장음표시 사용
181쪽
monis, Θ verborum eompositione, eloquii venaria nate , numquam ad fidem Chrisi totum mundum traia dueere valuisset , nisi evangelizasset eum non in Diapientia verbi, sed in virtute Der . Iam quod de eo
iudicium serat Hieronrmur vidimus; qui EpistoIa ad Alaasiam Qu. X. ita insuper scribit: Illud quod ereia
bro diximus : etsi imperitus sermone non tamen scientia , nequaquam Paulum de humilitate, sed eo rientiae veritate , dixisse, etiam nunc adprobamus. Pr fundos enim Θ reeonditos sensus lingua non explieae, se quum ipse sentiat quid loquatur , rn alienae aures puro non potes transferre sermone. Quem quum in veris naeula lingua babeat diserti mum , quippe Ebraeus eκEbraeis, eruditus ad pedes Gamalielis, viri in Iege docti mi, seipsum interpretari eupiens involvitur . . Conabimur itaque sensus eius evolvere, triear implicati eloquii suo ordini reddere atque iuncturae s ut simplici flamine verborum Ua deeurrant I puroque subtemine , Apostoliet sermonis textura suberescat. Multaque fune verba , quibus iuxta morem urbis , ω proPinciae suae, familiartur Apostolus utitur: e quibur exempli gratia pauca ponenda sunt. Mihi autem parum est iudieari ab humana die, hoe est, α ' Et ,
mox dieitur, μηδas t μῶς καταβαβρευέτω , ides , ntillus brat tum accipiat adversum vos r quibus 9 aliis muItir verbis usque hodie utuntur Ciliser. Nee hoc miis remur in Apostola, si utatur eius linguae consuetudiane , in qua natus es, nutritus 3 quum Virgilius , alter Homerus apud nos, paιriae suae sequenν ζο Metudinem , seeleratum frigus adpeIIet . Hactenus Hie
roumus, qui nihil plus dicit, quam veteres Ec
182쪽
A pos TOLOR v M. clesiastici Scriptores, qui eum praecesserant deis
Pauli doctrina & oratione iudicaverint. Ecce Ireis naeus Lib. III. eap. VII. 'perbatir , inquit, frequenter utitur , propter velocitatem sermonum suorum , propter impetum, in ipso es, spiritus. Origener cap.Ι PolloeaL non aliter de eo loquitur, ex quo quaedam su
debatur enim idoneus a Deo minister novi sederis, utens demonstratione spiritas Φ virtutis , ut eorum , qui crediderunt, adsensis, non an sapientia hominum , sed ris virtute Dei. Sed haec omnia iusius
explicat & confirmat doctissimus homo, & disertita simus vir, Ioannes Chrysostomus in suis Homitiis, &in III. praecipue in Epis. I. Corinth. eap. I. ubi eos ridet & exsibilat, qui Pauli Apostoli doctrinam, eruditionem , eloquentiam, mirantur & extollunt ,& Platoni ipsi praeserre non dubitant. Archiepiscopi sanctissimi verba, superius retulimus Cap. IX. pv. 233. Omnino iterum consulenda. Quare Guil. Cavet temeritatem, qui Hieronymi in iudicando de Paulo audaciam sugillat, satis mirari non possum ;quum Verum proserre, numquam audacis hominis sit, sed sapientis ac moderati et quum insuper idem
Caveus ita scribat e Stilus Paulinua rudis plane, ocsimplex , a veteribus iudieatur g gravitatem tamen Di-r i , quandoque etiam eIoquentiam. Sed nec in aliam sententiam abierunt Critici recentiores . Ecce Dominicus Soto in Prolet. Comment. in Epis. ad Roman. sermonem Pauli Ebraeuraeeum adpellatis Io. Ga gnaeus Argum. DitiοI. ad Ebraeos scribit: Paulus Graecae linguae non admodum peritur. Et Epistola de-L 1 aiis
183쪽
