- prodise in non 'alant foveantque domi suae 'ag- .gravantes 'vectigalia' ministros, qui pretexto vecti Salium nomine

subjectum populum immaniter deglubant suisque multatibus exuant. Quod si Satrapa domi suae forte habeat ejusmodi injusta multiplicantem 'vectigalia ministrum , η satius illi foret habere palam ' depraedantem gazophylacium thesaurosque suos domestiacos 'ministrum. hic enim uni dumtaxat, ille plurimis nocest Qui igitur fieri potest, ut communem ejusmodi Regni latronem, populique sanguisugam, subditorum sudores & sanguinem crudeliter adeo haurientem domi suae patiatur 3 Atque haec erat laudatissimi Viri

cautio; quam declarans F- , ait : paucis V his supracitatis verbis' dicere magnus ille vir voluit, Reges Virosque Principes ''non' ' in privato suo lucro constituere vlucrum, sed ' in sita populique mutua' aequitate & amore ''constituere' lucrum. Quasi diceret, Viros Principes non debere aggravare populum nimiis vectigalibus,& referta auro argentoque aeraria praecipuo sibi lucro ducere ε, sed illud dumtaxat veri lucri loco habere, in cujus magnam partem etiam populus venit; quem ubi amore beneficentiaque lucrati fuerint, suumque fecerint, tum demum vere rerum potitos se esse existia

menti p. L. F. I.

170쪽

LIBER PRIMUS. 3

p. 2. g. I.

OD proximo paragrapho -- su dixerat, Principes ciebere

lucrum suum praecipue ex populi sui utilitate & commodis metiri; idipsum nunc amplificat a damnis , quae illos manent, qui nulla populi habi a ratione privatum siuum ipsorum lucrum procurant. Ait itaque ; si quis ' gubernat ' regiam , domum, ' & totum se' impendit divitiis y coacervandis , id ' haud dubie 'oritura vili& abjecto ' homine qui malitiosis consiliis suis circumventum Regem ad id inducit, tantumque vectigalium &exactionum pondus, tanquam industriam locupletando Regno maxime idoneam , suadet ' idque habere '' pro- bono & aequo persuadet. Hujusmodi

perniciosius consiliarius, vere '' vilis & abjectus ' homo, si adbitabitus fuerit ad '' gubernandam ' regiarii familiam , utique rapinis& furtis replebit omnia ; subditorum bona & facultates pro suo unius libitu diripiendo, adeoque abalienatis a se & a Rege populi

animis coelique justa ira in se concitata procul dubio & 'calamit res a coelo , & ab hominibus ruinae ac caedes simul 'in una seu 'in cuia mulatim supervenient: & ' tametsi forte detur vir aliquis probus qui conetur succurrere & tantam malorum Vim avertere; tamen V ne sic eveniat quomodo valebit unus ille impedire Atque hoc ' est quod superius dictum fuit, Regem probum 'non in suo unius privato V lucro constituere γ' lucrum , sed '' in sua& populi mutua '' aequitate & amore ' constituere 'in lucrum.

Perapposita sane is totam huius libri d Abiram Conclusio s planeque digna qua re sem qu primi hujus sinem libri ceu proprio epiphonemate coronaret ; in Memsius quarti initium ceu prima dicendorum epigraphe insigniret. Certe eiam , qui omnes libri hujus paragraphos aequq mente inspexerit, illud equidem liquiia deprehendet, Philosephum nostrum Siniacum, Confucium inquam, eo in primis coitimasse, ut Regibus mirivir e Principibus, ad quos prae caeteris muram hanc scientiam suam direxerat, minutem ad Regnorum Imperiorumque pacificam infelicem gubernationem ante omnia necessariam esse, non tam ex suo unius, quam ex Antiquissim rum quorumque unanimi sensu, ostendere t enim omnis Sinens V reto antiquitas Imperia a caelo conferri ει ausea i non mane credidit, fae etiamniis hodie. eorumdem poneri fatentur ι incolumitatem eteia in conse aiasionem eorumdem Regnorum secundum figeres a populi amore ac fide δε- pendere longa tot saeculorum experientia comproba te ita communi jam

olim sensi primi illi Sinicae hujus Monarchiae Fundatores judicarunt , etia-num ιυdie e Sinensibus optimi quique farentur mirtutem esse quae bene de se meritis Frincipibus, e=- Caeli superumque faetorem es populi amorem una conciliet. Sicut de quamplurimis taceam Glib. xv kim fui .Lavidatissimus et ir ille I-yn Magister Regius , ut novum, eumque jumenem, juvenilibus mitiis ruborantem Imperatorem t'a kia s qui is ino. annis

SEARCH

MENU NAVIGATION