장음표시 사용
131쪽
manis traditionibus & documentis sed ueantur. Ι-mo primos Christianos a profanis disciplinis abhorruisse luculenter indicare videtur, quod Lueas i actis es. XIX. narrat, Ephesi scilicet eos, qui suerant curiosa sectati, contulisse libros, & coram omnibus concremasse. Hinc quum Caecilius apud Minutium Felicem rudes , imperitosque homines, Christi nos suisse obiecisset; id non inficiatur Octavius, sed
ita Caecilio respondet: Et quoniam meus frater erupit aegre se ferre, somaehari indignari , dolere , il-ιitteratas , pauperes, impe itor, de rebuν eaelestibus Aisputare : Diat omnes homines sine delectu aetasis , Ρ-κur, digniratis, rationis, sensus capaeer , ω habiter proereator : nee fortuna nactos, sed natura insitor esse sapientiam s quin ipsor etiam philosophor, vel δε qui alii artium reperιorer in memoriar exierunt, priusquam solertia mentis parerent nominis clarita. tem , habitos esse plebeior , indoctor , seminudos . Propterea etiam Tertullianar , quum artes quasdam,& di sti pii nas Libro De Idololatria , ut superius vidimus , damnet , Libro etiam De Praescriptionibus, philosophiam, & Graecanicas doctrinas, elevare vide tur , & minus Christiano homini congruentes adserere . Quid ergo Athenis , inquit , ω Ier Uobmis yΩuid academiae Or Eeelsae ' Quid haeretieis ω Chrisianis ' Nostra institutio de portreu Salomonis es s quio ipse tradiderat Dominum in simplieitate eordis esse quaerendum . Viderint qui Stoicum , ω Platonicum,ela Dialectieum , Chrisianis praetulerunt . Nobis curiositate Opus non es post Christum Iesum , nec inquisitione post Evangelium. Atque haec quidem ille. Quae, ut videtur, respiciens Hieronymus Epistola ad Oceanum , Christianos omnes RUSTICORUM nomin: denotat. Ignorat, inquit, momentaneur sa
132쪽
eerdos bumiIitatem ω mansuetudinem RUSTICORUM ignorat blanditias Christianas, nescit se ipsum eonis temnere . Immo Arnobius lib. II. Adversus Gentes censere videtur profanae eruditionis ignorationem, prope a Christo Iesu, ut inutilem & supervacaneam , proscriptam suisse. Et ideo, inquit, Chria sus lieet vobis invitis Deus , Deus inquam Christus Boe enim saepe dieendum est, ut insideIitim dissiliat, ordirumpatur auditus, Dei prinripis. iussione Ioquens sub hominir forma, mortalium seiret caecam
esse naturam, neque ullam posse eomprehendere veritatem positarum nec ante oculor rerum , pro comperto
Babere. se oognito quidquid sibi esse suasisset, se prorsus suboleionibus haesitare, litigiosas serere atque inistendere quaestiones, omnia tua nos linquere ω posthmbere praecepit g neque in res eas , quae sint a nostra proeul cognitione dimotae, infructuosas immittere cogitationes : sed quantum fieri potes, ad Dominum rerum toιa mente atqua animo promisci, subnolli ab his Ioeis, atque in eum tradueere suspensar pectoris conversiones, memoriam eius babere perpetuam s ω licet nulla possit imaginatione formari, alas tamen nescio quas eius Mi eontemplationis adfingere. At horum omnium argumentum indubitatum, &evidens demonstratio est, indoles & eruditio & stilus primitivorum Christianorum, qui aliquid post
Apostolos & Evangelistas commentati litterarum monumentis consignaverunt. Etenim praeterquam quod haud multi sunt, eorum stilus simplex admodum est, & incomtus, quique exiguum, aut nullum, profanae eruditionis adparatum praesefert,& ab divinorum novi foederis Scriptorum genio minime recedit . Horum primus memoriae occurrit Clemen SR0manus Episcopus, qui utilem ad Corinthios nOH mine
133쪽
mine Romanae Eeclesiae seripsit Epistolam, & in qua Graecanicae doctrinae non omnino ineruditum se prodit ; de cuius dictione audiamus Phottiam Cod.
