장음표시 사용
381쪽
HO FABER FORTUNAE.& subordinandae r ut, si in aliqua re voti compotes insummo gradu fieri non possiamus, in secundo tamen liceat consisteret lino vel in tertio : Quod si nee in aliqua omnino parte rei haereae aut consistere possimus, tum vero ad alium quempiam' praeter destinatum finem operam im pensam flectamus; Sin nee in prasenti ali quem fructum demetere queamus, saltem aliquid ex ea extrahamus quod in futurum
prosit: Si vero nihil solidi, nec in praseniti
nec in futuro, inde elicere detur,. satag mus saltem,ut aliquid exis attoni nostretande accrescat: Et alia id genus: rationes semper a nobis ipsis exigendo , quibus constet, nos fructus aliquid, plus ni inus, ex singulis actionibus & eontiliis ii ostris percepisse: neque ullo modo permittet
do, ut tanquam confusi ac consternati aniamum illico despondeamus , si sorte sc pum principalem non licuerit attingere. Nihil enim minus convenit viro Politico, quam uni rei unire esse intentum: Qui
enim Me facit, oceasionum innumerarum jactura mulctabitur.quae rebus agendis ex
obliquo intervenire solent : quaeque sertasse magis fuerint propitiae de commodae ad alia, quae postea usui sutura sint, quam ad ea, quae in manibus habeamus. Ideoque bene calleamus illam Regulam:
382쪽
F a 'R FORTvNA1. 3qIut facere, illa non omittere.. Sextum est Praeceptam; Ut nos rei alicui. nimis peremptorie non astringamusiquiquam casui videatur, primo intuitu minus noxia: sed semper habeamus, vel sene stram apertam ad evolandum: vel postia eum aliquod secretum, ad redeundum . . Septimum Preceptum,est antiquum ita lud Biantis: modo non ad perfidiam, sed ad cautionem,& moderationem adhibeature kt ames tanquam inimicus futurus, oderis tanquam amaturin. Nam utiliratra. quasque mirum in modum prodit & co
rumpit, si quis nimiu se immerserit ami- eitiis infelicibus: molestis &turbidis odi in aut puerilibus & sutilibus aemulationibus.
. Haec exempli loco. eirca Doctrinam de Ambitu vita, sussicient: Illud enim hominibus in memoriam subinde reducendum est; longe abesse , ut adumbrationes istae,quibus utimur in desideratis, Ioeo justorum Tractatuum ponantur; sed sint si lummodo tanquam schedae aut fimbriae ex quibus de tel1 integra judicium fieri possit. Neque rursus ita desipimus, ut tartu 'am absque tanto, quantum diximus. -- limine , minime parari asseramus. Probe enim novimus , ,eam tanquam sisnte in gremium aliquorum defluere: alii autem eam diligentia sola & assiduitate cautione P 3 non-
383쪽
nonnulla aspersa,) absque arte multa aut operosa adipiscuntur. Verum sicut Cieero Oratorem persectum depingens , non id vult, ut Causidici singuli tales esse debeant , aut possint ; ac rursus, sieut in Prineipe aut Aulico describendo quod nonnulli tractandum susceperunt modulus essingitur, prorsus secundam arris persectionem . non autem seeundum Practicam vulgatam: idem & nos in Politieo instruendo praestitimus: Politico inquam mora fortumran propriam. Enimvero . illud utique monendum ἰ acepta . quae cirea hanc rem delegimux
S proposuimus, omnia genere eorum esse, quae Bona Artes vocantur. Quod enim ad Malay Artes attinet: Si quis Machiavello se dederit indiseiplinam: qui
praecipit, Virtutem ipsam non magnopere curandam,sed tantumspeciem edim in pu bucum versamrquia virtutis fama'opsenia homini alumento sis, virtuου ipsa in pedimento: Quique alio loco praeeipit; Vehomo Politiem istud tanquam fundamentum pruintia sua sub eman quod nasudi
ponat, homines, non recte, nec tuto, ad eo,
volumus, cti aut adduci posse rate quam solo matur ideoque rit operam , ue omnes,quantum in se ere. obnoxii sint,a que in periculis o angustiis eonstitutix ira
384쪽
ut Politicus suus videatur esse , quod Italidicunt, Seminator 'inarum : Aut si quis
Ariona a illud, quod a Cicerone citatur. amplecti velit: Cadant amici, dummodo inimici intercidant Sie ut Triumviri secerunt, qui inimicorum interitum amicis. . fimorum exitio redimebant: Aut si quis L. Catilinae imitator esse velit,ut Rerum-pub. incendiarius fiat & perturbator, quo melius in aquis turbidis piscari & fortunam suam expedite possit: Ego inquit si in nrtunis meis incendium si excitarum , id non aqua, sed ruina rolinguam et Aut si quis illud Lysandri ad se transferat. qui dieere solebat: Pueros placentis, viros juriis alliciendos: Cum aliis ejuciem sirinae pravis ac perniciosis dogmatibus ;
quorum cur fit in caeteris rebus omnibus major est numerus. quam rectorum & sa
norum : Si quis inquam hujusmodi inquinata prudentia delectetur; non ierim toficias, eum quandoquidem, legibus
Uraritat ἰs & Virtuti omnibus se ipsum, solutum , sortunae solummodo mane parit posse, majore compendio. δου celerius. fortunam suam promovere. Fit vero in . vita. quemadnnodum & in via , ut iter brevius. sit foed us & eamosius: neque sane, ut per viam meliorem quis incedat, multa eircuitione opus est.
