장음표시 사용
41쪽
ι DE INVIDIA. in alios quosdam eam reiicientes. Neque ad hune usum umquam desunt Personae aliquae violentae, & temerariae; quar, m - .do potentiam Sc negotia agirent, ea quovis periculo mereari non dubitent. Jam vero, ut de Publica invidia loquamur. Ea saltem aliquid in se habet boni iubi in Prioata insidia nihil prorsus inest honi. Publi ea enim Invidia cistari salubria facimi', qui viros magnos, supra
modum excrescentes, coercet, unde e
iam fraeno est viris praepotentibus, ne se
- Haec Invidia, quae Mala Contentario modernis linguis appellatur, s& in Tit Io de Seditionibus plenius tractabitur, est in Regnis & Rebussis. eontagioni non absimilis. Etenim sicut eontagio in sanas partes serpit, easque eorrumpit; Ita etiam, quando Invidia statum Oeeupaverit, vel optima Reip. Mandata & Instituta in odium vertit, de graveolentiam quandam. Itaque parum proficitur intermiscendo actiones gratas de populares odiosis ; Etenῖm , hoc ipsum imbecillitatem & Invidia metum argruit; Quae tanto magis nocet, ut sit etiam in Contagionibus, quae, litibi ab iis metuas, Dellius irruunt. Ae publica ista Invidia , magis in Regum ossiciarios & inlinistros involat,
42쪽
quam in Reges ipsos Attamen ecce Regulam quae vix fallit; Si Invidia, quae miti stro incumbit. sit magna , caussa autem parva; aut si Invidia quasi generalis sit.& omnes Status minimos complectatur et tune divissia sessi occulto Regem, aut Statum ipsum; petit. Atq; haee dicta sine, de Publiea Invidia, ani Cantentione mala; atqive de ejus Disserentia ab Invidia privato, quam priore loco tractavimus. Addemus etiam, ia genere, de affectu Invidia, hoc insiper; eum inter omnes σι titi esse maxime importunum . & ac siduum. Etenim, aliis Assectibus excoridis subinde praebetur occasio; Recte autem dictum est Invidiam festos dies non
agere; Quia semper materiam se exercendi reperit. Unde etiam observatum est, Amorem Sc Invidiam, maciem hominibus inaueere i id quod alii 'ectus non
faciunt, quoniam non eontinui sunt. Est etiam Invidia Assectuum vilissimus depravissimus: Quam ob caussam proprium est Attributum Diaboli: Qui dicitur, Invidus homo r qui Zietanias infeν Triaticum noctu seminavit: Quemadmodum etiam semper evenit, ut Invidia callide & in tenebris operetur, ad praeju-
dieium cujustis rei optimae , veluti Tri-X. Da
43쪽
DE A M o R 1. Mori plus debet Scena .: quam Vita. Etenim in Scena. Amor semper Comoediae praebet Argumenturi; quandoque etiam de Tragemia prAt inivita humana,
xis Maghis & Illustribus suille quorum
extat memoria οῦ vel antiqua; ves recens ) oui adactus fuerit ad insanum illum gra--αum Amom. Unde constat . animos uia gnos . & negotia magna, infirmam hane passisnem non admittere. Excipere tamen oportet Marcum Antonium. Imperii Romani Duumvirum,& Appium Grudium, Decemvirum. Legislatorum inter Romanos principem. Quorum prior filii revera homo luxuriosus, & voluptatibus deditus Alter autem vir fuit prudens & austerus. Unde quivis perspiciat, Amorem quanquam rarius) aditum reperire posse, non solum in eor apertum , sed de bene munitum. si diligenti custodia non asservetur. Abjectum quidem, & pusillanimum, est illud Epicuri dictum; Satis magnum alter alteri Theatrum sumus Quaffhomo natus ad contemplationem Coeli
44쪽
Dκ AMOR. 1 4sti CoelestIum. Idolum adorans minutum, ageret, se submittendo, si non ori, ut
bruta, oculo tamen ,, certe ad altiora contemplanda dato. Mirares videbitur, si pacsionis hujus exeessam perpendamus, ac quomodo ipsi rerum naturie & valori vero insultet, vel hoc ipso quodHyperbole perpetua nulli rei conveniat, praeterquam Amori. Neq; haec Hyperbole solummodo in locutionis phrasi cernitur. Cum enim verit aedictum fit, Adulatorum princ
Pem, quo cum caeteri adulatores minores
