장음표시 사용
281쪽
Post generalia remedia si ab stomacho proficio
catur , liene aut iecore voranda sunt illa remedia. Si vero partes pectorales dc praesertim pulmo, lambendo. Inter omnia remedia celebratur puluis alarum tostarum gal inaginis , siue hecastae. Datur
ad 3. j. cum aqua plantaginis, aut strupo myrtilorum, aqua bursae pastoris distillatae sumpta ad 3 iiij.ν mire prodest. vel V. . myrrhae pulueratae 9 j. seminis porro rum 3j. s. aquae plantaginis vel succi cent modiae q. s. conlinuet per aliquot dies. vel radicis & cima. symphiti maioris & minoris an. m. iii. rosarum rubrarum,betonicae, plantaginis, pimpinellae, polligoni j seu cetinodiae, scabiosae, iustilaginis an. m. ij. contundantur, exprimatur succus ad O. iij. addantur sacchari m. ij. g. fiat syrupus ex Fernelio. laudatura Langio tu lep. de portulaca, aquae portulacae m. si. aquae plantaginis & rosarum an. 3 iij. fantalorum rubeorum B iij. granorum Termes,B ij. ligentur in syndone,&cum iij. g. sacchari coquatur ad consistentiam iu-lep. clari dentur mane & vesperi δ iij. vel iiij. Exhibetur miro remedio 3j. pulueris lapidis haemathitis cum decocto centinodiae aut symphitimatoris vel penthaphili. Si sanguis concrescat, malignitatem acquirit. Quare sine cunctatione est dissoluendus sequentibus remediis. Primo ex Gal. posca diluta valde, &tepida exhibenda sensimque haurienda, quasi lambendo. Si grumus extra thoracem extiterit. At posca tussim mouet, qua reiectio sanguinis excitatur. Negamus ita namque acetum temperatum cst, tamque parua quantitate mistum ut tu ssim
mouere non possit. Adde quod ulceribus agi uti,
282쪽
nandis utilis est. secundo coaguli leporis aut haedi. 3 g. distatue in posca diluta , hauriat ut
ctorum grana quatuor, misce,dentur cum vino austero, velα radicis angelicae Bb. coaguli leporis aut haedi Θ g. succini 3 si . farinae orobi rubet B ij. puluerentur & cribtentur, de quo sumat 3 j. dillo-lutam in aqua petrocelini aut illius decobo, Oxi- mellitis 3 j. occipiti externo, thoraci, stomacho aut alij parti, a qua emanat sanguis,applicanda sunt remedia frigida, & astringentia: quales sunt unguen tum de bolo, ceratum sen talium lotum cum pauco aceto iaspis utiliter applicatur pectori,unguentum comitissae, oleum masticinum, Oleum cytoniorum& similia. De pulmonum insinu cr coarctatione. C A P. x. OMNE s practici generale caput instituunt de Asthmate confusium: cum inlima alliis difficultatibus respirandi conueniat dc alijs affectibus, quam illic de quibus agunt, nam ex Gal. commento in aph. 6. lib. 6.& co m. a. in lib. 6. epid. Asthma est resipiratio crebra , qualis currentibus accidere solet. At haec respirationis species nascitur in peripneumonia phthisidi alijs affectibus. De quibus capite de asthmate non agitur ab alijs. Quare commodius mihi visum est multo de alijs affecti bus pulmonum nondum explicatis agere, in quibus asthma tanquam sympto ma nascitur inter illos enumeratur. In farctus siue obstructio pulmo num & eorundem.
283쪽
rca I Aco BI FONTANi Coarctatio fit aliquando asthma per adhaesionem pulmonum, tum costis quae excitatur quoties vi Dcida pituita re siccata glutinis modo costis , ita agglutinat ut ab illis diuelli non possint. Signa obstructionis illius, sunt pulmonum ponderositas, humorum viscidorum abundantia nata per conquestionem, aut per catharrhum .in pulmones perlabantem ; sonitus aliquando exauditur respirando praesertim si materia suerit mala vel in trachea arteria. Quales autem sint humo res collecti, cognoscitur ex sputis, si quae sint, tum ex causis antecedentibus & procatarticis , continetur autem illa materia obstruens in diuersis locis. Si obstructio fuerit in trachea arteria; Iercipitur grauitas in gutture cum asthmate, fit excreatio facile sine magna tussi, si materia extiterit in paruis bronchiis pulmonum, aut in carnhipsius , sputurn reiicitur cum tu ili magna , si in
vena arteriali aut in venali arteria asthma nascitur
sine tussi , & si tussis excitetur sicca erit , fitque pulsus tremulus saepissime, maxime vero si causa
contineatur in arteria venosa.
