장음표시 사용
311쪽
MEDICINAE PRACT. LIB. III. 291
, Scribit ergo Hipp. H pochondrium, scilicet, naturaliter constitutum molli esse debet doloris expers Craequale contra exaestuans, aut inaequaliter con itutum, aut etiam
dolore essectum, morbi est non mansiueti signum; lege contrariorum, hic aphorismus est de raptus, quorum contraria sunt consequentia, mollities hypochon-driorum citra suspitionem a dematis significat partes hypochondrio contentas, nec siccas esse, nec distentas plenitudine, partes namque hypochon-drij ambitu contentae naturaliter molles sunt. δε- liris expertes, quod neque distendantur aut intemperie asticiantur, aequales item sunt naturaliter , inaequalitas namque ab intemperie oritur humorum suo confluxu distentionem inaequalem generantium. Notae ergo contrariae durities nempe ab in- rem perie sine materia, aut cum materia, dolor ab
intemperie aut distentio ite, inaequalitas ab ijsdem
causis nata significant morbum: non mansuetum ergo vera est praeductio Hippocratis. Tumor vero in sepochondris durus ac dolens risimus es. Si quidem partes omnes hypochondriorum occupauerit quod si tantum alteram partem minus periculosus praesertim sinistram. Hoc aphorismo per hypochondria intelligit partes inclusas superiore parte vetris imi,
quem anatomici nominant obscessas inflammatione, non externas nimirum musculos abdominis. Ab inflammatione autem tumor
cum duritie & dolore pendet , quae inflammatiosi occupauerit omnes partes hypochondriorum pessima est : quo enim plures afficiuntur partes eb plures labefactantur actiones, in aegri pernicie uno vero hypochondrio tantum affecto minus est
312쪽
periculi, plura enim mala sunt peiora & prae se tim si hypochonditum sinistrum obsessum fuerit nam lien qui in eo continentur , dignitate ossici, cedit iecori principi parti.
Uerum tumores huiusimoiuper initia quidem nati mortem in propinquo esse denuutiant , tumores intelligit praesei tim utriusque hypochondrij aut saltem dextri ab inflammatione iecoris natos non fugaces,nec per successionem aliorum morborum, in primo morbi insultu, natos mortem vero in propinquo esse δε- nuntiant , propter cesIationem ossici partium ad vitam necessariarum doloris acerbitatem, perennem generationem humorum prauorum & sympathiam quam habent cum partibus principibus, quae omnia denuntiant caloris innati dissipationem funestam. Sin autem vigesimum sisperent diem manente febre, in supurationem vertuntur. quasi dicat , nisi moriantur in breui nimirum septimo , aut nono die , undecimo, vel decimo quarto, fiunt morbi acuti ex deci dentia qui nisi suuantur 17. &ro. in suppurationem vertuntur, dicit autem manente febre, nam si febris deserit, tumores remanentes non suppurantur, febris namque vomicae putrecentis est symptoma, desinente vero febre tumor in schirtum
mutari potest; Praedici ergo eo pacto suppuratio
Verum illi tumores in breui semper funesti &larthales non sunt, nam inquit Hipp. ccidit aliquando iis ut in prima periodo Ianguis prorumpat e naribus , C auxili, multum asserat. Huius haemorrha-giae suturae indicia exhibet Hipp. capitis dolorem& visus haebetudinem a sanguine sursum.
