장음표시 사용
301쪽
MEDICINAE PRACT. L I 2. II. 28Itrariis intemperiebus. Animaduertendum, quod Gal. scrib it 0. meth. Viram tribus modis conseruatur inanitum replendo , alteratum corrigenda m dis esum
vniendo ab exhausio namque spiritu debilitas, ab intemperie temperiei corruptio, proindeque spirituum: congregatio vero spirituum , est eorum cor roboratio , virtus namque unita fit robustior.
Signa frigidae intemperiei cordis & humorum redundantium explicata fuere, plet horae etiam indicia exposita sunt, quod si timor fuerit causa suffocationis, facile cognoscitur , si dolor fuerit causa dissipationis spirituum , aeger ipsum prodit, calor ardens & vehemens , vigiliae immodicae, labor, laetitia nimia facile dignoscuntur; dissicillimum est cognoscere tenuitatem spirituum, & raritatem corporis, earum tamen dispositionum, ligna sunt sumenda primo , per priuationem supradictorum. secundo ex calido temperamento, macie corporis, qubd frigore facile assiciatur corpus, samem tolerare non possit. Cum bene habeat facile sudat de ex leui occasione. Malignitas signis peculiaribus detegitur,& ex specie morbi toto genere maligni, ut in peste. Magna est affectio partis obsessi praestantia, &symptomatum magnitudine , laeduntur namque omnes facultates & praesertim ea quae vitae causa est. Defectus animi semper periculosus, morti namque proxima est affectio, syncope tamen ipsa li-potimia periculosior ; maius etiam periculum
302쪽
181 IACOBI FONTANI impendet a causis dissipantibus spiritus & a malignis quam a suffocatione. Hipp. aph. I. lib. I. ait, qui sepe er vehementer citra manifestam causam animo linguuntur vel deficiunt, hi repente sariuntur. Causa namque mala & maligna interna perseverans non
Si frigida intemperies pepererit syncopem, calidis est expellenda iam praescriptis , incipiendo a
praeparantibus, deinde purgando praeparata, tandem corroborando per epithemata calida, electuaria, conseruas,& reliqua medicamenta. Si intemperies calida fuerit causa lipolin lae,moderate frigidis est oppugnanda, nam valde frigida
extinguerent calorem natiuum,cuius conseruationis habenda est praecipua ratio, primo praeparantibus dictis, deinde purgantibus, tandem corroborantibus. Si plet hora oppressionem induxerit sanguis est mittendus, aut ex vena cubiti, aut e venis tibiae &pedum, si menses substiterint, authemorrhoides fuerint suppressae, quae rut an ab oppressione in ipso paroxismo lipolimiae debeat sanguis mitti debet, nam eo modo causa byncopes tollitur, si ab humoribus corruptis nascatur syncope, mitti debet sanguis parua quantitate extra paroxismum , ad diuertendum ne conssuat ad cor, deinde praeparandi humores , dc purgandi medicamentis accommodatis. Tandem corroborantia sunt adhibenda. Si maligna aura fuerit causa syncopea alexi teriis est utendum, theriaca, confectione alchermes, de hyacintho, mithridatio, praeparandi humores &purgandi ut decet; tum applicanda remedia externa topica quae praescripta suerunt; praestans est hoc ro
303쪽
medium. 2 c. coralli rubri, nucis mos catae, cariophilor. an. 5. g. croci Q. I 2. camph. sentali rubri s. iij. ex his fiat puluis, iniicev au vitreo affuse aqua rosarum , borrag. an. J.j. ponantur ad solem per 2 . dies serua in usum, intingantur lintea in ilis decordi apponantur iteranda cepe. Si dolor syncopem produxerit, sedandus est ut dictum fuit cap. de dolore. Si vigiliae immoderatae soporiferis medicamentis ut dictum est cap. de vigiliis, si labor quiete curatur & alimentis. Tenuitas spirituum alimentis boni succi est curanda, quae aliquam habeant vim astringetem praesertim iusculis, galinarum, caponum, Vituli, perdicum,aqua carnis,uino austero, otiis sorbilibus, & aliis quae sunt facilis digestionis, medicamenta praeberi debent benigna & temperata vi cassia, manna, syrupus violatus, mirabolam conditae,mala citonia condita. Si corpus fuerit rarae contexturae per quam
dissipantur spiritus , pori sunt obturandi viscidis
medicamentis mediocriter refrigerantibus, Ut oleo violato , papauerino, cyroniorum, Unguentis, & lini mentis astringentibus, compositis videbolo. In ipso paro risino, aspergatur facies aqua frigida, in os immittatur vinum purum, aut acetum, in nares,in oculos: sternutatoria fortia applicentur,
quae si non profuerint in angusto spes est, frigentur extremitates , ligentur parui digiti pedum & manuum, comprimantur vehementer, pili evellantur praesertim partium pudendarum, boni odores admoueantur naribus, nis mulier sit suffocationi v teri obnoxia, epithemata debent applicari c'usae aia sectionis contraria. Consectio sequens pra stanti D
304쪽
a84 IAco BI FONTAN rsima habetur praesertim in syncope a frigidis affectionibus. theriacae, diam osci dulcis an. J.j. confectionis alchermes g. iij. conseruae buglollae S. g. pulueris diamargariti calidi, electuarij de gem mis an. 5. b. margaritarum electarum 3. 1. solia auri numero tria, syrupi buglossae q. s. fiat confectio liquida de qua aliqua quantitas in os immittatur tempore paro xi simi, ea utatur etiam extra pa-roxismum, valde namque prodest. vi & aqua caelestis, imperialis, cinamomi, ganofilorum, & aquae
aromatum reliquorum. De motu cordis in Ordinato. CAP. XVI.
