Psychologia Rationalis Methodo Scientifica Pertractata, Qua Ea, Quae De Anima Humana Indubia Experientiae Fide Innotescunt, Per Essentiam Et Naturam Animae Explicantur, Et Ad Intimiorem Naturae Eiusque Autoris Cognitionem Profutura Proponuntur

631쪽

atidia per Media per mi es ducini, si is coiis quoi di m et ι gyatui multi, quae innivi pNerant, vel si paucioribus faelis fi- via brevi ' nem consequi datur uia brevi na ad Diem ducunt, si ficus 'g' consequendi gratia non is, M'40mitti D- si potuita

Ne in applicatione aberremus, probe perpendenda sensis diro casu, quaenam sint ea, quibus finis onstituitur, ut imtelligesur , quid fieri debeat, siquidem ea asse eundem eou. sequi velis. Etenim si finis penitus non intelligatur, ambage videbuntur quae non sunt,et hiniope viae yrevis Ilave a fine M assecorite quendo aberrabis

Alius sphn Sapirauior est, qui via Deoiori adfinem tendit, tiam qui φω τώ - . per ambages incedit. Qui citim per ambages ad sinet tensit, is ejus coii seqtiendi gratia lacit, quae onaitti poterant, adeoque consequi poterat inena, si ea non fecisset, vel paucioribus faelis ineritiae lit6 potiri poterat β. 683.). Cum igitur non alia esse possit ratio, cur superflua faciat, quam quod ea ad finem conloquendula necessaria existimet, nec alia esse queat alio, cur operosius inena consequi studeat, quem niuit minore opera obtinere poterat, quani quod media simpliciora dari ignore: incessus per ambages in utroque casi igito raratiana lain priori errorem in mediorum electi ne argilii quod cum

sopientiae contrarietur 6790 sapientior utique est, qui viala eviori ad finem tendit, quam qui per ani ges incessit.

Sapienti humana plerumque hoe desectu laborar, ut per ambages incedamus, ct si via breviori utamur casui in gis quam si pientiae tristiendum id quod attemus a bonum huic.

632쪽

.Si quis juxta Dam primarium alium a Sue smindarium tu

rmstris I sit, ne ideo facit, quod is primam solius cirustequem gratii noxiis is per ambages non incedit EN a zz

onini qui una cum sine mimario ilium adhuc secundarium Lmul consequi studet, is ea utique facere tenetur, quae fieri opor te ut filae utroque potuitur uiuunobremis iacui, quae ad finem primariun consequendum necessaria non surit, eum t mei fieri debeant, ubi finem secundarium simul consequi volueris ex b thesi per amisises quod incedat dici luti qum

Proposito haee invini momenti est Etenim in mei

logia nanirali nixi principio de via brevissima sapientiae in- die ostendemus, Deum in rerum natura ad finem vis brevissima ter dere 4 in Teleologia ex via, qua natura ad finem tendit, sapientiam Dei a pollariora probatur i/ eonfirmaturi

Minus Jam eum in natur rerum in flabi sint fines, qui mi. ri, modi, injicem implieantur haud mino Meidit, ut non tentia finitiis Arulidariis respem statis iniurii pro ambat=bus habeantur, quae non sunt. Necesse igitis es ambages apparentes a veris discernere discamus t quo propositio praesens conducit. Ea igitur ut rectius intelligatur, communi quodam exemplo eandem illustrare tu her. Ponamus Mevi- iam mereatorem ad nundinas Franco furienses instante festo

sellatis exeiusurum a via ormaria, quae ob brevitatem et Ma, eaede latiforem eid in aeterre, sed eo fine, ut minum pie, iuuii suum in oppido non proeul a via ordinariast commorantem invisit, . eum non invisurus, nisi iter ad nundinas faceret ix per ambages iter sacere dicendus non est: etenim quamvis vis Meviora Francosurtum pervenire a terat, non tamen idem adliue fieri poterat, ubi amicum sin

um simul invisere debebat ut adeo ju finem primarium, qui est, inii ad nundinas, sines phtuet te odario, qui

633쪽

per ambages, a via brevissima ad finem tendam' sine omnes ab agente simul intenti perspecti nobis esse . a.

hent id vero praeterea notandum est, viam revillimam non cognosci ex eo, quod ceteris , quas cognoscimus, sthrevior , sed accurata demonstratione evinee idum esse

quii impossibile si dari viani aliam atroiiuem, quae vel ad finem prii rium solum, quem unice inrendinius vestannidarios savii insequendum . Mus - mendi ,

ut propiores sat media remotio m e rpientia majori diapies uin enim αφα pueri elat finium paniculariunt libordunatio per modum miniorum adfinem , 678. . damobrem euii pars sapientiae disti illima sit hae subo. linatio, utpote quae ceteras, nempe finium ti mediorum electionem lupponit; nemo non videt, quod sapientiorem sese praestet, qui plures sities particulares sibi invicem subordinare valet, quam qui de hae subordinatione aut prorsus non cosita, aut silien raro

