장음표시 사용
421쪽
extre mis viribus ferro decerneretur, praetorem iterum ad deditionem per literas solicitarunt. Ille responsum dedit: Budam insignis praefecturae caput, sedem purpuratorum alteri adscriptam , in alienas tradere manus , suae non esse potestatis. Eam i men geminis, quas Vellent, Hungaricis urbibus reta dempturum. Mox duo missi centuriones addideret&ipsam, dummodo hoc pretio pax inter utrumque Imperium conveniret, se daturum. Comperto, nonnisi ferro expugnari urbem & praetoris animum posise , huc omnem adjecere curam . Jam aggerem duxerant ad fossae labrum, & qua tormentis qua sulfurato pulvere late moenia diruerant. Sed oppidani patentia ruinis occluserant subitaria lorica, cujus quod interdiu lacerabatur, noctu farciebant ; atque ita ad congrediendum nectebant oppugnatoribus moras .
veritis ne, si ad reliquas dissicultates accederet im. peditum iter, insigni se damno repulsum iri. Has ut abrumperent nam S Uisirius accelerabat a. d. IIL Non. Sextil. ex condicto extremam Vim oppido parant . Fortὸ sulfureus pulvis quo succenso Cesarianorum cunicularii subvertere suffossum aggerem arbitrabantur interius, eo incolumi, viam sibi s renti socii. Quo visio Lotharingius pedem legiones, ne in apertum discrimen eas objiceret, sustinere jusist. At ipso strepitu certior factus, Brioarios prinlium inisse , ne socios mutua destitutos ope deseruisse redargueretur ἱ prosequi ac dare se in aleam voluit. UtrinqΠe, tamquam in extremo cassi civi- Tom. I. Ffs tatis
rursus ad desitis-nem lavitatur. Mus responsa ua pugnatio acria ter continuatur. Atroti me in tenditur .
422쪽
4io HI sTORIARUM 1686. tatis , atrocissime dimicatum est. Maiores duces atque ipse Lotharingius aderat ; quorum conspectu milites recreati, pugnam intrepidi, & nihil minusquam objecta pericula metuentes, susceperunt. Ue rum ex ipsa strenuitate clades augebatur, quam Tur- qua chris cae omni telorum genere prope impune ac tecti vallo,
ni recedunt mμι- stravem intulere. Quocirca brevi temporis momen
to trecentis desideratis, ne internecione deleretur
agmen, se recipere coacti sunt. Interea Bojoarii ruinas ascenderant, atque ita majorum praefectorum , quin Sc Octoviri voce ac manu in praelium agebantur, ut non pauci in atrium praetoriae domus, quae una
per totam fere arcem diffunditur, penetraverint. Ibi electis senestrisque magna in eos ingruit ignis Sc jaculorum vis; qua alii interempti, alii protrusi &,quo ultra procederent, ignari, ad captas jam antea munitiones non minori, quam Caesariani, damno se retulere In eo certamine EugeniusSabaudus sagitta,Ludovicus, is sila.d. O Badensis glande sauciatus . Biduo post turris altera Ludovi νι Ba - eiusdem praetoriae domus aperta subterraneo impulsu,
m eorum poteitatem venit.Sed jam rei summa In SO- sirius es exeν- lymano Vistrio erat, qui collecto sexagenum millium si ορς exercitu in proximis collibus se se ostentabat faciebatque obtellis animos , 5cli paullum durarent, a
xilii spem . Lotharingius ad hoc repellendum se comparaverat , juisis legionibus , quae per diversa disperserat loca , ante Solymani adventum ad se. convenire; haud ignarus, quid ille militum secumduceret, quid sibi dira oppugnatione consumptum lato
423쪽
suisset . Iam suas Carrase, Duneualdus, Haisterus adduxerant ; & Scarffembergius e Transylvania in caesarianorum viam protinus se dedisse renuntiabatur . Ad- η quoque Hungarorum millia Estherasius Palatinus in castra contraxerat ὁ & Comes Budianus duum millium equitum globum, quo per eos dies regionem late vastaverat, retuleratque inter alias ingentem Budensium mulierum M puerorum praedam, qui cum nobiliori gara , viginti lembis excepta, ad D. Margheritae insulam sub ipsum Germanorum adis ventum descenderant. Supplato exercitu, copias dis visit. Quatuor peditum , tria equitum Germanorum millia, decem Pannonicas, viginti Croatorum turmas urgendae, qua parte coeperat, Oppugnationi avomodo a Datuendoque vallo in castris reliquit. Ipse traducti, thqr- Uri. -- in eamdem insulam gravioribus impedimentis cum sauciis, morboque assectis, jussoque Comite Peteris hasio praetexere duobus Hungarorum millibus ulteriorem Danubii ripam, ne illinc Agriensis praetor opem submitteret cum octodecim equitum, duodecim peditum millibus in primos colles profectus, δε- antra advertiva posuit. Visirio, ut re monstratum est b ud' Ulia.., quaquam in animo erat, acie decernere , sed instru- xerit. cto ad pugnam exercitu, dum hostis in eam se comparat , per Vim aut occasionem recenti milite instau- - . .-
