장음표시 사용
391쪽
possibilitas colligatur mul), sevis maeum veritatin salim rciu permcit, rationalis esse intelligitur.
Adiectiva subjectum danominant ab accidente, quod ei,dem inest. Quamobrem eum id, quod inest, jam sierit de Mitum, non est duod quis sibi metuat a eis hio in definiendo ubi Gairi delinitionem ingredirii nomen substantivus'
unde ortum habet. Quamobrem definitio entis ratio is n minalis, quam dedimus, non peecat. In eorollariis autem de finitio rationis applieatur ad ens rarionales, ne inhagibus viis sitin deministratiuitibus, quarum ἐγ-. defitutio allata fuit.
Nimirum ratio inest animae per modum potentiae remo tae, Ita ut eidem equidem non repugnent actus a inruitum
nexus Veritatum universalivi requisti non tamen eosdemescere possit, nisi aliae praeredarit animae modificationes. Usus adeorationis inest per modum potentiae proximae, ita ut aes maestiis illos Hiere possit, seu nexum veritatiun universalium actu intueri valeat, quando voluerit vi oreas ita tute rit Differt adeo ratio ab usu rationis, quomodo potentia remota a proxima differt Neque hoe in matione si figulare est; sed id potius cum ceteris , quae ad facultates anim. si1 Deriintes spetiant, commune habet. Immo sunt quoque in eorpore dispolitiones naturales exercitio crebro in habitum convertendi, in quibus idem obtiner Omnis enim dispositio po- tentia quaedam mota est liabitus vero prinum
siti arudi , a , octo en . , adeoque animae tribuitur,
392쪽
quatenus apta fieri potest ad nexum istum adiu perspiciendium s. ritatum univerialium perspicitur per deinΟlastratiotyen
adeoque per stilogismos 3. 498. Log.), i, ratiocinia β. 33a.
Die. Quamobrem cum ratiocinium vim repraestentativam universi, qualis in anima datur, non excedat β. Os 8.1neque ea eadem superiora sunt judiciἱl, quae ad concatenati nem ratiociniorum in demonstratione necessaria sunt g. u.' Mirat &β. 492. Log.x ratio vim repraesentativam universi, qualis in antilia datur , non excedit Cum adeo per eandem in anima locum habeant, unde intelligitur, cur ratio
riden insit per demonstrat, ratio in vi repraesentativa universi, Falis in anima datur, rationem sufficientem liabeo ι,8 6, ωψ, consequenter eam non excedit.
Falluntur deo, qui sibi persuadent, si animae essenriani in vi reprae lentativa universi convenienter mutationibus, quae pro situ eorporis nostii organici in organis sensoriis contingunt,
ponamus eidem nudam tribui semiuirent sentieri M. Immo ab umest indein re, quod homini ideo denegetur ratio. Eten sives maxime ostendiminime uer per vim rem vim tari munivers. Palatii ammae eonvenire impra evicimus s. - - , quod ho meo et ratio;nim tamenni insini pol
' at quod negetur ani e convenire rationem . sed tantum . modo sequeretur non ex vero vim illant repraesentativam veri. ditari pro essetitia animae, propterea quod per eam non intes- Iigatur ex hypothesi, eur animae humanae eonveniat ratio.
Enimvero alteram hane objectionem removemus, Loeusi'tionem praestatem.
Q niam in vi repraesentativa misci uiro ut corporis in istae Rumani organici convenienter mutationiblis, quae in organis essem seniriis contingunt, essentia ac natura animae coiisistit f. 66. -
393쪽
Ratio attributivi animae est 3. 46. - αὶ, - adeo eidem eonsuliter inest a. iso ontos, ut adeo ab eadein sorori non possit, etsi usum ejus suspendi Hi auferri non sti ossibile. Rationalitas per eorollariumpraesens homini edisentialis est, probeque notandum hoc est, ne quis sibi persuadeat furiosis ex rationalibus factos fuisse irration ales . sane non minus delirant D mine , qui noxii erroribit se atque alios saliunt ac in n ulla damna praeeipites dant 'oe omen non obstante manet ipsis ratio, ut ad laniorem mentem re duci possim, delirio isti voluntario renunciantes.
-- υμ rationis si exerit ratiochum iri sis enim nitio. αὐ-- nis sese erit per Phialem intuitum nexus veritatum univero' ' ξωllurni Mae, exus autem veritatum univerialium perspi-
estur per demonstrationem 3 4460, consequentergismos , 498 Log. . in ratiocinia 33et L Usus adeo
rmonis sest exerit ratiocinando. ideo tertia mentis operatio corione nomen raritim iamria Uyus rationis βη- mnm mentis operatimes . Exem ditim sese ratiocinando g. 33. . Quam eum ratiocinium ex judiciis componatur 3. o. usus rationis judicium V - supponit ', quia notiones duas vel conjungimus, vel sua mus, qualido judicamus 3. o. g.h, judicium supponit intionem nimvero praeter notionem judicium atque ratioci nium non datur alia quaedam mentis operatio f. a. Log , usi
adeo rationis omnes operationes supponit.
