장음표시 사용
361쪽
Tu autem illud mibi Ostende, an doctus 9 eloquens esset Petrus 6' Paulus , sed non : erant enim is idiotae, Or rudes , ω iIlitterati . . . . . Quod quaerebatur enim erat, ut suboleeretur Cbrisi virtur: non ut per externam sapientiam a fide etieerentur, accedebant. Et eX intervallo de Apostolis pariter loquens: οἶτοι δἐ ἰδιῶτα ἀγροικοὶ,
ίνετο. Ini enim rudes 9 agrester ω imperiti expug narunt sapientes, potente , ω trrannos , gloriabantur divitiis ω gloria, omnibus externis , perinde ae si non essent viri. Unde est perspicuum magnam esse erueis potentiam, humanis viribus
ina non fieri. At tota haec eloquentissimi Antistitis homilia hue transferenda esset , nihil enim ex cogitari potest, quod aptius, concinnius, robustius, adsertionem meam stabiliat ac firmet; sed id facere omittimus, quia brevitati consulimus. In eadem vero sententia est etiam Petrus de Rua , & quidem prudentissime , cuius versiculi, qualescumque illi sint, a nobis tempestive capite superiori in hunc finem exscripti & prolati fuerunt Se 1. II. β. o. pag. 27 I. Quum autem res ita se habeat, quis divinam &inscrutabilem sapientiam, qua Deus mundum Christianum effecit, non demiretur, quum in ipsa dita ficultate , & ratione incredibili, & inepta , & contraria, facilitatem tantam sui consilii exsequendi posuerit, ut gentes omnes ad filii sui leges & ritu S
362쪽
Apos ToLOR M. 34ῖtus mirabiliter traxerit, id quod Plinius celeberrima Epistola ad Traianum potuit indicare; &rondimur Epitaphio Nepotiani, atque alibi iure ia
De Spiritus Som in ε postolos inlapsu , ct divinorum Scriptorum adflatu .
SED mihi quosdam obstrepentes, & vociferantes,
videre videor, atque in haec fere verba prorumpentes: Quomodo Apostoli indocti homines, ae rustieani diei possunt, quum eis inlapsus Spiritus Sanctus veriιatem omnem itixta Christi promissionem doeuepit , ω ut variis novisque linguis I querentur esseeerit' Certe ad summum diei poterit
antequam coelitur divina ebarismata aeeiperent, Θ' superna ae divina institutione eruderentur, doctrinarum rudes, ω litterarium expertes ignονantesque , futue
se s sed postea ct cultos , doeros , eloquentes, evasisse , velis nolis fatendum est. At quid tanto impetu, quid facto agmine, in me ruunt isti Orgeones , Bacchico, ut videtur, quodam furore correpti λ quod tamen falso , & per summam calumniam, Apostolis Spiritu in eos superne delapso calefactis& agitatis, & iam Christi sapientiam praedicantibus, variisque linguis extemplo mirabiliterque loquentibus, obiiciebatur . Id enim omne quod ex divinis Oraculis, & Sanctorum Patrum dictis atque sententiis hactenus disputatum est, contrarium facile persuadeat; quum illi omnes rusticitatem & imperitiam Apost O-
363쪽
lis perspicue adserant, postquam Spiritus Sancti munera receperunt, quum iam Christum per Orbem praedicarent , & populos novis orgiis initiarent; stultum enim, atque exsibilandum plane esset, de eorum doctrina, quum adhuc piscationem, & viles artes exercerent, e Xquirere. Lentus igitur id totum, ac pacatius agendum , & in liquidam sinceramque veritatem omni animi adfectu & perturbatione deposita amice dociliterque inquirendum . Tria sunt quae nobis discutienda, & pensiculatius examinanda veniunt; Primum quid Christus Apostolis, eos ex divini Spiritus inlapsu accepturos esse, promiserit: Secundum, quam eis vere scientiam Spiritus Sanctus insuderit: Τertium , quid illud linguarum donum esset, quo Apostoli aucti fuerunt, & a populis diversorum climatum & regionum concionantes intelligebantur. Et quod primum attinet, exploratae fidei est Iesum Christum Dominum nostrum, quum ipse quoque non alia de caussa in hunc mundum carne adsumta venisset, quam ut vitae innocentiam, verumque Dei cultum, & religionem, homines ab errore& superstitione avocaelos edoceret , non aliis cognitionibus , & doctrina Apostolos suos atque discipulos instruxisse, quam iis, quae illuc perducerent. &aptos idoneosque Evangelii sui praecones essicerent. Suffcit Evangelistarum Commentarios evolvere, ut id statim pateat; quare inutile est ac supervacaneum rem manifestam & evidentem pluribus diducere, & exquisitis divinorum Eloquiorum testimoniis adstruere . Clarum etiam perspectumque est Iesum Christum arcana quadam & congruenti omniis no ratione, sapientique consilio, nobis haud nimis curiose venando & vestigando, non omnia, quae ad Apostolicam praedicationem necessaria erant,
364쪽
Apostolis revelavisse ; eisque occultasse pluria , utpote sorte eorum nondum satis idoneis auditoribus.