rare oppidi vires, quibus ad hyemem se sustentaret. positum. Non enim ibi eum longius sub dio &infestis circum itineribus diversaturum , dubitari poterat . Consilium prudenter ad militum suorum genus aptave-
424쪽
4ia HIs TORIARUM i rat . Quippe aliquot in iis legiones veteranorum, qui ad periclitandam in acie pugnam, pauci; ad aliquod
tentandum facinus & strenuitate & numero satis erant. Reliqua tyronum turba ut multitudine Caesarianos superabat, ita longe viribus minor, sui solum ostentatione quidpiam terroris incutere posse estjes vj. iis hosti Videbatur. Hoc proposito, quatuor millium urbem immitto equitum alam primum succedere vallo jubet, ut pro 'ρ- ρ' eurrendo refugiendoque , velut impar ad decertandum, negligentiam in hostes induceret ; ipsa fidentius & loco S: pugnae alluesceret. Semel atque iterum Boioarios aggressa , ad primum telorum cOnjectum circumegit equos, Occurrensque , dum retrograditur , centum quinquaginta Hungarorun
turmae, quae speculatum exierat, pene omnes occidit . Firmatis hostium conspectu, nec infelici peria clitatione animis , paucos post dies exercitum latis.
sima directum fronte propius Germanorum castra ex altioribus collibus, tamquam certamen provocatu rus , lento demist gradu; M Lotharingius ne moram praeliandi faceret, copias eduxit. Aberant quingentos passus; cum e sinistro Turcarum cornu exire ingentem militum manum , latoque gyro progredi conspicatur . Erant quinque IaniZarorum, praetorianorum equitum tria millia, quos Solymanus, dato singulis trium Hungaricorum aureorum congia rio factaque largioris spe, cum decem campestribus machinis Serastherio attribuerat, ut viam sibi vel e tremo conatu in oppidum sterneret. Quo cognito,
425쪽
Dunevaldum pro legato duobus Germanicis legio- 168 nibus , & ala Hungarorum equitum iter praecidere, rei impedia atque obviam se dare hostibus iubet. Utrique ubi ex 'μς it adverso fuere, aciem dirigunt, pedites equitatu muniunt. Primi Turcae iniere pugnam, decem bom- Pu ratur abbardarum ictu,quas in transverso tumulo collocarant,- ὸbaia proludentes Ea procella turbati Hungari, haud parum inclinarunt, S: Turcae se se inserebant ; cum . Mocipiti prauo. Germanae legiones duplicata fronte ferociter in equites peditesque jaculatae, primo equestre agmen circumflectere cogunt . Illud Hungari collectis animis insequuti, ultra JaniZarorum aciem pepulere . Mox peditatum , secundis petitum jaculis, adeo con-
frustra novis legionibus, quae praelium restituerent, a Solymano immistis; clim praesertim illum recedentem conspicerent, ac detrectantem cum Loth ringio, qui exercitum in id promovebat, acie confligere . Stetit Germanis victoria haud amplius centum vicenum nece. Turcarum cecidere mille quin- sius ta α
genti . Quinquies centeni capti cum quadraginta 'militaribus signis, & majoribus, quas secum adduxerant , aeneis catapultis, Occisorum capita . ereptaque signa in urbis conspectu posita haudquaquam fregere indomitos Budensium animos Quin laeti improspera per eos dies sese aggredientium se tuna, pugnandi alacritatem auxerant. Una enim ex . . f
ancendiariis ollis Gudum ignem attulerat ngenta ma- neas.
sternant, ut illico nutare, se seque ιgradu occeperit ; dein brevi mora fu
426쪽
rearum tre. erati in urbem pervadunt. Et qua ratione .
nualium pyrogloborum acervo , quos Caesariani in postrema obsidionalis aggeris munitione ad milia tarem usim congesserant. Ii siquidem circum ruem tes , necem multis, longe pluribus vulnera inflix runt. Tres quoque subvertendis moenibus cavati sp cus , rupta exterius compage , viam in oppidum voragine interruperant. Itaque oppidani modo hac inodo illac erumpentes , molestiam plurimaque invehebant incommoda non sine oppugnantium caede.
