장음표시 사용
351쪽
Nisi is Quoniam judicia Omnia vel luti itiva lint, et discursiva dicium eam I. I. Log. x vel per modim intuiti vortim in concatenatione inmc ratiocinior lun nrmata sq. 492. Loe. constat vero judicia limmitiva Aoa.), dilcurtiva β. Io. spe modum intuitivorum in concatenatione syllogismorum sormata vim repraese
tativam universi non excedere, qualis in anima datur s. Mi ideo iam patet, millum istium darijudicium, pu=d vim repro
Misu 'o Et quia judicium secunda, ratiocinium tertia mentis ope- ρον -- ratio est 3 53. Log. nullum vero judicium f. ΑΙΣ.), nullum di et etiam ratiocinium vim repraesentativata universi, qualici ani- datur, excedit o3. o8. saeundis tertia i e dira operatio vim repraemitativam universi, vilis in a trina datur, non excedit. Immo cum nec prima eadein superior litis, 393. , neque plures hisce tribus dentur mentis te intellaret u operationes 3 3a Lot iideo jam liquet, niιllam dari memissu intellectus operationem sue vim repraesentativam,m vers qualis an iuri Ia datur , excedat, sei, quod perinde est , noli aliavi in anima viris πο/iendam es , quam qualis est repraeνentativa,
352쪽
Log. I lingulis vocabulis respondent idea materiales f. 29ci , quae deis vocabulorum in anima sive sensui bigo, sive m ginatione produistis coexistunc j. zo6. singillae istae propo-stiones per has ideas materiales , adeoque S rati tua ex si dem conflantia in cerebro repraesentantur. Idem e usicostendituri Ratiocinia inuniversiti non uae judiciis componuntur, veniadmoduli eundo per omnes
fecies in Logica prolixe Acriptas ct per ipsam Mitionem
ratiocinii iure itur 3. v. Lor, Enimvero judicia sibili qualiacunque suemat per ideas materiales vocabulorum inis rebro representantur Ao3. . Ergo tu eas an e demis παλntantur ratiocinia in universim mi
Neminem fore arbitror, qui nobi objiciat,evinei tantum
modo possibilitatem , non vero actualitatem repraesentationia mechanieae ratiociniorum . propterea quod non ostendatur, eodem tempore, quo ideae vocabulorum animae insunt, eo rum quoque ideas materiales vi corporis produci seu saltem
in eodem oriri. Etsi enim haud difficile fuisset, specialius ostendere, quomodo in corpore ex aliis motibus praeexistemtibus oriantur ideae voeabulorum materialis, quando emur. dem ideae in anima existunt; non tamen opus esse existima, mus in has ambages ut deciendamus. Etenim ideae in anima debentili vel sensui, vel imaginationi, quemadmodum ex modo, quo ratiocinia in anima oriuntur, abunde intelligitur. In genere autem evicimus,non minus phantasmatis β. ao1 1 quam idei sensualibus singulis singulas in cerebro coexistere ideas materiale PS. v. . Suincit itaque drisi principis
Quoniam ratiocinia in cognitione symbolica sint magis
353쪽
admodum perpendentibus, quae de hisce riuiociniis c 334 seqq. radiis e/ . , 6 de judiciis in cognitioire IIuuitiva ablou vendis dixinaus f. 343. Dcho inpir. , abunde constabit cinratiociliando cognitioli et lyntholicam intuitivae praeferre sol mus, adeoque omnia nostra ratiocinia per ideas materiales vo- hiιlorum in cerebro repris Briaris ni i4. , seu umquam raIrocrnaum', quin ratiocinii quoque in cerebro mechanica farrepraestematio. Quilibet in seipse experietur, sese non ratiocinari, nisi odibis egerendo judicia, quae ad ratiocinium requiruntur, modo distincte ratiocinetur. Atoue ita a posteriori confirmatur, quod ad evi Madam Propositioius praesentis veritatem alium-
Mehanica Omnes operationes mentissi inteliectus per ideas voca vcratissum lorum materiais in cerebro repra extantur. Repraesentatu enim ii cerebro per vocabulorum ideas materiales notiones
generum ac specierum β. 393O quantunalibet abstractae β.396.), illimo piarum rerum ininiaterialium f. 3 9 7.), judicia omnia s 4o3 atque ratiocinia f. F. . Enimvero praeter notionem judicium atque ratiocinium nulla datur mentis
seu intellectus erratio 3 32. Log. . Ergo omnes operariones intelleistus per ideas vocabulonini materialis in ceram repr
sentantun Atque ita patet nullam fieri in anima operationem intellectus, quam cerebrum non suo modo itideme, intur id quod hic probe norasse proderitin sequentibus.