Hinc illa apud Ioannem Cap. XVI. vers. 0. ἰτι πολλα ἐχω λεγειν υμ ιν , α R.' ου δύναιτε βατάζειν ἀρτι. Adbiae
multa habeo vobis dicere; sed non potestis portare modo. Quid igitur statim subiungit 'oταν δὲ ε λ Θν
αληθειαν. Quum autem, inquit, venerit ille Spiritus veritatis , dedueet vos in omnem veritatem . Sed quam omnem veritatem p Omnem veritatem videlicet,
quae vobis ad Ecclesiae aedificationem, ad propagationem Evangelii , ad vitae & morum sanctitudinem , & Ecclesiae regimen, conserat; uno verbo , Omnem Veritatem eius generis, cuius erat doctrina reliqua, quam vobis tradidi in antecessum. Hinc illa statim
subduntur: Quaecumque audies loquetur, cur quae ventura sunt adnuntiabit vobis . Ille me ela rimabit: quia de meo accipiet, adnunciabit vobis. Non
Philosophiam , non Mathematicen, non Rhetoricen, divinum Spiritum illis insularum promittit, non
Graecam eruditionem, & curiosarum cognitionum adparatum: sed quae ventura sunt, inquit, adnuntiabit vobis e ille me ela rimabit, quia de meo aeeipiet , ω adnunciabit vobis. Ne autem huiusmodi in isterpretationem , meam esse quis credat, praecellentes Ecclesiae Patres ita in hunc Evangelii locum commentantes tempestive audiat, & Didymum in primis, cuius verba sunt: ΩMυm autem venerit Spiriis rus veritatis , diriget vos in omnem veritalcm , sua doctrina Ο insitutione vos transferens a morte litterae ad spiritum vivificantem : in quo solo omnis scνipturae veritas posita es. Chrysostomus vero ita loquitur : Deinde ostendens quam dixerit omnem veritatem , in quam Diritus Sanctus adducet. subiungit: Ille ane
365쪽
elarimabit. Quae postrema Evangelii verba expliatans Augustinur hanc eorum rationem reddit et Quia diffundendo in eredentrtim eordibust earitatem , spiritalesque faetendo , declaravit eis , qualiter patri filius ese fer aequalis, quem fecundum carnem prius tantum modo noverant , ω Lominem sisut homines euitabant.
Vel certe quia per ipsam earitatem si seia repleri Φtimore depulso, adnuneiaverunt hominibus Christum , ae sie fama eius diffusa es toto orbe terrarum. Simiis Ita ad haec commentatur Beda s commentantur &alii, & in thr recentiores doctissimus Rem. Lamius
Lib. V. Harm. EvangeI. es XXIV. ' δηγήσω, inquit , diriget, dueet in omnem veritatem . ReverauiWitu Sancto illustrante e noverunt omnem veritatem ad bonum regimen Eeelesiae s unde dicunt in actis rrisum es nobis ω Spiritui Sancto. Sed in primis
Frane. ToIetur Cardinalis hunc Ioannis locum explicans audiendus est : Seeundo adnotandum es , Spiritum Sanctum multiplieiter discipulos in omnem deduxisse veritatem. Prineipio multa, quae a Christo audierant Θ Obliri eranr, in memoriam perfecte reducendo : quo Spiritu Evangelissae dicta ω facta Christperfectissime scripserunt , ut nee verbum exerderet. Deinde Chrisi Derba o facta , quorum multa prius non intellexerunt, explieando ω deelarando. Tum multa alia, quae Christur non expressit nec docuit, Oeendo Θ iIltisrando , sive quae ad dogmata , sive quae ad mores , sive quae ad regimen Ecclesiae pertinebant . Demum veterer scripturas ,'prophetias , ω
Ecce igitur, quaecumque Spiritus Sanctus Apostolos docturus erat; nonnisi ea , quae Christi praedicationis reliqua essent, & ad Ecclesiae aedificationem & regimen per linerent, esse debuerant . Id etiam clarius indicatur Cap. XIV. eiusdem Ioannis Vers. 13. ubi Christu S
366쪽
Sanctus , quem mittet Pater in nomine meo, ille vos doeebit omnia , ω suggeret ποbis omnia, quaecumque dixi vobis. Hic evidenter enunciat non alterius generis esse debere , quae Spiritus Sanctus docturus est , quam ea essent, quae ipse docuerat. Quare ad rem