313쪽
MEDICINAE PRACT. LIB. III. 293
Ad caput excurrente cephalalgiam plenitudine &calore excitante, tum oculorum hebetudinem ducit etiam indicium haemorrhagiae futurae ab aetate nimirum quae est a 18. anno ad 31. Possunt vero aliis modis multis iudicari, nimirum urinis deiectionibus & vomitibus, sed de illis peculiariter dicetur in exercitationibus specialibus. Si post io. die in suppuratio sit subsequuta animaduerteda puris qualitas & progrellio,nam si pus fuerit album leue& aequale nec foedi odoris ac foras prorumpat , larthalis talis non erit suppuratio,& licet pus esset laudabile. Si in partes internas effundatur, naturalem oeconomiam labefactat male affectis partibus, quarum partium ossicio vita
carere nequit. Tumores autem mollis ac doloris expertes turdiores illi
quidem adferunt crises, at minus sunt quam abj pericu-ls,sed hi quoque sexagesimum diem superantes, manente febre in suppuratum vertuntur , hos tumores esse phlegmatosos significant doloris vacuitas , &mollities, tum tarditas supurationis, periculi autem minus habent, quod doloris sint expertes, dolor namque vires dissipare solet, neque tantum ossicii partes ipsae vacationem experiuntiata&quod febris perexigua si alia symptomata valde molest
De tumoribus qui circa ventrem excitantur idem centiendum existimat Hipp. ac de illis tumoribus
qui sunt in hypochondriis proprie dictis,nis quod
illi minus su purant: minimum vero qui sub umbi-lIco sunt. Verba Hippocratis haec sunt Eadem raris es in tumoribu qui circa ventrem excitantur atque hy-
314쪽
ay I AC UBI FONTANI pochondriorum ,sed hi quam illi minus suppurant, minimum vero qui 'b umbilico sunt. Ex quo videre est Hipp. diuisisse ventrem in hypochondria proprie dicta, in partem umbilicalem & partem sub umbilico sitam : qu bd autem tardius & minsis suppurent in illis partibus, causa est minor calor.
Hypochondria enim sunt calidiora Ombilico proximitate cordis & hepatis umbilicus cali/ior sumnae eadem ratione, suppuratio enim fit a calore partium affectarum. In locis ergo minus calidis fit tardior & rarior suppuratio. Quoniam autem de superatione horum tumorum mentio facta est ab Hipp. discernendus est: exitus illarum suppurationem ex loco in quo fiunt de colliguntur, inquit ergo ,suppurationum quaesursum existunt, nimirum in hypochondi ijs, aliae quidem in tunica remanet coIectae, aliae vero sunt in vi ceratus
ipsis dis se , tunicam intelligit viscerum, ut lienis schepatis prς sertim hac posita distinctione a loco deducta prognossim hanc instituit. Abscessum praedictorum, Lethales fiunt isti qoi pus es n-dunt intro , quod ab illo pure labefactentur partes
intra abdomen contentae, cessetque proinde earum ossicium in coquendo cibo , distribuendo e X- pellendis excrementis. Tandemque violenta inde nascitur dysenteria, qua' crudeliter aegrum exercet,
via dedissipatio caloris innari S mors contingit. Reliquorum autem suppuratorum quae spras a cedunt principem locum obtinet , qti οἱ Cr breuissi e cx' acuti I me est collisium . inter ea suppurata quae foras
detrudunt materiam purulentem ea minus peri-Lulos a censentur quae colliguntqr exiguo spatio quo significatur materiae moderata quantitas ; dc
315쪽
MEDICINAE P R A c T. L I B. I I I in acut ηm vergunt, quo ostenditur naturae robur
valide foras protrudentis materiam suppuratam Hoc confirmatur Hipp. sententi in prognosticis , qMaecunque foras conuertuntur optima sunt parua eminent acuminata ; magna Pero CV plana minimum
que turbinata pessima. Verum suppurata quae intro ostenduntur sunt- ne omnia laethalia Z ad hanc quaestionem , distinctionem sequentem scribit Hipp.
