장음표시 사용
161쪽
adnuneiatur ; qui in hoe ipso. quod supra fidem es , vim fidei faetendae habet. F inc Agobardus Lib. Advers. Fredegisum. qui eum calumniatus fuerat, quia exacte&castigate loqui Apostolos. quod Grammaticae canones attinet, prudenter negaverat, numquam adduci potest ut fateatur Apostolos. eorumque interpretes, eleganter scripsisse, & abstinuisse soloecismis & barobarismis; sed tantum dicit , neque imperitia, neque malitia id secisse, sed ratione eon descensionii , , ut manifestiorem sensum legentibtis praeberent a & potuisse eos si voluisent, omnia fetundum disciplinam Grammaticam proferre, sed tit nobir eon descenderent, simplieitatem veritatis non desererent , non esse Veri tos aliqua contra eamdem disciplrnam loqui. Qui tamen ita tergiversari non debuit. quum melius facturus suisset, si cum antiquioribus Patribus stili sim plicitatem, & incultam dictionem, in Apostolis aperte ac simpliciter praedicasset. Nec mirum profecto, si adeo simplici ae rudi stilo usi sunt Apostoli; non enim solum ob tam multa, quae de iis huc facientia mature disseruimus, id contigisse credendum est; sed etiam . quia Iesum Christum , divinum suum praeceptorem , in omnibus imitaturi erant. Ille enim συγ. καταβώσει quadam usus, ut Omnium captui sese adcommodet. non ubique sequitur gentis dicendi accuratum cr exactum ad normam philosophorum Φ oratorum s sed utitur ut plurimum 1' fere semper iis sequendi formulis, quae populo erant in ore s quae verba sunt Io. Cameronis ad Caput VIII. Matth. v. IT. Lubet vero tamdem ut iis, qui contraria sentiunt, recte sapienterque respondeatur, ipsa R. Simonii
τῆ κριτικωτο του verba ex Par. I. Hist. Critie. N. T.
eop. XXVI. heic exscribere . quae quidem ita habent: Ce n 'es par au rene qu'on ne puisse monstrer, que
162쪽
priment en des termes purement Grecs su LatIn , oras' appersoli brentos que te toti r n' es pas tout-a-fait Gree ni Latin . Haec autem de stilo tantum Novi Τestamenti disputare lubuit; si enim rerum, quae in Novo Testamento docentur , examen initi tulissemus, nihil tunc sublimius, nihil secretius, nihil persectius atque divinius , excogitari poste nossemuS,& cum Hieron)mo Epistola ad Marcellam A ωim quoad aliquos diceremus: Diligentiam . qua amum silva r. ω
concharum gurgites norunt , rn Serrptur1ν legendrs abri ciant, sintque in hae re tantum smphees , lir Christi verba extiment rusicana, in quibus per tanιa tam saecula, tantorum ingenta sudaverunt, ut rationem verbi uniuscuiusque magis opinair sint, qNum cX-
presserint. Claudat autem hoc caput suis egregiis verbis S. Agobardus Lugdunensis Libro Adversus Fredegisum : Ex quibur patet nobilitatem saerae Scripturae non secundum Pisilosophos in disertitudine esse verborum , in quo nulla es sapientia , sed in potentia 9 ssutia sensuum , atque virtute senιentrarum . Et mox : Eeee quia laus divinae sapientrae in sacris minsemir ω in doctrina spiratus invenitur, non in adrninventionibus verborum. Nunc illud tantum e re nata
mihi dicendum superesse video, me eorum Viam &rationem Graecas litteras adolescentibus tradendi non satis probare , qui horum Graecanicam institu. tionem a librorum Novi Federis lecti Wae auspicata
163쪽
tur. Quum enim Scriptores Graecos puerorum captui sua facilitate & perspicuitate maxime adcommodatos, simulque sontes eloquio purissimo fluentes habeamus, Isocratem , Lucianum , Herodianum; cur rudes mollesque eorum animos barbarica potius Iectione, cuius vitia iis impressa dissicile deinde deleantur, inconsulte fingamus; quam nitidae putaraeque eloquutionis adsuetudine studioque formemus
De cuiuslibet Scriptoris divini T. stilo
HActonus generatim, quid de Novi Testa