Et quamquam B Oarii egregia virtute praetoriae domus angulum occupassent; tanta ibi fuerat ips, rum strages, ut hostis non multum doleret sese illinc expulsum, tot simul reliquis earumdem aedium subhuctionibus aditum prohibentibus. Crevit huic quoque audacia ex trecentorum militum supplemento, qui ad se per Germanorum munitiones seb idem tempus penetraverant , secerantque spem mox longe plures, selici eventu monstratum ingressos iter , in oppidum pervasuros . Pars erant duum mi lium Janizarorum , quibus, delectu habito ex omni exercitu , negotium dederat Solymanus, uti conrscensis equis, & quinidenis equitum centuriis N tecti, raptim in urbem se se immitterent. Primia. luce clam per D. Pauli vallem subiere hostium aggerem, de , qua educendis legionibus patebat via, per inisequentes custodias magna pars inter utrumque obsidionale vallum evaserant . Fortὸ Haisterian rum equitum legio abditum illic sinum insederat ante lucem, ut praesidiariis, s casu erumperent, ex in-
427쪽
sidiis reditum interciperent. Haec ubi Turcarum turmam, transgressam aggerem, velociter moenia subeuntem vidit, a latere occurrens , primo turbavit progredientium cursum . Mox equestris Capraria legio, quae in proximo castello excubabat, celeriter infraenatis equis carpens a tergo iter, detinuit. Reliqui per tumultum & caedem recessere . Quin
genti Janirari perniciter ex equis desilientes, ulterius
proximumque urbi vallum transcendunt. Dum tamen breve, quod supererat, spatium conficiunt, ducentis pyroscorpionum ictu mors illata. Caeteri australi clivo, per quem utpote confragrosum obsidionalis agger non ducebatur, in oppidum pervadunt. Magna hinc Germanis iniecta cura circumvallandi se diligentius, intercludendique vel auda- - - . .....cioribus aditum ad Opem ferendam. Igitur catenas gentius villum
objiciunt, ubi interruptus agger iter dabat equita- 'MVμοι, occis tui vehiculisque, continuant ripae vallum; armant lembos ad flumen intersepiendum 3 reductumque intra munitiones exercitum dividunt ad eas tuendas. Agitari deinde coeptum inter majores duces, an ODpugnatio ex una tantum parte urgenda foret, quae Ambiguut quomodo per infrequentiores milites pluribus distractatam do Nps' -- iocis vix non langueret. In hanc sententiam Loth - 'S V ringius propendebat, ratus oppidum , per centum, Qua Lot molp/ssus moenibus a se nudatum, si quadrato agmine μ' mi peteretur, frustra tutaturos hostes. Id sane Brioarium urebat, quasi de minus ipse in re gerenda pro- suae Bojoarii. fecisse videretur, & omnem alter captae urbis gloriam
428쪽
t 686. ailumere sibi vellet . Honoris ambitus, quo nihil Interse discordes. suspiciosius, excitabat sopitos nonnihil animos ad aemulandum, scindebatque ipsorum consilia; & metus erat, ne id tandem ossiceret rerum summae. Caesar dissidii compos factus, de multa hinc verituS, ἡ ρῖ Frisiis. Comitem Theodorum Stratmanum rursus ad exeo ad exercitu Strat. citum misit, qui Octovirum in Lotharingit sententiam, de sin minus, eo saltem pelliceret, ut parcam jam sibi egregia virtute laudem quadam ingenii facilitate cumulare vellet . Mediis consiliis, quibus ubi interseri possunt, facile discordes animi conglu-βζηζβης edit tinantur , res composita ; decretumque ut pergerςnx Et quid decressi. ambo Vineas ad muros agere ue eos tormentis diruere;
subitaria opera , i quae indidem substituebantur , aequare solo; aggestis ruinis mollire iter ad invadendum . Simul frequenti statione ad aggerem excubarent, ne . clam aut vi subreperet ad urbem hostis . Ubi vero novis legionibus, quae non longe distarent, supplessent exercitum, tunc audacioribus consiliis geri negotium posse. Interea Solymanus decem militum millia supplementum acceperat. Itaque, frequentibus nuntiis cum intelligeret oppido instare supremum diem; priusquam Germani recentibus accrescerent copiis, suppetias ire atque ultima cona-Viserias iterum ri statuit. Tria iterum elegit ex omni exercitu Iani pa Irim ii. .. Urorum millia, quos Hungaricis decem aureis do- Et quomodo . natos, pollicitusque, inpolierum duplici stipendio merituros, in tres dividit globos . Hos ad occasum perrumpere hostium claustra, ubi Pannoniis legio
429쪽
nibus custodiebantur , dc per Danubii ripam in oppi- 1 686.