Coarctatio si a calore exsiccante aut a frigiditate contrahente, a b a vapore in capacitate pectoris conrento, comprimente pulmones.. Harum causarum signa lacedam sunt generalia nempe absentia eorum quae significant materiam in pulmonibus contineri,nulla namque pongerositas sentitur in pulmone , nullum sputum expellitur nisi frigiditas materiam pepererit intra pulmones. Si contractio pendeat ex calida in emperie ex liccante pulmones, percipitur aestus
284쪽
in pectore , febris adest, facies rubet & calet, halitus calidus est , pulsus velox & frequens.
Causae calorem generantes antecedentes & pro- catarticae, id etiam ostendunt quod affectio iuus tur frigidis, augeatur culidis.
Signa intemperiet frigidae sunt, frigiditas pectoris & anhelitus , pullus paruus, tardi S, a catlsis frigiditatem generantibus ducitur argumentum. Item affectus augetur frigidis, iuuatur calidis, haec vero fieri vix potest sine collectione materiae frigidae in pulmone. Obstruitiones pulmonum in valde senibus curationem non recipiunt. Quod frigidi morbi in illis ad coactionem perduci non pol Iunt, qua ratione Hip. aph. 4o. lib. 2. pronunciauit raucedines migrauedines in valde senibus coctionem non admittunt proindeque non sanantur ob penuriam caloris innati. Obstructio arteriae venosae ad venae arterialis , vix curationem recipit , quod eo medicamenta facile mitti non possint. Si constrictio pulmonis fiat a calore aut a frigore exsiccante, peia riculosum est & malum, quia exsiccatus pulmodissicile humescit & remedia dissicile recipit. Quae
vero nascitur a compressione& flatu, facile tollitura Si Asthma nascatur ab obstructione ad reuellendam materiam in pulmones influentem constantibus viribus sanguinem mittere oportet, ex variis locis. Nam si ex capite suat, brachii vena aut mediana aut basilica tundenda ad derivandum. Si harmorrhoides suppressae aut menstrua , inserctum pepererunt venae
285쪽
Mr64 IAco BI FONTANI inferiorum partium sunt aperienda parua autem quantitas adduci potest , si piusque per interualla. Diuertunt etiam frictiones , ligaturae extremitatum quae eodem die possunt applicari. Secundo, praeparationem materiae incipere Opo te t. fiat autem attenuantibus & incidentibus, de quibus capite generali dictum fuit; deinde purgare conuenit medicamentis accommodatis , ad miscendo ea quae pectori conueniunt, ficus, dactylos, pastulas hyssopum M similia , verum haec purgantia ob loci distantiam paulo vehementiora sint oportet & sepius repetita, si vires ferant. Gal. 7. de med. cap. 6. ex veterum decretis praebe colochintendem & elaterium; ex colochintide,hoc est admirabile remedium. pulpae colochintidos 3 ij. insundantur in sapa siue vino cocto , gummi tragacanti, arabici, ammoniaci si R. exprimant dr & detur ex praeiaso s. q. Purgato corpore ad topica veniendum, quae aut assumuntur aut extrinsecus apponuntur ; sumuntur lambendo in forma syrupi looch , aut decocti, quo humor contentus expectoretur, ad eundem effectum p r:ebetur enulae campanae decoctio, quae prae omnibus laudatur, mel squilliticium , syrupus herbae reginae. florum sulphuris 3 iij. sacchati dissoluti in aqua iussi laginis J iiij. fiant tabellae, capiat via ain pondere 3 iij. veli sulphur. 3. f. capiat cum oui vitello. V. quatuor guttas olei sulphuris cum aqua aliqua pectorali vel cum decocto. nulli alteri cedit hoc remedium. V. vini dulcis non crassi, melicrati cocti pulueris foliorum tabaci