menti stilo, ratione ipsa duce, Ecclesiae Patribus doctissimis, aliisque Scriptoribus eminentissimis, praeeuntibus, disceptatum est, & quid de eo sentiendum sit, satis probabiliter stabilitum; sed quum diversum inter se ae dissimilem divinorum Scriptorum stilum & orationem' esse non semel enuneiaverimus, & legenti cuilibet pateat; singulorum sermonem, & eloquentiam , &eruditionem , examinare sert animus, & quid de ea iudicandum sit , eamdem viam ineuntes, inquirere. MAΤTHAEUM Apostolum Evangelium suum Ebraica, seu Syriaca, quae tunc apud Iudaeos in usu erat, lingua scripsisse, Papias, Irenaeut, Origenes, testes locupletissimi sunt, & hanc sententiam antiquitas tota suffulcit; quare frustra eam evertere conati sunt Εν mus, Caietanus, Flaetus IIbricus , Chamierur, moriogenius , Linootius, aliique
164쪽
Apos ToLORUM. I sque, ut Viri doctissimi demonstraverunt, & inter
thaeo Not. Iri licet illorum sententiae probabilitatem adstruat Fabrielus in Apoe phis N. T. Notit. Evanisget. Apoer borum , numer. XXXV. Sed quum Matthaei Evangelium αὐγιντικὸν lingua ea , qua exaratum fuerat, aetatem non tulerit, satius fuerit inquirere quis Evangelium istud in Graecum sermonem converterit. Verum & hoc in sententiis est: nam auctor Dnopseos, seu potius Additamentum quoddam illius Θnσθοι , quae vulgo Albanassio tribuitur , ut Tillemontius animadvertit, Iacobum , primum Ierosolymorum Episcopum , Matthaei commentarios ad Graecas aures transtulisse videtur innuere, nisi vox de explicatione 9 enarratione qua dam potius intelligenda est, quod iure laudato TiIIemontio probatur. Papias vero apud Euseb. lib. III. Histor. Eceles eap. XXXIX. illud perhibet a quoque in proprium usum, pro sua eruditione, Graece converissum fuisse; οἶς ἀδύνα is ἔκας. . Alii autem Ioanni
Apostolo, alii Barnabae, Paulo alii, aut Lucae, aut Apostolo Matthaeo ipsi, huiusmodi translationem
adseruerunt, quod animadvertebat etiam Is Casauis bonus Exercit. XV. ad Annal. Baronii , qui id saltem demonstrare ait, ipsis Apostolorum temporibus ab uno illorum, aut illorum auspiciis, vel potius Spiritus
Sancti, euius ipsi eranx organa, Graecum textum eκEbraleo esse eonfectum s super quo tamen ei litem movet, & iure quidem, Simonius laudatus Par. Leitata eap. IX. Quum igitur Evangelium Matthaei
in Graecam linguam vel ab Apostolo aliquo , vel ab alio Christiano primitivo , translatum fuerit, nil mi-
165쪽
rum , si in illo eadem stili simplicitas, atque in aliis, deprehenditur, & si Ebraismis frequentibus scatet; quum de his omnibus interpretibus idem iudicium
ferendum sit, ac generatim superius pronunciavimus. Quod ordinem. quo sua Matthaeos digeia
sit, attinet , ita de eo Aug. Calmetius Protegom. in Matthaeum str ibit: Si Evangelium istud eum ceteris conferatur, rerum gestarum feriem aliter ab illo, at que ab aliis , digeri satim adparebit s quod mire torquet Chronologor ω interpretes . Alii temporum ordinem sequutum Seriptorem ι alii vero neglectum ab illo autumant . Sunt qui meditato oonsilio id adfectasse sanctum Scriptorem credant, u plures veluti sub uno eo pectu historias argumento fervienses proponeres, qMo Iudaeos incredulos magis at que magis revincerer. Malunt tamen alii, bane ordinis inversionem fortuito easui, ex tumultuaria schedarum sacri Scriptoris collectione , tribuere, Oe. Est hoc Matthaei Evangelium perpetua Ecclesiae traditione receptum , & tamquam genuinus divini Apostoli laetus , admissum ; quod aliis supposititiis de adulterinis libris, eiusdem Apostoli nomine inscriptis, minime contigit; & merito quidem. Nam eidem Scriptori salso tributus est liber, cui titulus Infantia Iesu Chrisi, seu De ortu S. Mariae, qui inter opera B. Hieronymi habetur, & quem Gelasius Ponti sex improbans, άωόκρυφον declaravit; Aaroniurautem ad annum XLIV. eo Ualentinianos abusos autumat in iis, quae de Christo referebant apud Irenaeum Lib. L eap. XVII. De hoc autem fabuloso opusculo consulendus in primis Io. Albertus Fabricius in apocryphis N. T. qui aliorum omnium de eo censuras colligit, atque ipsum volumen quoque exhibet et & adeundus etiam Beausiarius P. II. His. Crit.