Antequam nimirum usus rationis sese exerere potest, ne cesse est ut rei notionem nobis se mare se eandem nobis distinete repraesentare vale imus ut de ea ludicare Possimus ut judicia alia sint in promptu, quibus tanquam Tinc ira Disiliae , Orale
394쪽
De intentione U Inteluctu. 373
satiocinandi ut tandem ratiocu emur ratiocinando inseramus de re sive insingulari, sive in universali percepta conclusionem. Haec ex theoria tertiae operarionis memis a nobis ple-
nissinis pertra ut si os . ε seqq. Bichol empir. , intui iva, . Madam ratione Menti Et ubi ad exemplum quodvis obvoum animum advertimin idem a posteriori perspicere li-
Usus raramissippini, riones unis eroges Meretrumet is quaeu.iminis quo ures in pro usint, eo amplis est, e prodit eas magis ritioni Iurfamiliares quis experitur, eo promptius ese exmi Ulus enim ρο- rationis ratiocinando sese exerit f. n. Eiumvero in omiuiatiocinio aut nomen, aut praedicatum aliquod vel absolutum,
vel hypotheticum subjecto cuidam vindicatur faeto P ML-ptrix applicando vel definitiones, vel propositiones tame tegoricas, quam hypotheticas , 37 . octo empiri, Gamobrem eum non minus desestionibus o Ua. π Ioga quam propositionibus iiiversalst notiones univernales f. 3a vi. Log. siquidem ad cui inandum aptae esse de mi ,374 PBchol empiri usiis rationis supponit, ut in promptu
sint notiones universales determinatae. Quia erat ismon. Quoniam omne ratiocinium, utut simplex, notionem alia quam universalem sit ponit, veluti definitionem inquam, vel propositionem applicandam per demonstratas quo plures nobis sierint definitiones atque propositiones seu notiones perip universales, eo plura ratiocinia serinare valemus. Usus
adeo rationis ad plures casiis ses extendit, seu amplior est is erat secum . .
Jani ubi notitiem universalem ad ens quodculaque live fingulare, live univeriale applicamus , memoria nobis ealli lug-
395쪽
sponre statim sese menti ingerant, quotiescunque de iis enitandi occasio offertur ubi eas familiares experimur, ad rati cinandum prompti lumus, atque adeo prompte quoque sese --, erit rationis usus. Idem etiam patet a posteriori. Ponamus aliquem animo
suo comprehensam tenere amplissimam durisprudentiae naturalis theoriam, ut non facile occurrat casus, qui per eam non decisus detur. Onanaus porro Omneia istam theoriam esse
ipsi adeo familiarem, ut Vix ei offeratur casius, quin am ejus decisio ipsi occurrat. Ecquis non videt, eum principiis istis ad decidendos casus prompte uti, ut adeo ratiosilalem se probet in singulis istis calibus , nec longa deliberatione opus sinum sit Et eodem modo sese rem habere liquet, ubi de rebus quibuscumiae aliis judicium discursivum sortia ari debet. Unde ramo magis elucet necessitas plurium notion uni universalium, quod eaedent varient pro varietate renam dijudicam virum
Apparet hine neresstas disciplinarum probe extultarumis quidem nos rationales probare velimus Quando enim judiei discursva erroneis ae praejudicatis opinionibus t gitima lieet ratioeinandi forma deducimus rationales iubdem nobis videmur, sed re Vera non sumus. Aburimur enim ratiocinandi facultate hic vero abusus usus rationis diei --
quit β. 43α . Sane quemadmodum errores non sunt Miloni eo me in s. Pota. 'ρὶ ita ne inde derivata iudi indue sua, sive singularia suerint, sive universalia r rioni tribui possunt. Usis equidem rationis abnue actu,
tiocinationis nullus est; non tamen omnis actus ratiocinationis ad usum rationis pertinet alias ratio & facultas ratiocinamsi unum iden elue foret, quas tamen a se inviceni dister
re constat 3. 366.483 Pochol empir. scita', quod nonnulli rationem eum saeuit He ratiocinandi subinde connindant, qui vagis potius, quam determinatis notionibussint adisti.