354쪽
biis sumimus. Immo i ligna hactenus inventa, quibus diver fine nos uti alibi I. aso de seqq. Poch. empiri jam ostendimus, percurraenus ea pleraque visu, nonnulla auditu percipi patet: non tamen prorsus repugivit, ut signorum loco quoque sint,
quo sensi alio percipiuntur. Gmobrem eodem prorsus
modo demonstratur, iisdem competere ideas materiales quo sipra evicimus dari ideas materiales vocabulorum, tuna quate
ruis visit, tum quatenus auditu per iuntur L
Signa semper desumuntur e numero sellIs hi lium, ideoque perinde ac lentibilia alia suas habere debent ideas leni uales materiales. Via signifiei di ex impositione arbitraria elli quae patet ea iis, quae de vocabulis evicimus,a73. 74 P,choLmpim , quomodo vim significandi aequirere valeant. Nihil igitur in niurat, quod in E. gr. Signum B in Mathesed in ivno addisionem seriptum visi percipitur, adeoque inin inerim risiillum resere debet quatenus visibile est, radiis limiinis in oculum reflexis ylineatur in fundo oculi ejusdem imagod a lumine impressus motus quidam, qu ais nonnisi ab
isti ii modi figura sibi illis nervet retina im tisimi potest, ad cerebrum ustiue propagatur β. III. . Ita pri ducitur ejus incerebro idea m iterialis Ira . , sive quis novom fgiaram hanc esse signum additionis sive ignoret. Qimdlii illi ematicus deII inruens recordetur, figura hae indigitali additionem ; nihil
propterea in idea eius sensuali, vel materiali mutatur. Etenim adea utraque, existit,4 postea demum id, quod signiscatur, inde colli ris. 9sa. rad Obiter monemus in cognitione: mbolica labinde quaedam ob vocabula ad relationes rerumgnificandas adhibita obscura fieri, irae in intuitiva obhil habent di saeuituis. Die enim q. visbile, nihil dissicultatis
erit, si eodem visibilium iure censeatur eidemque sua tribuatur idea materialis, quilem omni visibili necessa io convenire constat. Die vel nignum additionis quastio iam videbitur obscurior, utril sienum additionis habeat ideam materialem, necne, it ab lit obscuritas, . ostendendum est idem esse
visibile quoddam, nee per vim significandi quicquam in eo quarisbili mutui.
355쪽
f. I8. Mech iu is ad res devitandas vocabulorum loco tuamur Ignis aliis; in ceret in j ideae per ignoris ideas lateriales repraesturant .Pς i i β Qualiacunque enim fueriti signa illa, perinde ac vocabula sus
. .i, ii iii, ii materialisis M' QEamobreni cum per v zz tabulorum ideas materiales renim iisdem denotatarum ideae nominis in cernes repraesententuris. 393 S seqq. , digna alia in i cum vocabulorum , quae artificialia signa sunt 'dicbοι empiro iniuriari possint , 938. Onto λ; ubi alia adhiben.
tur, per eorundem quoque ideas materiales in cerebro repraesentari debent res iisdem denotatae, ves emandem idei, qua animae institu.
Ponantiis in Mathesi seribi a 4.bin e literis b, e deno
tari lineis, quemadmodum 4 lignum additionis signinnaequalitatis esse constit. Quodliber his esseras , ouae misscriptu indigitas dicendum est duas lineas simul lumina vel in unum additas esse 'neae aertiae aequales. In casu prior ineereb I producuntur ideae materiales litteraruma, e signo
rum H atquem in posteriori, si verba pronunciantur,admesonorum articulatoriam, quibus voeabula ista e stant, seu quos auditu percipimiis, cum quis clara voee: duae lineae, linquit, simul sumta sunt aequales tertiae. In exemplis veritas propositionis adeo evidens est, ut probatio superflua videatur, nisi quis perpendat evidentium quoque reddi rationem in philosophia, non ut constet, quod sint uua sed ut liuestiga tur, cur sint ora.
3. I9. sis ii rea, Anium etiam in somnio operatiores inuictus edere potest, i ii se veluti iudicare s ratiocinari. Dum enim semissimus , res ramis opor o quas percipimus, imaginamur 3 Iaa. 'λ , eumquς 'O tum temporis nullae nobis sint ideae sensuales Iciai P Phant nativa sities sensatione qua-
356쪽
dum interrumpitur cf. a . Pschollempir. , phantasmata clariora sunt, quam DI 1ensationabitico existunt OS IOI 'dichol. empirio, ut res ablentes nobis videantur praesentes 4. 27. PDcbo empir. Quae igitur ratio est, iis .igilamus, resque praesentes sensu percipimus, ut in ea, qua percipimus, alleluiOnena nostram dirigamus atque silper iis refleelamus eadem quoque ad hos actus adesse debet in binni, consequenter somnio quoque attentionem in ea, quae percipimus dirigimus super iis reflectimus Ii8. Onto Quamobrem cum attantio & reflexio ad sarmandas notiones sufficiat in cognitione intuitiva l. 326. 6chol evnpir.): in 1hmnio quoque prima mentis operatio quoad cognitionem intuitivam sese exerere potest. Et quoniam hi cognitione symbolica ea tantummo-clo vocabulis tanquam nominibus suis indigitantur, quae est
vocabula vero nota in memoriam revocanturque imaginati
nis 3 273 POchol e r. , quae in somnio tota occupata estias. PDAo empiroci ideo nihil obstat, quo minus prima mentis operatio in Qmnio etiam in cognitione symbolica a ses tur. Et eodem modo patet, quod in somnio vocabul vini tali locus sit, quotiescunque eodem opus habemus.
