장음표시 사용
491쪽
ς Sect HIC . I De Systematis explicandi
dem abesse possunt atque debentis ); nec repugna eidem admisceri quae dominae de scinaeo natura amme supra stantuis iaci Nantur, ubi aut Γ eadem perperam sentit.
Ininio ipsorictoconstar, tala quid fieri posse Vulso enim anima quati nudis similiatibus instructa constaratur, quae cuiu in nuda avndi potentia consistant, excitatione opus habeor, antequam sequi possit actio. Hui igitur hypothesi consent nostis etiam systematis de eommercio inter animam atque codipus intercedente admiscent , nulla tamen urgente necessitate, ted hypothelium imitam modo connectendarum gratia. Probe autem distinguenda lunt, quae rationis reddendae gramal tu. muntur, hiis, irre adficiuntur ut sit opinionum consellius.
Illud adi=ltema proprie beetat F. 3o. , hoc vero ab eodem indepEndens est
isuba . mPlychologiae rationalis deduximus, quemadirioduni attem meret; με luctione peripui itur theoria dichologiae rationalis vi reproporat. Ientarizie uviderγiIuu corporis organti materialiter , mutationiabus organorum fimoriorum formaliter i nuatae superstructa ab omni lygmate explicandi covnnercium animae atque corporis in pendera es, nec in ullius gratiam quicquam miscιlem immutam
dum Recepta philosophorum sustemata enmmercium animae carporis explicandi theoriae isti minime repugnare, sed singula
me dem in gratiata redire, exheetali eorundem expositimis deinceps minabiti
.=bὴνιὸ Materialist nullam harinontiv aninis atque corporis his misista admittunt, aderiis vero vin admittunt nis Narentem
492쪽
Quo in interialistae corporis tantummodo existentiam asnureunt Os 33. sitimam perceptionum lappetit Ioniim adi
que aversionum sibi in seo ente materiali habent s. 33. 3
non alia admittunt, nisi quae modificatio laibus an iniae iii gulis in corpore coexistere in superiori theoria passim vici lauis. Nullae adeo dantii ex illorum hypothesi perceptiolae sti appetitiones atqire liversiones a motibus in corpore existentibus dis veris, quae per hos explicata debet ent, sed motus isti ipsi sunt perceptiones, appetitiones atque avertiones, quas animae tribuimus. Incipi brum itaque hypothesi nulla animae atque corporis harmonia datur. Porro Ideat ista realem corporum existentiam negant ipsisque nonnisi idealem in animabus existentiam largiuntur L 36.); animam vero pro ente immateriali habent C. 37. . Admittunt igitur modificationes animae, quas observa lauis sit in theoria superiori ex vi repraesentativa universi , qualis in anima datur , a priori dedux unus, solas tanquam reales , quae vero in corpore iisden rei pondere in stuperioribus evicimus, per ideas rerum materialium, quas anima habet, ita apparere. urniam itaque vera harmonia animae' corporis datur, si utrius
que substantiae existentiam admittat 3 34oJ Idealistae appa
rentem harmoniam adnaittere utique tenentur.
Patet igitur Idealistas propius ale cedere ad veritatem, quam Materialutasin ab eorum hypothesi nihil perieuli imminere psychologiae rationali. Integram enim Idealista retinere potest ac debet, qualem ante dedimus, nisi quod semper supponat quae de modi fieationibus corporis harmonicis tradun tur, non revera ita sese habere, sed tantiumnodo apparere
propter deam eorpori qum habemus. Non sinit hyp ines Idealis mim ino, quod ideam eorporis nostri organici habeamus quod vi Mjus ideae ognoscamus modifieationes corporis harmonicas modifieationibus animae, min, me vero has ideo intelligamus quod corpora revera existant: in eo tantummodo vero aberrant quod cognitionis nullum
si objectum reala. Quicquid vero sit, sive tantummodo in
493쪽
amina detur idea eorporis nostri organiel. sve sum extra istam ideam eristentiam realem trabeat, propontiones psy-eheso eae singulae semper erunt eaedem, neminimum ubdem in iisdem in gratiam Idealis aram immutandum. Apparet vero, quae his de theoria p*chologiae rationalis dicunm
Eadem quoque de philosophia adiurali omnibus eteris philosophiae partibus tenenda. Non omlnendamus Idealis. mum, propterea quod quae vera sunt de eodem profitemiu'. Philosophus enim veritatis amorem odio sectis praefert, nee quicquam erroris alteri tribuit, quod a mente ejus alienum
est qui ab isto odio nondum expurgavit aninium is non dum dignus videtur qui philosophus audiat quippe cuius est veritatem sectari in omnibus, nil quisquam dare asinibus, nee rationibu extrins commoveri
GH Mare Mat malistae radentissae mi opis en Ostemate es Habsan eandi commerctum inter mens in s αγι- Asterialim enim Mealis mant existentiam animae, qua sit a corpore diveriai, 33. 33, ' coetu non admittunt in modificationes corporis, quas antimae modificationibus reis ere in theoria sileriori micum Nulla igitur opus est, ne, cur modificationibus corporis
eo istant modificationes animae ct modiscationi&is a nae respondeant modificationes corporis, cum utraeque musi ea dem existanti Quamobrem cum si stemata explicandi commercium mentis atquς corporis eo fine condantur, ut inde, tio reddatur illius coexistentis 331. 3 3. . Materiali, malo systemate explicandi commercium animae cum corpore opus
Similiter Idolim nonnisi animae existentiam revina, poris vero tantummodo idealem admittunt 3 36 adem nullas agnoseunt modificationes nisi animae, quas ex vi x -- sentativa universi in superinianis de Amus, corporis ramen modificationes harmonicas ita propter idem corporis, inuntiab
494쪽
habemus necessario apparere largiuntur. Quamobrem denuo ipsis opus non eli, ut rationem redd an eo existentiae illarum modificationum. Quonitam itaque systema explicandi commerci Lim Inter alaimantis corpus illius rationis reddendae gratia quaeritur j. 33I. 343. , Ideat ista non opus habent systemate explicandi conmercium, quodammae cum corpore inte cedit.
