장음표시 사용
61쪽
j- patefit, ac sermonibus homi-m celebrari incipis humilitas r qua si pura-βncera fuerit ut lucim hanc γ famam non sectetur nec expetat, tum quidem praeclare agetur cum illo. Addit Contactus : God uti imago significae , patescat ae celebretur humilitas illa, quod pura, quod germana sit ae solida, qu*d mactare et 'tur cum eo qui illa sit praeditus, ideo sit, quia in medio corde, non in ore dumtaxat, mel exteriori quadam speii inani minutissimulachro illam
6hsu cum exponens lineam tertiam , sive ante penultimam s quae perpetua cum tit. ad id quod perfectius est resertur , adeoque num cro impari lc nonario insignitur, ac nonaria vocatur ) docet nos, Inquit, linea tertia nonaria , si quas magnis meritas m P Regem N populum conjungat humilitatem , vir perfectus sine sinu inolentiaque pers merans , is procul dubio serias Ocyas pro herum habebit exitum rerumsua rum, ta Aguum laborum praemIum. Imaginis sensus ea, inquit fonserius , si tam praeclare meritus Nunquam tamen a statu moderati modenique hominis iscesserit mir ille perfectas, fore ut omnes omnino popuIι aequo imo pareot subdantque se ta ta
Senarium quartum sinquit cheu eum J Virum nobis desinat, qui ocxims aintecedentem minute quidem miscua ae dumtate s merumtamen nullis dum de Republiea meritis insignis sit; ipse tamen ex nulla re non pr fictu ; in quacumque rerum temporumque micissiluuine fructum castrensetirtutis suae e 'υuiam mero se mentorum expenem e se intelligit, magis ac magis prodit ac maxifestat modestiamsuam animique demissonem sadeoque nullo mel iracundiae vel in via e motu concita r.
Imaginis sensus est sinquit Conisecius ) Virum , qui tantus Aran sit, X ex nulla re non proficiat, adeoque magis se magis demisse humilite quese gerax, non facile peccare ι es quidpiam iamittere quod cum legibus es
Cheu cum ad Senarium quintum hic autem numerus plerumquc tribuitur ei qui caeteris .imperat) Princeps , inquit, illa moderatione animι modestiaque praeditus non evendit opus ac miras Imperii , ut Dos habeat sibi devinctos obsequentes , quia scilices tanta mirtus tiberiai tuae quamvis profusa , e, quomis robore militari potentior, omnium ania mos , , studia, voruntates ei conciliat ac susit: E d si tamen existant qui exuant humanitatem, abjiciant jus omne, ima que minuti parere notini; tunc certe par erit adhibere opes es arma domandis aestangendis rebeliabus eae tum quidem nihil non perficiet armata virtus, is
Confirmans hanc doctrinam Conserius . maginissensus ea, inquit, fas AEquum ese regia cum potesate belloque in armis debellare ae frangere contumaces ac rebelles, quando illos aequitas es ratio, minusique sui Prim Diqiligoo by Cooste
62쪽
set Principis baadfectis, quanquam uti notat Interpres in non ille tum quidem regiae humilitatas fructus est, seis effectus quidam durae ne
Exponit denique re eam lineam sipremam & ultimam e supremo Senario de si ratur privati Principis magna quidem illa et qua tite re spundeat ae celebretur, humi. tas i caeterum, quod ad usum Dectat, limitibus amentitoribus conclus a primata scilicet modicaeque ditionis i quas ipsas angustias & defectum potestatis lineae interninio significati quippe cum caelum ei non destinet supremam dignitatem , quae propria Imperatorum est; caret utique a Budme ilia tam UMm quam terrarum, elisutum ac subditrermin niuisiturine 3 quae omnia sequi solent Imperatonis maiestatem : quocirca si quando stituat is ὸ re sisa esse conscribere milium , habere exercitus in armis ; non alio sane consilio id faciet , quam ut debesset rebelles , contineatque in incio sua ditionis , Regni po
Huic sententiae & expositioni subscribens consucius sic ait: Seritae γ' suprema imaginis sens s hic es, mirtutem magnam quidem esse, nee minorem vinute famam, quoniam omen deest illi riguitassisprema, utia que desint praesidia , fit, ut quas agitat arimo res maximas atque pultare rimas, nequear perficerer mare unum hoc agit. ει si quando res postularit etiam adtabito exercitu es armis agit, ut in .cio conrixeae prima tae sua ditionis N Regni subditos. En brevis expositio Figurae decimae qui aliae non obscurum specimen reliquarum omnium; sic enim & quatuordecim quae praecedunt, & quadraginta novem, quae deinde sequuntur, non alio ferὀsensu quam morali & politico exponuntur; ita prorsiis ut omnia quae spectant ad mores & officia Principum , Clientum, Parentum , LLberorum , Conjugum; quae item inversus Hospites, Exteros, Hostes servanda; qualis denique & quanta veneratio Spiritibus debeatur squanta cum religione & constantia par sit obtemperare coelo ;haec, inquam, omnia tractentur hoc foco, alia aliis quidem copiosius, ve
rumtamen nulla non attingantur .
