장음표시 사용
151쪽
i o IApo BI FONTANI molestum non evacuans causam morbificam, sed inducens metum grauioris mali aut ut praenuncians, aut ut essetens. Quare intelligendum in morbis cerebri a repletione nonnunquam fieri sternutamentum, per concussionem humoris in cerebro contenti, quare concutiendo non tantum procreat morbos graues sed illos praenunciat. In morbis thoracis & pulmonis sternutamentum malum, quia thoracem exagitat , exagitando dolorem auget si antea extiterit, & pulmonem
distendit, quae illis partibus noxia sunt, nec quidquam ex ijs partibus depellit. Quare si quod tale
malum timeatur,remedijs abigendum est. Locus affectus est cerebrum , id est membrana in cerebro existens proxima ostibus cribro sis, tum etiam naribus. Sternutamentum in principio alicuius morbi, neque prauum,neque admodum bonum signum est. In progressu tamen morbi saepius bonum est, significat enim facultatis expultricis robur,vulgoque dicitur sternutamentum esse bonum ut signum, quod significet robur expultricis cerebri. vi causa autem malum : Causa enim
quae prouocat illam expultricem mala est, Hipp. 13. aph. lib. 6. scribit, Singultu fatigante semulamentum Aperueniens tiberat. Nam in sternutamento cerebri, nerui & ventriculus vehementer concutiuntur , quare concusti piae illa soluitur ventriculi plenitudo, ex qua singultus ortu ducebat. Quocirca aphorisimus intelligendus de singultu a plenitudine nato non ab inanitione. Quam ob causam Erisimachus in Platone clim Aristophani singultienti iussiliet ut spiritum retineret , quo calor coactus diili paret materiam singi lius. Cumque
152쪽
ME, ICINAE PRACT. LIBI. I Ilingimus perseueraret , ore retinendam aquam frigidam suasit, & cum non quiesceret, instituit postremo sternutationem, qua iterata singultu fuit liberatus.
Humores molesti &sursum repentes sunt pur- .gandi,tum alterandi ex consilio Avicenna . oleum rosar. aut de salice naribus attractiim modo errhim sternutamento est remedium. Oportet etiam aqua calida caput fouere, odorari poma & violas. Multi capiti raso apponunt corticem cucurbitae mundatae a sua pulpa. Rodeletius iubet nares comis
primi & spiritum cohiberi: eo enim pacto dilat, tum cerebrum retinetur in suo sitis, quare non concutitur. Adde quod ut supra dicebamus cohibito spiritu augetur calor & materia dissipatur. Si a flatu ortum duxeri, oportet errhinis discutientibus uti. De metincholia morbo. CAP. xxv III;
SIGNA generis communis sunt metus & tristiciae,perseueratia sine causa. Quare scribit Hipp. aph. 2Ol. 3. Si metus Cr tristitia tinco temporesine eaus perseuerauerant,melanchaliam ladesse testantur. Sine causa autem sint eli nece fle. Nam si causa adsuerit externa, sunt affectus animi ad cor & ad iecur pertinen- res. Verum quia triplex est melancholia sede & loco ex Gal. lib. 3. loco affect . oportet signa tradere, quibus hae tres species inter se distinguatur, Macri, inquit Gal. nigri, hisuti in quibus Liae Funi veme av- risi sunt , υt melancholicus humor in istis generetur. Sihaemorrhoides fuerint supressae, aut alia quaedam consueta ,sanguinis euacuatio, si cibis fuerint
153쪽
I E IACOBI FONTANI v si melancholicis, quales sunt caprinae carnes, bubulae, magisque hircinae & taurinae, asinorum de camellorum, vulpinae, caninae, leporinae, limaces.salitae carnes, aquatilium animalium ut thunnii, balenae, vituli marini,delphini, canis omnIum testaceo tum. Ex oleribus brassica, legumina omnia,& maxime lenies , panis hir furaceus, & qui ex Vitiatis seminibus factus est, praeterea vina crasia nigraque, Vetus caseus. Quare si quis fuerit illis cibis usus , maiorem quandam inde licet coisiecturam facere humorem melancholicum in toto corpore abundare. Si vero boni succi cibis usus conii de-τare Oportet exercitationes ipsius molestiam, vigilias, solicitudines, anni tempora, autumnus enim multum consert ad cognitionem , tum praeterita& praesens anni constitutio. Item laborantis aetas