Sed tamen eorum quae introrsium feruntur optimum luiam illud, quad neque dolore neque tumore neque co- ore consticuum quidquam foris exhibet, non quod velit significare optimum illud esse simpliciter, sed
minus malum, nam pus effusum labefactat illas partes interiores ut diximus,& licet pusillarum partium calore dissiparetur, tamen e siluxit ex par te suppurata quae sanari nisii longo tempore non potest. Quare partes excipientes ipsum pus, tandem male assicientur; Periculi ergo plena sunt illa omnia suppurata licet indolentia tumoris absentiae de caloris praeter naturam, aliquid boni polliceantur. Si vero doleant , rumeant partes ab effuso pure & colore malo assici antpr cQntrarsum euenit lexistunt autem intermedia quaedam suppurata non apparentia neque mellia neque dura,
quaedam vero horum prae crassitudine puris non apparent, Crassum enim pus ad externas partes non
potest peruenire , addit etiam alibi loci densia tem quae impedit supputari apparentiam, quibus enim, inquit pm in corpore nullam fi dat significationem ob crasiitiem sui aut loci mittendum omni arto ut appareant Cr foras educantur. Ars autem
316쪽
posita est in dignotione & remedijs, lignoscuntur
ex distinctione periodorum criticarum, ex signis i antecedentibus, coniunctis & consequentibus,distinctio autem periodoru varia est,'pro diuersa materia inflammationum,nam hypocondriaci tumores duri suppurantur intra 2o. diem, molles intra
' 6o. ut dictum est. V t ab humoribus, tumores hipocundriaci oriri solent, ita & a flatibus congestis in illis partibus propter illarum imbecillitatem ; de quibus ita scribit Hippocrotes, mor rem excitatus in pochon-dryi si quidem sine in lammatione est, Vt tollatur omnis suspitio inflammationis hypochondriorum, de qua in superioribus egimus, ae inde malis dolores, a frigida fit intemperie & distentione ,soluit murmur in hapochondriisfactum Cr maxime si exierit per urinis deiectiones alui, iuuat tamen deuoluim ad inferiores ipartes ventris, non dixit soluit, ut fit in excretionibus, sed iuuat per transsationem & loci mutationem , compresso enim hypochondrio, in spatium amplius translatus vapor de flatus minus doloris
Durities alui cum dolore coniuncta feυre horrifica tabifutidis ,si aluo parte ducta non expur etur in =VFuratum vertetur duritiem intelligit ab inflammatio-he inferiorum partium ventris , quae necessario coniuncta est cum dolore , ob intemperiem par- tium obsessiarum & tensionem; horror ille manat afumis acrioribus partes sensibiles vellicantibus, si- bi fastidium a lesione ventriculi qui trahit in consensu afleetionis partes imi ventris. . oque nisi Mat
317쪽
ltro imas& instantis signum est horrifica febris. Ad
umborum affectus quae sequuntur prognostica pertinent. Diuturni ea Ambis dolores, qui tertio quoque die vi febris exacerbantur grumosi sanguinis 2Gemonem faciunt. Hollerius scribit comment. in hunc aphori sim . ex obseruatione empyrica, hanc sentetiam exaratam Iacotius no necessaribsequi scribit. Quando enim concipitur in lumbis tumor praeter naturam, humores tuberculum facientes attenuari a vena caua,& lumbis in colum intestinum facile permeant, indeque dysenteria interdum suborici solet. Interdum varices , aut per haemorrhoidas vacuari.
quibus ex lumborum doloribus recurgus fit in caput, cuius recursus signum est doloris in lumbis repentinara sine causa manifesta sedatio, CV manus torpi-da,ab humore translato in ceruicem, ex qua manus accipiunt neruos, LUtque ventriculi os, a tenui sero mordicante eo delato, aures tinniunt a flatu excita oab humore illo caput occupante , sanguis largiter erumpit si natura potens sit sanguinem expellere per nares, aut saluta aluusprofuit descendente materia in aluum e cerebro:ys turbulenta mens est magna exparte, ab agitatis humoribus,& vaporibus excitatis in cerebro vi caloris praeter naturam. mborum dolor cum aesta anxia prauam. Nam incendium omne prauum , & anxietas omnis
318쪽
Generesia ad morbos ventriculi, C A P. II.