Ea igitur Figura, quae proximὸ sequitur Decima & sexta numero
a vi dicha, ponit ob oculos communem maximeque sestivam laetitiam, quae a tanta cam moderati tamque modesti Principis virtute dima net in subditos, de quasi a capite in totum corpus ditandatur.
Decima septima, Sui di , docet subditos imperata facere sui Principis omnibus in rebus , & alaentcr νc prompte , tanquam membra scilicet, sequi nurum capitis sui. Et sic deinceps. Ut plane dici potuit totum primi conditoris opus aliud nihil fuisseram aenigmaticum Omblema, vel aenigma emblamaticum , ex quo ei e curiosa posteritas varia sibi documenta petiverri ἐν inter quae si quidpiam reperiatur apud primos quoque Interpretum, quod sortu
63쪽
nescio quas, & auguria divinationesque redoleat, erit profecto quod Europaeus Lector condo t. antiquae Sinarum gentilitati, si consideret Europam suam , quanto scilicet tempore, & quantis errorum ac superstitionum tencbris involuta fuerit, priusquam ei Sol Iustitiae CHRIsaeus assulgeret.
PARAGRAPHUS PRIMUS. EXPLICATUR QUOD PRINCIP IU M
rerum tam materiale quam sciens constituerint Sinatam Prisci quam e oderis. PosTQUAM exposuimus quadamtenus Sei harum sinensium
originem & divertitatem , superest, ut tandem provehamur altius, & explicemus idipsum, cujus potissimum gratia superiora prope omnia attulimus ; ecquod Videlicet principium tam materiale, quam essiciens & quam basim & quod fundamentum tam coeli & terrae quam elementorum, rerumque omnium constituerint Sin.irum sapientes, ut & nos statuamus scilicet, an ipsi , & quam, qualemve de supremo quodam Numine, primoque rerum essectore habuerint notitiam e An item noster Matthaeus Riccius Mistionis Sinicae Fun dator haudquaquam temere, sed prudenter & justo cum fundamcnto conatus ruerit errores hodiernos Sinarum suis ipsorum testimo ni is & authoritatibus, oppugnare , & convellere , & sic principia quaedam Christianae veritatis ex ipsismet antiquae gentis, antiquis item libris monumentisque petere, parva interim potieriorum interpretum di aetatis hujus habita ratione ; sed litterarum dumtaxat , dc illarum praecipue, quas ipsi fatentur esse suas, & licet moribus vita que dissentiant, colunt tamen ut avitas &, uti sacrosanctas vene
64쪽
Quod spectat in primis ad principium rerum materiale, memoratus quidem liber Sim li ta simen, seu de mi nil ab hoc suum sumit exordium, deque eo per aliquot deinde capita copiosissime disputat. Principium vero istud suum ni He nominant Neoterici: & quoniam uti Chu inquit nec sebi conditor gentis Sinicae, nec Ven vam primus follianae tabulae interpres, nec hujus filius Cheu cum hujusimodi nominis meminerunt, non alia utique nituntur authoritate novatores,
quam libri unius, seu verius appendicis atque additamenti Hi .d et i, quod adjecit confractus ad eum, quem interpretatus est , Labrum Mutationum : Qine appendix ejusdem est cum reliqua interpretarione authoritatis : ibi autem leguntur expressa haec Verba Te Ieu tra
id est, Mutatio continet magmm axem seu tardinem: Hic produxit duas minutes , puta perfectum & imperfectum ut coelum & terram. Duae mirtutes produxerunt quatuor imagines, quatuor imagines produxeruntino figuras pendatas. Extra hunc textum nuspiam in quinque libris classicis aut retrabiblio ulla fit hujus ni me mentio, adeoque quidquid afferunt, aut quomodocumque disputent de suo illo rerum principio, totum scilicet effinxerunt ipsi r quam etiam ob causam Iaus omnis Philosophiae tam novae unis ipsis tribuitur ab Interpretiabus penultimae Imperialis Familiae Ta mim , fatentur enim & vero praedicanis duo illos praecipue Interpretes chim & Chu sub Familiadum invenisse, quod tota ignoraverit antiquitas, adeoque post Conscium Memciumque non alios extitisse qui reconditam tot saeculis di strinam produxerint in lucem.
