장음표시 사용
271쪽
asO IACOBI FONTANI Post generalia remedia si ab stomacho proficiΩcatur , liene aut iecore voranda sunt illa remedia. Si vero partes pectorales & praesertim pulmo, lambendo. Inter omnia remedia celebratur puluis alarum tostarum gal inaginis , siue becallae. Datur ad 3. j. cum aqua plantaginis, aut frrupo myrtilorum, aqua bursae pastoris distillatae sumpta ad 3 iiij.ν mire prodest. vel 2V. myrrhae pulueratae 9 j. feminis porro rum 3 s. s. aquae plantaginis vel succi centinodiae q. s. continuet per aliquot dies. vel 2G. radicis & cima. symphiti maioris & minoris an. m. iij. rosarum rubrarum,betonicae, plantaginis, pimpinellae, polligonii seu cetinodiae, icabio-1ae, iustilaginis an. m. ij. contundantur, exprimatur succus ad Z. iij. addantur sacchari m. ij. g. fiat strupus ex Fernelio. laudatura Langio tu lep. de portulaca, aquae portulacae m. s. aquae plantaginis & rosarum an. j iij. santalorum rubeorum B iij. granorum Kermes,Bij.ligentur in syndone &cum j iij. f. sacchari coquatur ad consistentiam iu-lep.clari dentur mane & vesperi δ iij. vel iiij. Exhibetur miro remedio 3 j. pulueris lapidis haemathitis cum decocto centinodiae aut symphitimatoris vel penthaphili. Si sanguis concrescat, malignitatem acquirit. Quare sine cunctatione est dissoluendus sequentibus remediis. Primo ex Gal. posca diluta valde, &tepida exhibenda sensimque haurienda, quasi lambendo. Si grumus extra thoracem extiterit. At posca tussim mouet, qua reiectio sanguinis excitatur. Negamus ita namque acetum temperatum cst, tamque parua quantitate mistum ut tussim
numere non possit. Adde quod ulceribus agivi,
272쪽
nandis utilis est. secundo coaguli leporis aut haedi. 3 g. di Glue in posca diluta , hauriat ut
ctorum grana quatuor,misce,dentur cum vino austero, vel G radias angelicae Bb. coaguli leporis aut haedi Θ g. succini 3 g. farinae orobi rubet B ij. l luerentur & criblemur, de quo sumat 3j. dillo
utam in aqua petrocelini aut illius decocto, Oxi- mellitis 3 j. occipiti externo,thoraci, stomacho aut alij parti, a qua emanat sanguis, applicanda sunt remedia frigida, & astringentia: quales sunt unguen tum de bolo, ceratum sentalium lotum cum pauco aceto iaspis utiliter applicatur pectori,unguentum comitissae, oleum masticinum, oleum cytoniorum& similia. De pulmonum infarctu Cr coarctatione. C A P. x. OMNE s practici generale caput instituunt de Asthmate' confusium: cum inlima allijs difficultatibus respirandi conueniat de alijs affectibus,
quam illic de quibus agunt, nam ex Gal. commento in aph. 6. lib. 6.&com. 2 .in lib. 6. epid. Asthma est respiratio crebra , qualis currentibus accidere solet. At haec respirationis specics nascitur in peripneumonia phthisi& alijs affectibus. De quibus capite de asthmate non agitur ab alijs. Quare commodius mihi visum est multo de alijs affecti bus pulmonum nondum explicatis agere , in quibus asthma tanquam sympto ma nascitur inter illos enumeratur. In farctus siue obstructio pulmonum & eorundem.
273쪽
rca IACOBI FONTANi Coarctatio fit aliquando asthma per adhaelionem pulmonum, tum costis quae excitatur quoties vi Dcida pituitare siccata glutinis modo costis , ita agglutinat ut ab illis diuelli non possint. Signa obstructionis illius, sunt pulmonum ponderositas, humorum viscidorum abundantia nata per conquestionem, aut per catharrhum in pulmones perlabantem ; sonitus aliquando exauditur respirando praesertim si materia suerit mala vel in trachea arteria. Quales autem sint humores collecti, cognoscitur ex sputis, si quae sint, tum ex causis antecedentibus & procatarticis , continetur autem illa materia obstruens in diuersis locis. Si obstructio fuerit in trachea arteria ; percipitur grauitas in gutture cum asthmate, ni excreatio facile sine magna tussi, si materia extiterit in paruis bronchiis pulmonum, aut in carni ipsius , sputurn reiicitur cum tussi magna , si in vena arteriali aut in venali arteria asthmanascitur sine tussi , & si tussis excitetur sicca erit , fitque pulsus tremulus sepissime, maxime vero si causa
contineatur in arteria venosa.