Eadem porro attentio & reflexio sussicit, ut de iis , quae percipimus, Judicen Hic f. 343 9 seqq. bcho G=Vir. . Quare cuni attentioniis reflexioni in omni locus sit per demon-ηrata quis in semilio iudicare, cumque nec sermonis aeusi in his in eodem denegetur per demonstrata, judicia quoque voeabulis exprimere valeamus, dubitari nequit. Secunda igitur
mentis operatio in soninio locum habet , 53. Log. . Denique ad ratiocinandum requiritur ut de re percepta jucticemus, beneficio hujus judicii aliud nobis in memoriam revocemus, indequeidearum compositioneaedivisione judicium
357쪽
. de ictus perem' formari possunt, quemadmodum mota evicimus. Immo vidimus locum quoque esse iis, quae debet tu i Minationi atque Uxide dubitari nequit, quia etiam in meso nobis in memoriam revocare possimus prinpositionem ope praesentis. Et quia ad formandum judicium
per idearum divisionem ac comptationem sufficit attentio amque reflexio, quemadmodum ex ipsis terminis intelli tur139. I42.257. Desol empiri , utrique autem in binnio est i
chis per demonstratas in ibinnio quoque ex praemissis consi,sio terri potest Antiati igitur in Amnio singula agere .alet, quae ad ratiocinandui requiruntur, consequenter nil Impedit, quo minus in binnio ratiocinetur, consequenter te tan quoque mentis Operationem edere potet 53. Idem probatur a posteriori. Etenim singulas per tiones mentis in nobis experimur, quando omniamus. Quod ad
res per seiunium perceptas attentionem afferamus, i mnio silisper iisdem reflectamus, non uno modo patet. Mu: per thnii um nobis visa, vel audita suere, aliis narrare, Immo qualia su rint describere valemus. NecelIe igitur eis, ut, cum eorum me
minerimus β. 226 dichol empir.), ea diu perceperimus 179 PMychol empiri), quatenus stilicet per aliquod temporis spatium phantasma continua reproductione conservatum csi. a et I Uum igitur hoc ipsi eorundem magis nobis constitsumus, quam alias siturum erat, per tiones illas nobis est cimus clario su i. oches emis. , adeoque attentionem
nostram ad easdem direximus feta 7. Dchia empiri, Et
quoniam ea, quae rebus per semnium nobis occurrentibus erant,enarrare lenius patet ex modo dictis, nos attentionem nostram direxisse siccessive ad ea, quae rebus perceptis imerant,consequenter silereadem reflexisse β 257 6' empiro Attentione&reflexione utimur, dum prima mentis operatione
d ungimur, eo quidem quem dixi modo g. 33Ι PBis evnλ
358쪽
la minio itaque prima mentis operatione in desingi necesse est ovillat praeterea nos saepius conspectu eoriam, quae perseninium nobis apparent, finibus obnoxios fieri, veluti gaudio efferri, metu concuti, tristitia corripi, vel quasi attonitos in admirationem rapi. Enimvero cum affectus ex confusa bonidi mali perceptione oriantur I 6o5. O bonempir04 cum imuni voluptatis vel taedii gradu conjungentur 6OS P hoc empirὰ eonsequenter persee ionis cujusdati aut i inpersectionis sive verae, sive apparentis apperceptionem praeitipponant m. III 3I8. PDchol e r. 3 necesse omnino est, ut quaedam, quae rei insint tanquam ab ea, cui insunt, diverta nobIS repraesiesuemus. Prima igitur intellectus operatio sese exeritis. 33I. bcbilem Non addimus alia, unde idem colligi poterat. Nos de rebus per samnium perceptis in ipso somnio iudicare, nemo ignorati Narramus enim alteri nostra in semesosae a judicia. Constat etiam nos in sonuitis colloqiu cum aliis. Ecquis vero eth qui nesciat, nullum esse sine ridiciis colloquia um Patet igitur etiam a posteriori secundae mentis operationi
esse locum italaninio β. 33. g. . Et quia secunda mentis eratio primam supponit 4o LUP nisi judicia symbolice expressi seu propositiones tantummodo in memoriam n bis revocantur; ideo ex iudiciis quoque de rebus persomnium
perce latisdenuoconititur, notiora quoque in eodem esse
Quod deni trulas ini quoque ratiocinemur, adeoque tertiae quoque mentis operationi sit locus 3 53 Gog m
morabilia exenipla mihi si gerite erientia domestica. Etenimia Implici vice in Emn me molisse philosophiae quaedam tiliora capita atque consueto ex notionibus disiniis ratio cinandi more sisse talin probe memini sane pauci admindumelio sunt dies, ex quo per semilium auditorium meum ingredi milu in cathedra constito risiis est adversetius quidam fasti turgidus , pietatis pompos affectator, hypocrita impri
359쪽
dentia insolix: quo conspecto cun dii dicarem,eus Lili luliola ipOD rigere aures, per digremionem de conseiasu a stionis externa cum interii disserere coepi 6 continuo orationis flumine dis. cursum continuavi ultra dimidium horae, qualitum ii dico, qua drantem, donec tervor animi, quo abripiebar intrinle eam hypocrisicos turpitudinena delinenti irils cuna ibinno biiuuo finem imponeret. Expergefactu Deoruni probe talem ita eram , quae a me dicta suerunt, multa ratiocinia legiti lino modo inter se
contexta discursui inesse deprehendi , nihil in toto discursi ob vans, quod non vigilans probarem.