Tametsi porro dicant quod ni re sit humanis ingeniis inera plicabile quid, quod spiritale quid, quod potentia quam investig
re non possimus, neque esse nomen quo queat exprimi : Operose tamen cumulant complura similia quibus conantur probare opinio nes suas : Etenim quia binae voces ni Me ex primaeva sua institu tione denotant magnum terminum seu polum, simile mutuati sunt ab axe mundi, seu polo, item ab axe domus, quae est trabs illa transversa, quae nexus fere omnes ac membra Sinicae constructionis una continet. Alibi etiam radici arboris, axi currus id comparant: idem basim , rerum cardinem, columnam & fundamentum vocant , &plane negant esse quid mere imaginarium, aut simile ei quod Bona Eiorum secta macuum inane , vel quod Secta rio nabitam nuncu pat : Asserunt ergo rem esse veram vereque existentem, esse id quod
concipi quidem debeat fuisse ante omnia, re autem ipsa non distinguatur a rebus ipsis, ut perfecto & imperfecto coelo & terra & s. elementis, sed quid unum idemque sit cum illis; sic ut singulae res dici possint suo modo esse Tai ne ; non aliter fere quam delirans Servetus Epistola s. ad Calvinum asserebat Deum in lapide vere de Diuitigod by Gorale
65쪽
proprie esse lapidem, in trunco truncum, &c. unde ipsi concludunti tandem omnia unius esse subistantiae. Alibi etiam dicunt Tui ne concipi debere ut quid immobile & quietum in actu primo ; dum autem movetur, producere Tam seu perfectum , a quo motu dum rursus sistit seu quiescit, producere ra seu minus perfectum , non
aliter fere sinquiunt j quam homo id cum ipse meditans quidpiam
ac volvens animo, & mox deinde , quae meditatus est , eloquens; vel sicut affectio animi quae priusquam exerat sese, radicis ad instar in animo residet immota: simili denique illustrant haec omnia petito a massa argenti vivi quod capsa rotunda latet inclusum & immo tumue haec vero statim atque recluditur , mercurius ilico diffuit ac dii pergit sese in mille veluti radios ab ipsamet Mercurii materia &forma indistinctos : Motus autem hujusmodi & quietis in hoc uni
verse vicissitudinem docent esse perpetuam , circuli rotaeve ad instar, aut anthleae aquaticae perenni motu circumvolutae : Sicut v crbnegant assignari posse tempus quo perennis ista circumvolutio re rum non extiterit ; ita. motum earumdcm & quietem si tamen
quies est seu interpolatioὶ declaraturi, simile rursum petunt ab diei noctisque , a systoles item diastolusque perpetua vicissitudine dum respiramus di dum nox diem , dies noctem excipit, aut hyemein aestas, aestatem hyems. Et quamquam integro decursui& quasi plenae aetati rerum omnium itibuant annos 19. mille soo. post quos volunt eas denuis ordiri cursum & aetatem suam, tamen modo suo loquendi satis indicant aeternitatem quamdam rerum Orientium o cidentiumque antecedentem se agnoscere numeroso illo, quem diaximus , annorum cursu infinitis vicibus repetito ; in quo pugnant equidem cum sensu communi antiquitatis Sinicae ut quae ex tradi. tionibus saltem sius censitit coelo & terrae primoque homini & foeminae suum scisse principium ; sic prorsus ut di horam ipsam quacceperint existere, non dubitanter assignent.