conspirant, esse unumquemque sibi ipsi ;profectoAmator aliouid amplius est.Nunquam enim suis qui uam adeo iuperbus, qui se ipsiim tam avitae magnifecerit
quam amator personam amatam. Recte atraq; receptum est illud diverbium re is Sapere, vix Deo concedituri. Neque aliis tantummodo manifesta est haec Phrenetis, Persona autem a nata minime; sed δέ is anata potissimum, nisi Amor sit re ci- procus. Certissimum enim est,' morini semper rependi , aut Amore mutuo: aut Contemptu intrinseco. 3c secre o. 'Quo magis cavendum est hominibus ab hac lastione ς quae non solum alias res perdit,
sed&se ipsam. Quae alia infert damna, belle illa ea primit fabula: Eum scilicet, qui Nel am tulit; Iunanis EL
45쪽
na, ct Palladis . amisisse. Quisquis enim
Amtoriis assentibus nimis indulget.& dia vitiis & sapientiae nuncium remittit. Habet haec passio aestus sitos, in ipsis temporibus, quibus animus maxime mollis est.& infirmus: nimirum in rebus prosperis, aut adversis: Quanquam hoc posterius minus Arsan observatum fuerit. Utraque
enim tempestas Amorem accendit, redditque flagrantiorem; unde evincitur esse
stultitiae proles. Optime illi, qui si Amores omnino nequeant extrudere, eos I
meo in ordinem redigunt; δca rebus seriis vitaeque negotiis, segregant. Si enim illit se immisceat, turbat omnia, hominesque eo compellit, ut fines suos recta petere non possint. Quicquid in re sit, viri militares, orit in dediti sunt;
opinor, , non aliter, quam vino. Poscunt
enim plerunque pericula, compensatio- hem voluptariam. I nest ingenio humano motus quidem arcanus, & tacita inclin tio . in Amorem aliorum .: Qui si non inosumatur in unum, vel paucos, naturaliter se diffundit in plures; atque homines re,dit humanos, & charitativos a Quemadmodum videre licet nonnunquam in Id nachis. Amor conjugalis genus humanum creat; Amor socialis perficit; Amor vero lascium inficit , dehonestat. ., i . XI. Da
46쪽
V Iri in Magi Ratu eollocati, ter servirservi Principis vel Politiae; servi sa-rnae; Se servi nepotiorum. Adeo ut libertate neutiquam liuantur; nec in personis, nee in Actionibus,nee in temporibus suis. Mirum cupiditatis genus, potestatem appetere. libertatem amittere: vel potestatem in alios ambire , potestatem in seipsum exuere: Astensus ad a duus est; Et per labores pervenitur ad labores majores: saepe quoque Indignit tibin non vaeat 3 Atque per Inquira tespervenitur ad Dignitates. Staiti in Dignitatibus res lubriea est; Arque regres rus, aut praeeipitium est, aut saltem Ecli-lsis; quae dc ipsa triste quiddam, de Meis
ancholicum. Cum non sis quisueris, non esse cur velis vivere. Imo nec regredi da tur, etiamsi quis cupiat; Neque regredi volunt homines 4 eum ratio postulat ut id
sacerent a Verum Impatientes manendui, tae privatae, etiam cum senectus aut inis
firmitas ingruit ; quae umbram do otiunt postulant, sicut oppidani se σύ qui ante ostium sedere volunt, licet se eo pacto derisui exponant. Salae M Vitis in Magi a- libus
47쪽
tibus posivis opus est; ut aliorum opinio nes mutuentur. quo se ipsos beatos putent, Nam si judicent ex sensu proprio, nihil hujusmodi reperient: Verum, quando secum cogitent. 'uid alii de ipsis sent igne . &. quam libenter alii conditiones cum illis permutare vellent, tum demum
beati sunt, tanquam rumore tenus: cum intus sertasse contrarium experiantur. Sihquidem dolores suos primi omnium sen. tiunt, licet culpas suas omnium novissi-ini. Certe Viri Potestatibuι sublimes, ipsi sibi ignoti sene ι Et dum negotiis distrahuntur, tempore carent . quo sanitari, aut corporis, aut animae suae, consulant s di mors iramis incubati mi motus nimis omnibus,
In Potestatibus , licentia magna datur, &boni & mali Quorum posterius pro maledictione habendum ; In malis enim, optima conditio est, nolle ; proxima, nouposse. Certe potentia bene merendi, veritus est delegitimus ambitioois sibis. Et enim bene cogitate; licet Deo acceptum sit, tamen versiis bomines non multo me lius est quam bene somniare nisi in adium producatur. Id autem fieri non portest sine aliquo i, publico & Pote, stata; velut ii Solo sepeliore .& elev4is Meri-Diuitia s e