frigida sicca& regio. Sunt etiam qui per febriles
morbos melancholiam contraxerunt. His addere possumus ex cap. Io. l. r. ad Glauc. cum iecut
ad generandum succum melancholicum fuerit aptum,& ipse lien natura fuerit imbecillus , ut non possit repurgare sanguinem sua faeculentia;
tunc enim spargitur succus. melancholicus per omnes venas nec a liene attrahitur, haec omnia sunt signa melancholiae natae per consensum totius corporis. Nam nullus melancholicus morbus pOtest suscitari sine affectione cerebri primaria aut
Signa melancholiar hypochondriacae ex Diocleteste Gal. lib. de locis assi sunt sputatio multa &frequens, humida sitiae liquida, ructus acidus, flatus, aestus in hypocondrijs & fluctuatio . quae omnia sunt germina cruditatum in ventriculo &
154쪽
circa hypochondria existentium; quae nascuntur partim , praepropera iecoris attractione; nam iecur calidum cito rapit chilum imperfectiim, partim 1 ventriculo, calore naturali destituto, ob iecoris excedentem calorem. Haec melancholia sedem habet in venis quae a ventriculo excipiunt alimentum sanguinemque in istis crassiorem faciunt, quippe constat has venas esse obst luctas, adsunt enim cruditates multae , proindeque alimentum corpori non distribuitur, sed in ventriculo manet saepe crudum cum meatus iam sint ob
structi. Tum quia magna ipsius alimenti pars inventrem imum excernatur, Jcita crudum secessarei jctatur, ut pote non distributum. Quod autem calor in hoc astectu excedat, intelligitur ab aestu qui eis accidit, tum ab ijs quae consequuntur, siquidem iuuari videntur a refrigerantibus. Melancholia autem quae in cerebro gignitur, primaria & per
se appellata ex eo dana Gal. loco cit. aut cum aliunde humor melancholicus transfertur ad cerebrum aut in eo gignitur, cum videlicet internus calor cerebri flauam bilem , crassum atrumque sanguinem aspauerit, ex quibus adustis nascitur atra bilis. Pri momodo licet melancholia sit affectus per secerebri, non est tamen primarius, sed secundarius,& per consensum natus. Secundo vero est primarius. st aut adustio illorum humorum in cerebro a morbis calidis siccis cerebri ut phrenitide inflammatione cerebri,dolore capitis . bile nato in febre. Magnus est morbus partis obscessae p stantiseu symptomatum magnitudine , nimirum metu
&moestitia, vigilijs,& multis alijs symptomatis.
155쪽
r IAc OBI RONTANI Tardus est proindeque longus. Melancholia transatione facta humoris e substantia cerebri in venticulos potest conuerti in epi-lepsia ex 6.epid. &. Gal. 3.loco assi Aphorismo 2I. l. s. scribitur; Mente captis si varices vel haemorrhoides si perueniant insaniae si curatio. Melancholia autem est mentis alienatio & insania. Varices quidem quia materiam melancholicam euocat & educunt a partibus principibus ad inseriores ignobiles: harmorrhoides autem eandem euacuant & aphori iamo 13. l. 6. Deliratis siue mentis alienatio quae si cum rise tutior, qua vero ckm studιο er profunda meditatione molestior, pendet enim a melanc nolico humore siue
atrabitario , qui parit molestiora sympto maliquam sanguis, qui delirium parit cum risu. Si ce- febri frigiditas & siccitas fuerint vehementes & inhabitum conuersae, necessario melancholia usque
Difficilis est curatu melancholiae morbus per se,
tum ratione morum aegroti, cum enim remediis
aliquadiu fuerint usi, eaque parum profecisse conspiciant, omnis generis remedia respuunt, dequa salute desperant. In melancholia in qua uniuersum corpus sanguis melancholicus occuparit, oportet incipere curationem ut scribit Gal. loco cit . a ve- ne sectione praemita clistere. Vbi vero solum cerebrum occuparit, sanguis non est detrahendus nisi ob aliam causam debeat mitti,scilicet ob plet horam & defluxum in aliquam partem.