Miranda sunt interim ac divinis prope similia quae suo illi ni
Me fidenter tribuunt novi isti Commentatores e capacitas , & m gnitudo , extensio visque penetrandi, convenientia quaedam cum, rebus omnibus. Quid multa primum vocant & a se, altissimum, sutatilissimum, purissimum, pulcherrimum, summe medium, summeque perfectum, ac bonum, exemplar & ideam rerum omnium , principio carens ac sinet quin imo & vitam ei videntur alibi tribuere cum animi spiritusque nomen ei tribuunt: Ad extremum , si modo constarent sibi, vix dubitaret Lector, quin subinde de Mero eoque primo ac supremo Numine agerent; M vero sunt non pauci, qui id existiment & sic intςllexiste aliquos , argumento possunt esse fana
nonnulla ipsius Di me nomne consecrata.
Sed enim quod meram materiam primam cum Philosophis quoque Dissiliam by Cooste
66쪽
ΡROEMIALIS DECLAR ATIO. .lv lj
que nostris intelligant , confirmatur ex eo quod aliud quoque nomen suo illi Di ne adscribant ti illud vocant ' Quae vox apud Si
nas haud secus, atque To ratio apud Latinos, patet latissime : Hla auritem dicto vocabulo sic rursus exponunt dictum Tua ne ut estentiariles rerum disserentias ab hac una ratione dicant pro manare de qua
sic etiam philosophantur, ut videantur universale quodpiam a parte, rei constituere , quod idem per species individuaque rerum sese in sinuati Quo probabilius est, eos sicut per Tar ne recte intelligunt materiam primam, sic per To li vere rationem quamdam seu formam rerum constitutivam & ab aliis distinctivam intelligi. Sic enim ratiocinantur e Id quod sedem, ex. Sr. conitituit in ratione sedis, est Li, quod mensam in ratione mensae , idem rursus Li,& sc de reliquis r Frange sedem, mensam resolve, jam Li seu ratio sedis mensaeque desiit. Ncc dubitant de Moralibus eadem prorsus , qua de Physicis ratione philosephari, ex. gr. rationem juris ossiciique mutui quae est Regcm inter & subditum , quae patrem inter ac filium,
maritum inter & uxorem, & quamcumque demum rationem virtutis constitutivam Li vocant, quin & affectiones seu animi seu corporis, imo & ipiam animam quatenus informativa est corporis, similiter Li nominant, quod adeo Li suo modo destiuatur, ubi illaina formare desinit; sic fere inquiunt in uti aqua in glaciem concreta
dum calore dcnub resblvitur, pristino quidem liquori suo statuique restituitur , at glacies esse delinit. Sed hic ipsi non sistunt, sed ab
hoc dilcursu ad errorem longe maximum turpissimumque tandem provehuntur: Nam ubi multis de suo Li & de Tai ne, sed admodum intricatε perturbateque , disputaverunt , . sensim delabi videntur in Atheismum,quatenus excludunt omne principium efficienς stipernatu. rate,& quamvis subinde abstrahere videantur ab sensu μ materia,reve ra tamen in materia persistunt: Spiritibus certe &eMi spirituum, qualescumque demum illi sunt, vim quidem tribuum agendi subtilius
cssicaciusque; verumtamen sic rursus, ut nunquam spiraeram illam,quam
Philosophi nostri activissimul&passivis tribuunt, ipsi videantur ex cedere : Quo magis laborant deinde, ut tot itextus illustris limos librorum veterum ubi de spiritibus rerum Haesidibus, de justitia providentiaquei sit premae mentis tam crebro iam, diserte. agitur per fas de nefas ad suam illain tam matcrialem crassamque sententiam de
Sed & alibi rursus videntur sibi contradicere dum diserte docenturiumquemque mortalium ex suo ipsius corde, quatenus hoc habet imperium quoddam in motus omnes & affectiones vel animi, vel corporis , devenire posse in cognitionem magni illius & supremi cordis ; mentis utique divinae supremique moderatoris. Docent rursiis ex admirabili nςxu illo rerum de propagatione, qua fit ut tam