166쪽
dam Aethiopicam Matthaeo vendicent, quae tamen apocrypha esse cognoscitur, ut apud Bonam lib. I. Rer. Illurg. eap. VIII. Tillemontium in Matιhaeo, Caaveum De Seriptor. Eceles & Fabricitim P. III. πιο ervborum N. T. apud quem exstat, videre est. Nia
hil dixerim de Ebionitis, qui Matthaei Evangelium
interpolaram, atque corruperant, quaed/mque ipsi supposuerant, Epiphanio Haeres XXX. cap. XXIII. teste locupletissimo; super quo consulantur Simonius
Par. I. Hist. Crit. N. T. cap. VIII. γ Ca me itis Pro Iegomen. in Matthaeum, & TiIlemontius in Matthaeo ,
& Caveus, & Fabricius in Apocryphis, qui observat contra Simonium , aliosque, Evangelium, quo Naetaraei utebantur, & Matthaei esse adfirmabant, non suisse Matthaei Ebraicum & genuinum Evangelium, sed diversum: illudque Evangelium secundum Ebraeos dictum fuisse , cuius fere tota antiquitas meminit . Hoc, etiam Evangelium secundum Dror, Vo
Nunc ad MARCUM transeamus, quem post Matthaeum Evangelium primum scripsisse constans veterum traditio est, quam videas apud. Simonium Par. I. His. Critie. N. T. eap. X. & ipse Evangeli rum ordo declarat, qui sere in omnibus exemplaribus est, qualis vulgo habetur, si antiquissimum exemplar Cantabrigens e Graecum & Latinum excipias, in quo Ioannes Matthaeum statim subsequitur,
omniumque 'postremus Marcus est, ut testatur Simois nius loco laudato omnino consulendus. Quamquam
in Bibliotheca quoque Riccardiana Codex MS. saeis culi X. ut videtur, exstat, in quo Evangelia duo habentur, Matthaei scilicet , & Ioannis; hoc posse. riore statim,consequente, nec ullo adparente vesti-
167쪽
gio, ex quo alia Evangelia interposita suisse facile sub picemur. Quin Godex est in eadem Bibliotheca MS. alius, in quo Italicis rhythmis cum Ueteris, tum Novi, Testamenti librorum canon ab Antonio Gu donis Florentino tali ordine exhibetur, ut Evangelium Ioannis primum, Marci ultimum, ponatur; quem quoad Novi Federis libros heic exscribere lubet, nam non abs re nostra esse profecto videatur. Titulus autem ita habet: Ωusa istante di lis Ueritte se Mese fer Antonio , eloe Messer Antonio di Guido Cittadino
- . Iuda anche serisse , e quel Mattia chlamismo , Pistola ardente in earitis e amore,
E Giovanni in Pamos ι' Apoealisse. Mareus igitur quum interpres oe sectator Petri esset, Irenaeo lib. III. Advers. Ha/res cap. XI. au-
168쪽
ctore, iuxta quod Petrum referentem audierat, mingatur Romae a fratribus, breve scripsit EDangelium , quae sunt verba Hieroumi de Viris illustribus scribentis. Id quidem ex Clemente Alexandrino apud Eusebium Lib. VI. Histor. Eeetis eap. XIV. hau sit Hieronymus, & ex ipso Eusebio Lib. II. eiusdem Historiae eap.. XV. ex quo etiam Auctor Syn seos Athanasio adscriptae desumsisse videatur; quibus quidem omnibus praeivisse potuit Apostolorum discipulus Papias , ita apud laudatum Eusebium Lib. III. Histor. Ecelesiast. eap. XXXIX. scribens: νάρκω μεν
Marcu , quum Petri interpres esset, quaecumque me moriter retinuerat, diligenter litteris Iradidit , ordianem tamen eorum, quae Christus dixerat aut fecerat, minime servans. Ipse enim Dominum non audiverat , Neque eum sequutus fuerat s sed postea , ut dixi, Petrum sectatus es , qui, prout opus erat, utilirer sua praedicatione doeebat, at non quasi in ordinem dominiea verba digereret. Itaque nihil pereavit mr- cur , quum ita quaelibet seripsit, quemadmodum menti
ac memoriae occurrerunt. Curam enim eius unice habuit , ut nihil eorum, quae audierat, praeteriret, vetin iis referendis aliquatenus mentiretur. Augustino tamen Lib. I. De Consensu Evanget. cap. II. non tam