dieatoria Seboliorum in Epistolas PauIi universas ita infit : Salebrosar illas Pauli Epistolas plerumque Iectι- tanti mihi tam Iongis perbatir hiulcas, tot ana podotis inabsolutas, tanta sensuum profunditate inae-eesias Hr invias, visum est non bie divinatore apoIIinis Dibone , sed divino Pauli spiritu , opus esse. CaI-
metius autem Protegom. in Epistolam ad Romanos haec habet: Stilus neque puritatem, neque elegantiam illam refert , quae in Graecis eiusdem aetatis delectat s horret enim aliquando Ebraismis, vix Ebraeo homini, es' in lectionem Derorum librorum enutrito, evitandir. Inspergitur etiam eiur eloquium Ioloecismir , perverso interdum ordine, longioribur paren- tbesibus morosus es; quandoque e via pariter divertenr , contextum fermonis Θ sensum abrumpit, quod disseultatem, se obseuritatem lectoribus non modicam ingerit . Cornel. a Lapide Canon. XX. ait: In hisce Pauliὶ Episolis voees parum Graecar a
quin ε' soloecismos , ω plurimor Ebraismos , inυenias . Post horum.orthodoxorum criticorum Scriptorum iudicia, heterodoxi etiam adducere fert animus, Oecolampadii videlicet; nam ita de Pauli stilo loquitur . ut suorum ὀμοφύλων planam & apertae sacrae Scripturae facilitatem praedicantium opinionem parum curare , immo impugnare, videatur. Hic igitur Epistolam Pauli ad Romanos edisserens de ea ita scribit: Sunt alia, quae defleultatem videntur invehere, nempe Ebraismi , perbata anantapodota, personarum mutationes 2 verum illa omnia fiant superabilia studio O diligentia. Nihilo tamen minus Augusin. Lib. IV. De Doctrina Christiana eap. VII. quemadmodum in Apostolis reliquis, ita, & praecipue quidem, in Paulo
Apostolo eloquentiae flores & Ornamenta invenire
se pluat. Hinc per eius Epistolas late discurrit, &
184쪽
Λ pos TOLOR v M. I 6s'uaecumque diserte dicta, & eleganter disposita,& enunciata suaviter, in illis occurrunt, colligit,& ut sententiam suam firmet, ante legentis oculos collocat. Sed hisce omnibus in antecessum Cap. m. fecimus satis, & ipse Augustinus satis superque se explicat, ubi ait: Sieut ergo Apostolum praeeepta eloquentiae sequutum fuisse non dieimus ; ita quod eius sapientiam sequuta sit eloquentia non negamus. Ist huc quidem animadvertisse videtur etiam Philippus -- Ianebibon, haereticus quidem, sed eruditus, dum. Dispos Orat. in Epistol. ad Roman. haec litteris mandavit . Res Ioquitur ipsa non sine eerta ratione disputasse apostolum. Nam ut fuerit illitteratur, tame L. Omner sani, ingeniosi homines, in dicendo rationem aliquam adhibent, ut auditorem ordine de re doeeant , ω ne quid temere admisceant alienum a ea a s concedant saltem communem sensum Paulo , s qui trivialem doctrinam adimunt. Nam ut maxime defuerit ei illa pars artis , quae eontinet eloquutionem , ta men inventionem Φ dispositionem, quae non tam doctrinae, quam mediocris prudentiae , sunt, concedi ei
necesse est. Quare ipse Paulus adflatam sapientiam doctis verbis haud loqui ad Corinthios primum scribens ingenue testatus est, & alibi se oratione minus pollere professus illis verbis : Etsi inferior sermone, sed non scientia. Quod si Listri in Lycaonia Mercurius ipse praesens Ob eloquentiam existimatus suit, ut scribit Lueas Mi. eap. XIV. id evenisse videtur, quod, ut Luear laudatus ait, ἀρχηγας ώγου, Barnabaalia curante, cognosceretur. Et certe, quidquid sit,
Paulo ipsi magis credendum; cuius rei evidentia in ipsis eius Epistolis exstat. Atque ista quidem de eruditione & eloquio Apostoli Pauli dicenda fuerunt. Ceterum de sensibus&sapientia eiusdem quisnam recte
