장음표시 사용
351쪽
deformitate pollutae. Puerilis sane atque angusti νεω, ctoris νυνebensio: quam si admirteremur . ut, vera sit , abraeiamur ex usibus nostris quorumdam fructuum genera , quod eum spinis nascuntur, Θ purgamentis
allit, quae nec alere nos possunt, nee tamen impe diunx perfrui nos eo , quod priueipaliter anteeedri, saluberrimum nobis voluit esse natura. Ourd enim officit , o quaeso, aut quam praestat intellectui tarditarem , utrumne quid grave , an brrsuta etim asperitate promatur' inflectatur, qMod acuis an aeuatur, quod
oportebat inflectry Aut qui minus id, quod dieitur , verum es , I in numeνο pereetur, aut casu , praepositione , partieipio , eoniunctione t Pompa rsa sermonis , O oratio missa peν regulas, eoneionibus. lis bus, D. νο , iudiciisque fervetur , deturque illis imo , ' qui voluptatum diIinimenta quaerenter, omne suum sudium
verborum in lumina eontulerunt. Quum de rebus ogiarur ab ostentatione submotia, qtird dreatur spectandum es , non quati eum amoenitate diratur I nee quid aures ommuDeat, sed quas adferat audientabus utilitates ἰ maxime qtium seiamus etiam qtiossam sapientiae deditos non tantum abieeisse sermonis cultum , verum etiam quum possent ornatius atque uberius eloqui, tri vialem studio humilitatem sequutos ne eorrumperent
scilicet gravitatis rigorem , ω sopbistisa se potius ostentatione iactarent. Eadem disputat Minutrus Felix, atque eamdem sententiam exponit, ita Octavium loquentem inducens: Nihil itaque indignandum veι dolendum , si quieumque de divinis quaerat, sentiat , proferaι si quum non disputantis auctoratas , se dispu-
sationis ipsius veritat requiratur: atque etiam quo
imperitior sermo , hoe illasνιον es e quoniam non frui tur pompa Deundiae vir gratiae , sed, ut est , recti re
gula substinetur. Sed licet isthuc quoque ipsum csse
352쪽
potuerit, tamen praecipua caussa in ostentatione divinae virtutis collocanda est , quod & alibi Λνnο-bius ipse sapienter adstruit . ut in serius patebit, &quod nos late demonstraturi sumus. Ad posite igitur PavIur ad Corinthios scribens in harum omnium rerum confirmationem sapientissime dicebat: Seriptum est: Perdam Iap entiam sapientrum ω prudentiam prudentium reprobabo . Ubr sapiens y tibi feriba ytibi eonquisitor huius faeesti y Nonne sultam feeit Deus sapientiam huius mundi' Nam quia in Der sapientia
non cognovit mundus per sapientiam Deum e plaeuit Deo per stultitiam praedreatronis salvos facere eredentes . Quoniam ω Iudaei signa petunt , ω Graeci sapientiam quaerunt. Nos autem praedicamus Christum crucifixum , Iudaeis quidem scandalum , Gentibus autem sultitiam . QVOD STULTUM EST DEI, SAPIENTIUS EST HOMINIBUS, ET VOD INFIRMUM EST DEI , FORTIUS EST HOMINIBVS.
Videte enim vocationem vestram , Fratres, qu a non multi sapientes seeundum carnem, non multi potenter,
non multi nobilers SED QUAE STULTA SUNΤMUNDI ELEGIT DEUS, UT CONFUNDAT SAPIENTES , ET INFIRMA MUNDI ELEGIT DEUS UT CONFUNDAT FORTIA , ET IGNOBILIA MUNDI ET CONTEMTIBILIA ELEGIT DEUS, ET EA QUAE NON SUNT, UT EA. 4VAE SUNT DESTRUERET : VT NON GLORIETUR
OMNIS CARO IN CONSPECTU EIUS. Ex ipso autem vos sis in Christo Iesu , qui factus εβ nobir sapientia a Deo s ω iustitia ,'sanctimatio ,'redemtio :ut quemadmodum θνiptum es : QUI GLORIATUR, IN DOMINO GLORIETUR . Et uo quum venissem ad
vox , Fr tres , vent non in sublimitate sermonis , aut sapientiae, adnuntiam vobii tenimonium Christi. Non enim iudi.