QRηVM ventriculi maior fere est habenda ratio, quam reliquarum partium. Scribit namque Hipp. in epid. ventris pCn ties , vasorum
impurιtcs, omnium conjugis. Ventris nomine intelligit ventriculum, in quo fit prima concoctio: si nities Z- est quaedam diminutio operationis naturalis. ergo dicitur, siue debilis ventriculusi quando illius operatio non fit secundum eius naturam : atqui omnis operatio naturalis cuiuscunque partis tunc
demum est perfecta, quado temper mentum illius est persectum & compositio absoluta & persecta: - a contrari Is ergo sequitur,vx segnities, & debilitas ventriculi quemadmodum & reliquarum partium sequatur morbum illius in intemperie , & compositione ita ut haec sere parca sint segnities ventriculi δε morbus ventriculi. Atque prout morbus est diuersus, diuersa sequitur segnities. Ventriculi si-' quidem frigida intemperies parit cruditatem chyliq calida vero corruptionem. Hanc segnitiem, Sc debilitatem ventriculi sequitur vaporum impuritas,qua significatur laesio facultatis sanguificae iecoris, in quo fit secunda praeparatio alimenti, siue concoctio,quae aut sequitur proprium morbum iecoris, vel depratiatam dispositionem alimeti iam contractam in ventriculo laeso, quae dispositio nunquam emendatur in secunda coctione. Tritum namque
est apiud medicos effatum secundam coctionemnniaquam corrigere errorem prioris .Ex quo fit,ut vasa repleantur sanguine impuro,Vnde nascitur va. sorum impuritis. Apposite ergo pronuntiatum abi Hipp. ventris punities.vasoru impuritas, profert dein
de Hipp. Ommu confusis. Quasi dicat impossibile est,
319쪽
MEDICINAE: AC T. LIB. II r. 299 ut errores antecedentiu concoctionu emendentura postrema nimirum tertia: unde sequitur omnium confusio, adest deprauata nutritio omniti partiu ex qua oritur κα 5α, siue malus habitus. Verissima ergo est propositio Hipp. Ventris siPuties. vaserrum impuritas omnium confusio. Gal. in lib. art. paruae ait affectiones praeter naturam vetriculi dignosci ex δε- .ctione vitiata, & appetentia, ab excietione crudicibi.& increti, aut semicrudi , ex singultu, nausea, vomitu & eorum, quae vomuntur,different ijs. Co- ctio namqtie, Sc appetentia sunt ventriculi opera, excremen ra vero primae illius coctionis quae sunt alui deiectiones denotant coctionis perfectionem,aut laesionem. Ructus, singultus, nausea, dc vomitus sunt symptomata ventriculi, quare quid in illo generetur, patefaciunt. Caeterum morbi omnes, ex quibus pendent illa symptomata ventriculi, aut sunt intemperies sola,
aut cum materia aut solutio continui, aut morbus compositionis. Ventriculus patitur omnes species intemperiei,vulnera, ulcera, tumores praeter naturam, at peritatem te uitatem, situs peruersionem, ut in gibbosis,uenarum obstructionem,&neruorum. Omnia ergo symptomata apparentia in ventriculo
pendent ex illis moibis. Quare si illos, & illorum causas agnouerimus, facilius percipiemus a quibus pendeant symptomata proposita. Intemperiem frigidam ventriculi denotant sapor acidus sitis, priuatio , appetentia excedens , si mediocris fuerit intemperies. Nam vehemens extinguit eam , calidis delectatur cibis arger , & his vivatur , flatus in ventriculo
320쪽
3oo IACOBI FONTANI continentur, ex quibus ructus acidi, aut insipidi gignuntur comesta redolentes, excrementa cruda,& imperfecte cocta. Intemperiei calidae indicia sunt nidorulenti ructus,sitis adest magna, habitus calidus frigidiorum appetentia,& eorum pΠrsentia iuuatur aeger, cali- intemperies fere semper habet appetentiam imminutam & si magna fuerit,extinctam. His coniunctae sunt aliae duae, nempe intemperes sicca, &humida corporis ipsius , ventriculi. Sicca ratione subiecti quadruplex est Gai. c. 3. & 6. lib. 7. meth. med. Siccantur enim partes, aut quia inanitae sunt venae, aut quia roscidus humor, quo actu nutriuntur partes,cosumitur,aut quod adeps, aut caro, aut propterea quod fibrae exsiccatur, quae sunt bases partium solidarum. Venae inaniuntur sanguinis efluxu,longa inedia, lore vehemeti disessipante,attractrice extincta,aut impedita per morbos ductuum , quae possunt esse signa medio illius exsiccationis. Roscidus humor exsiccatur per inanitionem venarum, & a calore vehementi,quo fuso generatur, ab excrementis alui, urinis pinguibus, eu oleo sis. illis consumptis sequitur fibrarum exsiccatio. Humescit autem ventriculus humidorum nimio usu, & humorum affluxu, hanc humectationem sequitur laeuitas ventriculi , & impotentia ad cibos amplectendos, complexus namque fit constrictione , constrictio moderata sicci
At cum praeter intemperiem materia adest, si frigida exstiterit, flatus parit, qui etiam si ne cibi ausumptione generantur. flatus nonnunquam producuntur ex cibis assumptis, flatulentis castaneis,