CXXVI. ita iudicantem: απλωε ει κατα τῶν φράπιν, G σαφης ἐςιν ,-ἐγγυς του ἔκκλa πιστικ. ,-ἀπεριεργου χαρακτηρος Simplex eius oratio ea ac perspieua, claad Ecclesiastieam ω inelaboratam dicendi formam a cedens . Sed & Hermas quidam Librum Pasονis subprimi saeculi exitum seripsit, in quo simpliciter rein Velationes quaedam reseruntur. Ignatius quoque Antiochenus Episcopus sub secundi saeculi initium Epistolas septem conscripsit , de quibus PolIcarpus Smyrnensis Episcopus , eius σύγχρον , ita tu sua Epi
cipere utilitatem lienit s continent enim fidem , patienis riam , ω cetera , quae ad augendum Domini nostri euia tum pertinent. Et eodem tempore Epistolae Poly- carpi meminimus , quae lamen controversa est , &an genuina sit dubitatur; & quam PMtius Cod. CXXUL dicit plenam πολ ης νουθεσίας μετα σαφανῶας αἰ α λοτ Ητος, multis admonitionibus, eum perspieuitate oe simplicitate . Papias quoque, Hierapolitanus Episcopus, cum Apostolorum discipulis consuetudinem habuerat , &Polycarpi συγχρονος erat, & quinque De explanatione oraculorum Dominicorum libros reliquit. Eusebius Lib. III. eap. XXXIX. eum σφοδρα ριίκρον ἀνα δ νουν,
fuisse medioeri admodum ingenio ait ἔ & H. Valesius eruditissimus iudicium illud Eusebii de eodem Papia
Lib. III. eap. XXXVI. άν, ἰρ τα πάντα στι μάλιςα λογιώτατος , γέ τῆς γραφῆς άδημιουν. Vir in primis disertus , erudistis, es' scripturarum peritus, ab imperito
quodam Scholiaste adiectum esse sub spicatur, non
134쪽
Apos TOLORUM. II stantum quod alii Eusebii iudieio adversetur, sed etiam quod in quibusdam MSS. Codicibus desit. M nabae etiam Apostoli mentio facienda, & quidem ante alios, fuisset, nisi & Epistola, quae sub eius
nomine circumsertur, νοΘέας argueretur,& antiquitus etiam , teste Hieroumo, rei lceretur inter ιμόκρυφα.
Epistola quoque secunda Clementis Romani supposititia videtur, adesque eius superius nullam mentiOnem fecimus, quamquam, Η. Grotio auctore, ante excidium Ierosolymitanum scripta fuerit. Evidentissima autem est ναθέα & salsitat operum Dionysio Areopagitae paulo serius tributorum, quare immerito illius, tamquam primi saeculi Scriptoris, meminissem. Idem de Evodii, Maνeelli, Achivorum . Presbterorum , Abdiae, Martialis, Proebori , & id genus aliorum, supposititiis voluminibus & epistolis, iudicium esto. Sed quoniam de apocryphis sermo est, heic Iubenter addiderim Pseudo-unatium in Epistola ad Hieronem Diaconum Antiochenum, Mariam quamdam venerabilem & eruditissimam semi
oe maxime venerandam Mariam filiam meam ,
eruditissimam. Cuius rei penes salsarium Scriptorem fides esto. Si quis autem Nicodemum, & Gamalielem, & Apollon, & Zenam, Iurisperitos mihi obteis cerit; eos nihil litteris mandavisse exploratae fidei est,& eorum scientiam atque doctrinam ultra Ebraicae legis , & litteraturae fines, progressam non fuisse, probabile omnino ac verisimile videatur; id quod amplius constabit , ubi de cuiusque divini Scriptoris eruditione, & doctrina, peculiariter differemus. Haereticos etiam primi saeculi Scriptores contemno, ut Simonem , Cleobium , Cerinthum, aliasque
135쪽
id geniis pestes, de quibus pluria inserius dicemus;
quum eorum scripta non sapientia, & eruditione, sed stultitia & deliramentis referta ad miraculum fuerint; nec eos veros Christianos adgnoscam .. postolor , Iitterarum rudes, ct imperitos , . hominei fuisse
OV e tot obliquis disputationum anfractibus,
longisque vagantis orationis ambagibus hactenus disseruimus, illo tendebant omnia ac collimabant, ut latum veluti limitem agerem, & planam viam regiamque mihi sternerem , qua recta & facile ad evidentem meae verae& indubitabilis adsertionis demonstrationem progrederer . Illa Apostolorum humilitas ignobilitataque in antecelsum & tempestive in propatulo collocata ; Illa non absimilis primitivorum Christianorum conditio, quae eos praeceptoribus & institutoribus suis convenienter aequabat, & thesin propos iam confirmabat; Illa eorumdem primigeniorum Christianorum simplicitas & imperitia, tamquam in luce meridiana omnium oculis exposita & explicata, similes & in hoc eis Apostolos arguit; quum passim Discipuli expressae sint Magistrorum imagines, & ab eorum moribus, exemplis, atque indole, minime ut plurimum recedere consueverint. Itaque, quomodo in obscuris, despectis, piscatoribus, opificibus, publicanis, pauperrimis hominibus, ingenuam liberalemque institutionem, litteras, eloquenm