353쪽
ἐudieavi me seire aliquid inter vos, nisi Iesum CDLsum , 6 hune erucifixum. Et egi in infirmitate, es timore ,-tremore maelio fui apud vos r=sermo meu , O praedicatio mea non in peνsuasibilibus humanae s pientiae verbis, sed is anensione spiriιων ω virtutis r VT
FIDES VESTRA NON SIT IN SAPIENTIA H MINUM , SED IN UIRTUTE DEI. Hi ne recte ae
veritatis osteria, ω virtus eorum, quae direbantur , nibiI Obsante tenuitate dictionit, ad sinet pervenire , Gr Christi doctrinae non fatua solum mundi, sed sapienter interdum, subiugare. Videmus enim vorationem , non quod nullut sapienr feeundum earis nem , sed quod multi feeandum carnem sapienter. Sedoe debitor ae obligatur es Paulus praedieans Evangetium non solum Barbaris eius sermonem tradere, sed iω Graecis; nee solum imperitis, qui protinus ac
354쪽
CREDENTIUM ADSENSIO NON SIT AB HUMANA SAPIENTIA, SED A POTESTATE DEI.
Si enim elegantiam ω dictionis adparatum . ut feriis pia iIla quae Graeeis admirationi fiant, divinae litis terae habuissent, existimasset aliquis non homines viaeisse veritatem, sed adparentem consequutronem , dictioni r olandorem audientes prolectasse , riterebris
delinitor eireumvenisse . Hactenus ille, qui pariter Lib. I. eontra Celsum in eamdem sententiam ita scri
355쪽
O δυναμει Θεου . Qui prudenter ω candide possunt de Apostolis Iesu inquirere , his satis a paret illos divina .virtute Christianam pietatem docuisse , ω rem effectam . dedisse , quum homines divino sermoni subiugarent .
. Non saeuitas dicendi γ orationis compositio ad Dialectieam aut Rhetoricam Graecorum artem exacta ira 3pist erat , quae audienter quo vellet perdueeret .
Et mihi quidem videtur , si hominum opinione sapientes aliquor ω ad intelligendum dicendumque idoneos se apud multitudinem gratiosos delegisset, iisque δε- arinae suae adminis is usus esset Iesus , merito cerinte existimaretur eadem usus disciplina eum philosophis sectae alicuius prineipibus f neque promissum de diviniatate doctrinae repraesentatum esset s quasi fermo Dei Θpraedicatio eius esset in persuasione loquutionis, ω erudita elegantique fructura dictionum et O fides ad morem
illius, quam de suis dogmatis habent philosophi faeculi , ESSET IN SAPIENTIA HOMINUM, NON IN DEI
VIRTUTE . Nune vero quis quum videat piscatores, ω publieanos, qui nec elementa didie enι, ut do ipsis sesatur Evangelium , ω Cessus ob eam rem iis eredidit de sua institia vere profitentibus, magna eum fiducia non solum ad Iudaeos de fide in Iesum sermonem habere , sed Θ in reliquis gentibus ipsum praedieare Θpersuadere , non quaerendum putet under illa in ipsis vis persuadendi ; nec ensm ea .est, quam murti opiis mantur . Eequis vero non dieat verba illa , Sequiminime , cir faciam vos prseatores hominum , Christum Iesum
VIRTUTE DIUINA in Apostolis implevisse' quam Pau-
ἰur Apostolus urgens, Me in superioribus disimus, ait: Et
356쪽
Et sermo meus 9 praeeonium meum non in persuasCriis sapientiae verbis, sed in demonstratione spiritu ω potentiae , ut fides vesra sit non in sermone homianum , sed in potentia Dei. Capite vero I. PB Hoc aliae
his πνευματ ni δυναμιεως. quemadmodum apud eos,