185쪽
& pro merito pronunciare potest Sed&ea, quaecumque est, copia, quam praeseri, ceteros facile Apostolos antecelluit, ut sentit Eusebius lib. III. Hist. Eeeles eap. XXIV. & in eius obscura, & dedita opera occultata oratione, profundi ssimos sensus subspicit uia phanius Haeres. LXIV. n. 29. ut nihil amplius de Augusino libro laudato dicam. Nimis ultra tantum processisse aio haereticos quosdam, qui solum Pau- . tum veritatem adgnovisse,& ei soli Evangelii mysteria revelata fuisse, adserere non erubuerunt, quos iure merito confutat Irenaeus lib. III. adis vers haeres eap. XIII. Videamus iam siqua alia opera sunt , praeter Epistolas memorataS, quae ei tribuantur. Et primum occurrit EpisOIa ad Laodicenses, cuius fragmentum Iaeobus Faber , Sixtus Senensis, Io. Albertus Fabricius, aliique , typis exeu-dendum curarunt, & quod arguitur. Eam,
sed certe supposititiam , Ecclesiae quaedam antiquitus, Hiero mo in Catalogo teste, sub nomine Pauli legerunt, & in Codice Latino Bibliorum MS. Bibliothecae D. Marci Florentiae, eadem inter Epistolas Paulinas occurrit; sed, ut ille est,ab omnibus exploditur, fictamque adfirmant Chrysostomus, Epipbanius, & Theodoretus; quorum sententiam Baνonius amplectitur,
contra Latinorum quosdam, qui vere genuinam Pauli ad Laodicenses Epistolam exstitisse, sed iam temporis iniuria intercidisse, crediderunt. Qui eam Epi- solam Paulo supposuerunt, ex Epistola ad Colossenses cap. IV. vers. I 6. Occasionem adripuere ; sed
Ioannes Ch sostomus recte observat, non ibi Episto- iam quamdam ad Laodicenos ab Apostolo scriptam iudicari, at litteras potius ab ipsis Laodicensii bus datas. Marcionitas tamen Epistolam Pauli ad Ephe-
fios sub titulo Epistolae ad Laodicenos legisse, ex
186쪽
Iianus lib. V. advers. Maνeionem eap. V. Sed &tiam Epistolam ad Corinthios, tertiamque ad Thessalois nieenses, & feeundam ad obesios quidam confinxerunt; ut apud Simonium P. I. His. Critie. N. T. . cap. XU.& Calmetium Proteg. in I. Corinthios videre est ;& latius apud Fabrietum in Apocrypbis N. T. qui opiniones omnes adducit, & loca indicat Epistolarum Pauli universa, ex quibus alias Apostoli Epistolas quidam commenti sunt. Useantis Archiepiscopus Armenus Io. Bapt. Cotelerio adfirmavit, apud tuos Epistolam Corinthiorum ad S. Paulum circumferri, quam tamen apocrypham existimant , quemadmodum& tertiam Pauli ad Corinthios, ut tradit idem Cotelerius Not. ad Constitution. Apostolicas . Epistola vero Ephesiorum ad Paulum exhibetur a lauis dato Fabricio in Apoeopbis praedictis . Nam impostores Pauli objχ salsas sub eius nomine litis teras circumserebant, quibus sua prava dogmata confirmarent; id quod Apostolum compulit . ad nomen suum in fine Epistolarum certa nota conis signandum, quod ipse in fine Epistolae ad Thessalonicenses secundae testatur. Apoeabpsis etiam qua dam ab Encrati tis haereticis Paulo adficta est , quo de opere tamquam fabulis inserto, & nullam i Ecclesia auctoritatem obtinente, agit Augustinus in Ioannem Tract. XCVIII. n. UILL.Acta pariter quaedam Patili circumserebantur , de quibus tamquam apocryphi agit Eusebius libaII. Histor. Eeeles cap. III.& meminerat Origenes lib. I. περι α Cap. II. &Tom. XXI. in Dannem . cuiusmodi acta etiam Leueius Charinus .Manichaeus confinxit, ut apud Photium