385쪽
3 4 FABER FORT PNAE. . Tantum vero abest, ut homines ad hujusmodi artes pravo se applicare oporteat:
ut potius sane si modo sint apud se, seque
sustinere valeant, neq; ambitionis turbine di procella in adversum rapiantur ante Oculos proponere debeant; non solum lun
di Chorographiam genoralem illam quod omnia sint vanitas , vexatio Jiritus: verum etiam & illam magis specialem: videlicet, quod ipsum esse, sejunctum a bene esse. maledictionis loco sit: dc quo grandiussit esse . eo major sit maledictio: quodque amplissimum virtutis praemium, sit ipsa Virtus: Quemadmodu& ultimu vitii suppliciti est vitiu ipsum: sicut egregie Poeta: Qua vobis, qua digna, viri, pro talibus ausis mum Tramia posse rear solvi' Pulcherrima priDii moresque dabunt vesia.
Et econtra non minus vere ille de sceleravis, Atque eum ulciscentur moras sui. Quin etiam, mortales, dum in omnes partes co
gitationes suas agitant, & diffundunt, ut Drtunis suis recte prospectum atque consultum sit, interim in mediis illis animi transcursibus ad divina judicia. & provi
dentiam aeternam, oculos attollere de
bent: quae carpissime impiorum mach nationes, & consilia prava , licet profunda, subveitit, & ad nihilum redigit ; secun-
386쪽
FΑaaR FORTUNAE. 3 sdum illud Scripturae ; Concepit iniquis. rem, pariet vanitatem. Imo, etsi injuriis, & malis aintibus, abstineanti attamen haru segis & irrequieta anhelatio ad ardua Drtunae, absque cessarione . & quasi ii ne sabbatho, tributum temporis noliri Deo debitum minime BIvit: qui. ut videre facultatum nostrarum decimas , temporis autem septimas exigit, de tibi seponi Q rsum enim fuerit, os gerere ita coeli sublimia erectum, mente vero humi pr stratam, Spulverem instar serpentis com dentem chiod etiam Ethnicos non fugit; str:Utit humi divina particulam aura
Quod si hoc sibi quisquam adblandi
tur, quod fortuna sua, utcunque eam in Iis artibus obtinuerit. recte uti decrevitrueutde Augusto Caesare. & Septimio Severo, solitum erat liet; Debuisse illos aae unquam nasci ut nuuluam mori: tanta in ambitu fortunae suae patrarunt mala ;tanta rursus, sumina adepti, contulerum bona: intelligat nihilominus. hanc malo. rum per bona compensationem post e ctum probari;consilium autem hujusmodi inerito daremari. Abs re postremo nobis non fuerit . in cursu isto incitato,& fervido , versus fortunam nostram, frigidam
paulisper abrgere, haustam e dicterio itai non ineles uti, Caroli Qui i mpnr P s inrisis
387쪽
toris . in nstitutionibus suis ad Filium RImitari fortunam mores mulierum, qua procos plus nimio ambientes plerumque -- perbe aυersantur. Verum hoc ultimum remedium pertinet ad eos, quibus gustus ex morbo animi .corruptus est. Innitantul potius homines lapidi illi,qua Theologia Se Philosophia est tanquam angularis; quae idem sere asserunt de eo, quod debeat: Etenim Theologia edicit; Primum quarite regnum Dei, tua omnia adjicientuν vobis: Philosophia autem simile quiddam jubet; Primum quariis bona animi , catera aut oderunt, aut non oberunt. Quamvis autem hoc fundamensum , humanitus iactum , interdum Ioeetur super arenas; quemadmodum videre est in M. Bruto, qui in eam vocem, sub exitun suum, prorupit; ill e colui, virtus, ut rem, au tu nomen
At idem fundamentum . divinitus 10e tum,firmatur semper in Petra. Hie autem Doctrinam de ambitu vita concludim o
De Certitudine legum, per Aphorismos. PROOEMIUM.
