Psychologia Rationalis Methodo Scientifica Pertractata, Qua Ea, Quae De Anima Humana Indubia Experientiae Fide Innotescunt, Per Essentiam Et Naturam Animae Explicantur, Et Ad Intimiorem Naturae Eiusque Autoris Cognitionem Profutura Proponuntur

발행: 1740년

분량: 727페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

Si phantam repres ita re/nsens perceptae libere; Iusquoqtae reproductio, es non libere facta, adhuc tamen a liber late pe=rdet. Si en in phantasma aliquod rem repraesentat libere sensi perceptana per hyporh s fieri poterat, ut rena istam sensu

ibinime perciperes p. 941. bcbo ei/ipir.1 Quodsi ergo impedivisses, ne eam perciperes, vel ab ea percipienda, quemadmodum poteras, abstinuisses vi imaginationis idea ejusdem reproduci minime poterat g. ii7 Psychil pis., Ratio igitur, cur produci posthac possit, a libertate animae petendaue6. mot), atque adeo possibilitas reproduelionis ab eadem pendet si Mi. ψαλ inutivis ergo ejus achialis reproductio libere non sit per λ': 3. quoniam tamen actualitas nihil mutat quoad possibilitatem phantasmatis reproductio adhuc a libertate animae pendet.

Quandonam libertas animae in sensationem inquat, dictum in superioribus o. iv seqq0. inique adeo non opus es ut determinationis speciales adiiciantur.

Memoria D qtadiremoriae maiidamu vel dii eadem retinere sitis quomodo si auus ut ejus facile meminit nota autevi L it si pessimus a ιitu'Issi sib , late animae pendet. Si ii id nil leniori naandanius,

Ι ejii ideam repto ducendi facilitate ni nobis colu paramus LY78. ycho emp. diu ac thpius idem cuni aliis simul percipiendo, vel quaedam simul percipiendo 3 17 9. Dchoc empir.)Necesse igitur est, ut aut diu attentionem nostram in re, qua do percipitur, conservemus, cum cani alio, terre possumus, vel ejus iteratam perceptionem promoveamus, cum tamen ab eadem abstinere possemus quana obrem liberias insuit in

illas actiones, quibus aliquid memoriae niandamus f. 9 Lucti emi imvero qua sepius ac diu sive en iis,

302쪽

De Imagiratione et Memoria. M

De imaginiuione simul percipimus, orio ideae ct sicile r producuntur o8. octa empir hac reproductae recommicuntur 3 an si DA myri conisquenter eorum memunisse possumus 3 ais P in empir Quod itaque facile m iiiiiiii possimus , a libertate animae pendet. Dii rem pri

Quodsi quid memoria retinere studemus , eorum saepius in nobis ideam reproducimus, sive sensuum, sive imaginati ius ope , cum idem intermittere poteramus β. 8i P M. empiri). Quamobrem ut idem diu retineamus, a libertate nomstra pendet. Enimvero si quorum saepius in nobis ideam producimus eorum quoque facile meminisse possumus, quemadmodummodoostendimus. Quamobrem si quid diu mem ria retineresbidemus, Meoriam ite memine invis, a libertate

postra pende ista erat in . Qui rei facile meminit, so ideam ejus reproducendi, dieam recognolcendi fit cilitate lF laabet j. 226. schol empir. adeoque cum oblivio consilla in impotentia ideas reproductas recognoscendi β. ais Pochol empir. ad eandem quoque sp ctet impotentia idem reproducendi si 2I6 PDchol evrpir. x ut quis illius rei obliviscatur fieri nequit β. 28. Omol. . Quamobrem cum a libertate pendeat, ut ejus facile meminerit, ii quid memoriae mandat, vel eadem diu retinere studet per num. I. Sapa libertate quoque pendet, quod ejus rei oblivisci nequeat, quam memoria:iniuida veldiu eademretinere studeti

Non iam quaerirer, an sueressu temporis iterum eius oblivise ques mus, cujus facile meminimus; sed an id statim obibvioni dare posIimus, ut ne semel quidem posthae ejus ideare. currat. Prius fieri polye alibi oslandimus β 2i . Poch e . . Stota die experimur postae tua vero est id, quod hic fieri non potis Upomtur.