Mo et v s cordis praeter naturam dicitur palpitatio a practicis, siue tremor cordis per comparationem motus illius naturalis, celerior ergo, tordior, minor, maior, rarior quam par sit motus, sunt contra naturam comparatione facta admotum vitalem siue pulsum nati ratem. At palpitatio non dicitur praeter naturam per comparati Rnem ad pulsum naturalem, sed quod fit motus contra naturam, facultatis expultricis ipsius cordis; Ergo duplex est motus in corde unus a pillsifica facultate pendet, alter ab expultrice eorum quae molesta sunt': fit autem mixtio motus utriusque facultatis ex qua consurgit motus in ordinatus cordis , qui improprie dicitur tremor sue palpitatio; raotus autem hic euidentior est quod in hac
305쪽
MEDICINAE PRACT. LIB. II. 28sparte parua noxa existimetur magna ob vitae necessitatem.
Motus vero hic deprauatus excitatur a causa molestante ipsam cordis substantiam,quam ob causam sese colligit ad excludendum quod noxium est; in quo differt a caeteris motibus praeter naturam pulsificis, qui fiunt propter usum cordi necessariura , nempe spirituum restaurationem & caloris mode-
Verum hic motus fit ad exclutonem rei molestae, at huic fini si stole seruit. Respondeo, si stolem fieri primario & per se quo nouus aer attra
hatur, nam nisi contraheretur cor, non fieret noua atrassaeo , quare contractione facta propter rationem, per accidens excluduntur fuliginosia excrementa , quae licet non essent in corde nihilominus cor ad sensum rei molestantis contraheretur quo expelleret noxia, neque mirum esse debet, cor ita violenter moueri , cum stomachus in vomitu vehementi motu agite
Motus cordis tremulus siue palpitans cognoscitur ex relatu aegri auc manus applicatione. Causarum numerus diuersus constituitur ab authoribus. Iaquinus vir doctissimus ex Gal. cap. I. lib. . locorum affectorum tantum duas instituit causas, primam cum calida materia affluit, siue multitudine obstruat siue grauet , secundam aquam in pericardio ultra modum collectam , verum ratio & multorum experientia videntur Plures causas confirmare , Iaquinus ita
Cilbit . ego ex Galen. quantum habere possum, dico in unam causam apud eundem reduci scilicet,
306쪽
18s I AcohI FONTANI vim vitalem grauantem, hoc posito ita argumentatur, si palpitatio cordis accidat ob rem grauantem
ipsiain sicultatem, hoc fit quia grauans molestum
est, ergo id omne quod molestiam erit cordi excitabit illum motum, cum molestia sit ratio formalis illius motus; at multa praeter illas duas causas grauantes molestant, quare rationi subiungens expe ri etiam Forestus & alij multi plures caulas illius a sectus recensuerunt, nempe copiam sanguinis, humoris melancholici,pituitosi,aquae magnam quantitatem in peri cardio inclusam, flatus copiam, ob structionem, solutionem continui tumorem praeter naturam, quorum signa sunt, copiosi quidem
sanguinis effervescentis febris, magna Iespiratio de velox pulsus, si feruens non sit sed crassus, copia
illius depraehenditur ex venis tumidis, totius corporis plenitudine quibus adiungere possumus causas procatarticas & antecedentes, de quibus dictum fuit cap. deplethora. Si melancholicus succus fuerit causa, aderunt signa eius tum melancholica symptomata enume
Si pituita abundauerit aderunt signa illius iam descripta cap. de humoribus & alibi. Gal. loco cit .aquae redundantis in pericardio signa scribit emaciationem & extenuationem totius corporis, quod ex cordis com pressione & angustia
hectica nascatur: cum enim libete non attrahat aerem ob compressionem .excalefieri est necesse hinci que oriri febrem hecticam. Flatum indicat repentina accessio parum durabilis cum asthmate, & alia quae significant copiam flatuum in corpore, in obstructione vasorum cordis
307쪽
adest inaequalitas pulsus simul cum palpitatione vi&in humore praeter naturam solutio continui ex seipsa dignoscitur, potest etiam nasci; sentetia quorundam, per consensum totius corporis ut in febribus. Gal. Ιχ. cap. libri 1. de locis affer. scribit, quisa pe cr brem inter lio palpitatione cordis corripiuntur,omnes antesenectutem moriuntur ; significatur enim continua causae praecedentis palpitationem generatio qua longo tempore & fere continuo cor afflictum debilitatur tandemque intermittitur. Si cum syncope praehenderit periculosa maxime est, quod aut causae magnitudinem aut malignitatem ostendat. Si tumor praeter naturam sit caula motus illius mortem affert ex cap. a. lib. s. locor. aff.s vulnus mors est in propinquo ex Hipp. aph. 2 o. lib. s. a flatu parum periculi creat.