dum eniti jubet. Ipse consilium capit, ad ortum cum omni exercitu impetum dare ; Se si arrideat sortuna , dum incalesceret pugna , globum alterum, qui ripam legeret , in arcem immittere. Perfuga rum monitu re patefacta, Lotharingius ad Pannonicas stationes octingentos Germanos addit, edici que, milites ea nocte armatos cibum & somnu- capere. Ubi illuxit, eo quo diximus ordine Turcaei ad valIum descendunt. Selectae Ianirarorum cohor tes per caedem ac vulnera primae illud subeunt, tantoque impetu connituntur ut nihil ad eos refraenan-- hecessu.dos potis fuerit. Tripartito, .ut superaverant agge-l
rem, densatis ordinibus pergunt ire ; sed iis Germani celeriter obsepiunt viam . Illi praetentis gladiis urgent simul ac digladiantur , Ac quamquam ferro aut plumbea glande laniati passim occumberent, secum tamen auferebant impulibs hostes. Ita paullum progressit, equitum Caesarianorumivi per l, tus protrusi, denique disibistuntur. Ubique sepes
mortalium vires decertaverant 3 sed atrocius apud . . .
aliquot machinarum, quas, stationariis post longam dimicationem vacillantibus diffregissent, ni Memeius Haisteriusque pugnando potius quam adhortam do accendissent militum animos ac pugnam restituis. sent, Mercio tribus vulneribus debilitato. Qui pauci superfuere in pugna hostilibus gladiis , eos, per tentoria vehiculaque dissipatos , calones lixaeque ad
unum , multa prius Germanorum satiatos caede',
430쪽
i 686. consecere. Quae dum aguntur, Visirius, explicato ab Danubii ripa exercitu, ex ea parte Vallum aggreditur. Sensere primi agminis impressionem hostes, nec pertulere, dato Barbaris ad transiliendum spatio . Atrox ibi conseritur praelium, eontendentibus utris. que locum retinere. Sed movis novis inductis cohortibus , recreatisque voee & conspectu suo mili- Maximi Ture tum animis, cito ultra munitiones eos repellit. Ni-aei ... g, hilo tamen secius in magno discrimine res versaba- vallum transc- tur. Nam dilatata Turcarum acie prolixior tutandus erat aggeris tractus, quam pro viribus possent; N harum partem in se averterant praesidiarii , tum Sed ubique cas, temporis arce egressi . Opportune a Lotharingior sist u Caesarianorum centuriae Iaborantibus super venere. Hinc fractus aggredientium impetus, ademptaque perrumpendi spes . Solymanus cum hac non succederet, copias quadrato agmine in laevam nectit, si sortὸ humiliores aggeres , & mollior alicubi pateret via. Ibant retentis ordinibus, tametsi majoribus minoribusque telis foedissime lacerati, atque Tineis .ire, identidem in Vallum ruebant, ferocia aut spe ducti. aes conatus . Saepius depulsi, venere tandem ad latiorem aditum , qua iter carpentis erat. Hunc revulsis palis , distractisque obtentis catenis , momento expediunt . Mars ibi atrocissimus fuit. Nam Turcarum validissimi sese invicem adhortantes, facto cuneo Per apertum vallum stationarios propellebant ingenti nisu ; eccum reliquum agmen ad circumpontum aggerem conaretur, nulla inde sublidia, quo majus vocabat