exsiccatorii in umbra j l. f. radicis poli podij quor-
286쪽
ci recentiruac minutim incisiἶ iij. rad. heleni, romoto medit. incisaru iam 5 iiij. macerentur horis 8. postea per manicam .colentur, conseruentur in
loco frigido .dentur 3 vj. quotidie, quinque horis an e prandium , vel sume illius vini 3 iiij. admiscediaireos Nicolai 3 ij. fiat looch , agitando cotinenter in igne , ac ubi refrigeratum puerit, adde olei sulphuris 3 j. Langius peculiare hoc remediu scribit in secretis. V. scabiosae m. j. hyssopij. satureiar afi m. g. foliorum sen me 5 n. poli podij quercini 3 j. s. passularum mundatarum 3 ij. radicis liqui ritiae jg. feniculi seminum 3jsi. agarici albissimi Piiij. ginalberis 3. g. in petia ligatorum decoquantur in m. ij. aquae & vini cum 3 iij. mellis
ad tertiae partis consumptionem. In fine decoctionis addatur j j. radicis ireos conquassatae , despumetur, ut quae crassa sunt separentur , fata pose-ma,dosis est ut alternis diebus 3 iiij. sumantur. Extrinsecus applicantur oleum de spica, anethinum,camo melinum,linimentum fit ex oleis supra dictis , dc pulveribus anisi, foeniculi, florum anthos,cam omelli, emplastra paru conueniunt quod pondere pectori sint molesta. Coarctatio quae fit a calore exsiccante senatu chumidis temperatis, nam frigida pectori inimicas t. decoctiones possunt praeberi pectorales. δί. ungulae caballinae, prassij odorati,maluae bis maluar,violarum asi. m. r. ficuum pinguium,pastularum mundatarum , iubiab. afi. Jij. liquiritiae si ' florum maluarum, violarum m. f. fiat decoctio ad m. iij.
pro vj. do sibus, cuique dosj adde strupi violati aut intubini Jj f. capiat mane. lac in hoc affectu
valde conuenit sumptum ut diximus,parentur iu-
287쪽
lapia ex superiori decoctione mixta cum strupis praescriptis,aut strupi ipsi labendo sumantur,ficus
duae aut tres temperatae per noctem in aqua vitae
mirc conferunt, bibat continuo decoctum pectorale cui admista sit sussiciens qualitas sacchari candi, coquatur radix labri veneris de misceatur cum melle,mira est in asthmate, oleo amigdalarum dulcium & butiro recenti unguatur,fomenta ex sup riori decoctione erunt ex usu si coarctatio pulmonis a frigido ortum duxerit calefacientia pectoralia erunt exhibenda, ut, hyssopi, prassi j odorati,ca- me pileos anm. , s. passularum mundatarum, da
lorum iuiubarum, ficuum an. ἶi. g. liquiritiae rasis S j. seminis an is, foeniculi ana 3 ij. florum ro- rismarini, stoechados ana m. f. fiat decoctio ad la iij. pro vj. do sibus, cuique dosi adde syrupi de prassio aut de hyssopog.j. si capiat in aurora ex decocto superiori potest fieri potio, si frigida materia sit collecta intra pulmonem,praeparabitur & purgabitur ut dictum est. Gentilis in suis consili)s aquam hanc expertam elic dicit, vel potius decoctum in muliere xij. annos ast limate laborante a causa frigida. F. prassi j odorati, capilloru veneris ungulae, cabalinean m. j. passul. seminis urticae,li quiritiae ,hyssopian. g. i. ficus sicc. n. x. fiat decoctio de qua sumat
quotidie 3 iij. aquae vii ae m. j. mellis optimi la.
f. infundantur simul in vase vitreo, adde mannae calabrinae contusae j iij. maneant simul a . horis, deinde cola & serua,capiat coclearia duo mane.