IO. Chrysosomus scribit: Quia vero eorum quae dixerat , quaedam manifesta erant, γ quaedam non in intellexerunt , ut non turbarentur subiungit e mee Io-quutus sum vobis Φe. Paulo quidem aliter Theop Iaatis , sed in nostram sententiam semper: Spiritur itaque Sanctus γ docuit, ω commemoraviti docuit
quidem quaecumque non dixerat eis Christus, tamquam non valentibus portare s commemoravit vero quaecumque Dominus dixerat , sed obseuritatis causa , vel intellectus tarditate, commendare memoriae nequiverunt. Nihil igitur aliud Spiritus Sanctus Apostolos docuit , quam quae diximus ; nec alia docturus promissus fuerat; id quod enucleatius eruditissimus Diomus confirmare pergit ita scribens: Ise autem Spiritur Sanctus, qui venit in nomine filii, docebat omnia eos, qui in fide Christi perfecti sunt. Omnia autem illa quae spiritualia sunt, aer intellectia alia veritatis ω sapientiae sacramenta. Hinc Dominietis Soto litteris mandavit naturalium doctrinarum non aliud Apostolos novisse, quam quae ad revelationem fidei pertinerent, cuius verba supe-
Iius cap. IX. p. I 36. tempestive produximus. Franciscus autem Toletus Commentar. rn Ioan. ad locum adlega
tum ita scribit: aliqua sunt adnotanda breviter . Pri
367쪽
mum est illud verbum , docebit vos Omnia , referenis dum Hse ad ea , quae ad m,ieria adventus Christi , ω doctrinam eius pertinenι , Er quae ad EeeIesiae inis structionem , ω erectionem , necessaria erat: Et recte inis super animadvertit , illud Omnia aliter apud Tertulialianti m De Praescriptionibus intelligendum non ventiare , id quod & ea quae praecedunt, & quae conis sequuntur, facillime persuadent. Inquit enim: Solent direre, non omnia Apostolos scisse , eadem agitati
dementia qua rursur convertunt , omnia quidem .
Apostolos scisse , sed non omnia omnibus tradidisse , intitroque Chrrsum reprehensioni subiretenter , qui aut minus instructos, aut parum simplices Apostolos miserit . Quis enim integrae mentis credere potes aliquid eos ignorasse, quor magisror Dommur dedit , inalbia duos habitos in eomitatu , in drseipulatu , in convictu, quibus obscura quaeque seorsim disserebat, illis dicens
datum esse cognoscere arcana, quae populo intelligere non lieeret. Sed clarius & apertius Libro De Velandis Virginibus : Quum propterea Paracletiam miserit Dominur, uι quoniam humana mediocritas omnia δε- mel evere non poterat, paulat/m dirigeretur , ω ordinaretur , ω ad perfectum perdueeretur disciplina , ab illo Dieario Domini Spiritu Sancto . Adhuc inquat, multa babeo loqui vobis, sed nondiam potestis ea baiulare g quum venerit ille Spiritus veritatis deducet vos in omnem veritatem, o supervenientia renuneiabit vobis . Sed Θ supra de hoc eius opere pronuntiavit.
QUAE ESΤ ERGO PARACLETI ADMINISTRATIO NISI HAEC QUOD DISCIPLINA DIRIGITUR . QUOD SCRIPTURAE REVELANTUR . QVOD INTELLECΤVS REFORMATUR, QUOD
AD MELIORA PROFICITUR Hinc iure Hieron=mus Uida, Poeta sacer & elegans, non alia Apo- stolos
368쪽
stolos edoctos satis indicat, quum 'mno Spiriιur Sancti ita camir Quique modo indoeiles vitam pise a seeundum
FIumina venatu tenui sine more trahebant, Edocti ntine mira eanunt praecepta per urber , Continuo penetrant aviar, ω limina regum ,
Contra sare ausi Dyiorum edicta superbas , Eusenique hominum genur id , re praeside.. freti :EUinhi dueis , ae devicta a morte reducti ,
bile per gentes omnes vexere tropaeum,
Et factum egregium totum sparsere per orbem. Libro autem L Christiados ita ab eo Deus filium Iesum adloquens inducitur rHi quor cernis enim vix nune tua iussa sequutos Indoeiles , fandi ignaror, mora non erit altos Pectore concipient fenor, doctoque verendas
ore eanent leges adflati numine nostro , Et vastum in melius referent hortatibus orbem .