303쪽

I. 3 I. obhiuio Syaras ideas, quarum reproductio in potestate tua est, m/ando tempore reprodigere noliso oblivio a libertate aniniae pendet. Mnu mi istenim si reproductio alicujus ideae in potestate tua polita est; μ ' με arbitrii tui eis, utrum eas longo tempore producere nolis, au vero subinde reproducere velis. Quamobrem si longo tempore reproductionem intermittis libere hoc facis 3 94t.' choc empir. . Enimvero si quas ideas longo tempore non reproducis, rerum per illas repraelematarum oblivisceris

f. i7. χχhol. nipiri0. Oblivio igitur rerum, quarum ideas reproducere hi tua potestate est, a libertate aminiae pendeti

Propositio praesens agit de oblivione eorum qu ae memo ria firmiter tenemus Ad eam illustrandam faciunt exempla oblivionis rerumniarimesanullativi alibi tradita smi ai

s. 33α antorii p quis attenti m ab ridiem, quodperci t statim reveri ti eam in eodem retistere pinet, Vel us, quod sone perce Iit, idem re Munere negligit, cum reprod Verri viet; a libertate animae pen . Siquis attentionema orie , quod

percipit, latim avertit, cum eandem in eodem retinere posset; libere hoc faciti, s i radictit en αὶ Enimvero si atlcmtionem ab eodem latim avertit, non diu idem percipit ideoque idem memoriae non mandat 3. 79. Duili, i u di, , consequenterideam eius reproducendi sucilitetuem sibi non om-sa at s. 78. De M empira adeoque impotentia eam re-

producendi laborat. Quare cum deam reproduc an recinguoscere nequeat, qui eana reproducere nequit; qui atteimo nem ab obiecto. i: od percipit stili in avertit, eam oblivioni

304쪽

obiecto statim venentis, in quo eam reuiter poterat 'liber. late minue pendet ' Quod erat virum. Siritiis ideam ejus, quod semel otis percepit, reprodi me negligit, eodem prorsus modo ostenditur, quod Glivio a libertate animae pendere debeati Quoierat Hieram.

3. 333-

.s β ηsiationes neeligimus, Irια ι/ potestare nostra sunt, e p ex de Yto animae easdranis edi usu absentia dearum, quas Macquirere poteramus, a libertate nostra pendet diando enim

sensiationes negligimus, aut easdem studio inlpedllIJus; una lensationes istas in nobis experiri poteramus, uioluIlIenuis. Quana '

obrem a libertate nostra pendet, quod eas neglexerimus, vel impediverimus β. 9 i. Psycholisvpi A quodn his renim quarundam ideae absint. Quomini in superioribus ostendis est.'qίntanain sensariones a liberiat anima pendeant exinde quoque intelligitur, quibusnam in Nisibus particularibus ali ' rtate pendeat, quod quas ideas non habeamus. Ceterum hactenu tradita prineipia non contemnendum in Moralibus usum habent ubi disquiritur, quantum homini attiones tuae sint imputandi Memoriae igitur probe infigenda,

tem, quae commendanda ob insinem in ardius innitarem.

93. Quoniae clare percipimus , quod agnosceres a per . mptibilibaceteris distinguere valui'us 3 Ῥ- . Ad que ' munero perceptionum clarariti non num 'I

305쪽

lasmata sunt, quam sensationes, prout unusquisque ii experitur, modo quid sit sensatio, quid phantasma meminerit 3. 3. 92.93. si hoc pir. sensiationes vero non minus 3. III. Sseqq P, quam phantasmata non uno modo a libertate animae perudenti=. 344. ωleqqo intuit id universi non uno modo albbertate animae pendet.

Sensationes pariterae phantasmata, quibus intuitu universi continetur, eadem vi animaeis. o. libi universum r.

praesentar g. 63Q, adeoque per essentiam donatura ipsus prinducunturis. 66. 6, o in utrisque aninia certis necessario stringitur legibus, ut pro arbitrio suo inause e perceptionatus nihilVariare ipsi integraviustis is ). Enimvero eum ideam integram universi non simul intueri possit n. aionem visillius libertati ejus quidpiam relis iam, ut nimirimi ad has potius tendat, quam ad alioquepossibilesper evasia sitimus, rei imaginationis.

Lex iman Lex inrao inationis non tollit tibi talem. Etenim vi imaginaris sui nationis ea percipimus, quae alatea cum eis percepta suere, si ab

Issy lentionem nostram dirigimus in id, quod sensi percipitur , vel etiam in aliquid, quod in praesente phantasmate in turetur , et aetas. . usi obrem cum sensationes S phantasiiusta non imo in casti quoad actualitatem a libertate minis pendeant f isi S sem atque 3- S seM lax hilaginationis nec libertati adversatur, quatenus vel sensationem quandani, vel phantasma aliquod praecedaneuminantina apponit, nec quatenus phantas mala in eadem prodiaciantur. Libertatem adeo animae non

tolliti

Qui verentur ne animae lege imaginationis necessitas imponatur libertati adversa, notionibus legis eonsus ae obscuris sese eonfundunt. Ex ipsa enim lege imaginationis distincte agnita deducitur quemadmodum ex demonstratione Tm potamia, statis attenti considerataperspicitur animae rem Uy-σ