Utrumque brevius ita utenditur. Materialistae non admittum harmonia in muniae ct corporis, Idealistae vero non admittunt nisi apparentem sso. Quamobrem cum Φει- ma explicandi commercium inter mentem corpus eo fine condatur, ut ratio reddi possit illius lairmoniae G. 3 30 mi suiuenter ut intelligatur cur potius detur, quam non detur 36 aves interialisbe atque Idealistae nullo opus h bem systemate explicandi commercium inter mentem atque
corpus. Immo non minus Idealistae, quam Materiat istae in hyp theses monistieas ineiderunt, quod de systemate explieandi
commercium inter mentem atque corpus inveniendo desperarent, ex quo, Maifesta harmoniae animae, eorporis ratici
reddi possit thiodsi enim ipsis pronum fuisset eandem intelligibili modo explicare, Dualismum utique proselii suiuent.
Et ne hine apparet, cur philosephus ingenii in vires e intendere debeat, in harmoniam istam intelligibili modo eoplicet, neque ves Me nomine inutilia censui tabet ipsuse
Philos bi es investigare I ema explicandi commerci a phi 'um inter mentem, eo tu Philosophi enim est reddere in ' rationem, cur possibilia actum consequi possint g. i. se. θ' prelim. 1M in specie in Psychologia rationali rationem redde
re tenetur eorum, quae anima inlunt, aut Inesse possunt o. o. Quasnobrem cum ex systemate explicandi commercium inter
495쪽
SM II cap. I De Sasmatis explicandi
ineliteii atque corpus ddatur ratio illius commercito 33o.)4harinomae animae ac corporis 3.3 3. philosophi quoque investigare systema explicandi commercium inter mentem
corpus intercedem. Neitio gini philosophum jure reprehendit, quod saeuum ossisti sit. Quod regeras 'stema quod exem stravit, non sarisiacere primosis dem hoe, nec tamenideo euipalidus eris. Hane enim objectionem dudum removimus in Mnere I. a Dis. pra . specio aure Moad c sum praeientem iret g S3Ιδ-PQt dentis . philosophia occurrum o emissa , sicaris Utimatum semercium pod inter an mamisitque co us intercedit, Icim pluum cet Astema in xus , Astema caiusiarum cinmmilium ostem. πα- han mae praestabisitae. Res necti probari aliter haud potest, --r- quam ut ab eo, qui contradicit, pciuiletur ut ostendatur, ubilarem in uani pretierimathid adhuc proponatur. Sane usque ad tem
pora rartes systema innum physici ii stholis philes hos
rimabium erat, Mod docebatur Caino autoritate acces- fit systema cacibum occasionaliunti Lei brutius denique atadidit systema harmoniae presbibilire Si quis in diversis istis systematis quandam partum probat, aliam rejicit, fit a diversa spectaima miscet eum ii praesente non moramur. An plura lilia tibvsh nata dari possint, necne, in prinsente non disquirimus. Nos tria ista, quae in seliolis philo- .phorum hodi ventilamir,sideliter ea situria ad examen
revocaturi sumus, ut lectori pateat, quantum veri aris onbeuique substat quodnam ceteris probabilius existimari diheat. Veritati unice litamus nobis perinde est, penes quod sicut systematum ea ter, neque ulli succensebimus, si huic potius quam alteri assentiatur, vel si nullum eorum
496쪽
coaemercium inter ment et coi p. ingenere. 7s
tia magistra in Psychologia empiriea docuimus. Quodsi etiam imbecillior fuerit, quam ut sibi rem perare possit, quo minus puella philosophorum in se prorsus innocua damnet f. 38. per nos hoe faciat, modo sibi a malitia temptaet,quam judicii imbecillitas ct rerum philosophicarum ignorantia non e
sui profitetur se ignorare rationem commercii anima dcturataue corpori s ei nullum ae hoc commercio Uema est. 5 Mig. Miltema enim de commerci animae atque Corporis ei hypoth lis philosophica ad reddendam Illius commercii rationem X antisces mcogitata β. 53o. Quodsi ergo quis profitetur se commercii anima atque corporis rationem ignorare, is ultro confitetur se systema explicandi istud commercium reperire nullum posse, adeoque systema nullum ipsi est.