67쪽
constanter simile eroducat sibi simile, evidenter probari posse dari
quodpiam Ta teu mis, id est, Magni capitis cerebrum quod omnia illatam aequabili cum vicissitudine conservet ac regat & ad finem cui, que consentaneum perducat. Negant itaque & hoc sane consequenter) quod ejusmodi sit mortuum quid ; negant esse materiale; quin & asserimi alibi esse spiritum, eumque independentem , com-Pectentem bonitatem omnem , omnesque s ut aiunt rationes rerum omnium. Platones subinde aliquos audire te credas , aliosve
Philosephos haudquaquam male sentientes de Dco. Quo magis etiam cunctandum mihi esse censeo, nec illico dam nandos Atheismi nisi forte materialis ac negativi s ut dicitur j novatores istos, quamvis fortasse sitspectos etiam formalis ac positivi, certe quidem tales ut suo illo tam novo tamque inusitato loquendi modo non paucos Lectorum suorum in Athe limi positivi praecipi
tium deduxerint: Nam cum, quaecumque de summa quadam mente ac providentia in veterum textibus reperiunt, omnia ad suum illud nixis & ti reducant ad haec cum non distinguant inter causas in
terialem , formalem, essicientem, idealem , instrumentalem omnia scilicet illa nominibus tantum inter se distingui docent, adeoquedi Getam & xam ei sepremum illius Imperatorem ejusque attributa omnia, idem esse contendunt cum suo Lide Tui De sine cum suo illo influxu & virtute naturali coeli & terrae A, unde si quando sic loquantur de vistute illa coelesti, ac si revera de mente quapiam divina seramo foret, merito tamen suspiceris ritu magis Poetarum quam Phi losephorum nec aliter fere quam metaphorice loqui r Quocirca etiam jure merito censemus pestiferam esse doctrinam ipsorum quae 'ue ad formalem quoque Atheismum deducat, politicos praesertim
illos & carnales homines : Adeoque ab Evangelico praecone rati num armis ac telis quam acerrime, uti semper factum , oppugnandos esse novatores i1hos, & vel ex ipsismet ipserum Commentariis adeo inter se pugnantibus, errorum suorum convinci posse,&quemadmodum Lactantius dicebat a nullo Ciceronem, quam ab ipso Cicerone vehementius posse refutari, ita nec hos novatores a nullis certius, quam a seiptis refutari posse. ι .
Verum enimverὰ quam senserint diversa , quam longe disces.serint a majoribus, quam inani fundamento nitamur omnia , quae novatores excogitarunt, non aliunde magis quam ex serie ipsa tem .porum, qua conscripti sint editique libri probari evidenter potest, o enim vetustior est quisque liber, hoc magis adversatur ipsori mnovitati. Patebit hoc ex testimoniis sane luculentis quae Xti bis
per antonomasiam Xam xu dictus quia liber primus ac vetustissiti uxinter omnes authenticos non uno loco nobis sirppeditabit. F ustra , inquies ; nam vetustiorem illo producent novatores. Qui m
68쪽
obsecro γ eum qui de mutationibus inscribitur; quippe cujus author est idem qui gentis Sinaeae Fundator Fo hi. Recte tu quidem l At, amabo te, quid tandem libri filii, cujus Aut rem hi praedicas Figurae aenigmaticae quatuor & sexaginta , sive lineolae 38 . partim continuae partim interruptae & praeterea nihil. BG
ne habet. At si aenigmaticae, ergo perobscurae; si tam obscurae, ergo aedipo nil opus qui lucem asserret. Ecquis ille Num idem fortEqui author filii e Authoris quidem nihil extat, inquies , sed aedipi fuerunt magnus ille Princeps & quasi conditor Deu Familiae tertiae
Imperialis Hen manet dictus , nec non ejusdem filius Cheu erum. Hi solverunt aenigma , & fguras interpretati sunt r Sed an hi coaetanei fortasse fuerunt ipsiusmet ει hi λ Immd vero mille septingentis annis posteriores: Tamdiu scilicet in tenebris jacuit prima illa funda