De hae finium subordinatione adeo parum eogitant ho inis es, ut propemodum res inauditi videatur, eum tamen fit. - id in sipientia marini sublime deprehenditiis, ut ad oboeinprimis nomine .pientia rerum sublimium stativis diei Masuro eam et 'giis ortisredeueveris. --π-ave ter. tium graduum sapientissime , qui naas in Maioralibus Polli--δ ιentra semma atque I rejectili in est De uia con ' mendν ira primos, elimsi viedia, quae certo brevise iis ad rem in ducunt i quibus sum ex vis esui cym d ruri furaque omnes particulares ui Bi inuicem su&rιvnandi,

634쪽

Uspiritualitatem, inins eis. 6i3

xis nempestium deternumtioinem, medionini Hectio in lienum suboris rationem 3 678 , Quamobrem cum vovit ovum deter hiationem sapientiorem te probet; oui Mem sibi magisconvenientem a ceteris distinoia f. mo. 4 quo minus in deteriminando fine ab ista conveniet tria aberriit , 7903 mamedi una vero elemonem, quorarius in iis Hi is a e aberrat , -), quo aps apta ad finem conseque dum eligitis. 683. , quo rarius per ambages ad finem tenditu. 30 3 quoad finium denique subordinationem, quo phum

marticulares ita sibi invicem subordinare studet, ut propioresunt media rem briun 3 6880 : major sine sapientia concipi in uenteneouit, quam ubi is non alium sibi praefigit finem,

quam quem ubi ex asse eonvenire novit, adeoque optimiiiii ιhincque in constituendo fine ab ista convenientia nunquam ne tantilliam quidem aberrat 3 qui non elim media nisi certo de via quidem brevissima ad finem ducentia S quibus m nem ex asse consequitur; qui denique fines omnes particula res sibi invicem ita subordium ut remotiorum inedia sint proniores, omnes denique simul medium ex asse consequendi nem ultimum. Scientia igitur, qua 'ge adistiusmodi finium determinationem atque subordinationem mediorumqueelecti neni aptus e itur, absolute summa est. Quod Mnm Et quoniam fim omnes ruin qualitatibus agentis eos veniunt, media vero exacte finibus respondent, ct fines omnes mul sit niti tandem ad ultinuim tendimi; tantus hic est in tam ea finium de mediorum varietate eum qualitatibiis agentisor interisconsensis amatorem concipi, sinet 1 soa sntia,

Quamobrem cum magnitudo persectionis ex convenientia finis cinxi agente mediorianique cum fine ac finium subordinatione

635쪽

qi opst. IV OALDe Spiritu in genere

sipi uasa, eandem quoque esse omnium persectistitiam, :ς cis Aesi, abunde patet. uod erat ah m.

Notio sapientiae summa maximam in Theolagia naturali habet uiisaatem, ubi evincendum et Deo competere sapientiam absolute Ammam seu esse en omnium sapientissimum.

Cumque hoe universum inde it a sipientia Dei, eadem im silvit plurimου-eognoscendae int,mius dependentiae hujus, niversi a Deo adeo in Teleolosis notionis directricis munesie fingitur, ut sapientiati Dei ex operibus naturae sereminmur. Et quoniam non minus regniam gratiae, quam natu a sapientia Dei pendeta, addi noli nos manuducit non Od serutandam lapienti in t et Ied alia quoque esus dem atti ibuta, ubi inquirimus qua emes Deus Per oeconomiam

gratiae probaverit in alios flentio praetereo sufferuntdibes ad exestandam attentionem eorum, qui excitatione opobabens ne in uini biis percipiendis perfunctoria per utam -- LA, insaniana nemo non in semetis reperis , quod saepius --issum, infrem intaendat sibi marin convenientem ct eum praeseria, quior. i. minus altero sibi convenit, quod frequentes adnudum in ei, mussis mediis a sine aberim i media ad finem consequendumarinus apta praeserat melioribus, i inimi raro finem ex consequatur. quam saepe per ambages ad eundem tendat quod denique de subordinatione finium particularium per modum a duorum ad remotiores tantamque ad id initum ne cogite smus quidem ultro unusquisque concedere tenetur, met nsapientia Iumma non esse instructam, M DUUM P ca --Patebit hoc multo evidentius, ubi in Theologia naturalita,euerima, quaenam sint rationes, cur Deo sapientia summa conveniar. Etenim tum palam rit, sapientiam sumianim

hominem ne quidem eidere posse omnis lavi' diffinlictv m ii deiuri impositiis esse ut spiritus Midam M.