48쪽
m MΑors r. ET DIONiTAT. 49 inrita de Opera bona , sint veri fines laborum hominis: Atque eorundem Coninstienti apersectio humanae quietis.Et versus Deus, ut aspicerat opera, qua fecerunt munus sua, vidit quod omnia essene bona nimis et Tum sequitur Sabbatum. IuMunere tuo perlangendo . propone tibi
exempla optiina; Imitatio enim globus est praeceptorum; Et post tempus aliquod propone tibi exemplum proprium; Atque
in te ipsam stricte inquiras, num non me lius inceperis, quam perstiteris et Neque rursus exempla eorum negligas . qui eodem Munere praviter Ancti runt: non uete ipsum se eorum memoriam earpendo. vel ites e sed ut monearis. quid evitare debeas. Institue igitur resormationem, .sed absque elatione Tubiplius, aut scandalo priorum temporum , & personarum; Hoc tamen tibi eonstitutum sit. Exemia pla priclara non minus introducere,quam imitari. Retrahe res aI primam earum
stitutionem ; Et circumspicias, in quibus , & quibus modis, degeneraverint.
Attamen utrumque tempus consitas:
tum antiquius , ut cognoscas quid optimum saerit; tum recentius, ut notus
quid suerit aptissimum. Contende , ut quae agis pro Potesate; tanquam Regulis ovibvidam cohibeantur; ut homini- C bus
49쪽
bus tapquam digito monstres. quid illis
sit expectandum : Neque tamen simium. . sis pertinax, aut . peremptorius ἔ-Αmust
semper, cum a Regula recesseris i quid sit quod agas, diligenter eppone. tui Jura cynstanter tueasea pD-pterea lites de Iurisdictione facile moves Atque ita te geras , ut potius Jura tua aia sumas & exerceas tacite,& de Act',quam ut Quaestiones de iis cum strepitu susci tes, & agites, Iura etiam inferiorqm nerum, tibi subordinatorum, dese0de, ne desii e... Tibiqile. majori honori duricas rerum fummas praescribere, quam iii omnibus satagere. Amplectere . imo an- vita, qui tibi adjumemo sint& ipsormationi, ad Munem tui oecutione mi neque abige eos, qui operam suam ad hoc tibi deserunt, tanquamse ingerentes; sed potius eum favore eos allicias , & recipias.. . Vitia in Auctoritate utenda, & exercenda , sunt praecipue quatuor. Mora nimia , Corruptes, Asseritas, & FacilitM.' Quantum ad Moras, siciles aditus praebe; tempora, praestituta sexvai; iushoata qu*sunt perfice ;..neque talo; ig. nova inter- in iste,nisi urgeat necessitas.. Quantum ad Corruptelaι non solum manus tui ipsius& tuorum liga ne munera accipiantur ;Sed etiam ma*u supplicantium, ne ea ota
50쪽
serantur. Prius horum praestat certe integritas adhibita; verum ea ipsa praedicata.& ex professo, idque eum detestatione 'Corruptelarum, etiam posterius assequitur. Neque tantum culpam, verum etiam
suspicionem devita. Quicunque mutabiles sunt , &manisesto alterantur absque caulsa manifesta, injiciunt suspicionem de Corruptelis. Itaque, perpetuo, cum ab opinione tua quam declarasti, aut processu quem incepisti, deflectas, ingenue hoc ipsum profitere ; simul se caussas quae
te ad hoc commoverunt sedulo declares& inculces; neque rem suffurari te posse credas. Servus gratiosus, & apud Dominum potens, si non extet aliqua fa- votis caussa manifesta, reputatur plerunque nihil aliud quam via obliqua ad Comruptelas. Quantum: Asperitatem; invidiam , & malevolentiam parit illa, nihil inde metens: Severtim liquidem metum incutit, Asserit, odium parit. Etiam Reprehensiones de loco superiore, graves .esse debent, non contumeliosae. Quantum ad Facilitatem : ea Corruptelis etiam deterior est: Corruptela enum interdum &subinde tentantur; Quod si quis importunitati pateat, aut respectibus levioribus ducatur, haec ei ubique aderunt. Sicut ait Salomon; Personas rupicere non es bo-C a. num ;