136쪽
Apos TOLOR v M. II quentiam , scientiam, bonas artes, disciplinasque , requiremus Nonne iam de illis omnibus intelligendum,
quod congruenter & adposite Dannes Chosostomus de Evangelista Ioanne HomiI. I. in Dann. pronunciat
pauperius, nil abiectius, addo etiam indoctius: in eois rum autem numero alii aliis praefant; hune autem Apostolum ex vilioribus fuisse, id argumentum est quos non in mari , sed parvo quodam in sagno, cum patre ω Iacobo fratre piseabatur , Ieissaque resarciebat retia quod non modicaei erat paupertatis indicium. Sic enim voeavit Christus. EX HIS SANE INTEL
LIGI POΤEST QUAM EXPERS FUERIT EXTERNAE DOCTRINAE , ET OMNIUM PENITUS
STUDIORUM. Lucas etiam non solum indoctum,
137쪽
sed ignaνum omnino litterarum, fuisse testatuν , ω ν
Era quidem. NAM QUI QUUM ADEO INOPIA i LABORARET , VT NEC IN FORO VERSARETVR , NEQUE VIRORUM PRAESTANTIVM VLLAM HABERET CONSUETUDINEM , SED PISCATIONI TOTO ANIMO INTENDERET: VEL SI CUI ALIQUANDO CONGREDERETUR, CUM PISCIUM CAUPONIBUS ET COQUIS UERSANS, QUIDNAM FERIS ET BRUTIS PRAE-SΤARE DEBUISSET E QUID NON PISCIUM
POTIUS MORE OBMUTUISSET me tamen piosea or circum stagna , retia, pisces ,semper versatur , a Bethsaida Galilaeae , patre piscatore paupere ,'extrema quidem paupertate paupere, imperitus, hae
quoquo extrema imperitia , qui litterar meque ante,
neque postquam Christur sequutus est, usquans didicit, videamus quid loquitur , quam adgreditu disputa ionem. Res igitur iam confecta esset, nec aliud quidquam addere oporteret; sed ut Obtrectatorum meorum ignorantiam & hebetudinem amplius revincam, ulterius procedendum est, & aperte certis argumentis , & rationibus, & testimoniis, comprobandum &ostendendum, Apostolos, quos Iesus Christus elegit, rusticanos homines, imperitos, indoctosque suisse; quod primum satis indicant illa toties repetita Pauli
Corinthiis επις ελοντος verba: ridete enim vocatistis nem vespam, Fratres, quia NON MULTI SAPIENTES secuntum carnem , non multi potentest, non muIti
nobiles e sed quae STULTA sunt mundi Hegit Deus, ut eonfundat sapienter ι ω infirma mundi Megit Deus , ut eonfundat fortia, oee. Et Apostolos quidem, aliosque divinos Novi Τestamenti Scriptores, huma narum litterarum, & mundanae scientiae prorsus ignaros fuisse, tria sunt quae evidentissime ostenis, dant
138쪽
dant & comprobent; eorum natales, conditio, professio; eoru in scripta ipsa, ac stilus, dicendiqae serma; veterum Scriptorum , & Sanctorum Patrum, testimonia luculentissima; denique ipsa divinae proovidentiae ratio mirabilis , & Christi 4nearnationes oeconomia . Sed priusquam ad haec singula discutienda progrediamur, animadvertendum est, nox, producta tantum Pauli verba ignorantiam &iditatem in profanis Apostolorum disciplinis dideri eae perspicue indicare ; verum etiam aliis ea elesti uti litterarum Ioeis insignibus id manifeste dentionstrari. Quid enim aliud significant illa Apostoli pari. ter verba ad eosdem Corinthios primum seribentis:
τικὰ συγκρένοντες. Nbs autem NON SPIRITUM MI
II1UNDI ACCEPIMUS , θου spiritum , qui ex Deo est ,
ut sciamus . ea quae a Deo dooata sunt . nobis , quae 9 loquimur, non in verbis , quae humana sapientia doeet, sed in iis, quae docet Spiritus Sancitus, spiritalibus spiritalia eo arantes. Petrus vero ApOstolorum Princeps Epis. II. eap. I. ita diserte infit:
Non enim DOCTAS FABULAS sequuti notam fecimus vobis Domini nostri I su Christi virtutem , Gr praesenti m sθι speculatores facti maiestatis ultus . Hoc enim est quod Christus ipse declaravit Matthaei eap. XL di
139쪽
Domine eoeli ω terrae, quia i abscondisi : haec . Q.