636쪽

tus quantae tuo tandem persectioni, iuuari sumina M. nem, mediorum electionem S sui a pinvrularium uti esse μα-

nationem s. 6780. Ostendendum itaque est ientiam h

manam tam quoad sim; in deterinina tot remis subordinatio non, quam quoadnaediorum eluetionem limitatam esse. Experientia comprobatum, nos sepius finem intendere, qui nobis parum convenit, nec inter fines distinguere, qui magis vel minus conveniunt. Quamobrem cuni quis eo sapientior sit, quo rarius in determinanda finis cum natura sua con venientia a vero aberrati . 679 ac praeterea sapientior existi mandus sit, qui scit inter tires sibi magis vel minus convenie te distinguere, quam qui idem nescito M., animam hominis quoad finis determinatio leni adia mimian esse palam est 3. 468. Ontol. Similiter sepius eligimus media, quae a fine nos abducunt. ad quem ducere debebant, Sire niuiquam finem a conssequimur, liminintenderanius, media ad eundem cons. quendum milius pia melioribu praserentes, immo sepi me per ambages ad finem contendimus Quamobrem mini. quis eo apientior sit, quo rinius in eligendis mediis a filae esse er i sq. 682 ct sapientiorem is ciet, si media elles admnet consequendum magi quaniminus apta 683o, nec per aria ges ad rem conmidat o 6m, misiam liminis quoad tediorum electionem admodum tatam esse constat 468. OmoLm iiDenique procinocte lacnoi aemulagitiinasti tauratisne ne ciuitare muclam, nedunt multum in ea:'eia proficere. Quamobreni cum eo vjor sit simientia,

637쪽

mso sipientiani tui uiam Mia finium quoque sis iam tunicii alimosum limitatam esse liquet G. 463 οπιαι, in lam itaque antima Mimnis vinitati est quoad finia in determinationem,' Uaa metiorum Hemonem , quoad finium subordinationem 'is: - δη- quoad si s ejuraries admodum limitata in s. 678,

Limites sapientiae humanae distincte agnoscere utilissimum est in philoin'Da moras, non mod ut caveamus, ne nobis sapien iore videamur quam simus. verum etiam ne in eoni. Handa sipientia demerari patiamin industriam nostram Qui vero arctos, quibus sapientia humana mereetur, mim

agnoseit eosqire eum sepientia summa conserti abunde eoavi, eitur haud qua quan t repugnare ut spiritu anima humana

tolis sipientiores diverse gradu Mastantis. 69 - Μ--------us es Desin. Ponamus minii. sui in homine ii noninibustae sapientem inunitam sapiens acti Hi imi nibus suis liberis fines naturae siueconvenientespraescribit Smmdia ad eos ducentia eligit, anesque particulares ita sibi invidemsibordinat, ut propiores fiant media remotiorian 678. 3 nunquam in fine laterminando a vero athemitat, nec nidisia Hiret, quae ad finem pariun hicunt, nec sci, quem me dit, illimo intermedios alios si iis se nisui mini vero domestica experientia convincii itur, nos invi rami nando stipissime a vero sinum G fine proin decet determinato Sigere media, quae ab eodem nos abducunt, & de finium sti ordimatione vix unquam cogitare. Philes adeo occurrunt casus, quibus nos sapientes minime probamus, etiam quando nos lentes praestare intendimus, intaceam cinis plurimos, quia bus desil lini si flentiae uiuo agnoscimus. Nemo itaquiti minum in omnibus est sepiens.

Idea etiam discru ostenditur qui sapimae

638쪽

Ῥspiritualitate animae inspecie G

sitregum iis, iis in dat, iubes casu iudieareta est , num

is sibi conveniat, reuintilat inedia ad euiidem conlaque inini apta S quom udo finis datus ulturio per alios intermedios sibordinari debeatus. 678. . Nu iam ex iis , quae de fine dato cognostit, colligere debet, irum sibi conveniat, opus est atri io principio generali, vi cuius haec insertur conclusi, Fiatus datus mihi convenit 449 Log. . Et eodem modo patet, ut quis porro inserat, finem datum per haec media certo S ex asse conlequi licere, vel probabile esse ut finem datum per haremediaconsequamur, si non exta . saltem ex pane, de mompus esse principio aliquo generali. Neque minus idem liquee de subordinatione finis dati Enimvero nemo non novit sibi in omnibus, ouae obivagere possunt, negotiis modi uisiversalia non a olerisque tantummodo imitantibus es dos vel semetipses in casibus, quos estis. antea obviis sistra utcunque judicant , ut successus saepius senum: magis, quam sapientiae se tribuendus. Deficit adeo illa scientia, quae diti pientiam requiritur in multis ilibus, utut in quibusdam non stilatat. Quoi rem nemo iu---pore1