306쪽

De Imaginatione et Memoria. ras

petere quandam in aflualiriuem phantasmatum libertatem, Lantam nempe, quanta In Imaginando dari potest. Qui ma

jorem desiderat, quid sibi velit non intelligit. Vult enim i qui unitas arbores laeolorum naturos statur edere seu stus. Qui principiis intologies de eme imbutun habet Ubinum ei ut in nrentem veniat tam absurda enitatio fieri omnino nequic336. Lex imaginarisiis Meretri ne quid 'estringit.' Etenim vilegis imaginationis animae percipere debet, quae an νημαρψ seacum hoc sensu percepta fuere, in quod jam attentionem suam I TIdirigit, sive hoc sensu percipiatur si 224. , sive vi imaginationis praetens sistaturi . 23. . Iam lex sentationis libertatem

animae nequidem rei tringit 9 222. . Qua in breuInecleXil la tinationis ideo libertatein alii mae restringere potest, quatenus sensationes stipponit Porro cum pliantasmata a libertate animae pendeant, quatenus pendent a directione attentionis in perce. ptionem aliquam praetentem f. 344. 345. 3 nec lex imaginatio nis libertatem hominis restringit, qualesius supponit directi Ollem attentionis in perceptionem aliquam praetentem duc nil mvero ellentiae ac naturat animae convenien est, ut lex inragmati O nis sensationes praestipponat j. 229.2240, ct attentionem Inperceptionem aliquam praesentem requirat 3. 224 223. tanta in phantasmata perlegem illam animae libertas est, quantam essentia ac natura ejus permittit. Quare cum lex imaginatiuius nihil mea immutet, eandemnullomodo resti insit.

Repetendi hie suiu, quae supra de lege tensationum Iiberta tem non restringente Minotata sunt imis a J.

307쪽

Attentione & Intellectu.

talis cominus ac subito conservari debet. Etenim si attentioilein nostram in sensibile aliquod, quod una cui CeterIs percipitur, dirigitnus, percepit ejus clarior et perceptionibus Coterorun , quae una percipiuntur 237. Dchol empis ). Necesse igitur est, ut motus, in quo idea ejusdem niaterialis consisti i Ia.) celerior sit motu, in quo desit nuriemales Ceterorum una perceptorum consistunt 25. . Quoniam vero motus aliquis celerior fieri potest ceteris, vel si ceterorum celeritate non variata ius augetur celeritas , vel si hac manente eadem, illa minuatur motus, in quo idea materialis lentibilis consistit, ad quod attendinuis, aut celerior fieri, aut reliquorun ride: l raterialesa ardiores evadere debent. Quodsi ideat quaedam prorsus evanescant, motus, in quo consistunt, extinguitur ejus vero motus,quae ipsis coexistens conservatur, eo

tinuo reproducitur 3 233 9. Quamobrem cum perinde sit, ac si motus aliqui alio manente eodem fierent infinito tardi, lattentioni locus sit, ubi ideae coercislantes materiales tardiores efficiuntur, reliquae celeritate manente eadem' demon ita; si attentionem anima in sensibile quoddani dirigit, accidere quoque potest, ut idea aliqua ceteris eidem coexistentibus continuo variatis conservetur.

Ultimum quoque ita ostenditur. Dum attentioncm stram in objectum aliquod convertimus, idea ejus nobis Hariov

308쪽

De Auratione Intellectu . 87

est ceteris co stentibiis β. 237. 'clia. piro, adeoqtaedem magis il p percipitanis tuam coexistentes β. 33. 'dicto empiri), Oillequenter ejusdem ragis nobis conscii itinus, quam ceterorum 3. 25. Ichol empir.9. QuanaObrem cuin id contingere debeat, ubi idea aliqua coexistentibus contii tuo variatis contervatur, ut harum vix ac ne vix quidem illius a te optinae nobis conIcii esse possimus evidens utique est, si . attentionem in sensibile quod dani dirigimus, accidere posse, ut idea naateriali ejusdem stubsiliente coexistentes continuo mutentur ac subito. Pone enim majoris evidentiae gratia, ideas coexistentes eandem habere claritatem cum ea, in quana dirigitur attentio. Cum initio nimium multibi sis conscius, unius tibi conscius manes, dum ceterorum conscius tibi esse desinis.