Coarctatio fit a calore exsiccante aut a frigiditate contrahente, a b a vapore in capacitate pectoris contento, comprimente pulmones.. Harum causarum signa quaedam simi generalia nempe absentia eorum quae significant materiam in pulmonibus contineri, nulla namque pongerositas se latitur in pulmone , nullum sputum expellitur nisi frigiditas materiam pepererit intra pulmones. Si contractio pendeat ex calida in emperie exsiccante pulmones, percipitur aestus
274쪽
in pectore , febris adest, facies rubet & calet, halitus calidus est , pulsus velox & frequens. Causae calorem generantes antecedentes & pro- catarticae, id etiam ostendunt quod affectio iuus tur frigidis, augeatur calidis.
Signa intemperiet frigidae sunt, frigiditas pectoris & anhelitus , pulsus paruus, tardi S, a catlsis frigiditatem generantibus ducitur argumen tum. Item affectus augetur frigidis, iuuatur calidis, haec vero fieri vix potest sine collectione materiae frigidae in pulmone. Obstructiones pulmonum in valde senibus curationem non recipiunt. Quod frigidi morbi in illis ad co ctionem perduci non possunt, qua ratione Hip. aph. 4o. lib. 2. pronunciauit raucedines migrauedines in valde senibiu coctionem non admittunt; proindeque non sanantur ob penuriam caloris innati. Obstructio arteriae venosae ad venae arierialis , vix curationem recipit , quod eo medicamenta facile mitti non possint. Si constrictio pulmonis fiat calore aut a frigore exsiccante, pec riculosum est & malum, quia exsiccatus pulmodissicile humescit & remedia dissicile recipit. Quae
vero nascitur a compressione & flatu, facile tollitur. Si Asthma nascatur ab obstructione ad reuellendam materiam in pulmones influentem constantibus viribus sanguinem mittere oportet, ex variis locis. Nam si ex capite sciat, brachii vena aut mediana aut basilica tundenda ad derivandum. Si haemorrhoides suppressae aut menstrua , infarctum pepererunt venae
275쪽
264 IACOBI FONTAN inferiorum partium sunt aperiendae. parua quantitas adduci potest , saepiusque per interualla Diuertunt etiam frictiones , ligaturae extremitatum quae eodem die possunt applicari. Secundo, praeparationem materiae incipere oportet. fiat autem attenuantibus & incidentibus, de quibus capite generali dictum fuit; deinde purgare conuenit medicamentis accommodatis , admiscendo ea quae pectori conueniunt, ficus, dactylos, pallulas hyllopum M similia , verum haec purgantia ob loci distantiam paulo vehementiora sint oportet & saepius repetita, si vires serant. Gal. 7. de med. cap. 6. ex veterum decretis praebe colochintendem & elaterium; ex colochintide,hoc est admirabile remedium. V. pulpae colochintidos 3 ij . insundantur in sapa siue vino cocto , gummi tragacanti, arabici, ammoniaci et '. exprimantur eu detur expraeiaso s. q. Purgato corpore ad topica veniendum, quae aut assiimuntur aut extrinsecus apponuntur ; sumuntur lambendo in forma syrupi looch , aut decocti, quo humor contentus expectoretur, ad eundem effectum praebetur enulae campanae decoctio, quaerae omnibus laudatur, mel squilliticium , syrupus erbae reginae. florum sulphuris 3 iij. sacchati dissoluti in aqua iussi laginis 3 iiij. fiant tabellae, capiat unam pondere 3 iij. veli sulphur. g. g. capiat cum oui vitello . quatuor guttas olei sulphuris cum aqua aliqua pectorali vel cum decocto. nulli alteri cedit hoc remedium. N. vini dulcis non crasti, melicrati cocti pulueris foliorum tabaci