toris lucubratio ι prorsus ac si non extitisset in rerum natura. Num igitur omni illo tempore litterarum rudis & expers fuit China ' Minime vero : sed quam dives & foecunda tum fuerit luculente testantur illustria litterarum monumenta quibus res gestae primorum Regum ac temporum , tum fere cum gerebantur, posteritati commendatae sunt: At in his litterarum monumentis nihil profectb invenient novatores , quod novitari suae faveat; invenient autem quod adversetur, plurimum : Quaerant sane vocem illam ni ne ex qua tot eruunt mysteria ; ne semel invenient ι uti nec alteram vocem Li in ea, quam ipsi essnxerunt acceptione , tamen quam crebro , quam clare, quam graviter de sapientia providentiaque unius supremi Numinis, de cultu & sacrificiis eidem &spiritibus exhibendis isthic agitur i Quid quod ipsi met Principes Gamam & Cheu cum tabulae illius aenigmaticae Interpretes primi, ne se mel quidem istius vel Di me vel L mentionem faciunt Unus, in quam , conserius, sed& hic sexcentis rursus annis, ipsis modo dicti, Men mam x cheu cum posterior, in appendice sua & semel dumtaxae binas illas voces Tra ne profert in medium, ubi hoc unum dicite Mutatio continet Tia ce , sive magniam cardFnem. Hic pra xit disas
Annis ergo post Fo hi Fundatorem gentis Sinicae bis mille trecentis tandem, veluti Deus e machina, sic Tui me prodivit, nec malε tunc quidem secundum interpretationem doctissimorum hominum,
qui asserunt nihil hic aliud intellexisse Philosophum,quam materiam primam, uti ex modo ipse loquendi jam allato fatis innuitur i Αt mille rursus & sexcentis annis post ipsum Coaeficiam , vos demum boni novatores , prodivistis , & prodire fecistis tale Tai xis quale
tota retro antiquitas nunquam audiverat : Quodque multo magis
absurdum fuit ac intolerabile, accommodare voluissis ad captum infantiae vestrae antiquitatem totam , & eam quasi obtorto collo in Diuitigod by Corale
69쪽
Icntentiam vestram pertrahere , posterisque persuadere quod per annos ter nulle , nihil aliud de Deo deque spiritibus senserint scripserintque majores vestri quam quod afferebatis ipsi de muta aliqua virtute , & aeriis fortuitisque coelorum influxibus quos specio is nominibus ni ne & Li nuncupabatis.
PARAGRAPHUS SECUNDUS.A M PERPLETOS HABUERIToe silicitos primos diυina Legis Pracones c Riccium
maxime tanta varietas , ιν confusio dogmatum, Sectarum, Librorum, Interpretum. HO C erat porro chaos profundum Nationis Sinicae, hic laby rinthus, hi scopuli: quorum prima facies perculit sane Matthaeum Riccium ejusque Socios qui Sinicae Mistionis fundamenta j cerunt , eosque gradu perquam lento suspensoque progredi coegit:
cum itaque post emensa tot maria & tam feliciter perrupta tot saeculorum claustra in novum hoc Pelagus variorum dogmatum inveherentur , imitati navarchos solertes ac prudentes suspensa semi. per bolide simi progressi : explorare diligenter omnia , qui sinus Maestuaria essent novae regionis, quae syrtes, ac vada et examinare, inquam , quae m ime vigerent dogmata , quibus nixa fundamentis; quam tuta, quam certa. Primum itaque non sine admiratione Aegemitu crebra ubique idolorum monstra conspicati sunt , illa scili cet ipsissima, quibus Indiae regiones scatere viderant, a BonZiis uti que eo, quo memoravimus, tempore & modo in Cilinam invecta. Frequentissima ubique fana, numerosi greges sacrificulorum , erro rum varietas summa , ex una secta prognatae complures aliae, authoritas & gratia Bonaiorum apud imperitum vulgus, quamvis iidem a litteratis plerisque & honoratioribus fere negligerentur, acres e rum animis curas injiciebant. Praeter hanc , alia novae sectae facies