Si copia sanguinis adsuerit sue cum sebre, siue
sine febre viribus constantibus sanguis cst detrahendus ex vena dextra cubiti, vel ex venis inferioribus si suppressa fuerit aliqua insignis euacuatio inferiorum partium ut mestrualis & haemorrhoidum victus tenuis est instituendus ex Gal. loco cit. corro. borando i psum cor, ut facere conuenit in omnibus cordis affectibus. Si humor aliquis melancholicus redundans motum illum excitauerit, praeparandus& purgandus ut diximus cap. de melancholia morbo , deinde corroborandum cor. Si pituita eodem pacto faciendum, flatas sunt discutiendi sumptis α admotis cordialibus, aqua in peri cardio redundans curatur, attenuante & moderate siccante victus ratione, parum bibere debet aeger, exercitio &laboribus moderatis vaccare degere in aere sicco &calido ; moderatis aqua debet purgati hydroticis
308쪽
188 1 Ac OBI FONTANI quae describetur cap .de hydrope. Peculiaria auicni sunt ea quae applicantur regioni cordis, siccantia praesertim,ut lacculi compoliti ex aromatibus. Palpitatio quae ab obstructione vasorum contingit aperientibus & incidetibus curabitur dictis iam capite generali de morbis pectoris & dicendis cap. de obstructionibus nunquam omittendo cordialia
In omni cordis palpitatione mire confert gestare iaspidem naturalem supra cordis regionem, quod experientia multorum fuit confirmatum, item. margaritarum praeparatarum 5. ij. coralli rubri praeparati 3 j. rosarum rubear. 3. g. sacchari aqua rosarum dis loluti q. f. consectionis alchermes 3.3. fiat electuarium auro tectum, capiat 3. b. duabus horis ante pastum.
De febre continua o primo de I noche. FEbris continua non dicitur illa quae tantum a principio ad finem siue intermissione perseuerat,
nam ea iove ephemera esset continua, sed quae pluribus diebus durat sine intermissione: continuitatis vero duplex est modus, aut enim continua est sine ulla exacerbatione de synoche, sue continens dicitur, aut cum exacerbatione,& continua nomine generis appellatur. Cati se cor inuitatis febrim est afflictio de calefactio continua cordis a calore praeter naturam, aut nascitur siue putredine a sala phlogossi humorum, aut coniuncta cum putredine : primo modo procreat synochum non putrem, secundo putrem & alias de qui b. paulo post disseremus. Inuestigandum etenim quinam sint illi humores
309쪽
MEDICIN AE PRACT. LI B. II. 289
qui sua inflamatione citra putredinem possunt febrem excitare, duo sunt humores in corpore calido, sanguis dc bilis qui dum supra modum incalescunt,possunt producere temperiem calidam in cotide sine ulla putredine, sunt enim subiecta apta ad calorem praeter naturam accipiendum citra putredinem , a causis post modum explicandis, dissicile vero concipitur sanguinem posse inflammari sine bilis accen uone; nam si quod magis videtur inesse, non inest ergo quod minusvidetur inesse no inerit; atqui facilius incendium concipiet bilis calida sicca. qu,m sanguis calidus humidus,quia calida sicca incendi j fiunt capatiora, quam calida & humida, ergo nunquam erit febris synoche composita ex sanguinea & biliosa. Hoc verum est in his in quibus aeque uterque humor dominatur proportionaliter. at inplethoricis in quibus parum est bilis sanguinea synochus esse poterit siue biliosa in vasis biliosis biliosa sine sanguine.
310쪽
Cui accessit exercitationis gratia caput singulare de Arthritide.
Depraedictionibus quibusllam pertinentibus ad assectus.
Ros Nos Es sunt quaedat' descrip tae ab Hipp.in Coacis de hypochodrijs& lumbis sine ulla morborum peculiarium designatione quae praemitti debet specialibus morborum earundem partium proSnOsticis hypochondri j vero nomen proprie signincat partes quae aut sunt infra costas notas in lumbis,aut sub costis nolis prope diaphragma, hepar nimirum dextra parte . splen sinistra, latiori significatione comprehendit una cum superioribus partibus dia-phragma ventriculum de omnes partes imi ventris: in eorum autem prognosticorum explicatione ordo doctrinae requirit, quoniam res prarier naturam intelligi non possunt nisi per collationem cum rebus naturalibus. ut costitutio naturalis hypochon-driorum explicetur.