Atque adeo hoc ceteris magis appercipis LM P dichol empiri consequenter in eo haeret auentio o. an. an ' se empir. .

Cum in Psychologia rationali rationem reddamus eorunt, quae animae inlunt f. q. , vi autem essentiae ac natuIaean, rnae rationes eorum, quae in anima accidunt, per ea saepius patent, quae in corpore contingunt s. 6. 67. H M omis. ι ideo nobis incumbit explicare, qirales mutationes in contingam, dum aliquas in anima aecidere experimur id quod non modo plurimum lueis affundi mutationibus, quae in anima accidunt; verum etiam inferius inexplicandis S dijudieandos hvmothesibus de commeret anima eum corpore plurimum aditamenti afferet. Oliquam igitur facultatem cognoscendi inferiorem explanavimus, ct ad superiorem iam si progrediendum,ahi illa vero ad hane mediante attentione sit

Progressus rideo nobis quoque explicandum est, quid incor pore steridat, dum in sensitula aliquod aitentionem nostram di risimus.

309쪽

- eris ideam Hariore in ceteris una perceptis emere studem mineoiser quamumdaturis 277 PDcboc empiri). Enimvero nemo non uri iu se ipsi, peritur, quod in iis, quae simul percipiuntur, illud elatius acdistinistius ceteris percipiatur, quod oculo duos, o licitur. Ouamobrem si attentionem nostram in isibile dirigumus; cuiuineidem directe obvertimus.

E. gr. ponamus te intueri faciem hominis Mattentionem tuam dirigere velle in os te oculum directe obvertere ori experieris inovis igitur momento in te ipso experiri poteris quod hic sumitur. Dicitur autem o lur directe obver. t Objecto, si Hadii inde in oeulun illabente sint i d centrum

pupillae perpendiculares, vel 2rope ad perPendιcuIum accedanti

lain a metaeositer fierinequit, quam oculus nonnis exiguae parti

directe objiciatur inemo quopae nomis ad exiguam stilupartem dirigi,test.

Ita si in integram sietem hominia, quam intueris, attentionem tuam dirigere volueris, id fieri a te minime posse animia verte' fed haerereattentionem in parte admodum exigua evperieris, ita ut, si ad aliam simul attentionem directurus, neus litus statim mutetur pristina attentione quasi evaneuentemstaturea, quae ad aliam dirigitur. Atque adeo pater, quam ara starientiorus, quam invisibilia asserimun

quae Disitias by orale

310쪽

- De Attentione Utant luctu. 89

quae pati lo ante dicta sunt s. 338.). Quana Obre in culmuni uni tantiimnaodo sit punitum, quo radius perpendiculariter in cenistriim pupillis incidit β. 13. Geomo etsi radii ad sensum perpendiculares pro perpendicularibus habeantur, ad physicunt Mimen pundium accedere debet, quod irraximam prae omnibus claritatem habet, seu oculo directe objicitur. Quamobrem cum eo majorem attentionem adhibeamus, quo magis ea, quae claritate distinguuritur, a se invicem discernere conamur g.237.

ωchol empiri) eo minorem visibilis quoque partem respicitat mitio, quo majorem adhibemus.

Experientia quae hie dieimrer, suis confirmat. Sane si altencionem adtrahemus mira imam quam ad literam aliquam scriptam afferre postumus non integram complectimur simul, sed ejus ductum in varias quasi partes divi Gimus Madminutissimam partem eandem dirigimus. Hac attentione

utimur, ita aeeuratissime quidpiam contemplari voluerimus. si iusdubitet, an major ine possit ebrim in iis, quae direae oeulo obbriuntur, haud dissimilae ex differentia ictus perpeti-dieulari, obliqui idem demonstiare liceret quorum illimilio Artlarem esse constat 3 sn Mechan.1 sed eum vinolimibus principium mechanicum sit perspectum, in iis a

quiescere malumus quae a posteriori certa sunt ne satis clara obscurare videamur ubi ad majorem evidentiam dedueuntur. at quae nonnili eorum mentem percellit, quibus veritas prim

uli medianici eaplorata est.

Quoniam oculus eidem directe obvertitur, in quod at siιοduam tentionem dirigimus β. 338. ,s nulla aio ratio, cur atteνuio visibilium at

mimstro alio diriganms, eandem ea vi ilis para in se quasi ἴ't 'st in 'alit, praeocuis disine obicitur, aut, ubi accuratis contei pla-

rimitiis non fumiis ad ii, illud visibi , quod eum pruribus in z -

-H- u incu-- eidem ma me directe obicitur. Probe , tanta est hae propositio quam unusquisque m

SEARCH

MENU NAVIGATION