haud minus tetra sese offerebat, Tuo vulgo dicta , priore hic anti. quior, di in ipsis nata visceribus Imperii , quam adeo litteratorum quoque non pauci sequebantur, non illa spirituum tantum, sed re hominum Numen & immortalitatem quamdam in terris tribuit sucperstitiosa cultrix, ut de sertilegiis magicisque artibus, quibus ad diacta est, nihil dicam. Augebant hanc colluviem frequentes ubique
Mahometani, qui una cum suis erroribus ante annos fere septingentos magno numero &licentia ingressi in Chinam, eas ubique radices se cerant,ut humanis viribus desperanda videretur eorumdem extirpatio. Caeterum Duiligoo by Cooste
70쪽
iterum una maxime secta su Mao dicta eminebat inter has orimnes opulentia, dignitate, authoritate : authoritatem antiquitas , de opinio sapientiae conciliabat : opes, honores, imperia litterae confere bant, eratque & re dc nomine secta litteratorum i contemptrix illa quondam , quin dc inscctatrix earum quas I. & 1. loco retulimus ,
quamvis alioquin & hanc & illam varii gentis Imperatores, & liciarum exemplo adulatores Ministri privato quodam studio benevolemtiaque fuerint complexi: Cum Mahometanis etiam credo quia origine exteris sua ipsis fuere certamina ; at neque tam crebra, nec aeque semper, uti cum aliis acria & acerba; ideo fortasse, quia suci
scribunt qui mores ipsorum & religionem describunt ) Mahomet ni Su tim, hoc est , sex imi cuia quod & ipsi de sectx sui magnifice profi tentur litteraci t ex quo etiam non obscure colligi possct i pios Sinas Litteratos , quando ab se coli coelum & ad rari dicunt, utique non coelum sed Dominum cudii, quam colunt Mahometani, intelligere. Qitoniam vero non nisi per litteras aditus patet ad honores ae Magistratus : In his autem qui per litteras emergunt, complures sunt humili loco nati & ex infima quandoque face plebeiorum i Plebs vero, uti dixi cultrix fere oolorum est: Hinc fit ut multi sic trans eant ad Litteratorum sectam, ut tamen nativas illas superstitiones non penitus respuant : Qtram etiam fuisse causam autumo, qu ad ex ipsis tandem aliquando litteratis, amicum foedus t ut ita loquar in &societatem at qui cum duabus sectis idolorum inire non dubitave
rint, fluso quoque uniformitatis ac tranquillitatis publicae eo perpellente politicos homines: Unam itaque doctrinam sive sectam est tribus, sua videlicet, Indicaque Bonaiorum , & patria quae Tuo diacitur coalescere voluerunt ; anum credo ) praebentibus ejusmodi novitati somniis illis, & erroribus, quos imperante familia Sum litateratorum secta produxerat, quamvis haec illo quidem tempore se ctas idolorum scripto tunc oppugnaret, uti supra notavimus : cum
enim se illi Philosophentur de sito Tas De & Li ut quandoque nihil
videatur esse inanius , quandoque rursus nihil aeque selidum ac sublime , mirandum non est uberem dictae novitati materiam praebuisse & placuisse Bonetiis vacuum nescio quod minime vacuum& interiorem stam doctrinam praedicantibus, nec displicuisse alteris nihilo suo non minsis chymerico gl oriantibus : Maximer quidem dum superstitioses quoscumque ritus, & exteriorem doctrinam una cum idolis ipsis ac lacrificulis idolorum, in gratiam scilicet imperi tae multitudinis perseverare patiuntur ; ipsimet interim in Atheismum turpiter prolabentes. Quid hic ageret noster Riccius annuntiaturus orbi Sinico Christi legem quo se verteret in tanta dogmatum religionumque varietatς