eum tamen vulgo non distincte cognoscatur, sapiens iri omnibus existimarim, qui in quibusdam se sapientem probavit. Enimvero qui novit uanam selen i instructus quis esse deis, beat, ut sapientem in suo negotio sese probet is non modo rix viribusnimiuti. non confider, sedi e .e mis sub

Spiritu sapientia eapax est Sapiens enim fines naturi αν θωθῶ

suae convenientes S media ad eos ducentia eligit, iteSque par sit apsentiati lares ita sibi invicena subordinat, ut propiores stultisaedia si

639쪽

amoti in o. 678 messe igitur est in finem

datum naturae sum sive mediate me tinniediate convenire, cniecti ad eundem ducereis ad eum coiis iueindiui aliis esse magis apta, finem denique datum habere sese ad finen alium Uteriorem per modum medii ad finem, Sunia struiti finemulteriorem. Necesse Dur est, an ex iis, quae de fine minosest iudicet' iis is si de ut in promptu si niversis quoddam principium , talam si minanira sint vel mediate, vel immediate convenire, cuius applicatione enastiuaur jumium sitem datum sibi convenire. Convenientiam ergo finis cum naturi sta ratiocinai do cognosset ' ζω l. Mupim, Similiter opus est principis aliquo mireati, cinius applicatione enascitur Micium, ad hunc finem consequem dum his omesse mediis nec minus tali principio opus est, ut per aeniaturo iudienum hunc sisem esse medium alterius finis consequendi Denuo igitur--icia ista pervenitur imato iando , reto Quamobrem sipientiae loeus non est sis operationibus melle bis, consequinter eamqn cassii vis in ens intellectu prediiunx. Enimvero spiritus omnis mellinu praviditus estis Ma Quare fieri potest ut sisipiens, seu, quod est, sapientiae Goax est

Propotaopi-ns variis adhue modis alii demonstrati pinterat, veluti exeo,quod sapitarississentia sin .), qua conthabirum demonstrand supponat toga, intelIectu

ne eonfusas elaram pluribus modis probemu . Propositio armenim, me dic: Dii ibi subiuini, Mir, pluribus presintionibus firmari subinde utile est eum sin alii, imos convinera ruradeoquepertimini di sensim erimpellantur, ad quam

Peraliam con petii lion poterant, eisilio dolvo απιν siti riar aliis quain dicta

640쪽

U spissuasitate animae ins se. 19

tus enim cum intellectu θ44,luntate gaudeat s. 643. siquemitatus fuerit intestinum θ voluntatem limitatam habere de Iras f. 468. Onto ualliol rem eum spiritus perfectissimi intelle Rus illimitatus sit l. 32.), eiusdem quoque voluntas

illimitata esse debeati, 65, P .iritus limitarus perfecti

mus esse nequit. Omnis spiritus limitatus finitus es Quoniam enim ii , μι imes est id ultra quod nihil amplius in re concipere licet ad I ς - in eandem pertinens s 468. Ontoco, non est nisi privatio ulterioris realitatis, seu negatio ejus, quod eidem per se non repugnat. Qiiamobrem cul spiritus intellectu ct voluntate gam deat j. o 3. 4 de intellectu neganda sunt pariterque deis luntate spiritus limitati, quae intellectui de voluntati qua tali seu in se considerato non repugnant. Spiritu itaque limitato trishui nequeunt Omnia quae vi intellectus 2 voluntatis possibilia concipiuntur. Ne est a de ut successive certo Ordine ex iis, quae possibilia lint, actum consequamur. Quamobrem cum spirirus limitatus status sitos successive consequatur, quos

Finitum S linutum volgo pro synonymis in nri' adeoque murabuntur mi muli, cur his dein-μο- ritumininitariti eig. debere sinituit, 'latin is eum os tue imita ist, cujus determinationes essentialas is uunt imbres, adeoque miritus illim latur dieendus si, cujus intelleMa. voliuntas omnem limitem respiiunt', en sinem infinitum mala a finito reali in oppositione id infinitiam fit finitum mathematicum ouod imaginarium est εο οπ. 3. Ita diser . imus, uouinfinitumh beat omnia simul, quae ei)em