Petri interpres Marcus, quam mitisaeum subsequutu , tamquam pedissequus ω breviator eius videtur . Hinc H. Grotius Adnot. in Tit. Matth. ita scriptum
169쪽
reliquit: Stetit autem Mareus usus es Matthaei Ebra σni fallor eodice, ita Marci libro Graeeo usus mihi otis detur quisquis is fuit Matthaei Graeeus interpres. Nam quae Mareus eκ Matibaeo desumserat, idem bieiisdem prope verbis posuit, nisi quod quaedam a Maria eo , Ebraiso aut Cbaldaico loquendi genere , expressa , propitis ad Graeei sermonis normam emollivit. Sed digna sunt quae hic exscribantur Calmetii verba in Pro legomenis: Quantum ex collatione utriusque Evanis gelii SS. Matthaei ω Marci intelligimur, postremum hoe summam esse illius sub pleamur . Saepe enim easedem refert hibstorias iisdem fere eoloribus expressas saddit etiam nonnulla quibus lueis aliquid textui Sancti Matthaei adferatur. Refert tamdem S. Mareus duo vel tria prodigia a S. Matibaeo omissa , ut Cap. I. II. V. IX. XVI. videre est . Quod autem anima errenis dum in eius opere maxime , illud est, nimirum in reliquis omnibus S. Matibaeum sequutum, in ordine tamen narrationis a Cap. IV. I 2. usque ad XIV. I 3. illum deserere, ut S. Lueae ω S. Ioanni ad erear . Nee de generatione Iesu Chrisi faecalari, neque de eius erepundiis quidquam attingit , opus suum exorissus a praedieatione s. Ioannis Baptistae. Parabolas etiam plures omittit relatas apud S. Matthaeum Cap.
XX. XXI. ω XXV. sicut oe sermones nonnullos ad diseipular ω Pharisaeos, legendor in Cap. U. UL VII. XVI. XXIII. S. Matthaei. Haec quidem de iis, quae Mareus scripserit; ceterum quo tempore, aut ubi scripserit, inquirere parum nostro proposito cohaeret; quare varias Patrum sententias, ut Eusebii &Hieroumi, qui Romae eum scripsisse perhibent ; &Ioannis Chosostomi, qui in Aegypto adfirmat; & eius Aetorum a Bollandianis vulgatorum, quae Aquileiae litteris Evangelium mandavisse tradunt , re
170쪽
Αpos TOLOR v Μ. Is Ieensere omittemus . Satius fuerit vestigare qua lingua Maνeus Evangelium suum exaraverit; & quidem Graece eum scripsisse constans & uni sermis antiquorum sere omnium traditio est , & consuli possunt Simonius P. I. inst. Crit. N. T. Cap. XI. Calis melius Proletum. in Marcum , Lamius Adparat. ad Harmon. Evangel. Caveus De Scriptor. Eeeles TiIIe- montius in Mareo , Bollandiani ad diem XXV. Aprilis . Nihilo tamen minus non defuerunt, ut Baronius,& seIdenus, quibus Syriacus, & Arabicus , & Perseus, textus suffragantur , qui Marcum Latine scripsisse contenderent; hi tamen egregie confutantur a laudatis Simonio, Calmetio,Tillemontio, aliisque. Quum igitur Graece Marcus scripserit, suboleatur Grotius, sunt verba Calmetii in Pro legom. in Marcum
S. Mareum Ebraeo S. Matthaei codice in versione sua adornanda usum , fietit vicissim interpretem Graecum S. Matthaei prae oeulis habuisse textum Graeeum Sanineti Mareis recurrunt enim in S. Matthaes, w' Marisco , similes loquendi phrases s quasi seitieet ponremus
hie Scriptor , qui omnium Iententia S. Matthaei sumis mam dedit, non aeque potuisset phrases Graeci interis pretis S. Matthaei in suum opus transferre. Faeila persuasum habuit Grotius , Evangelium Ebνaeum Sancti Matthaei nondum Graeeis, litteras traditum fuisse, quum S. Marcus ad seribendum se eontulit. Addit in suis Proletomenis ad Marcum, versionem Latinam eiusdem Evangelii remotissimae esse antiquitatie, nee semeι σμxtum Graecum ad versonem iliam Latinam reformarum fuisse. Sed de stilo Marci Gratius laudatus eoisdem loco ita loquitur, ut magis Ebraicam & Chaldaicam phrasin hic redolere intelligatur, quam Graeca Matthaei Evangelii interpretatio. D. ChUsostomus HomII. IV. in Matthaeum non longe ab initio, d