Postulat ipsa res ut oceurram objectioni , quam quis movere poterat. Desendimus t . a l. 'veho G1φir. omne seirimum a se litarione initium capere dc per phan tramatum sue cessionem , adeoque secundum legem imaginari vij eontinuari 3. 3. 19ν sed Hie veroo Huniis, inam uius quo aue ratiMinus est e locum emun beneficio discursum longum in somniis eo nitari Somnia igitur quoque perleges ratiocinandi eo nuari viden tur, nequaquam per suam imaginationis legem. Eis ad spe
elem primo intuitu videatur omposita objectio, speeiei tamen ad linam haud disieuiter detegere licet, itando enim continuataoni somnii loeus est, de objectis nobis et mn est, quae tanquam praesentia spectamus non autem de nosti is cogitationibus , quae oceasione illorum objectorum oriuntur.
sane in exemplo, quod ommemoravi. 4 imaginationis in timo repromectatur idea auditorii atque auditorum ac hospitis illius insidiatoris,' quem otium frue advolasset ignorabam. Nihil adeo in praesg. 42O. cur m memoria laeditur, anima ad ratio Dandum in ta eLris of ra ditur. Quoniam enim in entoriae sentiri vae in Corpore non π
spondet nisi facilitas reproducendi ideas materiales, nam cer
brum contrahit si memoria ditur, sic suas ista;
360쪽
sis tollitur, vel admoduni iniminui dese Praeterea cum memoriae rideas reproductas recomoscamus 3 iri PDcM M piro, adeoque nobis conscii simus , nos ea jam antea habuis, , 73. ωσα empiri); si memoria lassitur aut ideas reprod ctas promas non aut nec nisi haesitanter recogno imus, aut proinis non conscii nobis ensi es, quod ideam reprodi
ctam iam antea habuerimus , aut ancipites luerentes, utrum eam jam habuerimus, necne. Quamobrem judiciorum praeteritorum aut proris non meminimus, aut, sicubi nobis su eurrunt, dubitamus, utrum eadem antea jam didicerimus, necne, vel etiam num talia fuerint , cum ea nobis familiaria reddere luderemus. Quoniam itaque in ratiociniis dato judicio uno memoria nobis lippeditare debet iudicium quoddam praeteritum, quod ita sese haberes, prout se te nobis offert, probe nobis conscii sumus, aut esse jaltem videntur cf. 334 2 seqq. lychol Gnpir θ; si memoria laeditur de rebus obviis aut prorsus non ratiocinari posivinus, aut russitanter ratiocinamir, mn sequeliter anima ad ratiocin dum in pta redditur.
Cum propositione praesente eo niandenda non est alia, qua notionum universalium oblivionem anima inepta fieri dicitur ad ratiocinandum de certis quibusdam objectis, de qui bus antea ratio euiari prompte poterat erius quidem rei ex empla dedimus alias mi veti' empir 9. Neque in his ineptitudo ad rati urandum particularis ab oblivione derivatur sed omni emoria laedatur, quando ad functiones suo inepta redditur 3 297.ὶ ineptitudo animae ad ratiocinandum in universali quadam impotentis consistit, gnae ad Omma omnino obsecta extenditur, qualiae unque fuerint. Ceterum si quis propositionem etiam ad calum illum particuluem extendere velit, eidem omnino sitissae it dentonstratio, cum obli Vis, quatenus a corpore pendet, consistat in impotentia ideas