396쪽
ritur ossus enim rationis supponii notiones uni minatas 3 ΑΠ , Quana obrem cum notiones universides non
habeaenus, nisi quas aut a rebus sensu perceptis abstraximus. vel etiam ab iis, quorum nobis tanquam ad nos pertinentium ianobismetipsis escii sumus, aut in talia resiavere valemus, quae in individuis percipimus s. 29. , immo si definitiones ac p. opositiones ab aliis repertas intelligere voliterimus, aut res ipsus ad tui pertinent, aliquando sensu nos percepisse,
alit C.l, quae per Vociabiit ita ligitalitur , sigillatim in subieetis aliis selitu peTcepilse optis sit 3. 43O.); nos notiones univem sales deluuin acquirere debere, non per essentiam ac naturam. actu habere patet. Liquet igitur etiana, nos per essentiamin naturam anina a non habere usum rationis 3 sed in demum acquirere debere.
Nimirum quatenus rationis semus ompote possibile est. vi aditum ratior imperveniamus L 83. 29 Pocho empir. ulsi vero usus compotes fieri velimus eum dQuoniam is res redii habent, nisi quod ipsis conmta V etur, seu pereflantiam atque naturam est, quod perio M tiarii alis. si quoque rati is defla ur, Mnum denium aestirere dis π
Hine reddi potestino, in iis uis videanni sortibus dirutorum lapidivites Brutis enim paucissime sinit inlinam, civissimi lirarenthmi se tuenduin imoanduin nerassariae, ad duas per meinanimnum emporis deterri inamur, nec universali opus habent eoiruitione. At hominiscillitiones multifariae sunt, quarum determinatio in utrari libet Onua diuionis partem in ipsus potestate est, quas vero secundum rationem determinare debet. Unde homo haerere debet circa detemviratiotiem istarum areonum, quamdiu nullas sibi a seisivit notiones universali, vi a Minum desum.
397쪽
Gν etiam stui rationis sum a uirere negligit, nec ejus compos feri adusti test. Neque enim per naturam ac essetitiam ammae inest; sed acquiri denuini debet , 38. amobrem qui in iis a quiescit, quae per naturam insiunt; nec eiden acquirendo ram debitam impendit, notionibus scilicet universalibus ne cti. g. 370 is quoque ejus compos fieri nequiti
mine patet eur inter brata edueat rationis usu destituast tur, teste exemplo hominis inter ursos educati, ad quod si pius jam provocavimus.
ab υνυjomo tionis sese exerit ratiocinando 3. 453. , omnesque mentis ope nis rationes supponit 3. 436.) Quamobrem cum in cognitione syntholica ratioci ilia hii naagis distincta, quam in intuitiva f. 369. 'cbol empird, nec minus illincla latagis sint judicia, si' siciabulis esterantur, quam ii absque eorum ope fiant 3 33s. Pscho empla. , immo in cognitione symbolica 6 acumen, θprosunditas intellectus facilitetur atque extendatur β. 342. 9 empir.)s Iu . tuoque rationis vocabulorum in facilitari
debet. Iuod erat primum. Jam porro notiones abstra stat seu universales , quae ab inserioribus abstrahuntur, si quae ab alio abstrahimus, peculiari bus nominibus insigniuntur, non modo magis arae ac distin befiunt β. 8 . Dcb empiro; verum etiam memoriae facilius mandantur & diutius retinentur 3 283 'se emptrix uxadeo ad notiones magis abstrachas pateat progressus eaedemque majori numero comparari S in usum suturum servari possint.
Idem cum dicendum sit de judiciis determinatis, quibus lingv lis sua respondet notis vo Log quoquo maiori nu
398쪽
mero memoriae mandari possunt, ut ad suturum usum in promptu sint. Enimvero quo quis plures notiones determis natas habet, quoque magis familiares eas experitur , eo minplior 6 promptior est usus rationis 3. 437. . Sermonis itaque usu rationis usus amplificatur. 4uod erat Aindum. Quoniam denique in cognitione intuitiva notiones uniis versales a singularibus non aliter abstrahi possunt, nisi quatenus successiν dirigitur attentio ad ea, quae incideis duorum vel plurium individuoruna nobis simul occurrentibus eadem sunt 3 326. Dcho enipis.), notiones generum atque sp cierum completae atque deterininatae, quales definitionibus reis
Ondent f. 32. g. 6 ad ratiocinandum sola vis saneo 374 HWhoc empirδ, tanta dissicultate acquiruntur, ut uis credibila se hominem sermonis usi destitutum, nec ipsis inrubulorrum usu ad attentionein siccessive in individuorum conmunia dirigendam excitatum , quicquam in missio notiones imismodi universales sibi comparandi proficere posse. Duno cum definitiones rebus sensiti, vel imaginationi obviis
omino in comistunt symbolica intellechii quoque objectis ad siniendia uuisque species diiuncte te' in a79. Log. . applicatione illarum ad M per ratiocinium siri 9 336 radicto empiri); tanta prosecto hi esse vitare disiect.