Propositionem hane ideo praeeedenti de numero systema tum addimus, quod cum nuper magna animorum exacerbatione de systematis hisce serraciotentionis reciprocaretur, quidam novum systema de isto commercio sibi invenisse videbantur, quodnsema tenorantia appellabant, cum assererent nos dependentiam perceptionum a corporein motuum v luntariorum ab anima ignorare. Non improbamus ut, qui vel imbecilliores sunt quam ut veritatem philosophicam capere possint, vel quorum non est nodos in philosophia inubeatos extricare, malint ignorantiam suam profiteri, quam aD sensum profiteri id enim utique laudandum potius est,quam vituperandum. Necesse tamen est ne id fiat in detrimentum veritatis it philosopho integra sit sua philosophandi quemadmodum aliis sua ignorandi libertas Quodsi quis demonstrasset impossibilitatem inveniendi systematis, quod veritalieonsentaneum sit is omnino quaestioni arduae satisfecisset: per
inde enim est quaestionem solvere in solutionis in3possibilita tem demonstrare. animvero ne ea in re judicium praecipi tetur, sequentem subjungimus propositionem.
497쪽
p,on hiis Sustem explicondi commercium mima atque corporisi, masti miseest Olnmerciuia allimae atque corporis dari adinis is remur. Dualisna certum est β. 39 PDeho ration. 996I. 962.6 h. . evicta. empir. Idea illi enim S Haterialistit, qui Moiustae sunt 3.34.37. , nullo systemate habent opus 3 53I., Qvqniam itaque eorum omnium , itae sint, ratio reddi potest, cur sint potius, quam non sint β. O. Ontol. 3 necesse est rationem quoque dari commercii, quod inter animam atque corpus i tercedit. Quoniam itaque ex sylleniat ratio reddenda est hu- us commercii β. 33o.); quin systema explicandi commercium inter mentem atque corpus intercedens possibile dubitari haud quaquam potest.
Constat itaque impossibilitatem inveniendi systematis non manare a re ipsa , si demonstrari possit, sed a su*e χω ostente. Quamobrein monstrariise systema nulliani, quod Minerat veritati, in muri posse.emeere tenetur, non esse homini tantas animi dotes, quantae ad sestem istud in
apricum protrahendum requirantur. Eequis vero, nisi in arte inveniendi ae historia literaria veriori prorsus hospes, istiusmodi demonstrationem viribus suis parem judieabici Cum itaque temerarium foret hoe judicium , philosophi vero sit veritatem latentem eruere reprehendendus is minime veni ubi ingenii sui vires in re tam ardua perclitetur, nec ver
tendum sitio est, si resti ad veritatem liquidam non statim pertingere potest, sed per hypothesium ambases incedere
nnis si es,sic νῶ commercii inter mimam I corpis interimis is eis, e is causea is, animam in corpus ta vicissim suus in mercis rimam agere , modum tamen agendi ignorirr affirmat ei nutilum de hoe commerci, distema est Qui enim inirinant animam in corpus 2 vicissim corpus in ininatim agere, modum tamen
498쪽
commercium intermem corp. novere. 7
li ignorari ii non aliam utriusque istius actionis noti
neni habere possunt, quam quae experientiae respondet. Quanainobrem cum tantumniod inutatio nul II il organo iuniorio in mente coexistentia, nulla vero actio CorporIs in mentemo servetur l. 949 Pochol empir. , unique similiter tantummodo volitio inini animae ct motuum in corpore, iteΠ1queis litionis ac cellationis motiis in eoden eorpore eo existetitiam,ntillam vero animae in corpus actionem, qua motus isti producantur vel sistantur, experiamur l. 953. Dch. pir.)t, acti nis Corporis in aniniam non aliam habent notionem, quam quae coexistentia mutationum in organo sensorio & mente respondent, nec alia ipsius est ad ionis ammae in corpus notio, tuan quae volitionum animae Scitotuum in corpore, emque noliationis ac cessationis motus is eo dein corpore coexistentiae com venit Assirmantes itaque inruationes in anima Scorpore Co xistere, quia in animam corpus agit, & volitioues atque noliationes in anima limius atque cessationes motu ut CDeXister , quia in corpus anima agit, nil quicquani aliud dicunt, quam mutationes in anima S corpore coexistere in utroque Casu, quia coexistunt. Nullam adeo commercii anima ac corporis
rationem dare possuu adeoque u lam, de hoc comnem ipsis nullum eae
Taurologia manifesti est modo ne abula a rebus distin guere G eris Prill e memori in mente sonos proferri, lanullae iisdem respondeant rintiones Dudum mirum et Nir
ἀenda est ratio eoentantiae pereeptionum animae ct mutatio
499쪽
Sedy III cap. L De Setsmatis explicani
in antinam agens amoni tamen hiate notio non responda ali nisi eoexissentiae perceptionum animae cimitationum in
organis senserit . mactenus adeo vocabulum actionis corporis in animam terminus inanis est Sliniliter reddenda ratio est oexistentiae volitionum noli liol un animae atque motuum voluntariorum in corpore 6 ceslationis eorundem.