exsiccatorii in umbra 3 i. f. radicis polipodij quer-
276쪽
cirecenti Mac minutim incisigii, rad. heleni, remoto medit. incisarum 5 iiij. macerentur horis 48. postea per manicam colentur, conseruentur in
loco frigido dentur 3 vj. quotidie, qui noue horis an e prandium , vel rume illius vini 3 iiij. admisceata ire os Nicolai 3 ij. fiat looch , agitando cotinenter in igne , ac ubi refrigeratum ruerit, adde olei
sulphuris 3 1. Langius peculiare hoc remediii scribit in secretis. V scabio faexm. j. hyssopij. satureiae a fi m. f. foliorum sennae 3 vj. poli podij quercini 3 j. s. pas Iutarum mundatarum 3 ij. radicis liqui riti ara feniculi seminum 3jsi. agarici albissimi Piiij. ginalberis 3. 6. in petia ligatorum decoquantur in m. ij. aquae & vini cum 3 iij. mellis
ad tertiae partis consumptionem. In sine decoctionis addatur j j. radicis ireos conquassatae , despumetur, ut quae crassa sunt separentur , fata pose ma,dosis est ut alternis diebus 3 iiij. sumantur. Extrinsecus applicantur oleum de spica, anethinum,camo melinum, lini mentum fit ex oleis supra dictis, dc pulveribus anisi, foeniculi, florum anthos,cam omelli, emplastra paru conueniunt quod pondere pectori sint molesta. Coarctatio quae fit a calore exsiccante senatu cium idis temperatis, nam frigida pectori mimicastat. decoctiones possunt praeberi pectorales. V. Vngulae caballinae, prassij odorati, maluae, bismahrae,violarum asi. m. I. ficuum pinguium, passularum mundatarum , iubiab. an. J ij. liqui ritiae si 'florum maluarum, violarum m. f. fiat decoctio ad m. iij pro vj. dos bus, cuique dosj adde strupi violati aut in iubini Lj f. capiat mane. lac in hoc affectu valde conuenit sumptum ut diximus,parentur iu-
277쪽
166 I Ac OBI FONTANI lapia ex superiori decoctione mixta c. m strupis praescriptis,aut strupi ipsi labendo sumantur, ficus
duae aut tres temperatae per noctem in aqua vitae
mirc conferunt, bibat continuo decoctum pectorale,cui admista sit sussiciens qualitas sacchari candi, coquatur radix labri veneris de misceatur cum melle,mira est in asthmate, oleo amigdalarum dulcium & butiro recenti unguatur,fomenta ex superiori decoctione erunt ex usu si coarctatio pulmonis a frigido ortum duxerit calefacientia pectoralia erunt exhibenda, ut, V. hystispi,prassi j odorati,ca- me pileos anm. j. s. passularum mundatarum, dactylorum tu iubarum, ficuum an. ἶj. 6. liquiritiae rasis 3 j. seminis anisi, foeniculi ana 3 h. floriae rorismarini, stoechados ana m. g. fiat decoctio ad la iij. pro vj. do sibus, cuique dosi adde syrupi de prassio aut de hys po*.j. si capiat in aurora,ex decocto superiori potest fieri potio, si frigida materia si collecta intra pulmonem,praeparabitur & purgabitur vi dictum est. Gentilis in suis consili)s aquam hanc expertam elic dicit, vel potius decoctum in muliere xij. annos ast limate laborante a causa frigida. prasti j odorati, capilloru veneris ungulae, cabalinean m. j. passiil. seminis urticae,li quiritiae ,hysio pian. g. i. ficus sicc. n. x. fiat decoctio de qua sumat
quotidie 3 iij. 2 . aquae vitae m. j. mellis optimi la.
f. infundantur simul in vase vitreo, adde mannae calabrinae contusae j iij. maneant simul a . horis, deinde cola & serua,capiat coclearia duo mane.