semel providentiam probe pereeperunt, non minuitur aut perit fides providentiae ob ea , non comprehenduntur s ita neque seripturae divinitati per eam totam diffusae quidquam detrahitur, ex eo quod ad singulas dictiones imbeeillitas nostra non poάσι adesse areano splendori doctrinae, in tenui ω eomtemra Ioeutione delitescit . Habemus enim thesaurum 1n fictilia vasis: ut lueeat exsuperatio Θ eel stas potestatis Dei , nec a nobir , qui homines sumus , existimetur . Si enim protritae Φ usitatae apud homines viae demonstrationum sanctis libris comprehensae valuissen
ad vineendos bomines, MERITO QUIS EXISTIMARET FIDEM NOSTRAM IN HUMANA SAPIENTIA, NON IN VIRTUTE DEI SITAM ESSE. Nunc
vero euilibet oeuios attollenti perspieuum es, verbum
Dei, ε' praeeonium Evangelii apud populum non in-
357쪽
talia e sua μν iir sapientiae veνbis, SED DEMON STRATIONE SPIRITUS, ET POTESTATIS. At
praetereunda non sunt quoque illa praesignia eiusdem Alexandrini Catechistae verba, quae Lib. III. contra memoratum Celsum ita habent: λςεύομεν δέ - σῶσ
ἀκολουΘία. sed Φ eorum , qui Evangelia scripserunt , institutis credimus , ad eorum ω reiigionem O conscientiam adspicienter , quae adparet in scriptis , in quiabus nihil spurium , nihil temere aut easti positum , ni-biι fictum est. Apertum enim planumque eLI, mentes iis non informatas, quae doeet Graecorum veUura Oinanis sapientia, quae tantum habet probabilitat iracuminis s tum ω eorum ignaras, quae liradit iIIa inaeie forensi versata Rhetorica non sie potuisse fingeνeω excogitare res eiusmodi, quae ex se aIiquid baberent ad fidem, ad ea, quae fidei eonveniunt, illeeebrae ac persuasionix. Hine arbitror Iesum pνopterea voluisse fidei doctoribus eiusmodi uti, ut in ris ne minimus es
set subspicioni loeus de vi ω saevitate persuadendi, sed
358쪽
6 evidenter adpareret intelligentibus ingenuum illudae Iiberale seriptorum institutum , in quo tanta es ut
ita dieam Ismplieitas, DIGNUM FUISSE HABITUM DIUINIORI VIRTUTE quae multo plur estior, quam
escere posse videatur ambitias orationis , ω verborum compositio , ω cum partitione ae Graeco artificio series e eontextur . Sed & Arnobius laudatus Lib. I. Adversus
gentes, ea di serte disputat, quae Origenis senten. tiae mirifice adstipulentur; de Christo enim & Apostolis loquens ita infit: Quiam videret futuros vos
esse genarum a se rerum , divιnique operis , abrogatorer, ne quo subesset suboleto , magicis se artibus munera illa beneficiaque largitum . ex immensa illa popuIι mulis ritudine, quae suam gratiam sectabatur admrrans piis scarore , opsces , rusticanos, atque id genus elegit imperitorum , qui per varias gentes mi , euncta illa miracula sine ullis fueis atque adminiculis perpetrarent. Et quamquam ex intervallo de Evangelii ι cri-.ptoribus agens, quod superius etiam produXimuS, Sed ab indoctis, dicat, hominibus , γ rudibus θησέ sunt, ω ideirco non sunt facili aiaditione credenis da. Vide ne magiν baee fortior eaussa sit, cur hila
ι nullis eoinquinata mendae ii, mente simplici prodita, ω ignara lenociniis ampliare. Trivialis oesordidur sermo es. Numquam enim veritas sectata si fucum, nec quod exploratum cr certum ea circumduci se patitur orationis per ambrium longiorem . Collectiones, eοι memata , definitiones , omnraque illa ornamenta , quibus fides quaeritur adsertionir , suboicantes adiuvant non veritatis liniamenta demon arant.
Ceterum qui fert quid siι illud , quod dicitur , nee deis sinit , nec colligit, neque atra sectatur artimia verbo. rum , qu bur capi consueti sunt audientes , Er ad conis sensum rei, circumscriptionis neeessitate traduci Gre.