Sed etsi adseverarem non omnia, quae ad religionem spectant, immediate Spiritum Sanctum certo consilio docuisse, & eumdem Tertullianum , & Augusinum , adstipulantes haberem; immo Apostolos ipsos: nam Paulus Ierosolyma adscendit ut Apostolos consuleret, quod ipse Epistola ad Galatas Cap. II. scribit. Et D. Lueas ipso prooemio edoctum se ab aliis ea, quae scripturus erat, declarate profitetur. Et quidem Tertulliaris nus Lib. IV. advers. Mareionem Cap. II. de Augustinus Lib. XXVIII. contra Faustum Manish. Cap. IV. Observant Apostolum opus habuisse alios Apostolos convenire & consulere, ut praedicationis concordiam& consensionem adstrueret, atque inde sibi quae- .reret auctoritatem.
Iam patuit arbitror, quid Christus per Spiritus Sancti adflatum Apostolis repromiserit, quidque illi per
369쪽
eiusdem Spiritus inlapsum acceperint, apertissimis Sanctorum Patrum testimoniis in medium adductis , quod secundo loco fuerat demonstrandum . Vnum tantum heic addam, ipsorum Apostolorum ingenuam confessionem, qua se non humanas litteras, non liberales disciplinas, non profanas doctrinas, a divino Spiritu edoctos, sed coelesti tantum divinaque sapientia Dei mysteriorum intelligentia, instructos
fuisse, candide diserteque latentur. Itaque Paulum Apostolum ita Epia. L ad Corinthios Cop. II. loquen
tem audiamus: Nos autem non spiritum huiuspmunis
di aecepimus, sed spiriιum qui eκ Deo es , ut sciamus quae a Deo donata μηt nobis: quae O loquimiar non in doctis humanae sapientiae verbis , sed in doctrina spiritur spiratu alibur spiritualia comparantes. Id quod etiam re ipsa ostenderunt, quum in eorum commentariis nihil aliud occurrat, quam rerum diis vinarum expositio, & inculpatae vitae praecepta,
ac cutius divini commendatio & institutio. Hi ne est quod Lueas in actis apostolorum. Cap. IR de Petro & Ioanne loquens, & de iis quidem postquam iam Spiritus Sancti munus acceperant, eos ilia litteratos, & rusticanos homines suisse ait, ἰδιομαι ἀγροι Mριάτους; non enim ' eis divinus Spiritus cultum illum animi, quam nos eruditionem & litteraturam adpellamus, illis inlabens contulerat, sed coelestium arcanorum intellectum, & morum sanctitatem .aaimique robur ac virtutem, tantum infuderat. Egregie Hieron=mur Epistola ad Paulinum e Pharisaei stipens in doctrina Domini v ω mirantur in Petro fi Ioanne, quomodo LEGEM Iciant, quum Iitteras novi didieerint . Quidquid enim aliis exercitatio, ω quotidiana in lege meditatio tribuere solet, illis boe Spiritur
Sanctus suggerebat, ω erant iuxta quod scriprum est,
370쪽
Θεοδ δακτοι. Quod si antiquo Scriptori apud F ebium Lib. II. Cap. I. credendum esset , Iesum ipsu in scilicet post resurrectionem scientiae munere Iacobum iustum, Petrum, & Ioannem, impertivisse , atque ex eis isthuc ipsum in reliquos Apostolos defluxisse; non alia tamen scientia & doctrina hic intelligenda veniret, quam ea, de qua hactenus tam mulista disputavimus .
Quare in tertium nostrae disquisitionis caput senissim delapsi sumus, & quomodo, quis dicat, id consare potest, si omnium linguarum cognitionem, &usum, Spiritus Sanctus illis indulsit, ita ut nulla
prope esset sub coelo natio, quae eos praedicantes non intelligeret, ut Luear Actorum Apostolicorum scriptor egregius luculente ac perspicue testatur
Quid & quale igitur huiusmodi linguarum donum esset sedulo a nobis examinandum est; & probabilitatem rationemque sectantes, & sanctorum Patrum vestigiis perpetuo insistentes, ne a regia via ad divortia declinare videamur, rem tantam, &tantopere agitatam, iusta lance perpendere adgrediemur. Quid igitur , si cum quibusdam doctissimis Viris adfirmemus, linguarum donum Apostolis collatum nihil aliud fuisse, quam perpetuum quoddam divinae potentiae miraculum, quo, ut Apostoli quacumque lingua Evangelium, de Christi fidem, populis praedicarent, a gente qualibet , linguae diversissimae licet, intelligerentur , essiciebat Id evidenter deducitur ex prima Petri, quae ipsa die, qua Spiritus Sanctus Apostolos illapsus est, habita fuit , concione ; eam enim habuit una tantum lingua, Syriaca scilicet ut videtur, loquendo; &tamen, ut Lueas ait, ab omnibus fere gentibus, quae sub caelo sunt, eius oratio intellecta , atque