SAPIENTIBUS ω PRUDENTIBUS , ω revelasi ea
PARVULIS . hoc est indoct s &- insipientibus, quod Vox νηπιως designat hoc :losi, quo de Apostolis agitur, ut observat ad eumdem locum Hierondimur. Alia divinorum eloquiorum loca proferre, possem quae id ipsum perspicue comprobarent confirmarent que , sed quoniam vel alibi adducenda opportunius sunt, vel a Patribus modo advocandis adlegantur, ea in praesens omittu, ut quid super hoc illi scriptum reliquerint, inspiciamus; contentus interim adducere verba Origenis Tom. IV. in Ioannem, qui , quum de soloecismo,. i& tenui sacrae Scripturaedictione loqueretur , animadvertebat, id mirum
videri . non debere, μουν ἡμιρλογωπιν οἰ α μι
Maxime vero quum profiteantur viri sancti sermonem suum ω praeeonium non in persuasione sapientiae verborum , sta is demonstratione spiritus 9 potesatis esse. Patrum, ct Scriptorum Ecclesiasticorum , de Apostolorum imperitia , er rusticitate, testimonia.
IPis quidem Apostolorum conditio, professioia
que, & genus ipsum, luculenter demonstrare possimi, eos litterarum rudes, & imperitos' suisse , & nullό fere animi cultu C& ingenii exercitatione , claruisse et ars enim piscatoria, & pau-
140쪽
& abiecta, negotia, nequaquam permittunt, ut emeringant homines, & liberalibus disciplinis, bonisque
artibus, vacent. Sed quum illud iam tempestive a nobis luculentissime demonstratum fuerit, capite ssingulari super hoc ipsum in antecessum praemisso, ad istud Lectorem amandamus, ne actum agere videamur. Itaque ad aliud modo gradum faciemus, &testimoniis Virorum doctissimorum , qui Christianam antiquitatem veluti stellae sulgentissimae illustraverunt, & suis scriptis ac laboriosis doctisque voluminibus eum adgrestarum omnium impetus reistuderunt, tum rem Christianam magnis tumultibus turbantibus stiterunt, & coelestem Christi doctrinam docte ac perspicue exposuerunt, unde merito Ecclesiae Patres adpellantur , atque sub spiciuntur: horum, inquam , testimoniis in medium adductis , & auctoritate venerabili , nostram adsertionem confirmabimus , & verissimam esse evincemus. Primus autem omnium in medium prodeat Iustinur Maristyr, qui Apologia secunda, quae tamen prima diiscenda esset, ita scriptum reliquit: απο μ' 'Dερουσαλέριανδρες δεκαδύο θ άς θ κωμον, ni ούσονι διουτω, λαλῶν μῶν δυνάμιενοι. Nam Ierosolymis duodecim viri profocti sunt in mundum, atque ii quiisdem indocti, O minime eloquentes. Iustinum autem consequatur Adamantius Ονigenes, Pater omnium Graecorum longe doctissimus, cuius rerum Christianarum peritiam proclivius est admirari , quam imitari; euius midium indefessum vere Adamantium suisse, & non ψευδοδευsων, arguit. Hic igitur Tom. IV . in Evangelium secundum Dannem ita scribita ΑΗ