Verum controuertitur num sanguinis mimo nat, in melancholia per consensum totius corporis aut ratione curationis aut signi. Captu accius Oenset hoc faciendum experiendi gratia non ut remediuma i C
156쪽
dium. Quod scilicet Gal.in lib.de locis affectis versetur circa signa locorum affectorum. Non aduertit Gapi uaccius Galenum iam tradidisse omnia signa melancholici humoris in toto corpore redun
dantis. Praeterea mos est Galeni in omnibus suis libris agere de curatione. Quod autem iubeat Galenus sanguinem mitti vi remedium facillimum est conijcere , cum scribat conceptis verbis curationem esse incipiendam a sanguinis missione. Quare praecipua Gal. intentio fuit curatio, licet inde trahi coniectura possit dominantis humoris, nam paulo
post ait Galenus, Cumsteraueris in uniuersi corporis V nis melancholictimsanguinem cotineri,quo certiorem habeo
notitiam, cubiti venam sica ,sed praecipue mediam, ιμος si mens sanguis non videatur melancholicus flatim pupprimatur. Iam in corpore melancholica sanguis moderatur frigidiatatem Crsiccitatem humoris melancholici. , quare non est detrahendus. Si vero melancholicus appareat , Ut απσυς utplurimum, vacua quantum pro laborantis corporis habia
tu satis esse conieceris. Quare ita distinguendum si medicus certo cognoscat melancholicum succum in toto corpore redundare , euacuatio per sanguinis missionem erit remedium. Si vero dubitauerit,debet sanguinem mittere quo certior fiat,idque agendo si sanguis fuerit laudabilis, non est detrahendus, si melancholicus. educendus ad sussicientem quantitatem. Atque hoc modo sanguinis missio potest habere rationem signi & remedij. In melancholia hypocondriaca, si vires constent sanguinem mittere oportet , indicatione sumpta a plet hora , ab aestu & ab obstructionibus; nam sanguinis missio ideplet, refrigerat & obstructiones aufert. Vertime venis inferioribus sanguis est detrahendus
157쪽
saphena & male oli, morbus namque infra diaphragma consistit. Et cum sanguis ille melancholicus
vapores mittat ad cerebrum , fiet uultio illorum ad partes inferiores. In n lancholia ergo per consensum totius corporis, detracto sanguine,oportet deinde, indicatione sumpta a causia morbifica coniuncta , purgare
melancholicum humorem & praepare ut. V. su-
mariae, borra g. buglos. cichor. agrimo. ceter .an.
m. f. seminum frigid. malo. 3 iij. anis, foenicu. an.
chorio cum rhabar b. an. J j. fiat potio,detur mane. deinde praeparentur humores sequenti apossemate. V. corticum thamarici,capparum & fraxini interioris asi. Jj. g. radicum aperient. in vino albo temperatarum ἶ iiij. fumariae, borrag. bu . cete- rac. summitatu lupuli, ab synt .poni. cichor, en diu. betoni j an. m.j. seminum frigidorum maiorum fg. anisi, Penicv. sesel. an. 3 il.pallui. mundat. dactylor. an. p. iiij. pomoru dulciu i iiij. stor. violar. bug. borrag. anthos,an. p.j. fiat decoctio. in coli .iu. j. f. dissolue sacchati & syrupi de fuma. simpl. an. 3 iij. clarifi--cetur &aromatisetur 5 ij. pul. laetitiae Galeni. Ex hoc a possemate alterante additis quibusdam purgatiuis potest praeparari a posema purgans & merito, cum enim multa sit colluuies melancholici succi de pituitosi,non potest praeparari neque purgari nisi medicamento longo & saepius repetito. Quare praescripta in superjori apost mate, addendo polypod. querc. 3j. 6. sennae orient. 3 iij. semin .cartha.
158쪽
mo an. Jj. A. pro tribus do sibus. Potes & hoc apossema clarificari de aromotic ut superius,deinde repetatur potio praescripta si fuerit nec elle. Si materia extiterit rebellis, paratur lyrupus cum elleboro nigro qui vires habet mirabiles.