Caula allegatur anima in corpus agens ossioni tamen huienotio non respondet alta nisi eoexistentia volitionum nolibrionum animae atque motuum voluntariorum in corpore dieegationis eorundem. Hactenus igitur denuo vocabulum Mctionis animae in corpus terminus inanis est suppono nibmirum hypothesin propositionis praesentis, quod ad actionem
orporis in animam Manimae in eorpiis provocm sateatur, se modum agendi ignorare. Equidem me non fugit viros in Mathesi summos, quorum acumen suspicimus merito, explicationem eommercii inter mentemis corpus per muruam harum substantiaraim in se invium actionem adeo eu, dentem iudicisse, ut in dubium revoeati minime possit staeonvictus quoquς eum ratione, vim experientia dudum sui, quemadmodum acumen metaphysicum nil quicquam prodest
ad aeute videndum in Mathesi ita quoque acumen mathematicum non prodesse ad acute videndum in Metaphysicis, quamvis pro comperto habeam achlmen mathematicum prodesse ad metaphysicum facilius comparandum. Non repugnat in Mathesi sublimiori ad miraculum usque excellentemhalbutire, quando de rebuli metaph 'sicis verba Prota enti.
3 557 cui I fitetur se ignorare rationem commercii animae scorporis O qui ou explicandi causa init uinuas in pinsainimae ins inulam assiones, no An tamen agendi uintum miniciatu idem reveri tu, Etenim qui profitetur se ignorare ratiotieni commercii animae corporis admittit -- perientiae testimonio indubio inrum s - 953. dichol ema perceptionum anime mutationum in omnis senseriis co roris, nec non volui uni ac nolitiorum animae , a tuum
500쪽
eommercium interment. Ecorpii genere. 79
voluntarioruin incorpore ac cessationis eorrundem coexiste tiam. Enimvero qui illius commercii explicandi causa sumit mutuas corporis es animae in se invicem actiones, modum t
men agendi ignotum pronunciat; ei quoque decommercio isto non plura Asiaecta sunt, quam experientia exploratum est, adeoque notio istius actionis mutua non alia est quam coexi . stentia modificati muni certarum animae ct corporis j 3 cit. . Eandem igitur prorsus notionem habent, nec unus plus misit altero, nisi quod posterior plus sibi nosse videatur priori in judicando praecipitantior Milani itaque re vera sentiunt.
Unde mirum non est, quod utinque nullum sit systenvi
explicandi continereium animae atque eorporis; sed uterque in iis subsistat, quae experientia magisse de hoc commercio nobis innotuerunt. Inde etiam est, quod actionem corporis
in animam animae in eorpus tanquam rer u HI inti emrejicientes, coexistentiam perceptionum animae o mutatio num in organis sensoriis nec non motuum voluntariorum in
corpore volitionum animae negare ferantur nescio qui Hequentiis molestis exhoe suppost unie fluentibus onerentur modii vero quis meriuentiam mutationum in organis sensoriis terceptionum in anima actionem corporis in animum ac vice versa coexistentiam volitionum&nol
tionum atque motuum voluntariorum Meessationis eorumdem ictionem animae in corpus appellare velit ita ut quam do affirmat, an in tam agere in corpus corpus agere inanis mam, hic sit verborum ipsius sensus, motus voluntarios coexistere volatonibus anim .ein hujus perceptiones mutationi
bus in organis sensoriis qua talibus factis nos eum ipso siue inus hoc sens animam in eorpus corpus in animam age re, modo sbi .veat ab ambiguitate loquendi, ne aliud tibi dixisse visus ex alia actionis notione de iis, quae ad Me minmercium speium, pesperam ratiocinetur. Quoniam tamen non Deile est evitare praeeipitantiam ex ambiguitate ista reissili usii Meunite ut loquamur confiniuisi, ne plua vide tur