Cοὰ. CXIV. videre est. Sed ea, quum Pauli opus minime dicerentur, parum ad nos pertinere intelligi-
187쪽
mus; quare neque Actorum Pauli ω Theelae ratio anem habebimus, de suibus superius in Luca egimus. Ἀναβατων quoque, sive Ascensio, occasione eius σκ-ςάσεως , procula est a Caianis haereticis ,& pluris habita fuit a Gnosticis, de quo consulatur Epiphanius haeres XXXVIII. uaec etiam a MichaFle Glrea laudatur ut in Catalogo Scriptorum ab eo citatorum Par. I. eius Epistolarum inter Delietas Eruditorum adnotavimus. Evangelii sui plus vice simplici mentionem facit Apostolus, ut Roman. α x6. Galat. I. g. & IL Timoth. IL s. sed ex his locis a Paulo Evangelium scriptum suisse colligere non est , quum nihil tale veteres tradant ; & Hieronymus in Cata- Iogo ex Irenaei Lib. III. eap. L scribar: Quotiescumisque in Epistolis suis dieit Paulus iuxta Evangelium meum , de Lucae signi at volumine. Nam Lucas Pauli 'sectator Evangelium a Paulo praedicatum litteris mandavit; seu Evangelium Paulus suam doctrinam adpellavit, quod observabat Bea obrius in sua Hi-nor. Critie. Manichaeismi P. L lib. I. IV. g. V. Disolaa sex Pauli ad Senecam, una cum octo Senecae ad Paulum , circumseruntur, exstantque apud Sixtum Senensem Lib. II. Bibliotheeae Sanctae, Mapud Fabricium in Apoer bis N. Te i. apud quem vide de his ea quae oportet; ubi reperies etiam memoratam e X Lambecio , manu exaratam, & in Caesarea Bibliotheca exstantem, σου ἁγίου Παύλου ές Pδακ
νοντα opιν . Orationem . Sancti Pauli in anguem moria
dentem. Hic tamen opportune monuerim Epistolas Pauli ad Senecam, & Senecae ad Paulum, haberi MSS. in codice membranaceo Bibliothecae Riccardianae Pliat. R. ordine III. n. XXIII. ibique hoc Se
necae Epitaphium, aeque supposititium , legere
188쪽
Cura , Iabor , meritum , sumti pro munere bonores, Ite, alias posthae solicitate animas. Me procul a vobis Deus evoeat ilicet, actis Rebus terrenis , hospita terra , vale . Corpus avara tenens DIIennibus aeripe faxis, Namque animam eaelo reddimus , ossa tibi .
Hae eaedem Epistolae Italice conversae exstant in codice M S. Bibliothecae privatae Gab. Riceardii, de quo inferius mentionem opportune faciemus. In codice chartaceo eiusdem Plutei numer . VII. legitur huiusmodi inscriptio: Vna Epistola di San Paο-IO , eome per ragione mostra , che in questa vita non
se truovi mai νυορ. Sed ex ipsa Epistolae lectione constat, id per librarii fortasse errorem scriptum fuisse, quum potius scribere debuisset, ex Epistola quadam D. Pauli id deduci: ex illis videlicet veris his .: Non habemur hete eivitatem permanentem, sed futua am inquirimus. At nugae illae & quisquiliae sunt. Ceterum Pauli quaedam, quae in Epistolis eius non exstant, citat Clemens Alexandrinus in
IACOBVS ille, cuius canonica seu catholica circumsertur Epistola, quis nam fuerit, diu a viris doctissimis disceptatum est; alii enim Iacobum Maisiorem Zebedaei filium, Ioannis fratrem; alii Iacobum Alphaei filium, cognomento Minorem, & is trem Domini; alii denique Iacobum, cognomine Iustum, Ierosolymorum Episcopum, de quo Clemens Alexandrinus, Hegesinus , & Eusebius agunt, eius auctorem arbitrantur ; quibus autem quilibet argumentis, apud Calmetium , Simonium , & Tillemon in rium, videri potest . Ceterum verius est Iacobi Minoris hanc Epistolam esse laetum: Graeceque eam
scriptam fuisse non est dubitandum . Eius silus, inquit
189쪽