IN Sorietate Civili aut Lex, aut VIa valet. Ea autem is uadam Legem
388쪽
. D1 CERTI Tu P. LEG v M. i y χgem smutans; Lex nonnulis magis vim sapiens, quam aequitatem Iuris. I riplex ea uisur Injustitiae sons. Vis mera rIIlaqueatio malitiosa praetextu lagis: Merbitas ipsius legis.
- Firmamentum Iuris privati tali e I. gis injuriam facit, Re utilitatem aut vois iaptatem, capit; Exemplo periculum. Cateri utilitatis aut voluptatis istius participes non sunt sed exemplum ad sie pertinere putant.Itaque facile cotant in consensum ut eave tur sibi per leges;na injuria per vices ud singulos redeat. od si ex rationa temporum,steommunione culpa, id eveniat, ut pluribus ct potentioribud, perlegem.
aliquam ρσι iam ereetur, quam cavea
ι. , factio solvit legem; Quod sepe sit.
Ius privatum sub tutela Iuris publiti latet. Lex enim ea vel civιb-, Magistranti legibus. Magistratuum autem auctoritas pendet ex majestata Imperii ct fabri-- Politia. ρο Legibus landamentalibu . . si ex ista parte sanitas fuerit. - constitutio, Leges erunt in bono usu;r, sin minus . parum in iis p erit. - - .
389쪽
privato. illud violetur; at i cessent iu-juria sed extenditur etiam adReligione, is arma. ct disc0Γnam,inornamenta, di opes,denig ad omnia circa bene esse civitatis.
Finis enim ct seopus, quem leges intue- . ri, atque ad quem jusiones ct sanctiones suas dirigere debent,non alius es, quam ut cives feliciter degant. Id set pietate religione recte insituti:moribus honestita mis a ersus hoses externos tuti; Legum auxilio a resus seditiones Θ privatas injurias muniti οῦ Imperio Magi ratibus obsequentes: copiis opibus laevietes florentes fuerint. Harum autem rerum instrumenta ct nervi sunt leges.
Atqua hunc finem optima leges essequuntur, plurima vero ipsarum aberrant. Leges enim mirum A modum, o maximo inte Nasio interse disserunt; ut alia excel- Iant i alia mediocriter se habeant; alia
prorsus vitiosae sint. Dictabimus igitur, pro judicii nosri modulo, quasdam tanquam legum leges: ex quibus informatio petit it quid in singulis legibus bene aut perperam positum aut constitutum sit.
390쪽
Da CrRTITU. LllovM. 3 s aucu virtutes dignitates legum inuere. Lex bona censeri posiit, qua sit inrimatione certa 1 praetepto Iusta; executio ne commoda , cum forma Poliriae eo grua, & generans virtutem tu Subditis. T I T v L v s I.
LEgis tantum interes ut eeita sit . ut absque hoc nec justa esse possit. Si enim
incertam voeem det tuba, quis se parabit ad bellum Similitis si incertam vocem destsex,quisse parabit ad parendum' Ut moneat igitur oportet, priusquam feriat. Etiam iLiud recta positum eis r Optimam esse legem,quae minimum relinquit arbitrio lu- dieis: Id quod certitudo ejud prae t. . .
Duplex Legum incertitudo Alter uia lex milia praeteribitur; altera ubi ambigua obscura. Itaque de Casibus omissis a lege primo Heendum ea r ut in his etiam
Hveniatur aliqua noma eertitudinis. .