288쪽
MEDICINAE PRACΤ. L I B. II. 267
IN tussis causis perquirendis & parte affecta hoc
modo progrediendum ex suppositione. Causa tussis est id quod respirationis instrumentis mole stum est, per se, aut per consensum. Ea autem sunt deducentia, aspera arteria, excipientia, pulmones, mouentia,musculi respirationis,inter quos primas obtinet diaphragma. Causae autem ess cientes &mouentes tussim in illis sunt triplicis generis,prima est morbus aliquis laedens illas partes ut peripneumonia, pleuritis,tu bercula, iecoris inflammatio, ulcus pulmonum, inflammatio partium circa diaphragma positarum. aut aliarum partium respirationi feruientium. si cunda est catarrhus prolabens e cerebro in tracheam arteriam. tertia est intemperies sola in
uentorum respirationis, ct potissimum frigi
' igida enim tussim mouent ex Hippocratata positis, secundpm ea quae reserentur de apparent , causa est rimanda & locus affectus inuesti- Animaduertendum praeterea. Duplicem esse tussim, unam siccam in qua nihil expuitur, alteram humidam : in tussi sicca laesionis sensus adest, sed id quod laedit extrudi non potest ut in in flammatione iecoris & diaphragmatis. Tum a refrigeratione instrumentorum respirationis, praeterea ab acri vapore sursum elato ad respiratoria instrumenta : denique a crasso &xiscido humore crudo, qui tussim quidem mouet,
289쪽
α cum incupliosi adsit dispositio phthisi , phthisici ut plurimum moriuntur qui cu phos laborant. Quare illis fonticuli applicandi quo defluxiones a
capite in pulmones arceantur,a quibus viceris pulmonis occasio nascitur propter eandem rationem. In lordosii sunt etiam utiles. Cum vero tuberculis pulmonum assiciuntur, si quidem dura extite- rint minus periculosa sunt. Si vero non ita dura aut aperiri possunt, periculi plena sunt. Nam pus in spatiuin thoracis labitur , & propter compressionem cum non possint aegri fere spiritum ducere suffocantur, quare si in gibberis nata fuerint tubercula pulmonum, suppurationem prouocare non conuenit. Sed potius indurationem , has ob causas pronunciauit Hippocrataph. 6. lib. Q quis Gibberi antepubertatem sunt ex horate aut lusit
A V c E D o symptoma est in actione laesa nimirum. In Voce deprauata quae aspera dici potest, quod alpere & modo rudi aures feriat, distingu itu r autem ac lans a quae etiam deprauata est mcido &causa. Nam licet utraque sit aspera de auribus iniucunda , tamen haec serit aures tubar modo horrisonat. Illa vero aspera quidem est, sed debiliter commouet & Suditur. Pars affecta in hoc simplo male est lingula, sue foramen oblongum, quod est in una parte capi tis tracheae arteriae , iram cum illius partis beneficio vox perfecte efformetur , in eadem esE-
290쪽
rationis 'Causa raucedinis proxima est humectatio excedens ipsius lingulae quae ita irrigatur, ut vox inde rauca oriatur; eam vero parit defluxio e capite in eam partem. Cuius cum plures sint causae quaerendae sunt capite de catarrho. ucedine graγedines is valde senibus cessionem non admittunt, paupertate caloris innati. Raucitas cum et i coniuncta phthisitos praenuncia est vel consectaria pro ut arteria recipit catarrhi ferita talem superne deorsum quae praenuncia est, vel inferne sursum quae consectaria dici potest. Cum autem fieri nequeat ut qui humor labitur in lingulam non etiam pervadat ad pulmones, prae dicenda ea mala quae pulmonibus ex eo defluxu accidere possunt, siquidem humor defluens fuerit acris vel salsus, pulmonum erosio timenda si lentus frigidus asthma. Si raucedini vocis interceptio succedat malum , vox enim exolvitur propter musculorum laryngis, paralysim, quae dissicillime abigitur, cum enim partes illae sunt admodum siccae, si semel imbutae fuerint, dissicile exsiccan iur ,febris succedens aut superveniens raucitati illam coquit coria. 3. in lib. epid. Vt curetur, defluentes humores purgandi,auertendi, derivandi, pursatio diuertit, frictiones, nec non sonticuli in suris tibiarum appositi sanguinis missio , cucurbitularum applicatio deri-