dicis borrag. bugios L polyp. querc. epithymi soliorum se nnae an. 3 vj. florum borrag. bu of sum a. an. p. iij. lupuli capiti. ven. firma. asi. m. 1 si schoenanthos δ 6. decoquantur secundum artem ad la ij. adde saccha. q. s. fiat syruptis magistralis de quo cap. si iij. cum f. q. aquae buglosse, idque vel bis, vel
ter in mense, ut fuerit visum medico. vel
aquae fumaria , lupuli, ab synth. poni. capiti. vend. an. m iiij. in quibus decoquantur polyp. querc. m. f. sennae orient j vj. florum cordialium m. q. capst. vener. m. j. liqvir. passul. & cinnamo. afi. J. ij. quatuor semin. frigid. malo. an. 3 ij. decoctioni adde succi borrag. bu glos. lupu. an. j ij. mellis j vj. saccha. q. s. fiat syrupus magistrat. de quo cap. J. iiij. cum aqlia fumaris quoties visium erita florum viola. bu glos. borrag. & anthos an . p. i. summitatum thymi polyp. querc. an, Sij. sennae orient. ἶj. pasta l. mundat. j j. g. fiat decoctio in aqua bu glos. & fuma. in collar. j iiij. dissolue confectionis alacer mes 3 ij. diagrid. g. s. sy- rupi de pomis compos. J j. fiat potio quae laudatur mirifice a Rondes et io. Oportet autem ysdem medicamen is praeparantibus & purgantibus sepius uti. Michael Pasichalius laudat mire sequentem puluere. V.epythimi j g. lapidis laetuli,agarici trochisan. 5. ij. garyoph. n. xx. misce, datur ad 5 ij. cum sero lactis, vel cum aqua bu glossae.
159쪽
i 3 IACOBI FONTANI Ratione vero causis antecedentis fouentis proximam, si oriatur colluuies melancholica, a suppressa aliqua euacuatione sanguinis,ea proritanda est omni artificio. Quare si haemorrhoides fuerint suppressae , aperiantur remedijs describendis cap. de suppressi harmorrh. Si menstruorum suppressione
coligerit menstrua crunt prouocanda,proprijs rvmedus dicendis. Sin autem acciderit morbus af, intemperie calida sicca iecoris, usurpanda humectantia & refrigerantia moderate mista cum temperatis sumpta & admota. At cum contrarijs sit curandum calido & sicco iecori debentur frigida humida. Verum illud est si possent immediate applicati iecori, verum cum sit necessarium medicamenta assumpta transire per ventriculum qui debilitate laborat propter dissipationem humidi de caloris radicalis factam a calore iecoris necessarium esset ventriculum noxam
pati a frigidis, quare ne hoc accidat oportet mi iacere temperata & quaedam calida moderate , &praesertim absynthium roma. quod prodest ex Gal. ventriculo , & iecori etiam calido. Quare praeparentur strupi , apossemata, tute pia, epithemata, tum alia medicamenta quae describentur de intemperie calida iecoris. Cum lien debilis est nec potest attrahere aut purgare succum melancholicum , utendum est ijs quae habent vim corroborandi lienem , describendis de morbis lienis.
In temperies etiam totius corporis corrigenda
est, syrupis, tu lepis decoctis humectantibus& leniter calefacientibus , tum etiam balneis, quae mirum in modum melancholicis prosunt. Et
160쪽
ctuarijs spiritus reficientibus qualis sunt laetificans Gal. confeci. alacer. diam arg. frigid. conseribvglos. borrag. ceterac, fuma. hoc conditum est praestantissimum. y conservie borrag. bugio Te, melissae an. g si . conseruae florum violae . rorisma. an. 3 ij. corticum citri conditi 5 iij. electuari j de gemnis, laetitiae Gai. diam oschi dulcis an . 9j. 'rupi de corticib. citri aut de pomis redolent. q. s. fiat conditum. cap. ieiuno stomacho 3 ij. paretur & lotura capitis ad corroborandum cerebrum. florum camo mil. melilo. solio. betoni, lauri, maluae, violarum an . m. j. seminum lini sanethi an. 3 iij. folio. sennae 3 si . coquantur in aqua communi pro lotura capitis deras, applicanda tribus horis post prandium. In melancholia hypochondriaca sanguinem
oportet detrahere ex venis inferioribus , quia affectio est infra diaphragma, & hoc modo fit reuulsio vaporum humorum ad internas partes. Deinde purgare humorem melancholicum de pituitosum, qui 'praesertim in hoc affectu cum melancholico redundat, non neglecto humore bilioso qui generatur a praecalido iecore. Ad praeparandum autem utendum aperientibus frigidis, tum calidis , propter ventriculi debilitatem, indicatione sumpta ab ardore partium assectarum , & obstruction e vi. τί. radi c. gramin. & aspara. an. Jh. f. corti cum capparum & thamarisci an. ij. folior. sum a. lupuli; ceterac, cichorit endi uiae asi. m. j. centaurum in oris, pulegij, ab synth. poni. afi. m. s. semi frigid. malo. 3 f. anisi, foeni c. B iiij. florum rosa. an thos violar. bugio T. asi. m. 6. sat decoctio ; in