quit Calmetius laudatus . brevir ω sententiis ere ber est , eui neque eertos rei agendae praeseribit fines , neque sententias invieem innectit, quemadmodum in Proverbiis Salomon, ω in praesentia etiam Orienta-Ies , nempe per sententias seiunctas, non ratiocinando, morum regular doeen e s suam porro doctν nam Scria
pluris fulcit , ω exemplis , saerisque adlusionibus orisnat . Quaedam denique Ioea adlegat, quae itidem veris bis in Seriptura non referuntur. At Novi Testamenti Scriptore , praesertim quum Ebraeor Seripturarum peritos, o adlusiones intelligentes , adIoquerentur, verbir serviliter non inhaerebant, senstis'Derorum Seri piorum mentem referre eontenti . Fuere alias qui Ia-eobo quaedam tribuerint, quae numqnam Canonicam auctoritatem obtinuere. Evange ἱum S. Deobi Alphaei Filii, Gelasius reiicit, & vulgo Πρωτο - Ευαγγελιον inscribitur, deque eo praecipue consiliendus Fabrielus in Apoervbis N. T. & Beavsobrius P. II. ib. II. eap. II. Sed & Evangelium Infantiae Salvatoris Iacobo interdum adseritur, ut apud laudatos Fabriacium & Beausobrium videre est . Exstat in Bibliotheca Caesarea, auctore Dan. Nessetis in Epirome Lamberiana, alia apocrypha narratio sub Iacobi nomine i etsi Ioannes in ipsa sic loquens inducitur , ut ille potius, quam Iacobus, auctor fingatur De
obitu se adsumtione Mariae Deiparae : Κοιμησις
quodam Iacobi opusculo meminit, quem falso Sancti Petri Evangelio iungit. Ebionitae, Epiphanio teste Haeres. XXX. eap. XXIII. eius nomine plura vulgarunt. Ebraicum S. Matthaei Evangelium Graece ab eo redditum suisse apud Pseudo. Athanasium in Dno, perhibetur. Quaedam ei adscribitur Liturgia, quae
190쪽
quae in Bibliotheea Patrum & apud Fabrietum P. III. Oevph. exstat, & cuius mentio fit in oratione quadam Proelo Patriarchae CP. attributa, & in XXX.
Canone Concilii Quini sexti in Trullo. Sed de hac Liturgia idem sentiendum ac de Liturgia D. Marisci, de qua tempestive superius egimus, & super hoc
consulendi praecipue D. Bona De rebus Liturgicis , & Eus Renaudotius in Litiargiis Orientalibus.
PETRUS, Apostolorum Princeps ex piscat Ore Bethsaidae, quem Graece nescisse perperam opinatur Salmasius, duas scripsit Epistolas , quarum prima, Origene & Eusebio, aliisque veleribus, a quibus adlegatur, testibus, canonicam semper auctoritalem obtinuit. Hanc primam Epistolam Ebraice a Sancto
Petro scriptam, Graece vero a S. Marco conversam,
Baronius existimat; sed probabiliter fallitur , ut
apud Calmetium videre est. Variae in ea Epistola similitudines, & phrases, occurrunt, quae ad eas, quas Paulus adfert, prorsus acceduat, quod laudatus Calmetius observat. Epistolae autem huius ipsameompositionem inquit Ioaeb. Camerarrus Comm. In Acr. Apon. cap. III. vers 1 I. eiusmodi esse, qu e , ut
in neglectrone huius nudii praeclara videra possit, ut dii genter ω accurate istam Epistolam perscriptam ese adpareat . Eam & gravitate, & eloquentia , & fidei ardore pollentem,& Apostolorum principe dignam , H. Gro rius iudicat. Erasmus vero & Esius plenam auctoritatis& maiestatis Apostolicae, verborum parcam, sententiis reserram, dicunt. Secunda vero Petri Epistola non semper in Ecclesia pro canonica habita est. Quidam falsam, Diomus vitiatam , Origenes incertam, adpellavere. Etisebius unica' tantummodo Epistolam a Petro, certo scriptam, & a veteribus adlegatam, testatur. S. Amphilochius , an Petri suerit, sua