eas, ut jure dubites, utrum ulnas inquam mortalium sermoniis usas expers generiam aes eclarum notiones determinatas si icompaniverit, quibus distium agnitis determinatiomanis intrins Me mmunibus adsitum smus, vel speciem suam res δε- πια rediri similiter cum in cognitione inmitiva iudicium
Alvatur a nativum, si ea, qua tanquam a re diversa spe Elamus, porro tanquam eidem inexistentia , vel ad eam qu cunque modo poetinentia consideremus 4 3 3 Pocto empo,
in judiciis autem determinatis, qualia ad ratiocinandum requiruntur cf. 36o. 36i. Dcbo empir. . de subjecti continere
399쪽
debeat omnes determinationes, quibus praedicatum determitia. tur,o in eas simul attentio dirigelida 3 3 8 PBcho 'inpir. 4 non modo eadem difficultas recurrit, hi de notiolithus abi tractis incognitione intuitiva ab1blvendis modo proposita suit, verum etiam inde augetur, quod praedicato respondens notio sὰ
eandem dissicultatem experiatur, semper vero niolestiam Cr ent deterivinatiOlIes, quae eam Ingrediuntur, tanquam a re di versae, IOX tamen iterum tanquam eidem Inexistentes Uecstanis dae ut adeo deim dubites, utrum ullus tinquan mortalium sermonis usus expers judicium aliquod ulu versale determina tum formaverit, nec ne Quoniam itaque in omni ratiocinio
aut genus seu species, aut praedicatum aliquod vel absolutum, vel hypotheticum subjecto cuidam vindicatur 3 37o PD M. e uri quam si dissicile ratiocinium absque sermonis usu, satis silerque apparet, ita ut non immerito dubites , an ullus miliani mortaliuin absque semionis usu distine e suerit rati rinatus. Quamobrem cum usus rationis sese ratiocinando exu
erat o M 4 vix credibile est, absque sistatonis usi eviqivis
Idem quoque confirmatur a posteriori. Facit hcic e emplum juvenis inter ursb Deducati, ad quod , plus j in provocavimus. Describi idein Bernhardus Connor in F, a It gelici Medici an I3. p. m. I33 S seqq. ct hic a nobis commeria orari meretur, tum ut supra dictis plenior constet fides, tum ut praesens propositio clarius illiis retur. Anno 69 . in nemoribus ad Lithuaniae Rustice confinias Ibis inter gregem ursorum captus est juvenis decem circiter annos nanis , adspeetia horri diis pilis hirsutus, omnis loquela expers, immo ne vocis quiden lulmana compos, nec ullum rationis indictum praebe IJS, pedibus ac manibus instar uriorum incedens vultum a1IIC humanum externaque nudi corporis figura hominem referens.
Baptizatus cicia inruami cum hominibus degens lavatis a
400쪽
eontra murum manthiis tandem stare pedibus didicitiis dapi ruis humanis assuefactus post longum tempus seran naturam exuit ac verba quaedam rauca Inhuniana voce proferre cospiti Mim jam de statu sylvestris vitae interrogaretur, ejus non magis recordabatur, quam nos eorum, quae acta sunt no- his in cunis vagientibus. Resert sinat te exemplum idem Cmnor, fide Ramiis Petri an de Brande, in aula Britannica Legati Batavi, qui hominem hi vestrem inter urses captum A. 1669. plenae Varsaviae vidit Neque enim infrequens est, ut in Lithuania insantes ante fores, vel prope sepem, vel in agros incautis parentibus relicti ab urs semellco corripiantur' in frustula discerpti devorentur. Quodsi ver contingat, ursam esse lactantem, insans captus ad sile deserturis una eum ursulis educatur. Quamdiu adeo uiter ursos degebat hinivo, nullus loquelae usus ei suit, visi vocis organa non desti-everentii naturali illa dispositione, ne ad loquelam requirit ut ea enim deficiente fieri non potuisset, ut postea interium
mines loquelam didicisset. Quamdiu deerat loquela mirim monis ustis, nec ignotae eident actiones a ratione pendentes imitationitaepoterant nullis quoqueoperationibus intellectus lacus erat milhim rationis inditrium ies praebebat. Quod mola aliis, mi καxpertibus, qui inter homines comm rantur coeca imitatione actionivii in aliis a ratione pelidentuum imponi nobis possit, quasi rationis indicia inberetania; alio quodam non minus memorabili exempla con pro uir. quod in Historia Academi Regia Scientiarim rimat Auno
I 3. commemoratur. Etenim juvenis qui am a nativitate surduso mutus a parentibus religioni Pontificiae addictis tam
cstus fuerat ea omnia, quae in externo cultu divino observa da veluti ut signo crucis notaret frontem, os' pectus ut aquam benedictam seu lustralem faciei adlpergeret. ut in genua