359쪽
quasi his, ut iam animadvertebamus, naturalem magis quamdam rationem adserat, cur Apostoli ineruditi suerint, quam divinam atque sublimiorem , quod & Minutium fecisse vidimus; tamen Lib. II. eiusdem operis ita ad rem nostram adposite disputat: Personarum contemtio non est eloquentiae utriabus, sed g sorum eperum virtute , pendenda. Ille nones dieendus auctor bonus, qui sermonem eandidula promsit a sed qui quod polliretur divinorum operum . prosequitur sponsione. argumenta υορ nobis , ω sub- spieionum argutiar , profertir , quibus ipse si Christus , eum pace hoe eius ω eum venia dixerim , populorum
in eonventibur uteretur , quist adqui eret, qurs audires , quis eum promitteret operae aliquid indieare paut' quis ealsa ω nuda iactantem, quamvis esset imprudenr ω Deilitatir solidae, sequeretuν y Virtutes subortilia positae, o inaudita illa vis rerum, veι quae ab ipso febat palam, vel ab eius praeeonibus celebra batur in orbe totor ea subdidit adpetitionum flammas ,
ω ad unius eredulitatir adsensum mente una concumrere genter , populos fecit, moribus dissimillimas nationis. Hactenus ille; cui iam succedat Latinorum Patrum longe praestantissimus Augustinus, qui Lib. XXII. De Civit. Dei Cap. V. ita acutissime de more suo & disertissime scriptum reliquit: Et ipse modus
quo credidit mundus, si eonsideretur , ineredibilior invenitur . Ineruditos liheralibus di iplinis, Θ omnino quantum ad sarum artium doctrinas impolitor , non peritos Grammatiea , non armator Diaiectica , non Rhetorrca 3nflator , psatores C fisi eum retibus 'det ad mare butur faeeuli pauei mos misit s atque ita ut ex omni genere tam multos psep ἡ ω tanto mirabi-ἰiores quanto rariores , etiam ipsos pbilosopbor cepiι ὸ
Duobus iIIir ineredibilibus, si plaeet, imo, quia pla-
360쪽
eere debet, addamur hoc tertium . Iam ergo tria suntineredibilia, quae tamen facta sunt . Meredibile esChrsum resurrexisse rn earne s ω in eaetam a cenis disse eum earne . Incredibile en mundum rem tam inis eredibilem eredidisse . Deredibile es homines ignobiles , in semoν , para smos , imperitos , rem tam ineredibilem tam esseaciter mundo, assis etiam doctis, persus dere potuisse. Horum trium incredibilium primum no-t si, cum quibus vimus , credere r secundum coguntur cerneres quod non inveniunt unde sit factum , si non credant tertium . Resurrectio Chrini circaelum cum carne, rn resurrexit , a censio , rara terrarum orbe praedicatur 9 eνeditur: si eredibialis non es, rara terrarum orbe iam credita est y
Sed multi nobiles , sublimes, , etiam vidisse dixerunt , viderunt, diffamare curarunt: eis mundum eredidisse non mirum est: sed istos adhue eredere nolle , praedurum es. Si autem, verum ea, eis, obscuris , minimis , indoctis , eam se vidisse dicentibus oe seribentibus credidit mundus s quum pauci ob- sinatissimi, remanserunt , ipsi mundo iam eredenti
adhuc usque non credunt, propterea numero exi
guo ignobilium , infirmorum , imperitorum , hominum credidit, in tam eontemtibilibus tesibus multo
mirabilius dioinitas se ipsa persuasit. Atque ita quidem ille, qui & in antecessum Lib. XVUL eiusdem operis Cap. II. scripserat: Elegit discipulos , quos γ
Apostolos nominavit , humiliter natos, inhonorator ,rilitteratos , quidquid magnum essent. Θ facerent, ipse in eis esset O faceret. Sed omnium maxime auia diendus est disertissimus Ioannes Chrysostomus HomiI. III. in I. Episol. ad Corinth. Cv. I. qui gravi