278쪽
modo progrediendum ex suppositione. Causa tussis est id quod respitationis instrumentis molestum est, per se, aut per consensum. Ea autem sunt deducentia, aspera arteria, excipientia, pulmones, mouentia,mulculi respirationis,inter quos primas obtinet diaphragma. Causae autem ess cientes & mouentes tussim in illis sunt triplicis generis,prima est morbus aliquis laedens illas partes ut peripneumonia, pleuritis,tubercula, iecoris inflammatio, ulcus pulmonum, inflammatio partium circa diaphragma positarum. aut aliarum partium respirationi seruientium. si cunda est catarrhus prolabens e cerebro in tracheam arteriam. tertia est intemperies sola in
noniorum respirationis, & potissimum frigi-
rigida enim tussim mouent ex Hippocratata positis, secundym ea quae reserentur & apparent , causa est rimanda de locus affectus inuestia gandus. Animaduertendum praeterea. Duplicem este tussim, unam siccam in qua nihil expuitur, alteram humidam : in tussi sicca lassionis sensus adest, sed id quod laedit extrudi non potest iit in inflammatione iecoris & diaphragmatis. Tum a refrigeratione instrumentorum respirationis, praeterea ab acri vapore sursum elato ad
respiratoria instrumenta : denique a crasso &xiscido humore audo, qui tu stim quidem mouet,
279쪽
De Us Zionibuspulmonum ua contingunt in Guberis
166 IAco BI FONTANI sed extrudi non potest, tussis illa dicitur humida in qua aliquid expuitur. Remedia ad omnes species tussis curandas fuere: explicata superioribus capitibus aut sequentibus explicabuntur.
Civva Rosi TAs multiplex est loco de modo. Cum enim sint rres species vertebrarum spinae,colli metaphreni & lumborum, gibbus potest generati in illis, omnibus tribus modis,nempe, in partem internam, & externam , & laterale. qu rum prima praesertim in vertebris metaphreni dicitur cuphosis. secunda,lordo sis. tertia scoliosis. haec nomina usurpantur in reliquis partibus improprie. Contingunt autem istae affectiones aut an bertate aut post illa. fit vero illa luxatione,ut proxime subiacentes male nutriantur, ut si livertebre aut metaphreni fuerint luxatae, pectus, si
lumborum. Crura cum ergo ante integrum earum partium incrementum contingat, prohibetur incrementi progressus, fit etiam ut quo citius contigerit eo partes illae sint minores, male post hac nu-rriantur, & sere in eodem statu maneant, in quo erant cum gibbus contingint, interim partes internae pulmo & cor suum capessunt incrementum. fit ergo Vt comprimantur , cum capacitas
thoracis sit minor , quam par sit ad excipiendas illas partes, a compressione dissicultas respirandi
280쪽
&cum incupliosi adsit dispositio philiis , phthi
sici ut plurimum moriuntur qui cu phos laborant. Quare illis fonticuli applicandi quo defluxiones a
capite in pulmones arceantur,1 quibus viceris pulmonis occasio uascitur propter eandem rationem.. In lordosii sunt etiam utiles. Cum vero tuberculis pulmonum assiciuntur, si quidem dura extite- . rint minus periculosa sunt. Si vero non ita dura aut aperiri possunt,periculi plena sunt. Nam pus in spatium thoracis labitur , & propter compressionem cum non possint aegri fere spiritum ducere suffocantur, quare si in gibberis nata fuerint tubercula pulmonum, suppurationem prouocare non conuenit. Sed potius indurationem , has ob causas pronunciauit Hippocrataph. 6. lib. Q quis Gibberi ante pubertatem sunt ex horate aut lusit
AVc Eoo symptoma est in actione laesa nimirum. In Voce deprauata quae aspera dici potest, quod alpere & modo rudi aures feriat, distinguitur autem a clangosa quae etiam deprauata est mcido &causa. Nam licet utraque sit aspera de auribus iniucunda , tamen haec serit aut tubae modo horrisonae. Illa vero aspera quidem est, sed debiliter commouet& Euditur. Pars affecta in hoc sim momate est lingula, siue foramen oblongum, quod est in una parte capitis tracheae arteriae , iram cum illius partis beneficio vox perfecte estormetur , in eadem esE-